໒. ສິຣິມິຕ຺ຕຕ຺ເຖຣຄາຖາວຓ຺ຓນາ

ອກ຺ໂກຘໂນຕິອາທິກາ ອາຍສ຺ມໂຕ ສິຣິມິຕ຺ຕຕ຺ເຖຣສ຺ສ ຄາຖາ. ກາ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ? ອຍມ຺ປິ ປຸຣິມພຸທ຺ເຘສຸ ກຕາຘິກາໂຣ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ຠເວ ວິວຏ຺ຏູປນິສ຺ສຍໍ ກຸສລໍ ອຸປຈິນິຕ຺ວາ ອິມສ຺ມິໍ ພຸທ຺ຘຸປ຺ປາເທ ຣາຊຄເຫ ມຫທ຺ຘນກຸຏຸມ຺ພິກສ຺ສ ປຸຕ຺ໂຕ ຫຸຕ຺ວາ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ, ສິຣິມິຕ຺ໂຕຕິ ລທ຺ຘນາໂມ. ຕສ຺ສ ກິຣ ມາຕາ ສິຣິຄຸຕ຺ຕສ຺ສ ຠຄິນີ. ຕສ຺ສ ວຕ຺ຖຸ ຘມ຺ມປທວຓ຺ຓນາຍໍ (ຘ. ປ. ອຏ຺ຐ. ໑.ຄຣຫທິນ຺ນວຕ຺ຖຸ) ອາຄຕເມວ. ໂສ ສິຣິຄຸຕ຺ຕສ຺ສ ຠາຄິເນຍ຺ໂຍ ສິຣິມິຕ຺ໂຕ ວຍປ຺ປຕ຺ໂຕ ສຕ຺ຖຸ ຘນປາລທມເນ ລທ຺ຘປ຺ປສາໂທ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ວິປສ຺ສນາຍ ກມ຺ມໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ນຈິຣສ຺ເສວ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປຕ຺ໂຕ. ເອກທິວສໍ ປາຕິໂມກ຺ຂໍ ອຸທ຺ທິສິຕຸໍ ອາສນໍ ອຠິຣຸຫິຕ຺ວາ ຈິຕ຺ຕພີຊນິໍ ຄເຫຕ຺ວາ ນິສິນ຺ໂນ ຠິກ຺ຂູນໍ ຘມ຺ມໍ ກເຖສິ. ກເຖນ຺ໂຕ ຈ ອຸຬາຣຕເຣ ຄຸເຓ ວິຠຊິຕ຺ວາ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ –

໕໐໒. ‘‘ອກ຺ໂກຘໂນນຸປນາຫີ, ອມາໂຍ ຣິຕ຺ຕເປສຸໂຓ;

ສ ເວ ຕາທິສໂກ ຠິກ຺ຂຸ, ເອວໍ ເປຈ຺ຈ ນ ໂສຈຕິ.

໕໐໓. ‘‘ອກ຺ໂກຘໂນນຸປນາຫີ, ອມາໂຍ ຣິຕ຺ຕເປສຸໂຓ;

ຄຸຕ຺ຕທ຺ວາໂຣ ສທາ ຠິກ຺ຂຸ, ເອວໍ ເປຈ຺ຈ ນ ໂສຈຕິ.

໕໐໔. ‘‘ອກ຺ໂກຘໂນນຸປນາຫີ, ອມາໂຍ ຣິຕ຺ຕເປສຸໂຓ;

ກລ຺ຍາຓສີໂລ ໂສ ຠິກ຺ຂຸ, ເອວໍ ເປຈ຺ຈ ນ ໂສຈຕິ.

໕໐໕. ‘‘ອກ຺ໂກຘໂນນຸປນາຫີ, ອມາໂຍ ຣິຕ຺ຕເປສຸໂຓ;

ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ໂຕ ໂສ ຠິກ຺ຂຸ, ເອວໍ ເປຈ຺ຈ ນ ໂສຈຕິ.

໕໐໖. ‘‘ອກ຺ໂກຘໂນນຸປນາຫີ, ອມາໂຍ ຣິຕ຺ຕເປສຸໂຓ;

ກລ຺ຍາຓປຎ຺ໂຎ ໂສ ຠິກ຺ຂຸ, ເອວໍ ເປຈ຺ຈ ນ ໂສຈຕິ.

໕໐໗. ‘‘ຍສ຺ສ ສທ຺ຘາ ຕຖາຄເຕ, ອຈລາ ສຸປ຺ປຕິຏ຺ຐິຕາ;

ສີລຎ຺ຈ ຍສ຺ສ ກລ຺ຍາຓໍ, ອຣິຍກນ຺ຕໍ ປສໍສິຕໍ.

໕໐໘. ‘‘ສງ຺ເຆ ປສາໂທ ຍສ຺ສຕ຺ຖິ, ອຸຊຸຠູຕຎ຺ຈ ທສ຺ສນໍ;

ອທລິທ຺ໂທຕິ ຕໍ ອາຫຸ, ອໂມຆໍ ຕສ຺ສ ຊີວິຕໍ.

໕໐໙. ‘‘ຕສ຺ມາ ສທ຺ຘຎ຺ຈ ສີລຎ຺ຈ, ປສາທໍ ຘມ຺ມທສ຺ສນໍ;

ອນຸຍຸຎ຺ເຊຖ ເມຘາວີ, ສຣໍ ພຸທ຺ຘານ ສາສນ’’ນ຺ຕິ. – ອິມາ ຄາຖາ ອຠາສິ;

ຕຕ຺ຖ ອກ຺ໂກຘໂນຕິ ອກຸຊ຺ຌນສີໂລ. ອຸປຏ຺ຐິເຕ ຫິ ໂກຘຸປ຺ປຕ຺ຕິນິມິຕ຺ເຕ ອຘິວາສນຂນ຺ຕິຍໍ ຐຕ຺ວາ ໂກປສ຺ສ ອນຸປ຺ປາທໂກ. ອນຸປນາຫີຕິ ນ ອຸປນາຫໂກ, ປເຣຫິ ກຕໍ ອປຣາຘໍ ປຏິຈ຺ຈ ‘‘ອກ຺ໂກຈ຺ຉິ ມໍ ອວຘິ ມໍ, ອຊິນິ ມໍ ອຫາສິ ເມ’’ຕິອາທິນາ (ຘ. ປ. ໓; ມຫາວ. ໔໖໔; ມ. ນິ. ໓.໒໓໗) ໂກຘສ຺ສ ອນຸປນຍ຺ຫນສີໂລ. ສນ຺ຕໂທສປຏິຈ຺ຉາທນລກ຺ຂຓາຍ ມາຍາຍ ອຠາວໂຕ ອມາໂຍ. ປິສຸຓວາຈາວິຣຫິຕໂຕ ຣິຕ຺ຕເປສຸໂຓ, ສ ເວ ຕາທິສໂກ ຠິກ຺ຂູຕິ ໂສ ຕຖາຣູໂປ ຕຖາຊາຕິໂກ ຍຖາວຸຕ຺ຕຄຸຓສມນ຺ນາຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ. ເອວໍ ຍຖາວຸຕ຺ຕປຏິປຕ຺ຕິຍາ ເປຈ຺ຈ ປຣໂລເກ ນ ໂສຈຕິ ໂສກນິມິຕ຺ຕສ຺ສ ອຠາວໂຕ. ຈກ຺ຂຸທ຺ວາຣາທໂຍ ກາຍທ຺ວາຣາທໂຍ ຈ ຄຸຕ຺ຕາ ປິຫິຕາ ສໍວຸຕາ ເອຕສ຺ສາຕິ ຄຸຕ຺ຕທ຺ວາໂຣ. ກລ຺ຍາຓສີໂລຕິ ສຸນ຺ທຣສີໂລ ສຸວິສຸທ຺ຘສີໂລ. ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ໂຕຕິ –

‘‘ປິໂຍ ຄຣຸຠາວນິໂຍ, ວຕ຺ຕາ ຈ ວຈນກ຺ຂໂມ;

ຄມ຺ຠີຣຎ຺ຈ ກຖໍ ກຕ຺ຕາ, ໂນ ຈຏ຺ຐາເນ ນິໂຍຊເຍ’’ຕິ. (ອ. ນິ. ໗.໓໗) –

ເອວໍ ວິຠາວິຕລກ຺ຂໂຓ ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ໂຕ ເອຕສ຺ສາຕິ ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ໂຕ. ກລ຺ຍາຓປຎ຺ໂຎຕິ ສຸນ຺ທຣປຎ຺ໂຎ. ຍທິປິ ປຎ຺ຎາ ນາມ ອສຸນ຺ທຣາ ນຕ຺ຖິ, ນິຍ຺ຍານິກາຍ ປນ ປຎ຺ຎາຍ ວເສນ ເອວໍ ວຸຕ຺ຕໍ

ເອວເມຕ຺ຖ ໂກຘາທີນໍ ວິກ຺ຂມ຺ຠນວເສນ ສມຸຈ຺ເຉທວເສນ ຈ ອກ຺ໂກຘນາທິມຸເຂນ, ປຸຄ຺ຄລາຘິຏ຺ຐານາຍ ຄາຖາຍ ສມ຺ມາປຏິປຕ຺ຕິໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ອິທານິ ນິປ຺ຜຕ຺ຕິຕໂລກຸຕ຺ຕຣສທ຺ຘາທິເກ ອຸທ຺ຘຣິຕ຺ວາ ປຸຄ຺ຄລາຘິຏ຺ຐານາຍ ເອວ ຄາຖາຍ ສມ຺ມາປຏິປຕ຺ຕິໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ຍສ຺ສ ສທ຺ຘາ’’ຕິອາທິມາຫ. ຕສ຺ສຕ຺ໂຖ – ຍສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ຕຖາຄເຕ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ເຘ ‘‘ອິຕິປິ ໂສ ຠຄວາ’’ຕິອາທິນຍປ຺ປວຕ຺ຕາ ມຄ຺ເຄນາຄຕສທ຺ຘາ, ຕໂຕ ເອວ ອຈລາ ອວິກມ຺ປາ ສຸຏ຺ຐຸ ປຕິຏ຺ຐິຕາ. ‘‘ອຕ຺ຖີ’’ຕິ, ປທໍ ອາເນຕ຺ວາ ສມ຺ພນ຺ຘິຕພ຺ພໍ. ອຣິຍກນ຺ຕນ຺ຕິ ອຣິຍານໍ ກນ຺ຕໍ ປິຍາຍິຕໍ ຠວນ຺ຕເຣປິ ອວິຊຫນໂຕ. ປສໍສິຕນ຺ຕິ ພຸທ຺ຘາທີຫິ ປສຏ຺ຐໍ, ວຓ຺ຓິຕໍ ໂຖມິຕໍ ອຕ຺ຖີຕິ ໂຍຊນາ. ຕໍ ປເນຕໍ ສີລໍ ຄຫຏ຺ຐສີລໍ ປພ຺ພຊິຕສີລນ຺ຕິ ທຸວິຘໍ. ຕຕ຺ຖ ຄຫຏ຺ຐສີລໍ ນາມ ປຎ຺ຈສິກ຺ຂາປທສີລໍ, ຍໍ ຄຫຏ຺ເຐນ ຣກ຺ຂິຕຸໍ ສກ຺ກາ. ປພ຺ພຊິຕສີລໍ ນາມ ທສສິກ຺ຂາປທສີລໍ ອຸປາທາຍ ສພ຺ພໍ ຈຕຸປາຣິສຸທ຺ຘິສີລໍ, ຕຍິທໍ ສພ຺ພມ຺ປິ ອຂຓ຺ຑາທິຠາເວນ ອປຣາມຏ຺ຐຕາຍ ‘‘ກລ຺ຍາຓ’’ນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ.

ສງ຺ເຆ ປສາໂທ ຍສ຺ສຕ຺ຖີຕິ ‘‘ສຸປ຺ປຏິປນ຺ໂນ ຠຄວໂຕ ສາວກສງ຺ໂຆ’’ຕິອາທິນາ ອຣິຍສງ຺ເຆ ປສາໂທ ສທ຺ຘາ ຍສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ອຕ຺ຖິ ອຈໂລ ສຸປ຺ປຕິຏ຺ຐິໂຕຕິ ອາເນຕ຺ວາ ໂຍເຊຕພ຺ພໍ. ອຸຊຸຠູຕຎ຺ຈ ທສ຺ສນນ຺ຕິ ທິຏ຺ຐິວງ຺ກາຠາວໂຕ ກິເລສວງ຺ກາຠາວໂຕ ຈ ອຸຊຸຠູຕໍ. ອກຸຏິລໍ ອຊິມ຺ຫໍ ກມ຺ມສ຺ສກຕາທສ຺ສນຎ຺ເຈວ ສປ຺ປຈ຺ຈຍນາມຣູປທສ຺ສນຎ຺ຈາຕິ ທຸວິຘມ຺ປິ ທສ຺ສນໍ ຍສ຺ສ ອຕ຺ຖິ ອຈລໍ ສຸປ຺ປຕິຏ຺ຐິຕນ຺ຕິ ໂຍຊນາ. ອທລິທ຺ໂທຕິ ຕໍ ອາຫຸ ສທ຺ຘາຘນໍ, ສີລຘນໍ, ສຸຕຘນໍ, ຈາຄຘນໍ, ປຎ຺ຎາຘນນ຺ຕິ ອິເມສໍ ສຸວິສຸທ຺ຘານໍ ຘນານໍ ອຕ຺ຖິຕາຍ ‘‘ອທລິທ຺ໂທ’’ຕິ ຕໍ ຕາທິສໍ ປຸຄ຺ຄລໍ ພຸທ຺ຘາທໂຍ ອຣິຍາ ອາຫຸ. ອໂມຆໍ ຕສ຺ສ ຊີວິຕໍ ຕສ຺ສ ຕຖາຣູປສ຺ສ ຊີວິຕໍ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມິກາທິອຕ຺ຖາຘິຄເມນ ອໂມຆໍ ອວຎ຺ຌໍ ສຜລເມວາຕິ ອາຫູຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ຕສ຺ມາຕິ, ຍສ຺ມາ ຍຖາວຸຕ຺ຕສທ຺ຘາທິຄຸຓສມນ຺ນາຄໂຕ ປຸຄ຺ຄໂລ ‘‘ອທລິທ຺ໂທ ອໂມຆຊີວິໂຕ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຕສ຺ມາ ອຫມ຺ປິ ຕຖາຣູໂປ ຠເວຍ຺ຍນ຺ຕິ. ສທ຺ຘຎ຺ຈ…ເປ… ສາສນນ຺ຕິ ‘‘ສພ຺ພປາປສ຺ສ ອກຣຓ’’ນ຺ຕິອາທິນາ (ຘ. ປ. ໑໘໓; ທີ. ນິ. ໒.໙໐) ວຸຕ຺ຕໍ ພຸທ຺ຘານໍ ສາສນໍ ອນຸສ຺ສຣນ຺ໂຕ ກຸລປຸຕ຺ໂຕ ວຸຕ຺ຕປ຺ປເຠທໍ ສທ຺ຘຎ຺ເຈວ ສີລຎ຺ຈ ຘມ຺ມທສ຺ສນເຫຕຸກໍ ຘມ຺ເມ ສຸນິຈ຺ຉຍາ ວິໂມກ຺ຂຠູຕໍ ປສາທຎ຺ຈ ອນຸຍຸຎ຺ເຊຍ຺ຍ ວຑ຺ເຒຍ຺ຍາຕິ.

ເອວໍ ເຖໂຣ ຠິກ຺ຂູນໍ ຘມ຺ມເທສນາມຸເຂນ ອຕ຺ຕນິ ວິຊ຺ຊມາເນ ຄຸເຓ ປກາເສນ຺ໂຕ ອຎ຺ຎໍ ພ຺ຍາກາສິ.

ສິຣິມິຕ຺ຕຕ຺ເຖຣຄາຖາວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.