໒. ຈິຕ຺ຕລຕາວຄ຺ໂຄ

໑. ທາສິວິມານວຓ຺ຓນາ

ທຸຕິຍວຄ຺ເຄ ອປິ ສກ຺ໂກວ ເທວິນ຺ໂທຕິ ທາສິວິມານໍ. ຕສ຺ສ ກາ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ? ຠຄວຕິ ເຊຕວເນ ວິຫຣນ຺ເຕ ສາວຕ຺ຖິວາສີ ອຎ຺ຎຕໂຣ ອຸປາສໂກ ສມ຺ພຫຸເລຫິ ອຸປາສເກຫິ ສທ຺ຘິໍ ສາຍນ຺ຫສມຍໍ ວິຫາຣໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຘມ຺ມໍ ສຸຕ຺ວາ ປຣິສາຍ ວຸຏ຺ຐິຕາຍ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ‘‘ອິໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ອຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ສງ຺ຆສ຺ສ ຈຕ຺ຕາຣິ ນິຈ຺ຈຠຕ຺ຕານິ ທສ຺ສາມີ’’ຕິ ອາຫ. ອຖ ນໍ ຠຄວາ ຕທນຸຈ຺ຉວິກໍ ຘມ຺ມກຖໍ ກເຖຕ຺ວາ ວິສ຺ສຊ຺ເຊສິ. ໂສ ‘‘ມຍາ, ຠນ຺ເຕ, ສງ຺ຆສ຺ສ ຈຕ຺ຕາຣິ ນິຈ຺ຈຠຕ຺ຕານິ ປຎ຺ຎຕ຺ຕານິ. ສ຺ເວ ປຏ຺ຐາຍ ອຍ຺ຍາ ມມ ເຄຫໍ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕູ’’ຕິ ຠຕ຺ຕຸທ຺ເທສກສ຺ສ ອາໂຣເຈຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ເຄຫໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ທາສິຍາ ຕມຕ຺ຖໍ ອາຈິກ຺ຂິຕ຺ວາ ‘‘ຕຕ຺ຖ ຕຍາ ນິຈ຺ຈກາລໍ ອປ຺ປມຕ຺ຕາຍ ຠວິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ອາຫ. ສາ ‘‘ສາຘູ’’ຕິ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິ. ປກຕິຍາວ ສາ ສທ຺ຘາສມ຺ປນ຺ນາ ປຸຎ຺ຎກາມາ ສີລວຕີ, ຕສ຺ມາ ທິວເສ ທິວເສ ກາລສ຺ເສວ ອຸຏ຺ຐາຍ ປຓີຕໍ ອນ຺ນປານໍ ປຏິຍາເທຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູນໍ ນິສີທນຏ຺ຐານໍ ສຸສມ຺ມຏ຺ຐໍ ສຸປຣິຠຓ຺ຑກໍ ກຕ຺ວາ ອາສນານິ ປຎ຺ຎາເປຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູ ອຸປຄເຕ ຕຕ຺ຖ ນິສີທາເປຕ຺ວາ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ຄນ຺ຘປຸປ຺ຜຘູປທີເປຫິ ປູເຊຕ຺ວາ ສກ຺ກຈ຺ຈໍ ປຣິວິສຕິ.

ອເຖກທິວສໍ ຠິກ຺ຂູ ກຕຠຕ຺ຕກິຈ຺ເຈ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ເອວມາຫ ‘‘ກຖໍ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ອິໂຕ ຊາຕິອາທິທຸກ຺ຂໂຕ ປຣິມຸຕ຺ຕິ ໂຫຕີ’’ຕິ. ຠິກ຺ຂູ ຕສ຺ສາ ສຣຓານິ ຈ ປຎ຺ຈ ສີລານິ ຈ ທຕ຺ວາ ກາຍສຠາວໍ ປກາເສຕ຺ວາ ປຏິກູລມນສິກາເຣ ນິໂຍເຊສຸໍ, ອປເຣ ອນິຈ຺ຈຕາປຏິສໍຍຸຕ຺ຕໍ ຘມ຺ມກຖໍ ກເຖສຸໍ. ສາ ໂສຬສ ວສ຺ສານິ ສີລໍ ຣກ຺ຂນ຺ຕີ ອນ຺ຕຣນ຺ຕຣາ ໂຍນິໂສ ມນສິກໂຣນ຺ຕີ ເອກທິວສໍ ຘມ຺ມສ຺ສວນສປ຺ປາຍໍ ລຠິຕ຺ວາ ຎາຓສ຺ສ ຈ ປຣິປກ຺ກຕ຺ຕາ ວິປສ຺ສນໍ ວຑ຺ເຒຕ຺ວາ ໂສຕາປຕ຺ຕິຜລໍ ສຈ຺ຉາກາສິ. ສາ ອປເຣນ ສມເຍນ ກາລໍ ກຕ຺ວາ ສກ຺ກສ຺ສ ເທວຣຎ຺ໂຎ ວລ຺ລຠາ ປຣິຈາຣິກາ ຫຸຕ຺ວາ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ. ສາ ສຏ຺ຐິຕູຣິຍສຫສ຺ເສຫິ ປຣິຈຣິຍມານາ ອຈ຺ຉຣາສຕສຫສ຺ສປຣິວຸຕາ ມຫນ຺ຕໍ ທິພ຺ພສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ອນຸຠວນ຺ຕີ ປມຸທາ ໂມທມານາ ສປຣິວາຣາ ອຸຍ຺ຍານາທີສຸ ວິຈຣຕິ. ຕໍ ອາຍສ຺ມາ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ທິສ຺ວາ –

໑໕໗. ‘‘ອປິ ສກ຺ໂກວ ເທວິນ຺ໂທ, ຣມ຺ເມ ຈິຕ຺ຕລຕາວເນ;

ສມນ຺ຕາ ອນຸປຣິຍາສິ, ນາຣີຄຓປຸຣກ຺ຂຕາ;

ໂອຠາເສນ຺ຕີ ທິສາ ສພ຺ພາ, ໂອສຘີ ວິຍ ຕາຣກາ.

໑໕໘. ‘‘ເກນ ເຕຕາທິໂສ ວຓ຺ໂຓ, ເກນ ເຕ ອິຘ ມິຊ຺ຌຕິ;

ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ ຈ ເຕ ໂຠຄາ, ເຍ ເກຈິ ມນໂສ ປິຍາ.

໑໕໙. ‘‘ປຸຈ຺ຉາມິ ຕໍ ເທວິ ມຫານຸຠາເວ,

ມນຸສ຺ສຠູຕາ ກິມກາສິ ປຸຎ຺ຎໍ;

ເກນາສິ ເອວໍ ຊລິຕານຸຠາວາ,

ວຓ຺ໂຓ ຈ ເຕ ສພ຺ພທິສາ ປຠາສຕີ’’ຕິ. – ປຸຈ຺ຉິ;

໑໖໐. ‘‘ສາ ເທວຕາ ອຕ຺ຕມນາ, ໂມຄ຺ຄລ຺ລາເນນ ປຸຈ຺ຉິຕາ;

ປຎ຺ຫໍ ປຸຏ຺ຐາ ວິຍາກາສິ, ຍສ຺ສ ກມ຺ມສ຺ສິທໍ ຜລໍ’’.

໑໖໑. ‘‘ອຫໍ ມນຸສ຺ເສສຸ ມນຸສ຺ສຠູຕາ, ທາສີ ອໂຫສິໍ ປຣເປສ຺ສິຍາ ກຸເລ.

໑໖໒. ‘‘ອຸປາສິກາ ຈກ຺ຂຸມໂຕ, ໂຄຕມສ຺ສ ຍສສ຺ສິໂນ;

ຕສ຺ສາ ເມ ນິກ຺ກໂມ ອາສິ, ສາສເນ ຕສ຺ສ ຕາທິໂນ.

໑໖໓. ‘‘ກາມໍ ຠິຊ຺ຊຕຸຍໍ ກາໂຍ, ເນວ ອຕ຺ເຖຕ຺ຖ ສຓ຺ຐນໍ;

ສິກ຺ຂາປທານໍ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ, ມຄ຺ໂຄ ໂສວຕ຺ຖິໂກ ສິໂວ.

໑໖໔. ‘‘ອກຓ຺ຏໂກ ອຄຫໂນ, ອຸຊຸ ສພ຺ຠິ ປເວທິໂຕ;

ນິກ຺ກມສ຺ສ ຜລໍ ປສ຺ສ, ຍຖິທໍ ປາປຸຓິຕ຺ຖິກາ.

໑໖໕. ‘‘ອາມນ຺ຕນິກາ ຣຎ຺ໂຎມ຺ຫິ, ສກ຺ກສ຺ສ ວສວຕ຺ຕິໂນ;

ສຏ຺ຐິ ຕູຣິຍສຫສ຺ສານິ, ປຏິໂພຘໍ ກໂຣນ຺ຕິ ເມ.

໑໖໖. ‘‘ອາລມ຺ໂພ ຄຄ຺ຄໂຣ ຠີໂມ, ສາຘຸວາທີ ຈ ສໍສໂຍ;

ໂປກ຺ຂໂຣ ຈ ສຸຜສ຺ໂສ ຈ, ວີຓາໂມກ຺ຂາ ຈ ນາຣິໂຍ.

໑໖໗. ‘‘ນນ຺ທາ ເຈວ ສຸນນ຺ທາ ຈ, ໂສຓທິນ຺ນາ ສຸຈິມ຺ຫິຕາ;

ອລມ຺ພຸສາ ມິສ຺ສເກສີ ຈ, ປຸຓ຺ຑຣີກາຕິ ທາຣຸຓີ.

໑໖໘. ‘‘ເອຓີຜສ຺ສາ ສຸຜສ຺ສາ ຈ, ສຸຠທ຺ທາ ມຸທຸວາທິນີ;

ເອຕາ ຈຎ຺ຎາ ຈ ເສຍ຺ຍາເສ, ອຈ຺ຉຣານໍ ປໂພຘິກາ.

໑໖໙. ‘‘ຕາ ມໍ ກາເລນຸປາຄນ຺ຕ຺ວາ, ອຠິຠາສນ຺ຕິ ເທວຕາ;

ຫນ຺ທ ນຈ຺ຈາມ ຄາຍາມ, ຫນ຺ທ ຕໍ ຣມຍາມເສ.

໑໗໐. ‘‘ນຍິທໍ ອກຕປຸຎ຺ຎານໍ, ກຕປຸຎ຺ຎານເມວິທໍ;

ອໂສກໍ ນນ຺ທນໍ ຣມ຺ມໍ, ຕິທສານໍ ມຫາວນໍ.

໑໗໑. ‘‘ສຸຂໍ ອກຕປຸຎ຺ຎານໍ, ອິຘ ນຕ຺ຖິ ປຣຕ຺ຖ ຈ;

ສຸຂຎ຺ຈ ກຕປຸຎ຺ຎານໍ, ອິຘ ເຈວ ປຣຕ຺ຖ ຈ.

໑໗໒. ‘‘ເຕສໍ ສຫພ຺ຍກາມານໍ, ກຕ຺ຕພ຺ພໍ ກຸສລໍ ພຫຸໍ;

ກຕປຸຎ຺ຎາ ຫິ ໂມທນ຺ຕິ, ສຄ຺ເຄ ໂຠຄສມງ຺ຄິໂນ’’ຕິ. – ເທວຕາ ວິສ຺ສຊ຺ເຊສິ;

໑໕໗. ຕຕ຺ຖ ອປິ ສກ຺ໂກວ ເທວິນ຺ໂທຕິ ອປິສທ຺ໂທ ສມ຺ຠາວນາຍໍ, ອິວສທ຺ໂທ ອິກາຣໂລປໍ ກຕ຺ວາ ວຸຕ຺ໂຕ ອຸປມາຍໍ, ຕສ຺ມາ ຍຖາ ນາມ ສກ຺ໂກ ເທວານມິນ຺ໂທຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສກ຺ກສມຠາໂວ ຕິສ຺ສາ ເທວຕາຍ ປຣິວາຣສມ຺ປຕ຺ຕິທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ໂຕ. ເກຈິ ‘‘ອປີຕິ ນິປາຕມຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ວທນ຺ຕິ. ຈິຕ຺ຕລຕາວເນຕິ ຈິຕ຺ຕາຍ ນາມ ເທວຘີຕາຍ ປຸຎ຺ຎານຸຠາເວນ ນິພ຺ພຕ຺ເຕ, ຈິຕ຺ຕານໍ ວາ ວິຈິຕ຺ຕປຸປ຺ຜຜລາທິວິເສສຍຸຕ຺ຕານໍ ສນ຺ຕານກວລ຺ລິອາທີນໍ ຕຕ຺ຖ ເຍຠຸຍ຺ຍຕາຍ ຈິຕ຺ຕລຕາວນນ຺ຕິ ລທ຺ຘນາເມ ເທວຸຍ຺ຍາເນ.

໑໖໑. ປຣເປສ຺ສິຍາຕິ ປເຣສໍ ກຸເລ ຕສ຺ມິໍ ຕສ຺ມິໍ ກິຈ຺ເຈ ເປສນິຍາ, ປເຣສໍ ເວຍ຺ຍາວຈ຺ຈກາຣີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໑໖໒. ຕສ຺ສາ ເມ ນິກ຺ກໂມ ອາສິ, ສາສເນ ຕສ຺ສ ຕາທິໂນຕິ ຕສ຺ສາ ທາສິຍາປິ ສມານາຍ ປຎ຺ຈຫິ ຈກ຺ຂູຫິ ຈກ຺ຂຸມໂຕ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ຠຄວໂຕ ອຸປາສິກາ ຫຸຕ຺ວາ ໂສຬສ ວສ຺ສານິ ສີລໍ ຣກ຺ຂນ຺ຕິຍາ ກມ຺ມຏ຺ຐານຎ຺ຈ ມນສິ ກໂຣນ຺ຕິຍາ ມນສິກາຣານຸຠາເວນ ເມ ມຍ຺ຫໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊມາເນ ສຕ຺ຕຕິໍສໂພຘິປກ຺ຂິຍຘມ຺ມສງ຺ຂາເຕ ອິຏ຺ຐາທີສຸ ຕາທິລກ຺ຂຓສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ ຕາທິໂນ ສຕ຺ຖຸ ສາສເນ ຕປ຺ປຣິຍາປນ຺ໂນເຍວ ສໍກິເລສປກ຺ຂໂຕ ນິກ຺ກມເນນ ‘‘ນິກ຺ກໂມ’’ຕິ ລທ຺ຘນາໂມ ສມ຺ມາວາຍາໂມ ອາສິ ອໂຫສິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິ.

໑໖໓-໔. ຕສ຺ສ ປນ ນິກ຺ກມສ຺ສ ປຸພ຺ພຠາຄສ຺ສ ປວຕ຺ຕາກາຣໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ກາມໍ ຠິຊ຺ຊຕຸຍໍ ກາໂຍ, ເນວ ອຕ຺ເຖຕ຺ຖ ສຓ຺ຐນນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕສ຺ສຕ຺ໂຖ – ຍທິປິ ເມ ອຍໍ ກາໂຍ ຠິຊ຺ຊຕຸ ວິນສ຺ສຕຸ, ຕຕ຺ຖ ກິຎ຺ຈິມຕ຺ຕມ຺ປິ ອເປກ຺ຂໍ ອກໂຣນ຺ຕີ ເອຕ຺ຖ ເອຕສ຺ມິໍ ກມ຺ມຏ຺ຐານານຸໂຍເຄ ເນວ ອຕ຺ຖິ, ເມ ວີຣິຍສ຺ສ ສຓ຺ຐນໍ ສິຖິລີກຣຓນ຺ຕິ ວີຣິຍໍ ສມຸຕ຺ເຕເຊນ຺ຕີ ວິປສ຺ສນໍ ອຸສ຺ສຸກ຺ກາເປສິນ຺ຕິ.

ອິທານິ ຕຖາ ວິປສ຺ສນໍ ອຸສ຺ສຸກ຺ກາເປຕ຺ວາ ປຏິລທ຺ຘຄຸຓໍ ທສ຺ເສນ຺ຕີ –

‘‘ສິກ຺ຂາປທານໍ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ, ມຄ຺ໂຄ ໂສວຕ຺ຖິໂກ ສິໂວ;

ອກຓ຺ຏໂກ ອຄຫໂນ, ອຸຊຸ ສພ຺ຠິ ປເວທິໂຕ;

ນິກ຺ກມສ຺ສ ຜລໍ ປສ຺ສ, ຍຖິທໍ ປາປຸຓິຕ຺ຖິກາ’’ຕິ. – ອາຫ;

ຕຕ຺ຣາຍໍ ສງ຺ເຂປຕ຺ໂຖ – ໂຍ ນິຈ຺ຈສີລວເສນ ສມາທິນ຺ນານໍ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ສິກ຺ຂາປທານໍ ສິກ຺ຂາໂກຏ຺ຐາສານໍ ອຸປນິສ຺ສຍຠາເວນ ລທ຺ຘຕ຺ຕາ ເຕສໍ ປຣິປູຣິຕຕ຺ຕາ ຈ ສິກ຺ຂາປທານໍ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ສມ຺ພນ຺ຘີຠູໂຕ, ຍສ຺ມິໍ ສນ຺ຕາເນ ອຸປ຺ປນ຺ໂນ, ຕສ຺ສ ສພ຺ພາກາເຣນ ໂສຕ຺ຖິຠາວສມ຺ປາທນໂຕ ສຸນ຺ທຣຕ຺ຖຠາວໂຕ ຈ ໂສວຕ຺ຖິໂກ ໂສຕ຺ຖິໂກ, ສໍກິເລສຘມ຺ເມຫິ ອນຸປທ຺ທຸຕຕ຺ຕາ ເຂມປ຺ປຕ຺ຕິເຫຕຸຕາຍ ຈ ສິໂວ, ຣາຄກຓ຺ຏກາທີນໍ ອຠາເວນ ອກຓ຺ຏໂກ, ກິເລສທິຏ຺ຐິທຸຈ຺ຈຣິຕຄຫນສມຸຈ຺ເຉທນໂຕ ອຄຫໂນ, ສພ຺ພຊິມ຺ຫວງ຺ກກຸຏິລຠາວາປຄມເຫຕຸຕາຍ ອຸຊຸ, ພຸທ຺ຘາທີຫິ ສປ຺ປຸຣິເສຫິ ປກາສິຕຕ຺ຕາ ສພ຺ຠິ ປເວທິໂຕ ອຣິຍມຄ຺ໂຄ, ຕໍ ຍຖາ ເຍນ ອຸປາຍຠູເຕນ ອິຕ຺ຖິກາ ທ຺ວງ຺ຄຸລພຫລພຸທ຺ຘິກາປິ ສມານາ ປາປຸຓິໍ, ຕສ຺ສ ນິກ຺ກມສ຺ສ ຍຖາວຸຕ຺ຕວີຣິຍສ຺ສ ອິທໍ ຜລໍ ປສ຺ສາຕິ ສກ຺ກໍ ອາລປຕິ.

໑໖໕. ອາມນ຺ຕນິກາ ຣຎ຺ໂຎມ຺ຫິ, ສກ຺ກສ຺ສ ວສວຕ຺ຕິໂນຕິ ສຍໍວສີຠາເວນ ວຕ຺ຕນໂຕ, ທ຺ວີສຸ ເທວໂລເກສຸ ອຕ຺ຕໂນ ວສໍ ອິສ຺ສຣິຍໍ ວຕ຺ເຕຕີຕິ ວາ ວສວຕ຺ຕີ, ຕສ຺ສ ວສວຕ຺ຕິໂນ ສກ຺ກສ຺ສ ເທວຣຎ຺ໂຎ ອາມນ຺ຕນິກາ ອາລາປສລ຺ລາປໂຍຄ຺ຄາ, ກີຬນກາເລ ວາ ເຕນ ອາມນ຺ເຕຕພ຺ພາ ອມ຺ຫິ, ນິກ຺ກມສ຺ສ ວີຣິຍສ຺ສ ຜລໍ ປສ຺ສາຕິ ໂຍຊນາ. ອາຕຕວິຕຕາທິເຠເທນ ປຎ຺ຈ ຕູຣິຍງ຺ຄານິ ທ຺ວາທສຫິ ປາຓິຠາເຄຫິ ເອກໂຕ ປວຊ຺ຊມານານິ ສຏ຺ຐິ ໂຫນ຺ຕິ, ຕານິ ປນ ສຫສ຺ສມຕ຺ຕານິ ປຍິຣຸປາສນວເສນ ອຸປຏ຺ຐິຕານິ ສນ຺ຘາຍາຫ ‘‘ສຏ຺ຐິ ຕູຣິຍສຫສ຺ສານິ, ປຏິໂພຘໍ ກໂຣນ຺ຕິ ເມ’’ຕິ. ຕຕ຺ຖ ປຏິໂພຘນ຺ຕິ ປີຕິໂສມນສ຺ສານໍ ປໂພຘນໍ.

໑໖໖-໘. ອາລມ຺ໂພຕິອາທິ ຕູຣິຍວາທການໍ ເທວປຸຕ຺ຕານໍ ເອກເທສໂຕ ນາມຄ຺ຄຫຓນ຺ຕິ ວທນ຺ຕິ, ຕູຣິຍານໍ ປເນຕໍ ນາມຄ຺ຄຫຓໍ. ວີຓາໂມກ຺ຂາທິກາ ເທວຘີຕາ. ສຸຈິມ຺ຫິຕາຕິ ສຸທ຺ຘມິຫິຕາ, ນາມເມວ ວາ ເອຕໍ. ມຸທຸວາທິນີຕິ ມຸທຸນາວ ວທຕີຕິ ມຸທຸວາທິນີ, ມຸທຸກໍ ອຕິວິຍ ວາທນສີລາ, ນາມເມວ ວາ. ເສຍ຺ຍາເສຕິ ເສຍ຺ຍຕຣາ. ອຈ຺ຉຣານນ຺ຕິ ອຈ຺ຉຣາສຸ ສງ຺ຄີເຕ ປາສໍສຕຣາ. ປໂພຘິກາຕິ ປໂພຘນກຣາ.

໑໖໙. ກາເລນາຕິ ຍຸຕ຺ຕປ຺ປຕ຺ຕກາເລນ. ອຠິຠາສນ຺ຕີຕິ ອຠິມຸຂາ, ອຠິຣຕາ ວາ ຫຸຕ຺ວາ ຠາສນ຺ຕິ. ຍຖາ ຈ ຠາສນ຺ຕິ, ຕໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ຫນ຺ທ ນຈ຺ຈາມ ຄາຍາມ, ຫນ຺ທ ຕໍ ຣມຍາມເສ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

໑໗໐. ອິທນ຺ຕິ ອິທໍ ມຍາ ລທ຺ຘຏ຺ຐານໍ. ອໂສກນ຺ຕິ ອິຏ຺ຐກນ຺ຕປິຍມນາປານໍເຍວ ຣູປາທີນໍ ສມ຺ຠວໂຕ ວິໂສກໍ. ຕໂຕ ເອວ ສພ຺ພກາລໍ ປໂມທສໍວທ຺ຘນໂຕ ນນ຺ທນໍ. ຕິທສານໍ ມຫາວນນ຺ຕິ ຕາວຕິໍສເທວານໍ ມຫນ຺ຕໍ ມຫນີຍຎ຺ຈ ອຸຍ຺ຍານໍ.

໑໗໑. ເອວຣູປາ ທິພ຺ພສມ຺ປຕ຺ຕິ ນາມ ປຸຎ຺ຎກມ຺ມວເສເນວາຕິ ໂອທິສ຺ສກນເຍນ ວຕ຺ວາ ປນຸ ອໂນທິສ຺ສກນເຍນ ທສ຺ເສນ຺ຕີ ‘‘ສຸຂໍ ອກຕປຸຎ຺ຎານ’’ນ຺ຕິ ຄາຖມາຫ.

໑໗໒. ປຸນ ອຕ຺ຕນາ ລທ຺ຘສ຺ສ ທິພ຺ພຏ຺ຐານສ຺ສ ປເຣຫິ ສາຘາຣຓກາມຕາວເສນ ຘມ຺ມໍ ກເຖນ຺ຕີ ‘‘ເຕສໍ ສຫພ຺ຍກາມານ’’ນ຺ຕິ ໂອສານຄາຖມາຫ. ເຕສນ຺ຕິ ຕາວຕິໍສເທວານໍ. ສຫພ຺ຍກາມານນ຺ຕິ ສຫຠາວໍ ອິຈ຺ຉນ຺ເຕຫິ, ກຕ຺ຕຸອຕ຺ເຖ ຫິ ອິທໍ ສາມິວຈນໍ. ສຫ ວາຕິ ປວຕ຺ຕຕີຕິ ສຫໂວ, ຕສ຺ສ ຠາໂວ ສຫພ຺ຍໍ ຍຖາ ວີຣສ຺ສ ຠາໂວ ວີຣິຍນ຺ຕິ.

ເອວໍ ເຖໂຣ ເທວຕາຍ ອຕ຺ຕໂນ ປຸຎ຺ຎກມ຺ເມ ອາວິກເຕ ຕສ຺ສາ ສປຣິວາຣາຍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕ຺ວາ ເທວໂລກໂຕ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ຕໍ ປວຕ຺ຕິໍ ຠຄວໂຕ ອາໂຣເຈສິ. ຠຄວາ ຕມຕ຺ຖໍ ອຏ຺ຐຸປ຺ປຕ຺ຕິໍ ກຕ຺ວາ ສມ຺ປຕ຺ຕປຣິສາຍ ຘມ຺ມໍ ເທເສສິ. ສາ ເທສນາ ສເທວກສ຺ສ ໂລກສ຺ສ ສາຕ຺ຖິກາ ອໂຫສີຕິ.

ທາສິວິມານວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໒. ລຂຸມາວິມານວຓ຺ຓນາ

ອຠິກ຺ກນ຺ເຕນ ວຓ຺ເຓນາຕິ ລຂຸມາວິມານໍ. ຕສ຺ສ ກາ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ? ຠຄວຕິ ພາຣາຓສິຍໍ ວິຫຣນ຺ເຕ ເກວຏ຺ຏທ຺ວາຣໍ ນາມ ພາຣາຓສິນຄຣສ຺ສ ເອກໍ ທ຺ວາຣໍ, ຕສ຺ສ ອວິທູເຣ ນິວິຏ຺ຐຄາໂມປິ ‘‘ເກວຏ຺ຏທ຺ວາຣ’’ນ຺ຕ຺ເວວ ປຎ຺ຎາຍິຕ຺ຖ. ຕຕ຺ຖ ລຂຸມາ ນາມ ເອກາ ອິຕ຺ຖີ ສທ຺ຘາ ປສນ຺ນາ ພຸທ຺ຘິສມ຺ປນ຺ນາ ເຕນ ທ຺ວາເຣນ ປວິສນ຺ເຕ ຠິກ຺ຂູ ທິສ຺ວາ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ເຄຫໍ ເນຕ຺ວາ ກຏຈ຺ຉຸຠິກ຺ຂໍ ທຕ຺ວາ ເຕເນວ ປຣິຈເຍນ ສທ຺ຘາຍ ວຑ຺ຒມານາຍ ອາສນສາລໍ ກາເຣຕ຺ວາ ຕຕ຺ຖ ປວິຏ຺ຐານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ອາສນໍ ອຸປເນຕິ, ປານີຍໍ ປຣິໂຠຊນີຍໍ ອຸປຏ຺ຐເປຕິ. ຍຎ຺ຈ ໂອທນກຸມ຺ມາສຑາກາທິ ອຕ຺ຕໂນ ເຄເຫ ວິຊ຺ຊຕິ, ຕໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ເທຕິ. ສາ ຠິກ຺ຂູນໍ ສນ຺ຕິເກ ຘມ຺ມໍ ສຸຕ຺ວາ ສຣເຓສຸ ຈ ສີເລສຸ ຈ ປຕິຏ຺ຐາຍ ສມາຫິຕາ ຫຸຕ຺ວາ ວິປສ຺ສນາກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ອຸຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ວິປສ຺ສນໍ ອຸສ຺ສຸກ຺ກາເປນ຺ຕີ ອຸປນິສ຺ສຍສມ຺ປນ຺ນຕາຍ ນ ຈິຣສ຺ເສວ ໂສຕາປຕ຺ຕິຜເລ ປຕິຏ຺ຐຫິ. ສາ ອປຣຠາເຄ ກາລໍ ກຕ຺ວາ ຕາວຕິໍສຠວເນ ມຫຕິ ວິມາເນ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ, ອຈ຺ຉຣາສຫສ຺ສຎ຺ຈສ຺ສາ ປຣິວາໂຣ ອໂຫສິ. ສາ ຕຕ຺ຖ ທິພ຺ພສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ອນຸຠວນ຺ຕີ ປໂມທມານາ ວິຈຣຕິ. ຕໍ ອາຍສ຺ມາ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ ເທວຈາຣິກໍ ຈຣນ຺ໂຕ ‘‘ອຠິກ຺ກນ຺ເຕນ ວຓ຺ເຓນາ’’ຕິອາທິຄາຖາຫິ ປຸຈ຺ຉີຕິ ສພ຺ພໍ ວຸຕ຺ຕນຍເມວ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ –

໑໗໓. ‘‘ອຠິກ຺ກນ຺ເຕນ ວຓ຺ເຓນ, ຍາ ຕ຺ວໍ ຕິຏ຺ຐສິ ເທວເຕ;

ໂອຠາເສນ຺ຕີ ທິສາ ສພ຺ພາ, ໂອສຘີ ວິຍ ຕາຣກາ.

໑໗໔. ‘‘ເກນ ເຕຕາທິໂສ ວຓ຺ໂຓ, ເກນ ເຕ ອິຘ ມິຊ຺ຌຕິ;

ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ ຈ ເຕ ໂຠຄາ, ເຍ ເກຈິ ມນໂສ ປິຍາ.

໑໗໕. ‘‘ປຸຈ຺ຉາມິ ຕໍ ເທວິ ມຫານຸຠາເວ, ມນຸສ຺ສຠູຕາ ກິມກາສິ ປຸຎ຺ຎໍ;

ເກນາສິ ເອວໍ ຊລິຕານຸຠາວາ, ວຓ຺ໂຓ ຈ ເຕ ສພ຺ພທິສາ ປຠາສຕີ’’ຕິ.

໑໗໖. ‘‘ສາ ເທວຕາ ອຕ຺ຕມນາ, ໂມຄ຺ຄລ຺ລາເນນ ປຸຈ຺ຉິຕາ;

ປຎ຺ຫໍ ປຸຏ຺ຐາ ວິຍາກາສິ, ຍສ຺ສ ກມ຺ມສ຺ສິທໍ ຜລໍ’’.

໑໗໗. ‘‘ເກວຏ຺ຏທ຺ວາຣາ ນິກ຺ຂມ຺ມ, ອຫຸ ມຍ຺ຫໍ ນິເວສນໍ;

ຕຕ຺ຖ ສຎ຺ຈຣມານານໍ, ສາວການໍ ມເຫສິນໍ.

໑໗໘. ‘‘ໂອທນໍ ກຸມ຺ມາສໍ ຑາກໍ, ໂລຓໂສວີຣກຎ຺ຈຫໍ;

ອທາສິໍ ອຸຊຸຠູເຕສຸ, ວິປ຺ປສນ຺ເນນ ເຈຕສາ.

໑໗໙. ‘‘ຈາຕຸທ຺ທສິໍ ປຎ຺ຈທສິໍ, ຍາ ຈ ປກ຺ຂສ຺ສ ອຏ຺ຐມີ;

ປາຏິຫາຣິຍປກ຺ຂຎ຺ຈ, ອຏ຺ຐງ຺ຄສຸສມາຄຕໍ.

໑໘໐. ‘‘ອຸໂປສຖໍ ອຸປວສິສ຺ສໍ, ສທາ ສີເລສຸ ສໍວຸຕາ;

ສຎ຺ຎມາ ສໍວິຠາຄາ ຈ, ວິມານໍ ອາວສາມຫໍ.

໑໘໑. ‘‘ປາຓາຕິປາຕາ ວິຣຕາ, ມຸສາວາທາ ຈ ສຎ຺ຎຕາ;

ເຖຍ຺ຍາ ຈ ອຕິຈາຣາ ຈ, ມຊ຺ຊປານາ ຈ ອາຣກາ.

໑໘໒. ‘‘ປຎ຺ຈສິກ຺ຂາປເທ ຣຕາ, ອຣິຍສຈ຺ຈານ ໂກວິທາ;

ອຸປາສິກາ ຈກ຺ຂຸມໂຕ, ໂຄຕມສ຺ສ ຍສສ຺ສິໂນ.

໑໘໓. ‘‘ເຕນ ເມຕາທິໂສ ວຓ຺ໂຓ…ເປ… ວຓ຺ໂຓ ຈ ເມ ສພ຺ພທິສາ ປຠາສຕີ’’ຕິ.

ມມ ຈ, ຠນ຺ເຕ, ວຈເນນ ຠຄວໂຕ ປາເທ ສິຣສາ ວນ຺ເທຍ຺ຍາສິ ‘‘ລຂຸມາ ນາມ, ຠນ຺ເຕ, ອຸປາສິກາ ຠຄວໂຕ ປາເທ ສິຣສາ ວນ຺ທຕີ’’ຕິ. ອນຈ຺ຉຣິຍໍ ໂຂ ປເນຕໍ, ຠນ຺ເຕ, ຍໍ ມໍ ຠຄວາ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ມິໍ ສາມຎ຺ຎຜເລ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍ. ຕໍ ຠຄວາ ສກທາຄາມິຜເລ ພ຺ຍາກາສີຕິ.

໑໗໗. ຕຕ຺ຖ ເກວຏ຺ຏທ຺ວາຣາ ນິກ຺ຂມ຺ມາຕິ ເກວຏ຺ຏທ຺ວາຣໂຕ ນິກ຺ຂມນຏ຺ຐາເນ.

໑໗໘. ຑາກນ຺ຕິ ຕຓ຺ຑຸເລຍ຺ຍກາທິສາກພ຺ຍຎ຺ຊນໍ. ໂລຓໂສວີຣກນ຺ຕິ ຘຎ຺ຎຣສາທີຫິ ພຫູຫິ ສມ຺ຠາເຣຫິ ສມ຺ປາເທຕພ຺ພໍ ເອກໍ ປານກໍ. ‘‘ອາຈາມກຎ຺ຊິກໂລຓູທກ’’ນ຺ຕິປິ ວທນ຺ຕິ.

ປຸຈ຺ຉາວິສ຺ສຊ຺ຊນາວສາເນ ສາ ເຖຣສ຺ສ ຘມ຺ມເທສນາຍ ສກທາຄາມິຜລໍ ປາປຸຓິ. ເສສໍ ອຸຕ຺ຕຣາວິຘາເນ ວຸຕ຺ຕນຍານຸສາເຣນ ເອວ ເວທິຕພ຺ພໍ.

ລຂຸມາວິມານວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໓. ອາຈາມທາຍິກາວິມານວຓ຺ຓນາ

ປິຓ຺ຑາຍ ເຕ ຈຣນ຺ຕສ຺ສາຕິ ອາຈາມທາຍິກາວິມານໍ. ຕສ຺ສ ກາ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ? ຠຄວາ ຣາຊຄເຫ ວິຫຣຕິ ເວຬຸວເນ ກລນ຺ທກນິວາເປ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຣາຊຄເຫ ອຎ຺ຎຕຣໍ ກຸລໍ ອຫິວາຕໂຣເຄນ ອຸປທ຺ທຸຕໍ ອໂຫສິ. ຕຕ຺ຖ ສພ຺ເພ ຊນາ ມຕາ ຐເປຕ຺ວາ ເອກໍ ອິຕ຺ຖິໍ. ສາ ເຄຫໍ ເຄຫຄຕຎ຺ຈ ສພ຺ພໍ ຘນຘຎ຺ຎໍ ຉຑ຺ເຑຕ຺ວາ ມຣຓຠຍຠີຕາ ຠິຕ຺ຕິຉິທ຺ເທນ ປລາຕາ ອນາຖາ ຫຸຕ຺ວາ ປຣເຄຫໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ປິຏ຺ຐິປສ຺ເສ ວສຕິ. ຕສ຺ມິໍ ເຄເຫ ມນຸສ຺ສາ ກຣຸຓາຍນ຺ຕາ ອຸກ຺ຂລິອາທີສຸ ອວສິຏ຺ຐໍ ຍາຄຸຠຕ຺ຕອາຈາມາທິໍ ຕສ຺ສາ ເທນ຺ຕິ. ສາ ຕໍ ຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ຊີວິກໍ ກປ຺ເປຕິ.

ເຕນ ຈ ສມເຍນ ອາຍສ຺ມາ ມຫາກສ຺ສໂປ ສຕ຺ຕາຫໍ ນິໂຣຘສມາປຕ຺ຕິໍ ສມາປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ຕໂຕ ວຸຏ຺ຐິໂຕ ‘‘ກໍ ນຸ ໂຂ ອຫໍ ອຊ຺ຊ ອາຫາຣປຏິຄ຺ຄຫເຓນ ອນຸຄ຺ຄເຫສ຺ສາມິ, ທຸຄ຺ຄຕິໂຕ ຈ ທຸກ຺ຂໂຕ ຈ ໂມເຈສ຺ສາມີ’’ຕິ ຈິນ຺ເຕນ຺ໂຕ ຕໍ ອິຕ຺ຖິໍ ອາສນ຺ນມຣຓໍ ນິຣຍສໍວຕ຺ຕນິກຎ຺ຈສ຺ສາ ກມ຺ມໍ ກໂຕກາສໍ ທິສ຺ວາ ‘‘ອຍໍ ມຍິ ຄເຕ ອຕ຺ຕນາ ລທ຺ຘໍ ອາຈາມໍ ທສ຺ສຕິ, ເຕເນວ ນິມ຺ມານຣຕິເທວໂລເກ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິສ຺ສຕິ, ເອວໍ ນິຣຍູປປຕ຺ຕິໂຕ ໂມເຈຕ຺ວາ ຫນ຺ທາຫໍ ອິມິສ຺ສາ ສຄ຺ຄສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ນິປ຺ຜາເທສ຺ສາມີ’’ຕິ ປຸພ຺ພຓ຺ຫສມຍໍ ນິວາເສຕ຺ວາ ປຕ຺ຕຈີວຣໍ ອາທາຍ ຕສ຺ສາ ນິເວສນຏ຺ຐານາຠິມຸໂຂ ຄຈ຺ຉຕິ. ອຖ ສກ຺ໂກ ເທວານມິນ຺ໂທ ອຎ຺ຎາຕກເວເສນ ອເນກຣສໍ ອເນກສູປພ຺ຍຎ຺ຊນໍ ທິພ຺ພາຫາຣໍ ອຸປເນສິ. ຕໍ ຎຕ຺ວາ ເຖໂຣ ‘‘ໂກສິຍ, ຕ຺ວໍ ກຕກຸສໂລ, ກສ຺ມາ ເອວໍ ກໂຣສິ, ມາ ທຸຄ຺ຄຕານໍ ກປຓານໍ ສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ວິລຸມ຺ປີ’’ຕິ ປຏິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ຕສ຺ສາ ອິຕ຺ຖິຍາ ປຸຣໂຕ ອຏ຺ຐາສິ.

ສາ ເຖຣໍ ທິສ຺ວາ ‘‘ອຍໍ ມຫານຸຠາໂວ ເຖໂຣ, ອິມສ຺ສ ທາຕພ຺ພຍຸຕ຺ຕກໍ ຂາທນີຍໍ ວາ ໂຠຊນີຍໍ ວາ ອິຘ ນຕ຺ຖິ, ອິທຎ຺ຈ ກິລິຏ຺ຐຠາຊນຄຕໍ ຕິຓຈຸຓ຺ຓຣຊານຸກິຓ຺ຓໍ ອໂລຓໍ ສີຕລໍ ອປ຺ປຣສໍ ອາຈາມກຎ຺ຊິຍມຕ຺ຕໍ ເອທິສສ຺ສ ທາຕຸໍ ນ ອຸສ຺ສຫາມີ’’ຕິ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ‘‘ອຕິຈ຺ຉຖາ’’ຕິ ອາຫ. ເຖໂຣ ເອກປທນິກ຺ເຂປມຕ຺ຕໍ ອປສກ຺ກິຕ຺ວາ ອຏ຺ຐາສິ. ເຄຫວາສິໂນ ມນຸສ຺ສາ ຠິກ຺ຂໍ ອຸປເນສຸໍ, ເຖໂຣ ນ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉຕິ. ສາ ທຸຄ຺ຄຕິຕ຺ຖີ ‘‘ມເມວ ອນຸຄ຺ຄຫຕ຺ຖາຍ ອິຘາຄໂຕ, ມມ ສນ຺ຕກເມວ ປຏິຄ຺ຄເຫຕຸກາໂມ’’ຕິ ຎຕ຺ວາ ປສນ຺ນມານສາ ອາທຣຊາຕາ ຕໍ ອາຈາມໍ ເຖຣສ຺ສ ປຕ຺ເຕ ອາກິຣິ. ເຖໂຣ ຕສ຺ສາ ປສາທສໍວທ຺ຘນຕ຺ຖໍ ຠຸຎ຺ຊນາກາຣໍ ທສ຺ເສສິ, ມນຸສ຺ສາ ອາສນໍ ປຎ຺ຎາເປສຸໍ. ເຖໂຣ ຕຕ຺ຖ ນິສີທິຕ຺ວາ ຕໍ ອາຈາມໍ ຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ປິວິຕ຺ວາ ໂອນີຕປຕ຺ຕປາຓີ ອນຸໂມທນໍ ກຕ຺ວາ ຕໍ ທຸຄ຺ຄຕິຕ຺ຖິໍ ‘‘ຕ຺ວໍ ອິໂຕ ຕຕິເຍ ອຕ຺ຕຠາເວ ມມ ມາຕາ ອໂຫສີ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ຄໂຕ. ສາ ເຕນ ເຖເຣ ອຕິປສາທຎ຺ຈ ອຸປ຺ປາເທຕ຺ວາ ຕສ຺ສາ ຣຕ຺ຕິຍາ ປຐມຍາເມ ກາລໍ ກຕ຺ວາ ນິມ຺ມານຣຕີນໍ ເທວານໍ ສຫພ຺ຍຕໍ ອຸປປຊ຺ຊິ. ອຖ ສກ຺ໂກ ເທວຣາຊາ ຕສ຺ສາ ກາລກຕຠາວໍ ຎຕ຺ວາ ‘‘ກຕ຺ຖ ນຸ ໂຂ ອຸປ຺ປນ຺ນາ’’ຕິ ອາວຊ຺ເຊນ຺ໂຕ ຕາວຕິໍເສສຸ ອທິສ຺ວາ ຣຕ຺ຕິຍາ ມຊ຺ຌິມຍາເມ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ມຫາກສ຺ສປໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຕສ຺ສາ ນິພ຺ພຕ຺ຕຏ຺ຐານໍ ປຸຈ຺ຉນ຺ໂຕ –

໑໘໕. ‘‘ປິຓ຺ຑາຍ ເຕ ຈຣນ຺ຕສ຺ສ, ຕຸຓ຺ຫີຠູຕສ຺ສ ຕິຏ຺ຐໂຕ;

ທລິທ຺ທາ ກປຓາ ນາຣີ, ປຣາຄາຣໍ ອປສ຺ສິຕາ.

໑໘໖. ‘‘ຍາ ເຕ ອທາສິ ອາຈາມໍ, ປສນ຺ນາ ເສຫິ ປາຓິຠິ;

ສາ ຫິຕ຺ວາ ມານຸສໍ ເທຫໍ, ກໍ ນຸ ສາ ທິສຕໍ ຄຕາ’’ຕິ. –

ທ຺ເວ ຄາຖາ ອຠາສິ.

໑໘໕. ຕຕ຺ຖ ປິຓ຺ຑາຍາຕິ ປິຓ຺ຑປາຕຕ຺ຖາຍ. ຕຸຓ຺ຫີຠູຕສ຺ສ ຕິຏ຺ຐໂຕຕິ ອິທໍ ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣຓາກາຣທສ຺ສນໍ, ອຸທ຺ທິສ຺ສ ຕິຏ຺ຐໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ທລິທ຺ທາຕິ ທຸຄ຺ຄຕາ. ກປຓາຕິ ວຣາກີ. ‘‘ທລິທ຺ທາ’’ຕິ ອິມິນາ ຕສ຺ສາ ໂຠຄປາຣິຊຸຎ຺ຎໍ ທສ຺ເສຕິ, ‘‘ກປຓາ’’ຕິ ອິມິນາ ຎາຕິປາຣິຊຸຎ຺ຎໍ. ປຣາຄາຣໍ ອປສ຺ສິຕາຕິ ປຣເຄຫໍ ນິສ຺ສິຕາ, ປເຣສໍ ຆເຣ ພຫິປິຏ຺ຐິຉທນໍ ນິສ຺ສາຍ ວສນ຺ຕີ.

໑໘໖. ກໍ ນຸ ສາ ທິສຕໍ ຄຕາຕິ ຉສຸ ກາມເທວໂລເກສຸ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນວເສນ ກໍ ນາມ ທິສໍ ຄຕາ. ອິຕິ ສກ຺ໂກ ‘‘ເຖເຣນ ຕຖາ ກຕານຸຄ຺ຄຫາ ອຸຬາຣາຍ ທິພ຺ພສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ ຠາຄິນີ, ນ ຈ ທິສ຺ສຕີ’’ຕິ ເຫຏ຺ຐາ ທ຺ວີສຸ ເທວໂລເກສຸ ອປສ຺ສນ຺ໂຕ ສໍສຍາປນ຺ໂນ ປຸຈ຺ຉຕິ.

ອຖສ຺ສ ເຖໂຣ –

໑໘໗. ‘‘ປິຓ຺ຑາຍ ເມ ຈຣນ຺ຕສ຺ສ, ຕຸຓ຺ຫີຠູຕສ຺ສ ຕິຏ຺ຐໂຕ;

ທລິທ຺ທາ ກປຓາ ນາຣີ, ປຣາຄາຣໍ ອປສ຺ສິຕາ.

໑໘໘. ‘‘ຍາ ເມ ອທາສິ ອາຈາມໍ, ປສນ຺ນາ ເສຫິ ປາຓິຠິ;

ສາ ຫິຕ຺ວາ ມານຸສໍ ເທຫໍ, ວິປ຺ປມຸຕ຺ຕາ ອິໂຕ ຈຸຕາ.

໑໘໙. ‘‘ນິມ຺ມານຣຕິໂນ ນາມ, ສນ຺ຕິ ເທວາ ມຫິທ຺ຘິກາ;

ຕຕ຺ຖ ສາ ສຸຂິຕາ ນາຣີ, ໂມທຕາຈາມທາຍິກາ’’ຕິ. –

ປຸຈ຺ຉິຕນິຍາເມເນວ ປຏິວຈນໍ ເທນ຺ໂຕ ຕສ຺ສາ ນິພ຺ພຕ຺ຕຏ຺ຐານໍ ກເຖສິ.

໑໘໘. ຕຕ຺ຖ ວິປ຺ປມຸຕ຺ຕາຕິ ຕໂຕ ມນຸສ຺ສໂທຠຄ຺ຄິຍໂຕ ປຣມກາຣຸຎ຺ຎວຸຕ຺ຕິໂຕ ວິປ຺ປມຸຕ຺ຕາ ອປຄຕາ.

໑໘໙. ໂມທຕາຈາມທາຍິກາຕິ ອາຈາມມຕ຺ຕທາຍິກາ, ສາປິ ນາມ ປຎ຺ຈເມ ກາມສຄ຺ເຄ ທິພ຺ພສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ ໂມທຕິ, ປສ຺ສ ຕາວ ເຂຕ຺ຕສມ຺ປຕ຺ຕິຜລນ຺ຕິ ທສ຺ເສຕິ.

ປຸນ ສກ຺ໂກ ຕສ຺ສາ ທານສ຺ສ ມຫປ຺ຜລຕໍ ມຫານິສໍສຕຎ຺ຈ ສຸຕ຺ວາ ຕໍ ໂຖເມນ຺ໂຕ –

໑໙໐. ‘‘ອໂຫ ທານໍ ວຣາກິຍາ, ກສ຺ສເປ ສຸປ຺ປຕິຏ຺ຐິຕໍ;

ປຣາຠເຕນ ທາເນນ, ອິຊ຺ຌິຕ຺ຖ ວຕ ທກ຺ຂິຓາ.

໑໙໑. ‘‘ຍາ ມເຫສິຕ຺ຕໍ ກາເຣຍ຺ຍ, ຈກ຺ກວຕ຺ຕິສ຺ສ ຣາຊິໂນ;

ນາຣີ ສພ຺ພງ຺ຄກລ຺ຍາຓີ, ຠຕ຺ຕຸ ຈາໂນມທສ຺ສິກາ;

ເອຕສ຺ສາຈາມທານສ຺ສ, ກລໍ ນາຄ຺ຆຕິ ໂສຬສິໍ.

໑໙໒. ‘‘ສຸຕໍ ນິກ຺ຂາ ສຕໍ ອສ຺ສາ, ສຕໍ ອສ຺ສຕຣີຣຖາ;

ສຕໍ ກຎ຺ຎາສຫສ຺ສານິ, ອາມຸຕ຺ຕມຓິກຸຓ຺ຑລາ;

ເອຕສ຺ສາຈາມທານສ຺ສ, ກລໍ ນາຄ຺ຆນ຺ຕິ ໂສຬສິໍ.

໑໙໓. ‘‘ສຕໍ ເຫມວຕາ ນາຄາ, ອີສາທນ຺ຕາ ອຸຣູຬ຺ຫວາ;

ສຸວຓ຺ຓກຈ຺ຉາ ມິຕງ຺ຄາ, ເຫມກປ຺ປນວາສສາ;

ເອຕສ຺ສາຈາມທານສ຺ສ, ກລໍ ນາຄຈ຺ຉນ຺ຕິ ໂສຬສິໍ.

໑໙໔. ‘‘ຈຕຸນ຺ນມປິ ທີປານໍ, ອິສ຺ສຣໍ ໂຍຘ ກາຣເຍ;

ເອຕສ຺ສາຈາມທານສ຺ສ, ກລໍ ນາຄ຺ຆຕິ ໂສຬສິ’’ນ຺ຕິ. – ອາຫ;

໑໙໐. ຕຕ຺ຖ ອໂຫຕິ ອຈ຺ຉຣິຍຕ຺ເຖ ນິປາໂຕ. ວຣາກິຍາຕິ ກປຓິຍາ. ປຣາຠເຕນາຕິ ປຣໂຕ ອານີເຕນ, ປເຣສໍ ຆຣໂຕ ອຸຈ຺ຉາຈຣິຍາຍ ລທ຺ເຘນາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ທາເນນາຕິ ທາຕພ຺ເພນ ອາຈາມມຕ຺ເຕນ ເທຍ຺ຍຘມ຺ເມນ. ອິຊ຺ຌິຕ຺ຖ ວຕ ທກ຺ຂິຓາຕິ ທກ຺ຂິຓາ ທານໍ ອໂຫ ນິປ຺ຜຊ຺ຊິຕ຺ຖ, ອໂຫ ມຫປ຺ຜລາ ມຫາຊຸຕິກາ ມຫາວິປ຺ຜາຣາ ອຫຸວຕ຺ຖາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໑໙໑. ອິທານິ ‘‘ອິຕ຺ຖິຣຕນາທີນິປິ ຕສ຺ສ ທານສ຺ສ ສຕຠາຄມ຺ປິ ສຫສ຺ສຠາຄມ຺ປິ ນ ອຸເປນ຺ຕີ’’ຕິ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ຍາ ມເຫສິຕ຺ຕໍ ກາເຣຍ຺ຍາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ສພ຺ພງ຺ຄກລ຺ຍາຓີຕິ ‘‘ນາຕິທີຆາ ນາຕິຣສ຺ສາ ນາຕິກິສາ ນາຕິຖູລາ ນາຕິກາຬີ ນາຈ຺ໂຈທາຕາ ອຕິກ຺ກນ຺ຕາ ມານຸສວຓ຺ຓໍ ອປ຺ປຕ຺ຕາ ທິພ຺ພວຓ຺ຓ’’ນ຺ຕິ ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕຫິ ສພ຺ເພຫິ ອງ຺ເຄຫິ ກາຣເຓຫິ, ສພ຺ເພຫິ ວາ ອງ຺ຄປຈ຺ຈງ຺ເຄຫິ ກລ຺ຍາຓີ ໂສຠນາ ສຸນ຺ທຣາ. ຠຕ຺ຕຸ ຈາໂນມທສ຺ສິກາຕິ ສາມິກສ຺ສ ອລາມກທສ຺ສນາ ສາຕິສຍໍ ທສ຺ສນີຍາ ປາສາທິກາ. ເອຕສ຺ສາຈາມທານສ຺ສ, ກລໍ ນາຄ຺ຆຕິ ໂສຬສິນ຺ຕິ ເອຕສ຺ສ ເອຕາຍ ທິນ຺ນສ຺ສ ອາຈາມທານສ຺ສ ຜລໍ ໂສຬສຠາຄໍ ກຕ຺ວາ ຕໂຕ ເອກໍ ຠາຄໍ ປຸນ ໂສຬສຠາຄໍ ກຕ຺ວາ ຄຫິຕຠາຄສງ຺ຂາຕໍ ໂສຬສິໍ ກລໍ ຈກ຺ກວຕ຺ຕິຣຎ຺ໂຎ ອິຕ຺ຖິຣຕນຠາໂວປິ ນາຄ຺ຆຕິ ນານຸໂຠຕິ ນ ປາປຸຓາຕິ. ‘‘ສຸວຓ຺ຓສ຺ສ ປຎ຺ຈທສຘຣຓໍ ນິກ຺ຂ’’ນ຺ຕິ ວທນ຺ຕິ, ‘‘ສຕຘຣຓ’’ນ຺ຕິ ອປເຣ.

໑໙໓. ເຫມວຕາຕິ ຫິມວຕິ ຊາຕາ, ເຫມວຕຊາຕິກາ ວາ. ເຕ ຫິ ມຫນ຺ຕາ ຖາມຊວສມ຺ປນ຺ນາ ຈ ໂຫນ຺ຕິ. ອີສາທນ຺ຕາຕິ ຣຖີສາສທິສທນ຺ຕາ, ໂຖກໍເຍວ ອວນຕທນ຺ຕາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເຕນ ວິສາລກທາຐີຠາວໍ ນິວາເຣຕິ. ອຸຣູຬ຺ຫວາຕິ ຖາມຊວປຣກ຺ກເມຫິ ພ຺ຣູຫນ຺ໂຕ, ມຫນ຺ຕໍ ຍຸທ຺ຘກິຈ຺ຈໍ ວຫິຕຸໍ ສມຕ຺ຖາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສຸວຓ຺ຓກຈ຺ຉາຕິ ເຫມມຍຄີເວຍ຺ຍກປຏິມຸກ຺ກາ. ກຈ຺ຉສີເສນ ຫິ ສພ຺ພໍ ຫຕ຺ຖິໂຍຄ຺ຄໍ ວທຕິ. ເຫມກປ຺ປນວາສສາຕິ ສຸວຓ຺ຓຂຈິຕຄຊຕ຺ຖຣຓກງ຺ກນາທິຫຕ຺ຖາລງ຺ກາຣສມ຺ປນ຺ນາ.

໑໙໔. ຈຕຸນ຺ນມປິ ທີປານໍ ອິສ຺ສຣນ຺ຕິ ທ຺ວິສຫສ຺ສປຣິຕ຺ຕທີປປຣິວາຣານໍ ຊມ຺ພຸທີປາທີນໍ ຈຕຸນ຺ນໍ ມຫາທີປານໍ ອິສ຺ສຣິຍໍ. ເຕນ ສຕ຺ຕຣຕນສມຸຊ຺ຊລໍ ສກລໍ ຈກ຺ກວຕ຺ຕິສິຣິໍ ວທຕິ. ຍໍ ປເນຕ຺ຖ, ຕໍ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕນຍເມວ.

ອິຘ ສກ຺ເກນ ເທວຣາເຊນ ອຕ຺ຕນາ ຈ ວຸຕ຺ຕໍ ສພ຺ພໍ ອາຍສ຺ມາ ມຫາກສ຺ສປຕ຺ເຖໂຣ ຠຄວໂຕ ອາໂຣເຈສິ. ຠຄວາ ຕໍ ອຏ຺ຐຸປ຺ປຕ຺ຕິໍ ກຕ຺ວາ ສມ຺ປຕ຺ຕປຣິສາຍ ວິຕ຺ຖາເຣນ ຘມ຺ມໍ ເທເສສິ. ສາ ເທສນາ ມຫາຊນສ຺ສ ສາຕ຺ຖິກາ ອໂຫສີຕິ.

ອາຈາມທາຍິກາວິມານວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

໔. ຈຓ຺ຑາລິວິມານວຓ຺ຓນາ

ຈຓ຺ຑາລິ ວນ຺ທ ປາທານີຕິ ຈຓ຺ຑາລິວິມານໍ. ຕສ຺ສ ກາ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ? ຠຄວາ ຣາຊຄເຫ ວິຫຣນ຺ໂຕ ປຈ຺ຈູສເວລາຍໍ ພຸທ຺ຘາຈິຓ຺ຓໍ ມຫາກຣຸຓາສມາປຕ຺ຕິໍ ສມາປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ອຸຏ຺ຐາຍ ໂລກໍ ໂອໂລເກນ຺ໂຕ ອທ຺ທສ ຕສ຺ມິໍເຍວ ນຄເຣ ຈຓ຺ຑາລາວສເຖ ວສນ຺ຕິໍ ເອກໍ ມຫລ຺ລິກໍ ຈຓ຺ຑາລິໍ ຂີຓາຍຸກໍ, ນິຣຍສໍວຕ຺ຕນິກຎ຺ຈສ຺ສາ ກມ຺ມໍ ອຸປຏ຺ຐິຕໍ. ໂສ ມຫາກຣຸຓາຍ ສມຸສ຺ສາຫິຕມານໂສ ‘‘ສຄ຺ຄສໍວຕ຺ຕນິກໍ ກມ຺ມໍ ກາເຣຕ຺ວາ ເຕນສ຺ສາ ນິຣຍູປປຕ຺ຕິໍ ນິເສເຘຕ຺ວາ ສຄ຺ເຄ ປຕິຏ຺ຐາເປສ຺ສາມີ’’ຕິ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ມຫຕາ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ເຆນ ສທ຺ຘິໍ ຣາຊຄຫໍ ປິຓ຺ຑາຍ ປວິສຕິ. ເຕນ ຈ ສມເຍນ ສາ ຈຓ຺ຑາລີ ທຓ຺ຑໍ ໂອລຸພ຺ຠ ນຄຣໂຕ ນິກ຺ຂມນ຺ຕີ ຠຄວນ຺ຕໍ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕໍ ທິສ຺ວາ ອຠິມຸຂີ ຫຸຕ຺ວາ ອຏ຺ຐາສິ. ຠຄວາປິ ຕສ຺ສາ ຄມນໍ ນິວາເຣນ຺ໂຕ ວິຍ ປຸຣໂຕ ອຏ຺ຐາສິ. ອຖາຍສ຺ມາ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ ສຕ຺ຖຸ ຈິຕ຺ຕໍ ຎຕ຺ວາ ຕສ຺ສາ ຈ ອາຍຸປຣິກ຺ຂຍໍ ຠຄວໂຕ ວນ຺ທນາຍ ຕໍ ນິໂຍເຊນ຺ໂຕ –

໑໙໕. ‘‘ຈຓ຺ຑາລິ ວນ຺ທ ປາທານິ, ໂຄຕມສ຺ສ ຍສສ຺ສິໂນ;

ຕເມວ ອນຸກມ຺ປາຍ, ອຏ຺ຐາສິ ອິສິສຕ຺ຕໂມ.

໑໙໖. ‘‘ອຠິປ຺ປສາເທຫິ ມນໍ, ອຣຫນ຺ຕມ຺ຫິ ຕາທິນິ;

ຂິປ຺ປໍ ປຎ຺ຊລິກາ ວນ຺ທ, ປຣິຕ຺ຕໍ ຕວ ຊີວິຕ’’ນ຺ຕິ. – ຄາຖາທ຺ວຍມາຫ;

໑໙໕. ຕຕ຺ຖ ຈຓ຺ຑາລີຕິ ຊາຕິອາຄເຕນ ນາເມນ ຕໍ ອາລປຕິ. ວນ຺ທາຕິ ອຠິວາທຍ. ປາທານີຕິ ສເທວກສ຺ສ ໂລກສ຺ສ ສຣຓານິ ຈຣຓານິ. ຕເມວ ອນຸກມ຺ປາຍາຕິ ຕເມວ ອນຸຄ຺ຄຓ຺ຫນຕ຺ຖໍ, ອປາຍູປປຕ຺ຕິໂຕ ນິເສເຘຕ຺ວາ ສຄ຺ເຄ ນິພ຺ພຕ຺ຕາປນຕ຺ຖນ຺ຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ອຏ຺ຐາສີຕິ ນຄຣມ຺ປິ ອປວິສິຕ຺ວາ ຐິໂຕ. ອິສິສຕ຺ຕໂມຕິ ໂລກິຍເສກ຺ຂາເສກ຺ຂປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘອິສີຫິ ອຸຕ຺ຕໂມ ອຸກ຺ກຏ຺ຐຕໂມ, ອຖ ວາ ພຸທ຺ຘອິສີນໍ ວິປສ຺ສິອາທີນໍ ສຕ຺ຕໂມຕິ ອິສິສຕ຺ຕໂມ.

໑໙໖. ອຠິປ຺ປສາເທຫິ ມນນ຺ຕິ ‘‘ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ’’ຕິ ຕວ ຈິຕ຺ຕໍ ປສາເທຫິ. ອຣຫນ຺ຕມ຺ຫິ ຕາທິນີຕິ ອາຣກຕ຺ຕາ ກິເລສານໍ, ເຕສໍເຍວ ອຣີນໍ ຫຕຕ຺ຕາ, ສໍສາຣຈກ຺ກສ຺ສ ອຣານໍ ຫຕຕ຺ຕາ, ປຈ຺ຈຍານໍ ອຣຫຕ຺ຕາ, ປາປກຣເຓ ຣຫາຠາວາ ຈ ອຣຫນ຺ເຕ, ອິຏ຺ຐາທີສຸ ຕາທິຠາວປ຺ປຕ຺ຕິຍາ ຕາທິມ຺ຫິ. ຂິປ຺ປໍ ປຎ຺ຊລິກາ ວນ຺ທາຕິ ສີຆໍເຍວ ປຄ຺ຄຫິຕອຎ຺ຊລິກາ ຫຸຕ຺ວາ ວນ຺ທສ຺ສຸ. ກສ຺ມາຕິ ເຈ? ປຣິຕ຺ຕໍ ຕວ ຊີວິຕນ຺ຕິ, ອິທາເນວ ຠິຊ຺ຊນສຠາວຕ຺ຕາ ປຣິຕ຺ຕໍ ອຕິອິຕ຺ຕຣໍ.

ອິຕິ ເຖໂຣ ຄາຖາທ຺ວເຍນ ຠຄວໂຕ ຄຸເຓ ປກິຕ຺ເຕນ຺ໂຕ ອຕ຺ຕໂນ ອານຸຠາເວ ຐຕ຺ວາ ຕສ຺ສາ ຈ ຂີຓາຍຸກຕາວິຠາວເນນ ສໍເວເຊນ຺ໂຕ ສຕ຺ຖຸ ວນ຺ທນາຍ ນິໂຍເຊສິ. ສາ ຈ ຕໍ ສຸຕ຺ວາ ສໍເວຄຊາຕາ ສຕ຺ຖຣິ ປສນ຺ນມານສາວ ຫຸຕ຺ວາ ປຎ຺ຈປຕິຏ຺ຐິເຕນ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ອຎ຺ຊລິໍ ກຕ຺ວາ ນມສ຺ສມານາ ພຸທ຺ຘຄຕາຍ ປີຕິຍາ ເອກຄ຺ຄຈິຕ຺ຕາ ຫຸຕ຺ວາ ອຏ຺ຐາສິ. ຠຄວາ ‘‘ອລເມຕ຺ຕກເມຕິສ຺ສາ ສຄ຺ຄູປປຕ຺ຕິຍາ’’ຕິ ນຄຣໍ ປາວິສິ ສທ຺ຘິໍ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ເຆນ. ອຖ ນໍ ເອກາ ຠນ຺ຕາ ຄາວີ ຕຣຸຓວຈ຺ຉາ ຕໂຕ ເອວ ອຠິຘາວນ຺ຕີ ສິງ຺ເຄນ ປຫຣິຕ຺ວາ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປສິ. ຕໍ ສພ຺ພໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ສງ຺ຄີຕິກາຣາ –

໑໙໗. ‘‘ໂຈທິຕາ ຠາວິຕຕ຺ເຕນ, ສຣີຣນ຺ຕິມຘາຣິນາ;

ຈຓ຺ຑາລີ ວນ຺ທິ ປາທານິ, ໂຄຕມສ຺ສ ຍສສ຺ສິໂນ.

໑໙໘. ‘‘ຕເມນໍ ອວຘີ ຄາວີ, ຈຓ຺ຑາລິໍ ປຎ຺ຊລິໍ ຐິຕໍ;

ນມສ຺ສມານໍ ສມ຺ພຸທ຺ຘໍ, ອນ຺ຘກາເຣ ປຠງ຺ກຣ’’ນ຺ຕິ. – ຄາຖາທ຺ວຍມາຫໍສຸ;

໑໙໘. ຕຕ຺ຖ ປຎ຺ຊລິໍ ຐິຕໍ ນມສ຺ສມານໍ ສມ຺ພຸທ຺ຘນ຺ຕິ ຄເຕປິ ຠຄວຕິ ພຸທ຺ຘາຣມ຺ມຓາຍ ປີຕິຍາ ສມາຫິຕາ ຫຸຕ຺ວາ ສມ຺ມຸຂາ ວິຍ ອຎ຺ຊລິໍ ປຄ຺ຄຍ຺ຫ ນມສ຺ສມານໍ ຐິຕໍ. ອນ຺ຘກາເຣຕິ ອວິຊ຺ຊນ຺ຘກາເຣນ ສກເລນ ກິເລສນ຺ຘກາເຣນ ຈ ອນ຺ຘກາເຣ ໂລເກ. ປຠງ຺ກຣນ຺ຕິ ຎາໂຓຠາສກຣໍ.

ສາ ຈ ຕໂຕ ຈຸຕາ ຕາວຕິໍເສສຸ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ, ອຈ຺ຉຣານໍ ສຕສຫສ຺ສໍ ຈສ຺ສາ ປຣິວາໂຣ ອໂຫສິ. ຕທເຫວ ຈ ສາ ສຫ ວິມາເນນ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ວິມານໂຕ ໂອຕຣິຕ຺ວາ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລານໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ວນ຺ທິ. ຕມຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສຕຸໍ –

໑໙໙. ‘‘ຂີຓາສວໍ ວິຄຕຣຊໍ ອເນຊໍ, ເອກໍ ອຣຎ຺ຎມ຺ຫິ ຣໂຫ ນິສິນ຺ນໍ;

ເທວິທ຺ຘິປຕ຺ຕາ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ, ວນ຺ທາມິ ຕໍ ວີຣ ມຫານຸຠາວ’’ນ຺ຕິ. –

ເທວຕາ ອາຫ. ຕໍ ເຖໂຣ ປຸຈ຺ຉິ –

໒໐໐. ‘‘ສຸວຓ຺ຓວຓ຺ຓາ ຊລິຕາ ມຫາຍສາ, ວິມານໂມຣຸຍ຺ຫ ອເນກຈິຕ຺ຕາ;

ປຣິວາຣິຕາ ອຈ຺ຉຣາສງ຺ຄເຓນ, ກາ ຕ຺ວໍ ສຸເຠ ເທວເຕ ວນ຺ທເສ ມມ’’ນ຺ຕິ.

໒໐໐. ຕຕ຺ຖ ຊລິຕາຕິ ອຕ຺ຕໂນ ສຣີຣປ຺ປຠາຍ ວຕ຺ຖາຠຣຓາທີນໍ ໂອຠາເສນ ຈ ຊລນ຺ຕີ ໂຊເຕນ຺ຕີ. ມຫາຍສາຕິ ມຫາປຣິວາຣາ. ວິມານໂມຣຸຍ຺ຫາຕິ ວິມານໂຕ ໂອຣຸຍ຺ຫ. ອເນກຈິຕ຺ຕາຕິ ອເນກວິຘຈິຕ຺ຕຕາຍຸຕ຺ຕາ. ສຸເຠຕິ ສຸຠຄຸເຓ. ມມນ຺ຕິ ມໍ.

ເອວໍ ເຖເຣນ ປຸຈ຺ຉິຕາ ປຸນ ສາ –

໒໐໑. ‘‘ອຫໍ ຠທ຺ທນ຺ເຕ ຈຓ຺ຑາລີ, ຕຍາ ວີເຣນ ເປສິຕາ;

ວນ຺ທິໍ ອຣຫໂຕ ປາເທ, ໂຄຕມສ຺ສ ຍສສ຺ສິໂນ.

໒໐໒. ‘‘ສາຫໍ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ປາທານິ, ຈຸຕາ ຈຓ຺ຑາລໂຍນິຍາ;

ວິມານໍ ສພ຺ພໂຕ ຠທ຺ທໍ, ອຸປປນ຺ນມ຺ຫິ ນນ຺ທເນ.