໖. ທທ຺ທລ຺ລວິມານວຓ຺ຓນາ

ທທ຺ທລ຺ລມານາ ວຓ຺ເຓນາຕິ ທທ຺ທລ຺ລວິມານໍ. ຕສ຺ສ ກາ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ? ຠຄວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ ເຊຕວເນ. ເຕນ ຈ ສມເຍນ ນາລກຄາມເກ ອາຍສ຺ມໂຕ ເຣວຕຕ຺ເຖຣສ຺ສ ອຸປຏ຺ຐາກສ຺ສ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ສ ກຸຏຸມ຺ພິກສ຺ສ ທ຺ເວ ຘີຕໂຣ ອເຫສຸໍ, ເອກາ ຠທ຺ທາ ນາມ, ອິຕຣາ ສຸຠທ຺ທາ ນາມ. ຕາສຸ ຠທ຺ທາ ປຕິກຸລໍ ຄຕາ ສທ຺ຘາ ປສນ຺ນາ ພຸທ຺ຘິສມ຺ປນ຺ນາ ວຎ຺ຌາ ຈ ອໂຫສິ. ສາ ສາມິກໍ ອາຫ ‘‘ມມ ກນິຏ຺ຐາ ສຸຠທ຺ທາ ນາມ ອຕ຺ຖິ, ຕໍ ອາເນຫິ, ສຈສ຺ສາ ປຸຕ຺ໂຕ ຠເວຍ຺ຍ, ໂສ ມມປິ ປຸຕ຺ໂຕ ສິຍາ, ອຍຎ຺ຈ ກຸລວໍໂສ ນ ນສ຺ເສຍ຺ຍາ’’ຕິ. ໂສ ‘‘ສາຘູ’’ຕິ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິຕ຺ວາ ຕຖາ ອກາສິ.

ອຖ ຠທ຺ທາ ສຸຠທ຺ທໍ ໂອວທິ ‘‘ສຸຠທ຺ເທ, ທານສໍວິຠາຄຣຕາ ຘມ຺ມຈຣິຍາຍ ອປ຺ປມຕ຺ຕາ ໂຫຫິ, ເອວໍ ເຕ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມິໂກ ສມ຺ປຣາຍິໂກ ຈ ອຕ຺ໂຖ ຫຕ຺ຖຄໂຕ ເອວ ໂຫຕີ’’ຕິ. ສາ ຕສ຺ສາ ໂອວາເທ ຐຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕນເຍນ ປຏິປຊ຺ຊມານາ ເອກທິວສໍ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ເຣວຕຕ຺ເຖຣໍ ອຕ຺ຕຏ຺ຐມໍ ນິມນ຺ເຕສິ. ເຖໂຣ ສຸຠທ຺ທາຍ ປຸຎ຺ຎູປຈຍໍ ອາກງ຺ຂນ຺ໂຕ ສງ຺ຆຸທ຺ເທສວເສນ ສຕ຺ຕ ຠິກ຺ຂູ ຄເຫຕ຺ວາ ຕສ຺ສາ ເຄຫໍ ອຄມາສິ. ສາ ປສນ຺ນຈິຕ຺ຕາ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ເຣວຕຕ຺ເຖຣໍ ເຕ ຈ ຠິກ຺ຂູ ປຓີເຕນ ຂາທນີເຍນ ໂຠຊນີເຍນ ສຫຕ຺ຖາ ສນ຺ຕປ຺ເປສິ, ເຖໂຣ ອນຸໂມທນໍ ກຕ຺ວາ ປກ຺ກາມິ. ສາ ອປຣຠາເຄ ກາລໍ ກຕ຺ວາ ນິມ຺ມານຣຕີນໍ ເທວານໍ ສຫພ຺ຍຕໍ ອຸປປຊ຺ຊິ. ຠທ຺ທາ ປນ ປຸຄ຺ຄເລສຸ ທານານິ ທຕ຺ວາ ສກ຺ກສ຺ສ ເທວານມິນ຺ທສ຺ສ ປຣິຈາຣິກາ ຫຸຕ຺ວາ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ.

ອຖ ສຸຠທ຺ທາ ອຕ຺ຕໂນ ສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂິຕ຺ວາ ‘‘ເກນ ນຸ ໂຂ ອຫໍ ປຸຎ຺ເຎນ ອິຘູປປນ຺ນາ’’ຕິ ອາວຊ຺ເຊນ຺ຕີ ‘‘ຠທ຺ທາຍ ໂອວາເທ ຐຕ຺ວາ ສງ຺ຆຄຕາຍ ທກ຺ຂິຓາຍ ອິມໍ ສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ສມ຺ປຕ຺ຕາ, ຠທ຺ທາ ນຸ ໂຂ ກຫໍ ນິພ຺ພຕ຺ຕາ’’ຕິ ໂອໂລເກນ຺ຕີ ຕໍ ສກ຺ກສ຺ສ ປຣິຈາຣິກາຠາເວນ ນິພ຺ພຕ຺ຕໍ ທິສ຺ວາ ອນຸກມ຺ປມານາ ຕສ຺ສາ ວິມານໍ ປາວິສິ. ອຖ ນໍ ຠທ຺ທາ –

໖໑໙. ‘‘ທທ຺ທລ຺ລມານາ ວຓ຺ເຓນ, ຍສສາ ຈ ຍສສ຺ສິນີ;

ສພ຺ເພ ເທເວ ຕາວຕິໍເສ, ວຓ຺ເຓນ ອຕິໂຣຈສິ.

໖໒໐. ‘‘ທສ຺ສນໍ ນາຠິຊານາມິ, ອິທໍ ປຐມທສ຺ສນໍ;

ກສ຺ມາ ກາຍາ ນຸ ອາຄມ຺ມ, ນາເມນ ຠາສເສ ມມ’’ນ຺ຕິ. –

ທ຺ວີຫິ ຄາຖາຫິ ປຸຈ຺ຉິ. ສາປິ ຕສ຺ສາ –

໖໒໑. ‘‘ອຫໍ ຠທ຺ເທ ສຸຠທ຺ທາສິໍ, ປຸພ຺ເພ ມານຸສເກ ຠເວ;

ສຫຠຣິຍາ ຈ ເຕ ອາສິໍ, ຠຄິນີ ຈ ກນິຏ຺ຐິກາ.

໖໒໒. ‘‘ສາ ອຫໍ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ, ວິປ຺ປມຸຕ຺ຕາ ຕໂຕ ຈຸຕາ;

ນິມ຺ມານຣຕີນໍ ເທວານໍ, ອຸປປນ຺ນາ ສຫພ຺ຍຕ’’ນ຺ຕິ. – ທ຺ວີຫິ ຄາຖາຫິ ພ຺ຍາກາສິ;

໖໑໙-໒໐. ຕຕ຺ຖ ວຓ຺ເຓນາຕິ ວຓ຺ຓາທິສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ. ທສ຺ສນໍ ນາຠິຊານາມີຕິ ອິໂຕ ປຸພ຺ເພ ຕວ ທສ຺ສນໍ ນາຠິຊານາມິ, ຕ຺ວໍ ມຍາ ນ ທິຏ຺ຐປຸພ຺ພາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເຕນາຫ ‘‘ອິທໍ ປຐມທສ຺ສນ’’ນ຺ຕິ. ກສ຺ມາ ກາຍາ ນຸ ອາຄມ຺ມ, ນາເມນ ຠາສເສ ມມນ຺ຕິ ກຕຣເທວນິກາຍໂຕ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ‘‘ຠທ຺ເທ’’ຕິ ນາເມນ ມໍ ອາລປສິ.

໖໒໑. ອຫໍ ຠທ຺ເທຕິ ເອຕ຺ຖ ຠທ຺ເທຕິ ອາລປນໍ. ສຸຠທ຺ທາສິນ຺ຕິ ອຫໍ ສຸຠທ຺ທາ ນາມ ຕວ ຠຄິນີ ກນິຏ຺ຐິກາ ອາສິໍ ອໂຫສິໍ, ຕຕ຺ຖ ປຸພ຺ເພ ມານຸສເກ ຠເວ ສຫຠຣິຍາ ສມານຠຣິຍາ ເຕ ຕຍາ ເອກສ຺ເສວ ຠຣິຍາ, ຕວ ປຕິໂນ ເອວ ຠຣິຍາ, ອາສິນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປຸນ ຠທ຺ທາ –

໖໒໓. ‘‘ປຫູຕກຕກລ຺ຍາຓາ, ເຕ ເທເວ ຍນ຺ຕິ ປາຓິໂນ;

ເຍສໍ ຕ຺ວໍ ກິຕ຺ຕຍິສ຺ສສິ, ສຸຠທ຺ເທ ຊາຕິມຕ຺ຕໂນ.

໖໒໔. ‘‘ອຖ ຕ຺ວໍ ເກນ ວຓ຺ເຓນ, ເກນ ວາ ອນຸສາສິຕາ;

ກີທິເສເນວ ທາເນນ, ສຸພ຺ພເຕນ ຍສສ຺ສິນີ.

໖໒໕. ‘‘ຍສໍ ເອຕາທິສໍ ປຕ຺ຕາ, ວິເສສໍ ວິປຸລມຊ຺ຌຄາ;

ເທວເຕ ປຸຈ຺ຉິຕາຈິກ຺ຂ, ກິສ຺ສ ກມ຺ມສ຺ສິທໍ ຜລ’’ນ຺ຕິ. –

ຕີຫິ ຄາຖາຫິ ປຸຈ຺ຉິ. ປຸນ ສຸຠທ຺ທາ –

໖໒໖. ‘‘ອຏ຺ເຐວ ປິຓ຺ຑປາຕານິ, ຍໍ ທານໍ ອທທໍ ປຸເຣ;

ທກ຺ຂິເຓຍ຺ຍສ຺ສ ສງ຺ຆສ຺ສ, ປສນ຺ນາ ເສຫິ ປາຓິຠິ.

໖໒໗. ‘‘ເຕນ ເມຕາທິໂສ ວຓ຺ໂຓ…ເປ…

ວຓ຺ໂຓ ຈ ເມ ສພ຺ພທິສາ ປຠາສຕີ’’ຕິ. –

ພ຺ຍາກາສິ.

໖໒໓. ຕຕ຺ຖ ປຫູຕກຕກລ຺ຍາຓາ ເຕ ເທເວ ຍນ຺ຕີຕິ ປຫູຕກຕກລ຺ຍາຓາ ມຫາປຸຎ຺ຎາ ເຕ ນິມ຺ມານຣຕິໂນ ເທເວ ຍນ຺ຕິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນວເສນ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ ປາຓິໂນ ສຕ຺ຕາ, ເຍສໍ ນິມ຺ມານຣຕີນໍ ເທວານໍ ອນ຺ຕເຣ ຕ຺ວໍ ອຕ຺ຕໂນ ຊາຕິໍ ກິຕ຺ຕຍິສ຺ສສິ ກເຖສີຕິ ໂຍຊນາ.

໖໒໔. ເກນ ວຓ຺ເຓນາຕິ ເກນ ກາຣເຓນ. ກີທິເສເນວາຕິ ເອວສທ຺ໂທ ສມຸຈ຺ຈຍຕ຺ໂຖ, ກີທິເສນ ຈາຕິ ອຕ຺ໂຖ, ອຍເມວ ວາ ປາໂຐ. ສຸພ຺ພເຕນາຕິ ສຸນ຺ທເຣນ ວເຕນ, ສຸວິສຸທ຺ເຘນ ສີເລນາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໖໒໖. ອຏ຺ເຐວ ປິຓ຺ຑປາຕານີຕິ ອຏ຺ຐນ຺ນໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ທິນ຺ນປິຓ຺ຑປາເຕ ສນ຺ຘາຍ ວທຕິ. ອທທນ຺ຕິ ອທາສິໍ.

ເອວໍ ສຸຠທ຺ທາຍ ກຖິເຕ ປຸນ ຠທ຺ທາ –

໖໒໙. ‘‘ອຫໍ ຕຍາ ພຫຸຕເຣ ຠິກ຺ຂູ, ສຎ຺ຎເຕ ພ຺ຣຫ຺ມຈາຣໂຍ;

ຕປ຺ເປສິໍ ອນ຺ນປາເນນ, ປສນ຺ນາ ເສຫິ ປາຓິຠິ.

໖໓໐. ‘‘ຕຍາ ພຫຸຕຣໍ ທຕ຺ວາ, ຫີນກາຍູປຄາ ອຫໍ;

ກຖໍ ຕ຺ວໍ ອປ຺ປຕຣໍ ທຕ຺ວາ, ວິເສສໍ ວິປຸລມຊ຺ຌຄາ;

ເທວເຕ ປຸຈ຺ຉິຕາຈິກ຺ຂ, ກິສ຺ສ ກມ຺ມສ຺ສິທໍ ຜລ’’ນ຺ຕິ. –

ປຸຈ຺ຉິ. ຕຕ຺ຖ ຕຍາຕິ ນິສ຺ສກ຺ເກ ກຣຓວຈນໍ. ປຸນ ສຸຠທ຺ທາ –

໖໓໑. ‘‘ມໂນຠາວນີໂຍ ຠິກ຺ຂຸ, ສນ຺ທິຏ຺ໂຐ ເມ ປຸເຣ ອຫຸ;

ຕາຫໍ ຠຕ຺ເຕນ ນິມນ຺ເຕສິໍ, ເຣວຕໍ ອຕ຺ຕນຏ຺ຐມໍ.

໖໓໒. ‘‘ໂສ ເມ ອຕ຺ຖປຸເຣກ຺ຂາໂຣ, ອນຸກມ຺ປາຍ ເຣວໂຕ;

ສງ຺ເຆ ເທຫີຕິ ມໍໂວຈ, ຕສ຺ສາຫໍ ວຈນໍ ກຣິໍ.

໖໓໓. ‘‘ສາ ທກ຺ຂິຓາ ສງ຺ຆຄຕາ, ອປ຺ປເມຍ຺ເຍ ປຕິຏ຺ຐິຕາ;

ປຸຄ຺ຄເລສຸ ຕຍາ ທິນ຺ນໍ, ນ ຕໍ ຕວ ມຫປ຺ຜລ’’ນ຺ຕິ. –

ອຕ຺ຕນາ ກຕກມ຺ມໍ ກເຖສິ.

໖໓໑. ຕຕ຺ຖ ມໂນຠາວນີໂຍຕິ ມນວຑ຺ຒນໂກ ອຸຬາຣຄຸຓຕາຍ ສມ຺ຠາວນີໂຍ. ສນ຺ທິຏ຺ໂຐຕິ ນິມນ຺ຕນວເສນ ໂພຘິໂຕ ກຖິໂຕ. ເຕນາຫ ‘‘ຕາຫໍ ຠຕ຺ເຕນ ນິມນ຺ເຕສິໍ, ເຣວຕໍ ອຕ຺ຕນຏ຺ຐມ’’ນ຺ຕິ, ຕໍ ມໂນຠາວນີຍໍ ອຍ຺ຍໍ ເຣວຕໍ ອຕ຺ຕນຏ຺ຐມໍ ຠຕ຺ເຕນ ອຫໍ ນິມນ຺ເຕສິໍ.

໖໓໒-໓. ໂສ ເມ ອຕ຺ຖປຸເຣກ຺ຂາໂຣຕິ ໂສ ອຍ຺ໂຍ ເຣວໂຕ ທານສ຺ສ ມຫປ຺ຜລຠາວກຣເຓນ ມມ ອຕ຺ຖປຸເຣກ຺ຂາໂຣ ຫິເຕສີ. ສງ຺ເຆ ເທຫີຕິ ມໍໂວຈາຕິ ‘‘ຍທິ ຕ຺ວໍ ສຸຠທ຺ເທ ອຏ຺ຐນ຺ນໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ທາຕຸກາມາ, ຍສ຺ມາ ປຸຄ຺ຄລຄຕາຍ ທກ຺ຂິຓາຍ ສງ຺ຆຄຕາ ເອວ ທກ຺ຂິຓາ ມຫປ຺ຜລຕຣາ, ຕສ຺ມາ ສງ຺ເຆ ເທຫິ, ສງ຺ຆໍ ອຸທ຺ທິສ຺ສ ທານໍ ເທຫີ’’ຕິ ມໍ ອຠາສິ. ຕນ຺ຕິ ຕໍ ທານໍ.

ເອວໍ ສຸຠທ຺ທາຍ ວຸຕ຺ເຕ ຠທ຺ທາ ຕມຕ຺ຖໍ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉນ຺ຕີ ອຸຕ຺ຕຣິ ຈ ຕຖາ ປຏິປຊ຺ຊິຕຸກາມາ –

໖໓໔. ‘‘ອິທາເນວາຫໍ ຊານາມິ, ສງ຺ເຆ ທິນ຺ນໍ ມຫປ຺ຜລໍ;

ສາຫໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ມນຸສ຺ສຕ຺ຕໍ, ວທຎ຺ຎູ ວີຕມຈ຺ຉຣາ;

ສງ຺ເຆ ທານານິ ທສ຺ສາມິ, ອປ຺ປມຕ຺ຕາ ປຸນປ຺ປຸນ’’ນ຺ຕິ. –

ຄາຖມາຫ. ສຸຠທ຺ທາ ປນ ອຕ຺ຕໂນ ເທວໂລກເມວ ຄຕາ. ອຖ ສກ຺ໂກ ເທວານມິນ຺ໂທ ສພ຺ເພ ເທເວ ຕາວຕິໍເສ ອຕ຺ຕໂນ ສຣີໂຣຠາເສນ ອຠິຠຸຍ຺ຍ ວິໂຣຈມານໍ ສຸຠທ຺ທໍ ເທວຘີຕຣໍ ທິສ຺ວາ ຕຎ຺ຈ ຕາສໍ ກຖາສລ຺ລາປໍ ສຸຕ຺ວາ ຕາວເທວ ຈ ສຸຠທ຺ທາຍ ອນ຺ຕຣຫິຕາຍ ຕໍ ‘‘ອຍໍ ນາມາ’’ຕິ ອຊານນ຺ໂຕ –

໖໓໕. ‘‘ກາ ເອສາ ເທວຕາ ຠທ຺ເທ, ຕຍາ ມນ຺ຕຍເຕ ສຫ;

ສພ຺ເພ ເທເວ ຕາວຕິໍເສ, ວຓ຺ເຓນ ອຕິໂຣຈຕີ’’ຕິ. –

ຠທ຺ທໍ ປຸຈ຺ຉິ. ສາປິສ຺ສ –

໖໓໖. ‘‘ມນຸສ຺ສຠູຕາ ເທວິນ຺ທ, ປຸພ຺ເພ ມານຸສເກ ຠເວ;

ສຫຠຣິຍາ ຈ ເມ ອາສິ, ຠຄິນີ ຈ ກນິຏ຺ຐິກາ,

ສງ຺ເຆ ທານານິ ທຕ຺ວານ, ກຕປຸຎ຺ຎາ ວິໂຣຈຕີ’’ຕິ. –

ກເຖສິ. ອຖ ສກ຺ໂກ ຕສ຺ສາ ສງ຺ຆຄຕາຍ ທກ຺ຂິຓາຍ ມຫປ຺ຜລຠາວໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ຘມ຺ມໍ ກເຖສິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ –

໖໓໗. ‘‘ຘມ຺ເມນ ປຸພ຺ເພ ຠຄິນີ, ຕຍາ ຠທ຺ເທ ວິໂຣຈຕິ;

ຍໍ ສງ຺ຆມ຺ຫິ ອປ຺ປເມຍ຺ເຍ, ປຕິຏ຺ຐາເປສິ ທກ຺ຂິຓໍ.

໖໓໘. ‘‘ປຸຈ຺ຉິໂຕ ຫິ ມຍາ ພຸທ຺ໂຘ, ຄິຊ຺ຌກູຏມ຺ຫິ ປພ຺ພເຕ;

ວິປາກໍ ສໍວິຠາຄສ຺ສ, ຍຕ຺ຖ ທິນ຺ນໍ ມຫປ຺ຜລໍ.

໖໓໙. ‘‘ຍຊມານານໍ ມນຸສ຺ສານໍ, ປຸຎ຺ຎເປກ຺ຂານ ປາຓິນໍ;

ກໂຣຕໍ ໂອປຘິກໍ ປຸຎ຺ຎໍ, ຍຕ຺ຖ ທິນ຺ນໍ ມຫປ຺ຜລໍ.

໖໔໐. ‘‘ຕໍ ເມ ພຸທ຺ໂຘ ວິຍາກາສິ, ຊານໍ ກມ຺ມຜລໍ ສກໍ;

ວິປາກໍ ສໍວິຠາຄສ຺ສ, ຍຕ຺ຖ ທິນ຺ນໍ ມຫປ຺ຜລໍ.

໖໔໑. ‘‘ຈຕ຺ຕາໂຣ ຈ ປຏິປນ຺ນາ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ຈ ຜເລ ຐິຕາ;

ເອສ ສງ຺ໂຆ ອຸຊຸຠູໂຕ, ປຎ຺ຎາສີລສມາຫິໂຕ.

໖໔໒. ‘‘ຍຊມານານໍ ມນຸສ຺ສານໍ, ປຸຎ຺ຎເປກ຺ຂານ ປາຓິນໍ;

ກໂຣຕໍ ໂອປຘິກໍ ປຸຎ຺ຎໍ, ສງ຺ເຆ ທິນ຺ນໍ ມຫປ຺ຜລໍ.

໖໔໓. ‘‘ເອໂສ ຫິ ສງ຺ໂຆ ວິປຸໂລ ມຫຄ຺ຄໂຕ, ເອສປ຺ປເມຍ຺ໂຍ ອຸທຘີວ ສາຄໂຣ;

ເອເຕ ຫິ ເສຏ຺ຐາ ນຣວີຣສາວກາ, ປຠງ຺ກຣາ ຘມ຺ມມຸທີຣຍນ຺ຕິ.

໖໔໔. ‘‘ເຕສໍ ສຸທິນ຺ນໍ ສຸຫຸຕໍ ສຸຍິຏ຺ຐໍ, ເຍ ສງ຺ຆມຸທ຺ທິສ຺ສ ທທນ຺ຕິ ທານໍ;

ສາ ທກ຺ຂິຓາ ສງ຺ຆຄຕາ ປຕິຏ຺ຐິຕາ, ມຫປ຺ຜລາ ໂລກວິທູນ ວຓ຺ຓິຕາ.

໖໔໕. ‘‘ເອຕາທິສໍ ຍຎ຺ຎມນຸສ຺ສຣນ຺ຕາ, ເຍ ເວທຊາຕາ ວິຈຣນ຺ຕິ ໂລເກ;

ວິເນຍ຺ຍ ມຈ຺ເຉຣມລໍ ສມູລໍ, ອນິນ຺ທິຕາ ສຄ຺ຄມຸເປນ຺ຕິ ຐານ’’ນ຺ຕິ.

໖໓໗. ຕຕ຺ຖ ຘມ຺ເມນາຕິ ກາຣເຓນ ຎາເຍນ ວາ. ຕຍາຕິ ນິສ຺ສກ຺ເກ ກຣຓວຈນໍ. ອິທານິ ຕໍ ‘‘ຘມ຺ເມນາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕກາຣຓໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ຍໍ ສງ຺ຆມ຺ຫິ ອປ຺ປເມຍ຺ເຍ, ປຕິຏ຺ຐາເປສິ ທກ຺ຂິຓ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອປ຺ປເມຍ຺ເຍຕິ ຄຸຓານຸຠາວສ຺ສ ອຕ຺ຕນິ ກຕານໍ ກາຣານໍ ຜລວິເສສສ຺ສ ຈ ວເສນ ປມິນິຕຸໍ ອສກ຺ກຸເຓຍ຺ເຍ.

໖໓໘-໙. ອຍຎ຺ຈ ອຕ຺ໂຖ ຠຄວໂຕ ສມ຺ມຸຂາ ຈ ສຸໂຕ, ສມ຺ມຸຂາ ຈ ປຏິຄ຺ຄຫິໂຕຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ປຸຈ຺ຉິໂຕ’’ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ຍຊມານານນ຺ຕິ ທທນ຺ຕານໍ. ປຸຎ຺ຎເປກ຺ຂານ ປາຓິນນ຺ຕິ ອນຸນາສິກໂລປໍ ກຕ຺ວາ ນິທ຺ເທໂສ, ປຸຎ຺ຎຜລໍ ອາກງ຺ຂນ຺ຕານໍ ສຕ຺ຕານໍ. ໂອປຘິກນ຺ຕິ ອຸປຘິ ນາມ ຂນ຺ຘາ, ອຸປຘິສ຺ສ ກຣຓສີລໍ, ອຸປຘິປໂຍຊນນ຺ຕິ ວາ ໂອປຘິກໍ, ອຕ຺ຕຠາວຊນກໍ ປຏິສນ຺ຘິປວຕ຺ຕິວິປາກທາຍກໍ.

໖໔໐. ຊານໍ ກມ຺ມຜລໍ ສກນ຺ຕິ ສຕ຺ຕານໍ ສກໍ ສກໍ ຍຖາສກໍ ປຸຎ຺ຎໍ ປຸຎ຺ຎຜລຎ຺ຈ ຫຕ຺ຖຕເລ ອາມລກໍ ວິຍ ຊານນ຺ໂຕ. ສກນ຺ຕິ ວາ ຍກາຣສ຺ສ ກກາຣໍ ກຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕໍ, ສຍໍ ອຕ຺ຕນາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໖໔໑. ປຏິປນ຺ນາຕິ ປຏິປຊ຺ຊມານາ, ມຄ຺ຄຏ຺ຐາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຸຊຸຠູໂຕຕິ ອຸຊຸປຏິປຕ຺ຕິຍາ ອຸຊຸຠາວໍ ປຕ຺ໂຕ ທກ຺ຂິເຓຍ຺ໂຍ ຊາໂຕ. ປຎ຺ຎາສີລສມາຫິໂຕຕິ ປຎ຺ຎາຍ ສີເລນ ຈ ສມາຫິໂຕ, ທິຏ຺ຐິສີລສມ຺ປນ຺ໂນ ອຣິຍາຍ ທິຏ຺ຐິຍາ ອຣິເຍນ ສີເລນ ຈ ສມນ຺ນາຄໂຕ. ເຕນາປິສ຺ສ ປຣມຕ຺ຖສງ຺ຆຠາວເມວ ວິຠາເວຕິ. ທິຏ຺ຐິສີລສາມຎ຺ເຎນ ສງ຺ຆຏິຕຕ຺ຕາ ຫິ ສງ຺ໂຆ. ອຖ ວາ ສມາຫິຕໍ ສມາຘິ, ປຎ຺ຎາ ສີລໍ ສມາຫິຕຎ຺ຈ ອສ຺ສ ອຕ຺ຖີຕິ ປຎ຺ຎາສີລສມາຫິໂຕ. ເຕນສ຺ສ ສີລາທິຘມ຺ມກ຺ຂນ຺ຘຕ຺ຕຍສມ຺ປນ຺ນຕາຍ ອຄ຺ຄທກ຺ຂິເຓຍ຺ຍຠາວໍ ວິຠາເວຕິ.

໖໔໓. ວິປຸໂລ ມຫຄ຺ຄໂຕຕິ ຄຸເຓຫິ ມຫຕ຺ຕໍ ຄໂຕຕິ ມຫຄ຺ຄໂຕ, ຕໂຕ ເອວ ອຕ຺ຕນິ ກຕານໍ ກາຣານໍ ຜລເວປຸລ຺ລເຫຕຸຕາຍ ວິປຸໂລ. ອຸທຘີວ ສາຄໂຣຕິ ຍຖາ ອຸທກໍ ເອຕ຺ຖ ຘີຍຕີຕິ ‘‘ອຸທຘີ’’ຕິ ລທ຺ຘນາໂມ ສາຄໂຣ, ‘‘ເອຕ຺ຕການິ ອຸທກາຬ຺ຫການີ’’ຕິອາທິນາ ອຸທກໂຕ ອປ຺ປເມຍ຺ໂຍ, ເອວເມສ ຄຸຓໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເອເຕ ຫີຕິ ຫິ-ສທ຺ໂທ ອວຘາຣເຓ ນິປາໂຕ, ເອເຕ ເອວ ເສຏ຺ຐາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ວຸຕ຺ຕຎ຺ເຫຕໍ –

‘‘ຍາວຕາ, ຠິກ຺ຂເວ, ສງ຺ຆາ ວາ ຄຓາ ວາ, ຕຖາຄຕສາວກສງ຺ໂຆ ເຕສໍ ອຄ຺ຄມກ຺ຂາຍຕີ’’ຕິ (ອິຕິວຸ. ໙໐; ອ. ນິ. ໔.໓໔; ໕.໓໒).

ນຣວີຣສາວກາຕິ ນເຣສຸ ວີຣິຍສມ຺ປນ຺ນສ຺ສ ນຣສ຺ສ ສາວກາ. ປຠງ຺ກຣາຕິ ໂລກສ຺ສ ຎາຓາໂລກກຣາ. ຘມ຺ມມຸທີຣຍນ຺ຕີຕິ ຘມ຺ມໍ ອຸທ຺ທິສນ຺ຕິ. ກຖໍ? ຘມ຺ມສາມິນາ ຫິ ຘມ຺ມປຊ຺ໂຊໂຕ ອຣິຍສງ຺ເຆ ຐປິໂຕ.

໖໔໔. ເຍ ສງ຺ຆມຸທ຺ທິສ຺ສ ທທນ຺ຕິ ທານນ຺ຕິ ເຍ ສຕ຺ຕາ ອຣິຍສງ຺ຆໍ ອຸທ຺ທິສ຺ສ ສມ຺ມຸຕິສງ຺ເຆ ອນ຺ຕມໂສ ໂຄຕ຺ຣຠຸປຸຄ຺ຄເລສຸປິ ທານໍ ທທນ຺ຕິ, ຕໍ ທານໍ ສໍວິຠາຄວເສນ ທິນ຺ນມ຺ປິ ສຸທິນ຺ນໍ, ອາຫຸນປາຫຸນວເສນ ຫຸຕມ຺ປິ ສຸຫຸຕໍ, ມຫາຍາຄວເສນ ຍິຏ຺ຐມ຺ປິ ສຸຍິຏ຺ຐເມວ ໂຫຕິ. ກສ຺ມາ? ຍສ຺ມາ ສາ ທກ຺ຂິຓາ ສງ຺ຆຄຕາ ປຕິຏ຺ຐິຕາ ມຫປ຺ຜລາ ໂລກວິທູນ ວຓ຺ຓິຕາຕິ, ໂລກວິທູຫິ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ເຘຫິ ‘‘ນ ຕ຺ເວວາຫໍ, ອານນ຺ທ, ເກນຈິ ປຣິຍາເຍນ ສງ຺ຆຄຕາຍ ທກ຺ຂິຓາຍ ປາຏິປຸຄ຺ຄລິກໍ ທກ຺ຂິຓໍ ມຫປ຺ຜລຕຣໍ ວທາມິ (ມ. ນິ. ໓.໓໘໐). ປຸຎ຺ຎໍ ອາກງ຺ຂມານານໍ, ສງ຺ໂຆ ເວ ຍຊຕໍ ມຸຂໍ (ມ. ນິ. ໒.໔໐໐; ສຸ. ນິ. ໕໗໔; ມຫາວ. ໓໐໐). ອນຸຕ຺ຕຣໍ ປຸຎ຺ຎກ຺ເຂຕ຺ຕໍ ໂລກສ຺ສາ’’ຕິ (ມ. ນິ. ໑.໗໔; ສໍ. ນິ. ໕.໙໙໗) ຈ ອາທິນາ ມຫປ຺ຜລຕາ ວຓ຺ຓິຕາ ປສຕ຺ຖາ ໂຖມິຕາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໖໔໕. ອີທິສໍ ຍຎ຺ຎມນຸສ຺ສຣນ຺ຕາຕິ ເອຕາທິສໍ ສງ຺ຆໍ ອຸທ຺ທິສ຺ສ ອຕ຺ຕນາ ກຕໍ ທານໍ ອນຸສ຺ສຣນ຺ຕາ. ເວທຊາຕາຕິ ຊາຕໂສມນສ຺ສາ. ວິເນຍ຺ຍ ມຈ຺ເຉຣມລໍ ສມູລນ຺ຕິ ມຈ຺ເຉຣເມວ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ມລິນຠາວກຣຓໂຕ ມຈ຺ເຉຣມລໍ, ອຖ ວາ ມຈ຺ເຉຣຎ຺ຈ ອຎ຺ຎໍ ອິສ຺ສາໂລຠໂທສາທິມລຎ຺ຈາຕິ ມຈ຺ເຉຣມລໍ. ຕຎ຺ຈ ອວິຊ຺ຊາວິຈິກິຈ຺ຉາວິປລ຺ລາສາທີຫິ ສຫ ມູເລຫີຕິ ສມູລໍ ວິເນຍ຺ຍ ວິນຍິຕ຺ວາ ວິກ຺ຂມ຺ເຠຕ຺ວາ ອນິນ຺ທິຕ຺ວາ ສຄ຺ຄມຸເປນ຺ຕິ ຐານນ຺ຕິ ໂຍຊນາ. ເສສໍ ວຸຕ຺ຕນຍເມວ.

ອິມໍ ປນ ສພ຺ພໍ ປວຕ຺ຕິໍ ສກ຺ໂກ ເທວານມິນ຺ໂທ ‘‘ທທ຺ທລ຺ລມານາ ວຓ຺ເຓນາ’’ຕິອາທິນາ ອາຍສ຺ມໂຕ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລານສ຺ສ ອາຈິກ຺ຂິ, ອາຍສ຺ມາ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ ຠຄວໂຕ ອາໂຣເຈສິ, ຠຄວາ ຕມຕ຺ຖໍ ອຏ຺ຐຸປ຺ປຕ຺ຕິໍ ກຕ຺ວາ ສມ຺ປຕ຺ຕປຣິສາຍ ຘມ຺ມໍ ເທເສສິ. ສາ ເທສນາ ມຫາຊນສ຺ສ ສາຕ຺ຖິກາ ອໂຫສິ.

ທທ຺ທລ຺ລວິມານວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.