໕. ຠທ຺ທິຕ຺ຖິວິມານວຓ຺ຓນາ

ນີລາ ປີຕາ ຈ ກາຬາ ຈາຕິ ຠທ຺ທິຕ຺ຖິວິມານໍ. ຕສ຺ສ ກາ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ? ຠຄວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ ເຊຕວເນ ອນາຖປິຓ຺ຑິກສ຺ສ ອາຣາເມ. ເຕນ ຈ ສມເຍນ ກິມິລນຄເຣ ໂຣຫໂກ ນາມ ຄຫປຕິປຸຕ຺ໂຕ ອໂຫສິ ສທ຺ໂຘ ປສນ຺ໂນ ສີລາຈາຣສມ຺ປນ຺ໂນ. ຕສ຺ມິໍເຍວ ຈ ນຄເຣ ເຕນ ສມານມຫາໂຠເຄ ກຸເລ ເອກາ ທາຣິກາ ອໂຫສິ ສທ຺ຘາ ປສນ຺ນາ ປກຕິຍາປິ ຠທ຺ທຕາຍ ຠທ຺ທາຕິ ນາເມນ. ອຖ ໂຣຫກສ຺ສ ມາຕາປິຕໂຣ ຕໍ ກຸມາຣິໍ ວາເຣຕ຺ວາ ຕາທິເສ ກາເລ ຕໍ ອາເນຕ຺ວາ ອາວາຫວິວາຫໍ ອກໍສຸ. ເຕ ອຸໂຠປິ ສມຄ຺ຄວາສໍ ວສນ຺ຕິ. ສາ ອຕ຺ຕໂນ ອາຈາຣສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ ‘‘ຠທ຺ທິຕ຺ຖີ’’ຕິ ຕສ຺ມິໍ ນຄເຣ ປາກຏາ ປຎ຺ຎາຕາ ອໂຫສິ.

ເຕນ ຈ ສມເຍນ ທ຺ເວ ອຄ຺ຄສາວກາ ປຎ຺ຈສຕປຎ຺ຈສຕຠິກ຺ຂຸປຣິວາຣາ ຊນປທຈາຣິກໍ ຈຣນ຺ຕາ ກິມິລນຄຣໍ ປາປຸຓິໍສຸ. ໂຣຫໂກ ເຕສໍ ຕຕ຺ຖ ຄຕຠາວໍ ຎຕ຺ວາ ໂສມນສ຺ສຊາໂຕ ເຖເຣ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ສ຺ວາຕນາຍ ນິມນ຺ເຕຕ຺ວາ ທຸຕິຍທິວເສ ປຓີເຕນ ຂາທນີເຍນ ໂຠຊນີເຍນ ສປຣິວາເຣ ເຕ ສນ຺ຕປ຺ເປຕ຺ວາ ສປຸຕ຺ຕທາໂຣ ເຕຫິ ເທສິຕໍ ຘມ຺ມເທສນໍ ສຸຕ຺ວາ ເຕສໍ ໂອວາເທ ປຕິຏ຺ຐຫນ຺ໂຕ ສຣຓານິ ຄຓ຺ຫິ, ປຎ຺ຈ ສີລານິ ສມາທິຍິ. ຠຣິຍາ ປນສ຺ສ ອຏ຺ຐມີຈາຕຸທ຺ທສີປນ຺ນຣສີປາຏິຫາຣິຍປກ຺ເຂສຸ ອຸໂປສຖໍ ອຸປວສິ, ວິເສສໂຕ ສີລາຈາຣສມ຺ປນ຺ນາ ອໂຫສິ ເທວຕາຫິ ຈ ອນຸກມ຺ປິຕາ. ຕາຍ ເອວ ຈ ເທວຕານຸກມ຺ປາຍ ອຕ຺ຕໂນ ອຸປຣິ ປຕິຕໍ ມິຈ຺ຉາປວາທໍ ນິຣໍກຕ຺ວາ ສຸວິສຸທ຺ຘສີລາຈາຣຕາຍ ອຕິວິຍ ໂລເກ ປຕ຺ຖຏຍສາ ອໂຫສິ.

ສາ ຫິ ສຍໍ ກິມິລນຄເຣ ຐິຕາ ອຕ຺ຕໂນ ສາມິກສ຺ສ ວຓິຊ຺ຊາວເສນ ຕກ຺ກສິລາຍໍ ວສນ຺ຕສ຺ສ, ອຸສ຺ສວທິວເສ ສຫາເຍຫິ ອຸສ຺ສາຫິຕສ຺ສ ນກ຺ຂຕ຺ຕກີຬາຈິຕ຺ເຕ ອຸປ຺ປນ຺ເນ ຆຣເທວຕາຍ ອຕ຺ຕໂນ ທິພ຺ພານຸຠາເວນ ຕໍ ຕຕ຺ຖ ເນຕ຺ວາ ສາມິເກນ ສຫ ໂຍຊິຕາ ເຕເນວ ສມາຄເມນ ປຕິຏ຺ຐິຕຄພ຺ຠາ ຫຸຕ຺ວາ ເທວຕາຍ ກິມິລນຄຣໍ ປຏິນີຕາ, ອນຸກ຺ກເມນ ຄພ຺ຠິນິຠາເວ ປາກເຏ ຊາເຕ ສສ຺ສຸອາທີຫິ ‘‘ອຕິຈາຣິນີ’’ຕິ ອາສງ຺ກິຕາ, ຕາຍ ເອວ ເທວຕາຍ ອຕ຺ຕໂນ ອານຸຠາເວນ ຄງ຺ຄາມໂຫເຆ ກິມິລນຄຣໍ ໂອຕ຺ຖຣນ຺ເຕ ວິຍ ອຸປຏ຺ຐາປິເຕ ອຕ຺ຕໂນ ປຕິພ຺ພຕາຠາວສໍສູຈເກນ ສຈ຺ຈາຘິຏ຺ຐານປຸພ຺ພເກນ ສປເຖນ ວາຕເວຄສມຸຏ຺ຐິຕວີຈິຊາລໍ ຄງ຺ຄາມໂຫຆໍ ອຕ຺ຕໂນ ອຸປຣິ ອາປຕິຕໍ ອາຍສ຺ສຎ຺ຈ ນິວຕ຺ເຕຕ຺ວາ, ສາມິເກນ ສມາຄຕາປິ ເຕນ ປຸພ຺ເພ ສສ຺ສຸອາທີຫິ ວິຍ ອາສງ຺ກິຕາ ຕກ຺ກສິລາຍໍ ເຕນ ທິນ຺ນໍ ນາມມຸທ຺ທິຕໍ ສຎ຺ຎາຓຎ຺ຈ ອປ຺ເປນ຺ຕີ, ຕໍ ອາສງ຺ກໍ ນິຣໍກຕ຺ວາ ຠຕ຺ຕຸໂນ ຎາຕິຊນສ຺ສ ຈ ມຫາຊນສ຺ສ ຈ ສມ຺ຠາວນີຍາ ຊາຕາ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ສຸວິສຸທ຺ຘສີລາຈາຣຕາຍ ອຕິວິຍ ໂລເກ ປຕ຺ຖຏຍສາ ອໂຫສີ’’ຕິ.

ສາ ອປເຣນ ສມເຍນ ກາລໍ ກຕ຺ວາ ຕາວຕິໍສຠວເນ ອຸປ຺ປນ຺ນາ. ອຖ ຠຄວຕິ ສາວຕ຺ຖິໂຕ ຕາວຕິໍສຠວນໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ປາຣິຈ຺ຉຕ຺ຕກມູເລ ປຓ຺ຑຸກມ຺ພລສິລາຍໍ ນິສິນ຺ເນ, ເທວປຣິສາຍ ຈ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ນາຍ ຠທ຺ທິຕ຺ຖີປິ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ອຏ຺ຐາສິ. ອຖ ຠຄວາ ທສສຫສ຺ສິໂລກຘາຕູສຸ ສນ຺ນິປຕິຕາຍ ເທວພ຺ຣຫ຺ມປຣິສາຍ ມຊ຺ເຌ ຕາຍ ເທວຕາຍ ກຕປຸຎ຺ຎກມ຺ມໍ ປຸຈ຺ຉນ຺ໂຕ –

໒໐໖. ‘‘ນີລາ ປີຕາ ຈ ກາຬາ ຈ, ມຎ຺ຊິຏ຺ຐາ ອຖ ໂລຫິຕາ;

ອຸຈ຺ຈາວຈານໍ ວຓ຺ຓານໍ, ກິຎ຺ຊກ຺ຂປຣິວາຣິຕາ.

໒໐໗. ‘‘ມນ຺ທາຣວານໍ ປຸປ຺ຜານໍ, ມາລໍ ຘາເຣສິ ມຸທ຺ຘນິ;

ນຍິເມ ອຎ຺ເຎສຸ ກາເຍສ, ຣຸກ຺ຂາ ສນ຺ຕິ ສຸເມຘເສ.

໒໐໘. ‘‘ເກນ ກາຍໍ ອຸປປນ຺ນາ, ຕາວຕິໍສໍ ຍສສ຺ສິນີ;

ເທວເຕ ປຸຈ຺ຉິຕາຈິກ຺ຂ, ກິສ຺ສ ກມ຺ມສ຺ສິທໍ ຜລ’’ນ຺ຕິ. – ອາຫ;

໒໐໖-໗. ຕຕ຺ຖ ນີລາ ປີຕາ ຈ ກາຬາ ຈ, ມຎ຺ຊິຏ຺ຐາ ອຖ ໂລຫິຕາຕິ ເອຕ຺ຖ ຈ-ສທ຺ໂທ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຖສມຸຈ຺ຈໂຍ, ໂສ ນີລາ ຈ ປີຕາ ຈາຕິອາທິນາ ປຈ຺ເຈກໍ ໂຍເຊຕພ຺ໂພ. ອຖາຕິ ອຎ຺ຎຕ຺ເຖ ນິປາໂຕ. ເຕນ ໂອທາຕາທິເກ ອວຸຕ຺ຕວຓ຺ເຓ ສງ຺ຄຓ຺ຫາຕິ. ອິຕິ-ສທ຺ໂທ ລຸຕ຺ຕນິທ຺ທິຏ຺ໂຐ ເວທິຕພ຺ໂພ. ຈ-ສທ຺ໂທ ວາ ອວຸຕ຺ຕຕ຺ຖສມຸຈ຺ຈໂຍ. ອຖາຕິ ອິຕິ-ສທ຺ທຕ຺ເຖ ນິປາໂຕ. ອຸຈ຺ຈາວຈານໍ ວຓ຺ຓານນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ອຸຈ຺ຈາວຈານນ຺ຕິ ວິຠຕ຺ຕິຍາ ອໂລໂປ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ, ອຸຈ຺ຈາວຈວຓ຺ຓານໍ ນານາວິຘວຓ຺ຓານນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ວຓ຺ຓານນ຺ຕິ ວາ ວຓ຺ຓວນ຺ຕານໍ. ກິຎ຺ຊກ຺ຂປຣິວາຣິຕາຕິ ກິຎ຺ຊກ຺ເຂຫິ ປຣິວາຣິຕານໍ. ສາມິອຕ຺ເຖ ຫິ ເອຕໍ ປຈ຺ຈຕ຺ຕວຈນໍ. ອິທໍ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ – ນີລາ ຈ ປີຕາ ຈ ກາຬາ ຈ ມຎ຺ຊິຏ຺ຐາ ຈ ໂລຫິຕາ ຈ ອຖ ອຎ຺ເຎ ໂອທາຕາທໂຍ ຈາຕິ ອິເມສໍ ວເສນ ອຸຈ຺ຈາວຈວຓ຺ຓານໍ ຕຖາຠູເຕຫິເຍວ ກິຎ຺ຊກ຺ເຂຫິ ເກສເຣຫິ ປຣິວາຣິຕານໍ ວິຈິຕ຺ຕສຓ຺ຐານາທິຕາຍ ວາ ອຸຈ຺ຈາວຈານໍ ຍຖາວຸຕ຺ຕວຓ຺ຓວນ຺ຕານໍ ມນ຺ທາຣວຣຸກ຺ຂສມ຺ຠູຕຕາຍ ມນ຺ທາຣວານໍ ປຸປ຺ຜານໍ ມາລໍ ເຕຫິ ກຕໍ ມາລາຄຸຓໍ ຕ຺ວໍ ເທວເຕ ອຕ຺ຕໂນ ສີເສ ຘາເຣສິ ປິຬນ຺ຘສີຕິ.

ຍໂຕ ຣຸກ຺ຂໂຕ ຕານິ ປຸປ຺ຜານິ, ເຕສໍ ວິເສສວຓ຺ຓຕາຍ ອນຎ຺ຎສາຘາຣຓຕໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ນຍິເມ ອຎ຺ເຎສຸ ກາເຍສຸ, ຣຸກ຺ຂາ ສນ຺ຕິ ສຸເມຘເສ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ອິເມຕິ ຍຖາວຸຕ຺ຕວຓ຺ຓສຓ຺ຐານາທິຍຸຕ຺ຕາ ປຸປ຺ຜວນ຺ໂຕ ຣຸກ຺ຂາ ນ ສນ຺ຕີຕິ ໂຍຊນາ. ກາເຍສູຕິ ເທວນິກາເຍສຸ. ສຸເມຘເສຕິ ສຸນ຺ທຣປຎ຺ເຎ.

ຕຕ຺ຖ ນີລາຕິ ອິນ຺ທນີລມຫານີລາທິມຓິຣຕນານໍ ວເສນ ນີໂລຠາສາ. ປີຕາຕິ ປຸປ຺ຜຣາຄກກ຺ເກຕນປຸລກາທິມຓິຣຕນານຎ຺ເຈວ ສິງ຺ຄີສຸວຓ຺ຓສ຺ສ ຈ ວເສນ ປີໂຕຠາສາ. ກາຬາຕິ ອສ຺ມກອຸປລກາທິມຓິຣຕນານໍ ວເສນ ກຓ຺ໂຫຠາສາ. ມຎ຺ຊິຏ຺ຐາຕິ ໂຊຕິຣສໂຄມຸຕ຺ຕກໂຄເມທກາທິມຓິຣຕນານໍ ວເສນ ມຎ຺ຊິຏ຺ໂຐຠາສາ. ໂລຫິຕາຕິ ປທຸມຣາຄໂລຫິຕງ຺ກປວາຬຣຕນາທີນໍ ວເສນ ໂລຫິໂຕຠາສາ. ເກຈິ ປນ ນີລາທິປທານິ ‘‘ຣຸກ຺ຂາ’’ຕິ ອິມິນາ ‘‘ນີລາ ຣຸກ຺ຂາ’’ຕິອາທິນາ ໂຍເຊຕ຺ວາ ວທນ຺ຕິ. ຣຸກ຺ຂາປິ ຫິ ນີລາທິວຓ຺ເຓຫິ ປຸປ຺ເຜຫິ ສຎ຺ຉນ຺ນຕ຺ຕາ ນີລາທິໂຍຄໂຕ ນີລາທິໂວຫາຣໍ ລຠນ຺ຕີຕິ ເຕຫິ ‘‘ນີລາ…ເປ… ໂລຫິຕາ…ເປ… ນຍິເມ ອຎ຺ເຎສຸ ກາເຍສຸ ຣຸກ຺ຂາ ສນ຺ຕິ ສຸເມຘເສຕິ, ຍໂຕ ຕ຺ວໍ ອຸຈ຺ຈາວຈານໍ ວຓ຺ຓານໍ ກິຎ຺ຊກ຺ຂປຣິວາຣິຕານໍ ມນ຺ທາຣວານໍ ປຸປ຺ຜານໍ ມາລໍ ຘາເຣສີ’’ຕິ ໂຍຊນາ ກາຕພ຺ພາ. ຕຕ຺ຖ ຍຖາທິຏ຺ເຐ ວຓ຺ຓວິເສສຍຸຕ຺ເຕ ປຸປ຺ເຜ ກິຕ຺ເຕຕ຺ວາ ເຕສໍ ອສາຘາຣຓຠາວທສ຺ສເນນ ຣຸກ຺ຂານໍ ອາເວນິກຠາວທສ຺ສນໍ ປຐມນໂຍ, ຣຸກ຺ຂານໍ ອສາຘາຣຓຠາວທສ຺ສເນນ ປຸປ຺ຜານໍ ອາເວນິກຠາວທສ຺ສນໍ ທຸຕິຍນໂຍ. ປຐມນເຍ ວຓ຺ຓາທໂຍ ສຣູເປນ ຄຫິຕາ, ທຸຕິຍນເຍ ນິສ຺ສຍມຸເຂນາຕິ ອຍເມເຕສໍ ວິເສໂສ.

໒໐໘. ເກນາຕິ ເກນ ປຸຎ຺ຎກມ຺ເມນ, ກາຍໍ ຕາວຕິໍສນ຺ຕິ ໂຍຊນາ. ປຸຈ຺ຉິຕາຈິກ຺ຂາຕິ ປຸຈ຺ຉິຕາ ຕ຺ວໍ ອາຈິກ຺ຂ ກເຖຫິ.

ເອວໍ ຠຄວຕາ ປຸຈ຺ຉິຕາ ສາ ເທວຕາ ອິມາຫິ ຄາຖາຫິ ພ຺ຍາກາສິ –

໒໐໙. ‘‘ຠທ຺ທິຕ຺ຖິກາຕິ ມໍ ອຎ຺ຎໍສຸ, ກິມິລາຍໍ ອຸປາສິກາ;

ສທ຺ຘາ ສີເລນ ສມ຺ປນ຺ນາ, ສໍວິຠາຄຣຕາ ສທາ.

໒໑໐. ‘‘ອຈ຺ຉາທນຎ຺ຈ ຠຕ຺ຕຎ຺ຈ, ເສນາສນໍ ປທີປິຍໍ;

ອທາສິໍ ອຸຊຸຠູເຕສຸ, ວິປ຺ປສນ຺ເນນ ເຈຕສາ.

໒໑໑. ‘‘ຈາຕຸທ຺ທສິໍ ປຎ຺ຈທສິໍ, ຍາ ຈ ປກ຺ຂສ຺ສ ອຏ຺ຐມີ;

ປາຏິຫາຣິຍປກ຺ຂຎ຺ຈ, ອຏ຺ຐງ຺ຄສຸສມາຄຕໍ.

໒໑໒. ‘‘ອຸໂປສຖໍ ອຸປວສິສ຺ສໍ, ສທາ ສີເລສຸ ສໍວຸຕາ;

ສຎ຺ຎມາ ສໍວິຠາຄາ ຈ, ວິມານໍ ອາວສາມຫໍ.

໒໑໓. ‘‘ປາຓາຕິປາຕາ ວິຣຕາ, ມຸສາວາທາ ຈ ສຎ຺ຎຕາ;

ເຖຍ຺ຍາ ຈ ອຕິຈາຣາ ຈ, ມຊ຺ຊປານາ ຈ ອາຣກາ.

໒໑໔. ‘‘ປຎ຺ຈສິກ຺ຂາປເທ ຣຕາ, ອຣິຍສຈ຺ຈານ ໂກວິທາ;

ອຸປາສິກາ ຈກ຺ຂຸມໂຕ, ອປ຺ປມາທວິຫາຣິນີ;

ກຕາວາສາ ກຕກຸສລາ ຕໂຕ ຈຸຕາ, ສຍໍປຠາ ອນຸວິຈຣາມິ ນນ຺ທນໍ.

໒໑໕. ‘‘ຠິກ຺ຂູ ຈາຫໍ ປຣມຫິຕານຸກມ຺ປເກ, ອໂຠຊຍິໍ ຕປສ຺ສິຍຸຄໍ ມຫາມຸນິໍ;

ກຕາວາສາ ກຕກຸສລາ ຕໂຕ ຈຸຕາ, ສຍໍປຠາ ອນຸວິຈຣາມິ ນນ຺ທນໍ.

໒໑໖. ‘‘ອຏ຺ຐງ຺ຄິກໍ ອປຣິມິຕໍ ສຸຂາວຫໍ, ອຸໂປສຖໍ ສຕຕມຸປາວສິໍ ອຫໍ;

ກຕາວາສາ ກຕກຸສລາ ຕໂຕ ຈຸຕາ, ສຍໍປຠາ ອນຸວິຈຣາມິ ນນ຺ທນ’’ນ຺ຕິ.

໒໐໙-໒໑໔. ຕຕ຺ຖ ຠທ຺ທິຕ຺ຖິກາຕິ ມໍ ອຎ຺ຎໍສຸ, ກິມິລາຍໍ ອຸປາສິກາຕິ ອາຈາຣສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ ສຈ຺ຈກິຣິຍາຍ ອຸພ຺ພຕ຺ຕມານມໂຫຆນິວຕ຺ຕເນນ ອຂຓ຺ຑສີລາຕິ ສຎ຺ຊາຕນິຈ຺ຉຍາ ຠທ຺ທາ ສຸນ຺ທຣາ ອຍໍ ອິຕ຺ຖີ, ຕສ຺ມາ ‘‘ຠທ຺ທິຕ຺ຖິກາ ອຸປາສິກາ’’ຕິ ຈ ມໍ ກິມິລນຄຣວາສິໂນ ຊານິໍສຸ. ສທ຺ຘາ ສີເລນ ສມ຺ປນ຺ນາຕິອາທິ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕນຍຕ຺ຕາ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖເມວ.

ອປິຈ ‘‘ສທ຺ຘາ’’ຕິ ອິມິນາ ສທ຺ຘາຘນໍ, ‘‘ສໍວິຠາຄຣຕາ, ອຈ຺ຉາທນຎ຺ຈ ຠຕ຺ຕຎ຺ຈ, ເສນາສນໍ ປທີປິຍໍ. ອທາສິໍ ອຸຊຸຠູເຕສຸ, ວິປ຺ປສນ຺ເນນ ເຈຕສາ’’ຕິ ອິມິນາ ຈາຄຘນໍ, ‘‘ສີເລນ ສມ຺ປນ຺ນາ, ຈຕຸທ຺ທສິໍ ປຎ຺ຈທສິໍ…ເປ… ປຎ຺ຈສິກ຺ຂາປເທ ຣຕາ’’ຕິ ອິມິນາ ສີລຘນໍ ຫິຣິຘນໍ ໂອຕ຺ຕປ຺ປຘນຎ຺ຈ, ‘‘ອຣິຍສຈ຺ຈານ ໂກວິທາ’’ຕິ ອິມິນາ ສຸຕຘນໍ ປຎ຺ຎາຘນຎ຺ຈ ທສ຺ສິຕນ຺ຕິ ສາ ອຕ຺ຕໂນ ສຕ຺ຕວິຘອຣິຍຘນປຏິລາຠໍ. ‘‘ອຸປາສິກາ ຈກ຺ຂຸມໂຕ…ເປ… ອນຸວິຈຣາມິ ນນ຺ທນ’’ນ຺ຕິ ອິມິນາ ຕສ຺ສ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມິກໍ ສມ຺ປຣາຍິກຎ຺ຈ ອານິສໍສໍ ວິຠາເວຕິ. ຕຕ຺ຖ ກຕາວາສາຕິ ນິປ຺ຜາທິຕສຸຈຣິຕາວາສາ. ສຸຈຣິຕກມ຺ມຎ຺ຫິ ຕທຕ຺ເຕ ອາຍຕິຎ຺ຈ ສຸຂາວາສເຫຕຸຕາຍ ‘‘ສຸຂວິຫາຣສ຺ສ ອາວາໂສ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ເຕນາຫ ‘‘ກຕກຸສລາ’’ຕິ.

໒໑໕. ປຸພ຺ເພ ອນາມສິຕເຂຕ຺ຕວິເສສໍ ອຕ຺ຕໂນ ທານມຍໍ ປຸຎ຺ຎໍ ວຕ຺ວາ ອິທານິ ຕສ຺ສ ອາຍຕນຄຕຕໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ຠິກ຺ຂູ ຈາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ຠິກ຺ຂູຕິ ອນວເສສຠິນ຺ນກິເລສຕາຍ ຠິກ຺ຂູ. ປຣມຫິຕານຸກມ຺ປເກຕິ ປຣມໍ ອຕິວິຍ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມິກາທິນາ ຫິເຕນ ອນຸຄ຺ຄາຫເກ. ອໂຠຊຍິນ຺ຕິ ປຓີເຕນ ໂຠຊເນນ ໂຠເຊສິໍ. ຕປສ຺ສິຍຸຄນ຺ຕິ ອຸຕ຺ຕເມນ ຕປສາ ສພ຺ພກິເລສມລໍ ຕາເປຕ຺ວາ ສມຸຈ຺ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ຐິຕຕ຺ຕາ ຕປສ຺ສິຠູຕໍ ຍຸຄໍ. ມຫາມຸນິນ຺ຕິ ຕໂຕ ເອວ ມຫາອິສິຠູຕໍ, ມຫໂຕ ວາ ອຕ຺ຕໂນ ວິສຍສ຺ສ ມຫນ຺ເຕເນວ ຎາເຓນ ມຸນນໂຕ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ທນໂຕ ມຫາມຸນິໍ. ສພ຺ພເມຕໍ ທ຺ເວ ອຄ຺ຄສາວເກ ສນ຺ຘາຍ ວທຕິ.

໒໑໖. ອປຣິມິຕໍ ສຸຂາວຫນ຺ຕິ ອນຸນາສິກໂລປໍ ອກຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕໍ. ‘‘ຍາວຎ຺ຈິທໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ນ ສຸກຣໍ ອກ຺ຂາເນນ ປາປຸຓິຕຸໍ ຍາວ ສຸຂາ ສຄ຺ຄາ’’ຕິ (ມ. ນິ. ໓.໒໕໕) ວຈນໂຕ ຠຄວໂຕປິ ວຈນປຖາຕີຕປຣິມາຓຣຫິຕສຸຂນິພ຺ພຕ຺ຕກໍ ອຕ຺ຕໂນ ວາ ອານຸຠາເວນ ອປຣິມິຕສຸຂາວຫໍ ສຸຂສ຺ສ ອາວຫນກໍ. ສຕຕນ຺ຕິ ສພ຺ພກາລໍ. ຕໍ ຕໍ ອຸໂປສຖຣກ຺ຂຓທິວສໍ ອຫາເປຕ຺ວາ, ຕໍ ຕໍ ວາ ອຸໂປສຖຣກ຺ຂຓທິວສໍ ອຂຓ຺ຑໍ ກຕ຺ວາ ປຣິປຸຓ຺ຓໍ ກຕ຺ວາ ສຕຕໍ ວາ ສພ຺ພກາລໍ ສຸຂາວຫນ຺ຕິ ໂຍຊນາ. ເສສໍ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕນຍເມວ.

ອຖ ຠຄວາ ມາຕຸເທວປຸຕ຺ຕປ຺ປມຸຂານໍ ທສສຫສ຺ສິໂລກຘາຕຸວາສີນໍ ເທວພ຺ຣຫ຺ມສງ຺ຆານໍ ຕໂຍ ມາເສ ອຠິຘມ຺ມປິຏກໍ ເທເສຕ຺ວາ ມນຸສ຺ສໂລກໍ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ຠທ຺ທິຕ຺ຖິວິມານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ເທເສສິ. ສາ ເທສນາ ສມ຺ປຕ຺ຕປຣິສາຍ ສາຕ຺ຖິກາ ອໂຫສີຕິ.

ຠທ຺ທິຕ຺ຖິວິມານວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.