໔. ຈຓ຺ຑາລິວິມານວຓ຺ຓນາ

ຈຓ຺ຑາລິ ວນ຺ທ ປາທານີຕິ ຈຓ຺ຑາລິວິມານໍ. ຕສ຺ສ ກາ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ? ຠຄວາ ຣາຊຄເຫ ວິຫຣນ຺ໂຕ ປຈ຺ຈູສເວລາຍໍ ພຸທ຺ຘາຈິຓ຺ຓໍ ມຫາກຣຸຓາສມາປຕ຺ຕິໍ ສມາປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ອຸຏ຺ຐາຍ ໂລກໍ ໂອໂລເກນ຺ໂຕ ອທ຺ທສ ຕສ຺ມິໍເຍວ ນຄເຣ ຈຓ຺ຑາລາວສເຖ ວສນ຺ຕິໍ ເອກໍ ມຫລ຺ລິກໍ ຈຓ຺ຑາລິໍ ຂີຓາຍຸກໍ, ນິຣຍສໍວຕ຺ຕນິກຎ຺ຈສ຺ສາ ກມ຺ມໍ ອຸປຏ຺ຐິຕໍ. ໂສ ມຫາກຣຸຓາຍ ສມຸສ຺ສາຫິຕມານໂສ ‘‘ສຄ຺ຄສໍວຕ຺ຕນິກໍ ກມ຺ມໍ ກາເຣຕ຺ວາ ເຕນສ຺ສາ ນິຣຍູປປຕ຺ຕິໍ ນິເສເຘຕ຺ວາ ສຄ຺ເຄ ປຕິຏ຺ຐາເປສ຺ສາມີ’’ຕິ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ມຫຕາ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ເຆນ ສທ຺ຘິໍ ຣາຊຄຫໍ ປິຓ຺ຑາຍ ປວິສຕິ. ເຕນ ຈ ສມເຍນ ສາ ຈຓ຺ຑາລີ ທຓ຺ຑໍ ໂອລຸພ຺ຠ ນຄຣໂຕ ນິກ຺ຂມນ຺ຕີ ຠຄວນ຺ຕໍ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕໍ ທິສ຺ວາ ອຠິມຸຂີ ຫຸຕ຺ວາ ອຏ຺ຐາສິ. ຠຄວາປິ ຕສ຺ສາ ຄມນໍ ນິວາເຣນ຺ໂຕ ວິຍ ປຸຣໂຕ ອຏ຺ຐາສິ. ອຖາຍສ຺ມາ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ ສຕ຺ຖຸ ຈິຕ຺ຕໍ ຎຕ຺ວາ ຕສ຺ສາ ຈ ອາຍຸປຣິກ຺ຂຍໍ ຠຄວໂຕ ວນ຺ທນາຍ ຕໍ ນິໂຍເຊນ຺ໂຕ –

໑໙໕. ‘‘ຈຓ຺ຑາລິ ວນ຺ທ ປາທານິ, ໂຄຕມສ຺ສ ຍສສ຺ສິໂນ;

ຕເມວ ອນຸກມ຺ປາຍ, ອຏ຺ຐາສິ ອິສິສຕ຺ຕໂມ.

໑໙໖. ‘‘ອຠິປ຺ປສາເທຫິ ມນໍ, ອຣຫນ຺ຕມ຺ຫິ ຕາທິນິ;

ຂິປ຺ປໍ ປຎ຺ຊລິກາ ວນ຺ທ, ປຣິຕ຺ຕໍ ຕວ ຊີວິຕ’’ນ຺ຕິ. – ຄາຖາທ຺ວຍມາຫ;

໑໙໕. ຕຕ຺ຖ ຈຓ຺ຑາລີຕິ ຊາຕິອາຄເຕນ ນາເມນ ຕໍ ອາລປຕິ. ວນ຺ທາຕິ ອຠິວາທຍ. ປາທານີຕິ ສເທວກສ຺ສ ໂລກສ຺ສ ສຣຓານິ ຈຣຓານິ. ຕເມວ ອນຸກມ຺ປາຍາຕິ ຕເມວ ອນຸຄ຺ຄຓ຺ຫນຕ຺ຖໍ, ອປາຍູປປຕ຺ຕິໂຕ ນິເສເຘຕ຺ວາ ສຄ຺ເຄ ນິພ຺ພຕ຺ຕາປນຕ຺ຖນ຺ຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ອຏ຺ຐາສີຕິ ນຄຣມ຺ປິ ອປວິສິຕ຺ວາ ຐິໂຕ. ອິສິສຕ຺ຕໂມຕິ ໂລກິຍເສກ຺ຂາເສກ຺ຂປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘອິສີຫິ ອຸຕ຺ຕໂມ ອຸກ຺ກຏ຺ຐຕໂມ, ອຖ ວາ ພຸທ຺ຘອິສີນໍ ວິປສ຺ສິອາທີນໍ ສຕ຺ຕໂມຕິ ອິສິສຕ຺ຕໂມ.

໑໙໖. ອຠິປ຺ປສາເທຫິ ມນນ຺ຕິ ‘‘ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ’’ຕິ ຕວ ຈິຕ຺ຕໍ ປສາເທຫິ. ອຣຫນ຺ຕມ຺ຫິ ຕາທິນີຕິ ອາຣກຕ຺ຕາ ກິເລສານໍ, ເຕສໍເຍວ ອຣີນໍ ຫຕຕ຺ຕາ, ສໍສາຣຈກ຺ກສ຺ສ ອຣານໍ ຫຕຕ຺ຕາ, ປຈ຺ຈຍານໍ ອຣຫຕ຺ຕາ, ປາປກຣເຓ ຣຫາຠາວາ ຈ ອຣຫນ຺ເຕ, ອິຏ຺ຐາທີສຸ ຕາທິຠາວປ຺ປຕ຺ຕິຍາ ຕາທິມ຺ຫິ. ຂິປ຺ປໍ ປຎ຺ຊລິກາ ວນ຺ທາຕິ ສີຆໍເຍວ ປຄ຺ຄຫິຕອຎ຺ຊລິກາ ຫຸຕ຺ວາ ວນ຺ທສ຺ສຸ. ກສ຺ມາຕິ ເຈ? ປຣິຕ຺ຕໍ ຕວ ຊີວິຕນ຺ຕິ, ອິທາເນວ ຠິຊ຺ຊນສຠາວຕ຺ຕາ ປຣິຕ຺ຕໍ ອຕິອິຕ຺ຕຣໍ.

ອິຕິ ເຖໂຣ ຄາຖາທ຺ວເຍນ ຠຄວໂຕ ຄຸເຓ ປກິຕ຺ເຕນ຺ໂຕ ອຕ຺ຕໂນ ອານຸຠາເວ ຐຕ຺ວາ ຕສ຺ສາ ຈ ຂີຓາຍຸກຕາວິຠາວເນນ ສໍເວເຊນ຺ໂຕ ສຕ຺ຖຸ ວນ຺ທນາຍ ນິໂຍເຊສິ. ສາ ຈ ຕໍ ສຸຕ຺ວາ ສໍເວຄຊາຕາ ສຕ຺ຖຣິ ປສນ຺ນມານສາວ ຫຸຕ຺ວາ ປຎ຺ຈປຕິຏ຺ຐິເຕນ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ອຎ຺ຊລິໍ ກຕ຺ວາ ນມສ຺ສມານາ ພຸທ຺ຘຄຕາຍ ປີຕິຍາ ເອກຄ຺ຄຈິຕ຺ຕາ ຫຸຕ຺ວາ ອຏ຺ຐາສິ. ຠຄວາ ‘‘ອລເມຕ຺ຕກເມຕິສ຺ສາ ສຄ຺ຄູປປຕ຺ຕິຍາ’’ຕິ ນຄຣໍ ປາວິສິ ສທ຺ຘິໍ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ເຆນ. ອຖ ນໍ ເອກາ ຠນ຺ຕາ ຄາວີ ຕຣຸຓວຈ຺ຉາ ຕໂຕ ເອວ ອຠິຘາວນ຺ຕີ ສິງ຺ເຄນ ປຫຣິຕ຺ວາ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປສິ. ຕໍ ສພ຺ພໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ສງ຺ຄີຕິກາຣາ –

໑໙໗. ‘‘ໂຈທິຕາ ຠາວິຕຕ຺ເຕນ, ສຣີຣນ຺ຕິມຘາຣິນາ;

ຈຓ຺ຑາລີ ວນ຺ທິ ປາທານິ, ໂຄຕມສ຺ສ ຍສສ຺ສິໂນ.

໑໙໘. ‘‘ຕເມນໍ ອວຘີ ຄາວີ, ຈຓ຺ຑາລິໍ ປຎ຺ຊລິໍ ຐິຕໍ;

ນມສ຺ສມານໍ ສມ຺ພຸທ຺ຘໍ, ອນ຺ຘກາເຣ ປຠງ຺ກຣ’’ນ຺ຕິ. – ຄາຖາທ຺ວຍມາຫໍສຸ;

໑໙໘. ຕຕ຺ຖ ປຎ຺ຊລິໍ ຐິຕໍ ນມສ຺ສມານໍ ສມ຺ພຸທ຺ຘນ຺ຕິ ຄເຕປິ ຠຄວຕິ ພຸທ຺ຘາຣມ຺ມຓາຍ ປີຕິຍາ ສມາຫິຕາ ຫຸຕ຺ວາ ສມ຺ມຸຂາ ວິຍ ອຎ຺ຊລິໍ ປຄ຺ຄຍ຺ຫ ນມສ຺ສມານໍ ຐິຕໍ. ອນ຺ຘກາເຣຕິ ອວິຊ຺ຊນ຺ຘກາເຣນ ສກເລນ ກິເລສນ຺ຘກາເຣນ ຈ ອນ຺ຘກາເຣ ໂລເກ. ປຠງ຺ກຣນ຺ຕິ ຎາໂຓຠາສກຣໍ.

ສາ ຈ ຕໂຕ ຈຸຕາ ຕາວຕິໍເສສຸ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ, ອຈ຺ຉຣານໍ ສຕສຫສ຺ສໍ ຈສ຺ສາ ປຣິວາໂຣ ອໂຫສິ. ຕທເຫວ ຈ ສາ ສຫ ວິມາເນນ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ວິມານໂຕ ໂອຕຣິຕ຺ວາ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລານໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ວນ຺ທິ. ຕມຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕຸໍ –

໑໙໙. ‘‘ຂີຓາສວໍ ວິຄຕຣຊໍ ອເນຊໍ, ເອກໍ ອຣຎ຺ຎມ຺ຫິ ຣໂຫ ນິສິນ຺ນໍ;

ເທວິທ຺ຘິປຕ຺ຕາ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ, ວນ຺ທາມິ ຕໍ ວີຣ ມຫານຸຠາວ’’ນ຺ຕິ. –

ເທວຕາ ອາຫ. ຕໍ ເຖໂຣ ປຸຈ຺ຉິ –

໒໐໐. ‘‘ສຸວຓ຺ຓວຓ຺ຓາ ຊລິຕາ ມຫາຍສາ, ວິມານໂມຣຸຍ຺ຫ ອເນກຈິຕ຺ຕາ;

ປຣິວາຣິຕາ ອຈ຺ຉຣາສງ຺ຄເຓນ, ກາ ຕ຺ວໍ ສຸເຠ ເທວເຕ ວນ຺ທເສ ມມ’’ນ຺ຕິ.

໒໐໐. ຕຕ຺ຖ ຊລິຕາຕິ ອຕ຺ຕໂນ ສຣີຣປ຺ປຠາຍ ວຕ຺ຖາຠຣຓາທີນໍ ໂອຠາເສນ ຈ ຊລນ຺ຕີ ໂຊເຕນ຺ຕີ. ມຫາຍສາຕິ ມຫາປຣິວາຣາ. ວິມານໂມຣຸຍ຺ຫາຕິ ວິມານໂຕ ໂອຣຸຍ຺ຫ. ອເນກຈິຕ຺ຕາຕິ ອເນກວິຘຈິຕ຺ຕຕາຍຸຕ຺ຕາ. ສຸເຠຕິ ສຸຠຄຸເຓ. ມມນ຺ຕິ ມໍ.

ເອວໍ ເຖເຣນ ປຸຈ຺ຉິຕາ ປຸນ ສາ –

໒໐໑. ‘‘ອຫໍ ຠທ຺ທນ຺ເຕ ຈຓ຺ຑາລີ, ຕຍາ ວີເຣນ ເປສິຕາ;

ວນ຺ທິໍ ອຣຫໂຕ ປາເທ, ໂຄຕມສ຺ສ ຍສສ຺ສິໂນ.

໒໐໒. ‘‘ສາຫໍ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ປາທານິ, ຈຸຕາ ຈຓ຺ຑາລໂຍນິຍາ;

ວິມານໍ ສພ຺ພໂຕ ຠທ຺ທໍ, ອຸປປນ຺ນມ຺ຫິ ນນ຺ທເນ.

໒໐໓. ‘‘ອຈ຺ຉຣານໍ ສຕສຫສ຺ສໍ, ປຸຣກ຺ຂຕ຺ວານ ຕິຏ຺ຐຕິ;

ຕາສາຫໍ ປວຣາ ເສຏ຺ຐາ, ວຓ຺ເຓນ ຍສສາຍຸນາ.

໒໐໔. ‘‘ປຫູຕກຕກລ຺ຍາຓາ, ສມ຺ປຊານາ ປຏິສ຺ສຕາ;

ມຸນິໍ ກາຣຸຓິກໍ ໂລເກ, ຕໍ ຠນ຺ເຕ ວນ຺ທິຕຸມາຄຕາ’’ຕິ. –

ຈຕສ຺ໂສ ຄາຖາໂຍ ອາຫ.

໒໐໑-໔. ຕຕ຺ຖ ເປສິຕາຕິ ‘‘ຈຓ຺ຑາລິ, ວນ຺ທ ປາທານີ’’ຕິອາທິນາ ວນ຺ທນາຍ ອຸຍ຺ໂຍຊິຕາ. ຍທິປິ ຕໍ ວນ຺ທນາມຍໍ ປຸຎ຺ຎໍ ປວຕ຺ຕິກ຺ຂຓວເສນ ປຣິຕ຺ຕໍ, ເຂຕ຺ຕມຫນ຺ຕຕາຍ ປນ ຜລມຫນ຺ຕຕາຍ ຈ ອຕິວິຍ ມຫນ຺ຕເມວາຕິ ອາຫ ‘‘ປຫູຕກຕກລ຺ຍາຓາ’’ຕິ. ຕຖາ ພຸທ຺ຘາຣມ຺ມຓາຍ ປີຕິຍາ ປວຕ຺ຕິກ຺ຂເຓ ປຎ຺ຎາຍ ສຕິຍາ ຈ ວິສທຠາວໍ ສນ຺ຘາຍາຫ ‘‘ສມ຺ປຊານາ ປຏິສ຺ສຕາ’’ຕິ. ປຸນ –

໒໐໕. ‘‘ອິທໍ ວຕ຺ວານ ຈຓ຺ຑາລີ, ກຕຎ຺ຎູ ກຕເວທິນີ;

ວນ຺ທິຕ຺ວາ ອຣຫໂຕ ປາເທ, ຕຕ຺ເຖວນ຺ຕຣຘາຍຖາ’’ຕິ. –

ຄາຖາ ສງ຺ຄີຕິກາເຣຫິ ຐປິຕາ.

໒໐໕. ຕຕ຺ຖ ຈຓ຺ຑາລີຕິ ຈຓ຺ຑາລີຠູຕປຸພ຺ພາຕິ ກຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕໍ, ເທວໂລເກ ຈ ອິທມາຈິຓ຺ຓໍ, ຍໍ ມນຸສ຺ສໂລເກ ນິຣຸຬ຺ຫສມຎ຺ຎາຍ ໂວຫາໂຣ. ເສສໍ ວຸຕ຺ຕນຍເມວ.

ອາຍສ຺ມາ ປນ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ ອິມໍ ປວຕ຺ຕິໍ ຠຄວໂຕ ອາໂຣເຈສິ. ຠຄວາ ຕມຕ຺ຖໍ ອຏ຺ຐຸປ຺ປຕ຺ຕິໍ ກຕ຺ວາ ສມ຺ປຕ຺ຕປຣິສາຍ ຘມ຺ມໍ ເທເສສິ, ສາ ເທສນາ ມຫາຊນສ຺ສ ສາຕ຺ຖິກາ ອໂຫສີຕິ.

ຈຓ຺ຑາລິວິມານວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.