໓. ມຫາປນ຺ຖກຕ຺ເຖຣຄາຖາວຓ຺ຓນາ

ຍທາ ປຐມມທ຺ທກ຺ຂິນ຺ຕິອາທິກາ ອາຍສ຺ມໂຕ ມຫາປນ຺ຖກຕ຺ເຖຣສ຺ສ ຄາຖາ. ກາ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ? ອຍໍ ກິຣ ປທຸມຸຕ຺ຕຣສ຺ສ ຠຄວໂຕ ກາເລ ຫໍສວຕີນຄເຣ ວິຠວສມ຺ປນ຺ໂນ ກຸຏຸມ຺ພິໂຍ ຫຸຕ຺ວາ ເອກທິວສໍ ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິເກ ຘມ຺ມໍ ສຸຓນ຺ໂຕ ສຕ຺ຖາຣໍ ເອກໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ສຎ຺ຎາວິວຏ຺ຏກຸສລານໍ ອຄ຺ຄຏ຺ຐາເນ ຐເປນ຺ຕໍ ທິສ຺ວາ ສຍມ຺ປິ ຕໍ ຐານນ຺ຕຣໍ ປຕ຺ເຖນ຺ໂຕ ພຸທ຺ຘປ຺ປມຸຂສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆສ຺ສ ສຕ຺ຕາຫໍ ມຫາທານໍ ປວຕ຺ເຕຕ຺ວາ, ‘‘ຠນ຺ເຕ, ຍໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ຕຸມ຺ເຫ ອິໂຕ ສຕ຺ຕທິວສມຕ຺ຖເກ – ‘ສຎ຺ຎາວິວຏ຺ຏກຸສລານໍ ອຍໍ ມມ ສາສເນ ອຄ຺ໂຄ’ຕິ ເອຕທຄ຺ເຄ ຐປຍິຕ຺ຖ, ອຫມ຺ປິ ອິມສ຺ສ ອຘິກາຣກມ຺ມສ຺ສ ພເລນ ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ວິຍ ອນາຄເຕ ເອກສ຺ສ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ສາສເນ ອຄ຺ໂຄ ຠເວຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ ປຕ຺ຖນໍ ອກາສິ. ກນິຏ຺ຐຠາຕາ ປນສ຺ສ ຕເຖວ ຠຄວຕິ ອຘິກາຣກມ຺ມໍ ກຕ຺ວາ ມໂນມຍສ຺ສ ກາຍສ຺ສາຠິນິມ຺ມານໍ ເຈໂຕວິວຏ຺ຏໂກສລ຺ລນ຺ຕິ ທ຺ວິນ຺ນໍ ອງ຺ຄານໍ ວເສນ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ປຓິຘານໍ ອກາສິ. ຠຄວາ ທ຺ວິນ຺ນມ຺ປິ ປຕ຺ຖນໍ ອນນ຺ຕຣາເຍນ ສມິຊ຺ຌນຠາວໍ ທິສ຺ວາ ‘‘ອນາຄເຕ ກປ຺ປສຕສຫສ຺ສມຕ຺ຖເກ ໂຄຕມສ຺ສ ນາມ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘສ຺ສ ສາສເນ ຕຸມ຺ຫາກໍ ປຕ຺ຖນາ ສມິຊ຺ຌິສ຺ສຕີ’’ຕິ ພ຺ຍາກາສິ.

ເຕ ອຸໂຠປິ ຊນາ ຕຕ຺ຖ ຍາວຊີວໍ ປຸຎ຺ຎານິ ກຕ຺ວາ ຕໂຕ ຈຸໂຕ ເທວໂລເກ ນິພ຺ພຕ຺ຕິໍສຸ. ຕຕ຺ຖ ມຫາປນ຺ຖກສ຺ສ ອນ຺ຕຣາກຕໍ ກລ຺ຍາຓຘມ຺ມໍ ນ ກຖີຍຕິ. ຈູຬປນ຺ຖໂກ ປນ ກສ຺ສປສ຺ສ ຠຄວໂຕ ສາສເນ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ວີສຕິ ວສ຺ສສຫສ຺ສານິ ໂອທາຕກສິຓກມ຺ມໍ ກຕ຺ວາ ເທວປຸເຣ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ. ອປທາເນ ປນ ‘‘ຈູຬປນ຺ຖໂກ ປທຸມຸຕ຺ຕຣສ຺ສ ຠຄວໂຕ ກາເລ ຕາປໂສ ຫຸຕ຺ວາ ຫິມວນ຺ເຕ ວສນ຺ໂຕ ຕຕ຺ຖ ຠຄວນ຺ຕໍ ທິສ຺ວາ ປຸປ຺ຜຈ຺ຉຕ຺ເຕນ ປູຊໍ ອກາສີ’’ຕິ ອາຄຕໍ. ເຕສໍ ເທວມນຸສ຺ເສສຸ ສໍສຣນ຺ຕານໍເຍວ ກປ຺ປສຕສຫສ຺ສໍ ອຕິກ຺ກນ຺ຕໍ. ອຖ ອມ຺ຫາກໍ ສຕ຺ຖາ ອຠິສມ຺ໂພຘິໍ ປຕ຺ວາ ປວຕ຺ຕິຕວຣຘມ຺ມຈກ຺ໂກ ຣາຊຄຫໍ ອຸປນິສ຺ສາຍ ເວຬຸວເນ ມຫາວິຫາເຣ ວິຫຣຕິ.

ເຕນ ຈ ສມເຍນ ຣາຊຄເຫ ຘນເສຏ຺ຐິສ຺ສ ຘີຕາ ອຕ຺ຕໂນ ທາເສນ ສທ຺ຘິໍ ສນ຺ຖວໍ ກຕ຺ວາ ຎາຕເກຫິ ຠີຕາ ຫຕ຺ຖສາຣໍ ຄເຫຕ຺ວາ ເຕນ ສທ຺ຘິໍ ປລາຍິຕ຺ວາ ອຎ຺ຎຕ຺ຖ ວສນ຺ຕີ ຕໍ ປຏິຈ຺ຈ ຄພ຺ຠໍ ລຠິຕ຺ວາ ປຣິປກ຺ກຄພ຺ຠາ ‘‘ຎາຕິຆຣໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ວິຊາຍິສ຺ສາມີ’’ຕິ ຄຈ຺ຉນ຺ຕີ ອນ຺ຕຣາມຄ຺ເຄເຍວ ປຸຕ຺ຕໍ ວິຊາຍິຕ຺ວາ ສາມິນາ ນິວຕ຺ຕິຕາ ປຸພ຺ເພ ວສິຕຏ຺ຐາເນ ວສນ຺ຕີ ປຸຕ຺ຕສ຺ສ ປນ຺ເຖ ຊາຕຕ຺ຕາ ປນ຺ຖໂກຕິ, ນາມໍ ອກາສິ. ຕສ຺ມິໍ ອາຘາວິຕ຺ວາ ວິຘາວິຕ຺ວາ ວິຈຣຓກາເລ ຕເມວ ປຏິຈ຺ຈ ທຸຕິຍໍ ຄພ຺ຠໍ ປຏິລຠິຕ຺ວາ ປຣິປກ຺ກຄພ຺ຠາ ປຸພ຺ເພ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ອນ຺ຕຣາມຄ຺ເຄ ປຸຕ຺ຕໍ ວິຊາຍິຕ຺ວາ ສາມິນາ ນິວຕ຺ຕິຕາ ເຊຏ຺ຐປຸຕ຺ຕສ຺ສ ມຫາປນ຺ຖໂກຕິ ກນິຏ຺ຐສ຺ສ ຈູຬປນ຺ຖໂກຕິ ນາມໍ ກຕ຺ວາ ຍຖາວສິຕຏ຺ຐາເນເຍວ ວສນ຺ຕີ ອນຸກ຺ກເມນ ທາຣເກສຸ ວຑ຺ຒນ຺ເຕສຸ ເຕຫິ, ‘‘ອມ຺ມ, ອຍ຺ຍກກຸລໍ ໂນ ທສ຺ເສຫີ’’ຕິ ນິພຸນ຺ຘິຍມານາ ທາຣເກ ມາຕາປິຕູນໍ ສນ຺ຕິກໍ ເປເສສິ. ຕໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ທາຣກາ ຘນເສຏ຺ຐິໂນ ເຄເຫ ວຑ຺ຒນ຺ຕິ. ເຕສຸ ຈູຬປນ຺ຖໂກ ອຕິທຫໂຣ. ມຫາປນ຺ຖໂກ ປນ ອຍ຺ຍເກນ ສທ຺ຘິໍ ຠຄວໂຕ ສນ຺ຕິກໍ ຄໂຕ ສຕ຺ຖາຣໍ ທິສ຺ວາ ສຫ ທສ຺ສເນນ ປຏິລທ຺ຘສທ຺ໂຘ ຘມ຺ມໍ ສຸຕ຺ວາ ອຸປນິສ຺ສຍສມ຺ປນ຺ນຕາຍ ປພ຺ພຊິຕຸກາໂມ ຫຸຕ຺ວາ ປິຕາມຫໍ ອາປຸຈ຺ຉິ. ໂສ ສຕ຺ຖຸ ຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈຕ຺ວາ ຕໍ ປພ຺ພາເຊສິ. ໂສ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ພຫຸໍ ພຸທ຺ຘວຈນໍ ອຸຄ຺ຄຓ຺ຫິຕ຺ວາ ປຣິປຸຓ຺ຓວສ຺ໂສ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ໂຍນິໂສມນສິກາເຣ ກມ຺ມໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ວິເສສໂຕ ຈຕຸນ຺ນໍ ອຣູປຊ຺ຌານານໍ ລາຠີ ຫຸຕ຺ວາ ຕໂຕ ວຸຏ຺ຐາຍ ວິປສ຺ສນໍ ອຸສ຺ສຸກ຺ກາເປຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓິ. ອິຕິ ໂສ ສຎ຺ຎາວິວຏ຺ຏກຸສລານໍ ອຄ຺ໂຄ ຊາໂຕ. ໂສ ຌານສຸເຂນ ຜລສຸເຂນ ວີຕິນາເມນ຺ໂຕ ເອກທິວສໍ ອຕ຺ຕໂນ ປຏິປຕ຺ຕິໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂິຕ຺ວາ ອຘິຄຕສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ປຏິຈ຺ຈ ສຎ຺ຊາຕໂສມນສ຺ໂສ ສີຫນາທໍ ນທນ຺ໂຕ –

໕໑໐. ‘‘ຍທາ ປຐມມທ຺ທກ຺ຂິໍ, ສຕ຺ຖາຣມກຸໂຕຠຍໍ;

ຕໂຕ ເມ ອຫຸ ສໍເວໂຄ, ປສ຺ສິຕ຺ວາ ປຸຣິສຸຕ຺ຕມໍ.

໕໑໑. ‘‘ສິຣິໍ ຫຕ຺ເຖຫິ ປາເທຫິ, ໂຍ ປຓາເມຍ຺ຍ ອາຄຕໍ;

ເອຕາທິສໍ ໂສ ສຕ຺ຖາຣໍ, ອາຣາເຘຕ຺ວາ ວິຣາຘເຍ.

໕໑໒. ‘‘ຕທາຫໍ ປຸຕ຺ຕທາຣຎ຺ຈ, ຘນຘຎ຺ຎຎ຺ຈ ຉຑ຺ຑຍິໍ;

ເກສມສ຺ສູນິ ເຉເທຕ຺ວາ, ປພ຺ພຊິໍ ອນຄາຣິຍໍ.

໕໑໓. ‘‘ສິກ຺ຂາສາຊີວສມ຺ປນ຺ໂນ, ອິນ຺ທ຺ຣິເຍສຸ ສຸສໍວຸໂຕ;

ນມສ຺ສມາໂນ ສມ຺ພຸທ຺ຘໍ, ວິຫາສິໍ ອປຣາຊິໂຕ.

໕໑໔. ‘‘ຕໂຕ ເມ ປຓິຘີ ອາສິ, ເຈຕໂສ ອຠິປຕ຺ຖິໂຕ;

ນ ນິສີເທ ມຸຫຸຕ຺ຕມ຺ປິ, ຕຓ຺ຫາສລ຺ເລ ອນູຫເຕ.

໕໑໕. ‘‘ຕສ຺ສ ເມວໍ ວິຫຣໂຕ, ປສ຺ສ ວີຣິຍປຣກ຺ກມໍ;

ຕິສ຺ໂສ ວິຊ຺ຊາ ອນຸປ຺ປຕ຺ຕາ, ກຕໍ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ສາສນໍ.

໕໑໖. ‘‘ປຸພ຺ເພນິວາສໍ ຊານາມິ, ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸ ວິໂສຘິຕໍ;

ອຣຫາ ທກ຺ຂິເຓຍ຺ໂຍມ຺ຫິ, ວິປ຺ປມຸຕ຺ໂຕ ນິຣູປຘິ.

໕໑໗. ‘‘ຕໂຕ ຣຕ຺ຍາວິວສາເນ, ສູຣິຍຸຄ຺ຄມນໍ ປຕິ;

ສພ຺ພໍ ຕຓ຺ຫໍ ວິໂສເສຕ຺ວາ, ປລ຺ລງ຺ເກນ ອຸປາວິສິ’’ນ຺ຕິ. – ອິມາ ຄາຖາ ອຠາສິ;

ຕຕ຺ຖ ຍທາຕິ ຍສ຺ມິໍ ກາເລ. ປຐມນ຺ຕິ ອາທິໂຕ. ອທ຺ທກ຺ຂິນ຺ຕິ ປສ຺ສິໍ, ສຕ຺ຖາຣນ຺ຕິ, ຠຄວນ຺ຕໍ. ອກຸໂຕຠຍນ຺ຕິ ນິພ຺ຠຍໍ. ອຍຎ຺ເຫຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ – ສພ຺ເພສໍ ຠຍເຫຕູນໍ ໂພຘິມູເລເຍວ ປຫີນຕ຺ຕາ ກຸໂຕຈິປິ ຠຍາຠາວໂຕ ອກຸໂຕຠຍໍ ນິພ຺ຠຍໍ, ຈຕຸເວສາຣຊ຺ຊວິສາຣທໍ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມິກສມ຺ປຣາຍິກປຣມຕ຺ເຖຫິ ເວເນຍ຺ຍານໍ ຍຖາຣຫມນຸສາສນໂຕ ສຕ຺ຖາຣໍ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘໍ ມຍ຺ຫໍ ປິຕາມເຫນ ສທ຺ຘິໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຍາຍ ເວລາຍ ສພ຺ພປຐມໍ ປສ຺ສິໍ, ຕໍ ປຸຣິສຸຕ຺ຕມໍ ສເທວເກ ໂລເກ ອຄ຺ຄປຸຄ຺ຄລໍ ປສ຺ສິຕ຺ວາ ຕໂຕ ທສ຺ສນເຫຕຸ ຕໂຕ ທສ຺ສນໂຕ ປຈ຺ຉາ ‘‘ເອຕ຺ຕກໍ ກາລໍ ສຕ຺ຖາຣໍ ທຏ຺ຐຸໍ ຘມ຺ມຎ຺ຈ ໂສຕຸໍ ນາລຕ຺ຖ’’ນ຺ຕິ ມຍ຺ຫໍ ສໍເວໂຄ ອຫຸ ສໂຫຕ຺ຕປ຺ປໍ ຎາຓໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິ. ອຸປ຺ປນ຺ນສໍເວໂຄ ປນາຫໍ ເອວໍ ຈິນ຺ເຕສິນ຺ຕິ ທສ຺ເສຕິ ສິຣິໍ ຫຕ຺ເຖຫີຕິ ຄາຖາຍ. ຕສ຺ສຕ຺ໂຖ – ໂຍ ວິຠວຕ຺ຖິໂກ ປຸຣິໂສ ‘‘ອຸປຏ຺ຐາຍິໂກ ຫຸຕ຺ວາ ຕວ ສນ຺ຕິເກ ວສິສ຺ສາມີ’’ຕິ ສວິຄ຺ຄຫໍ ສິຣິໍ ສຍເນ ອຸປຄຕໍ ຫຕ຺ເຖຫິ ຈ ປາເທຫິ ຈ ໂກຏ຺ເຏນ຺ໂຕ ປຓາເມຍ຺ຍ ນີຫເຣຍ຺ຍ, ໂສ ຕຖາຣູໂປ ອລກ຺ຂິກປຸຣິໂສ ເອຕາທິສໍ ສຕ຺ຖາຣໍ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘໍ ອາຣາເຘຕ຺ວາ ອິມສ຺ມິໍ ນວເມ ຂເຓ ປຏິລຠິຕ຺ວາ ວິຣາຘເຍ ຕສ຺ສ ໂອວາທາກຣເຓນ ຕໍ ວິຣຊ຺ເຌຍ຺ຍ, ອຫໍ ປເນວໍ ນ ກໂຣມີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ເຕນາຫ ‘‘ຕທາຫໍ…ເປ… ອນຄາຣິຍ’’ນ຺ຕິ. ຕຕ຺ຖ ຉຑ຺ຑຍິນ຺ຕິ, ປຊຫິໍ. ‘‘ຉຑ຺ຑິຍ’’ນ຺ຕິປິ ປາໂຐ. ນນຸ ອຍໍ ເຖໂຣ ທາຣປຣິຄ຺ຄຫໍ ອກຕ຺ວາວ ປພ຺ພຊິໂຕ, ໂສ ກສ຺ມາ ‘‘ປຸຕ຺ຕທາຣຎ຺ຈ ຉຑ຺ຑຍິ’’ນ຺ຕິ ອໂວຈາຕິ? ຍຖາ ນາມ ປຸຣິໂສ ອນິພ຺ພຕ຺ຕຜລເມວ ຣຸກ຺ຂໍ ຉິນ຺ທນ຺ໂຕ ອຈ຺ຉິນ຺ເນ ຕໂຕ ລທ຺ຘຜເລຫິ ປຣິຫີໂນ ນາມ ໂຫຕິ. ເອວໍສມ຺ປທມິທໍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ.

ສິກ຺ຂາສາຊີວສມາປນ຺ໂນຕິ ຍາ ອຘິສີລສິກ຺ຂາ, ຕາຍ ຈ, ຍຕ຺ຖ ຠິກ຺ຂູ ສຫ ຊີວນ຺ຕິ, ເອກຊີວິກາ ສຠາຄວຸຕ຺ຕິໂນ ໂຫນ຺ຕິ, ເຕນ ຠຄວຕາ ປຎ຺ຎຕ຺ຕສິກ຺ຂາປທສງ຺ຂາເຕນ ສາຊີເວນ ຈ ສມນ຺ນາຄໂຕ ສິກ຺ຂນຠາເວນ ສມງ຺ຄີຠູໂຕ, ສິກ຺ຂໍ ປຣິປູເຣນ຺ໂຕ ສາຊີວຎ຺ຈ ອວີຕິກ຺ກມນ຺ໂຕ ຫຸຕ຺ວາ ຕທຸຠຍໍ ສມ຺ປາເທນ຺ໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເຕນ ສຸວິສຸທ຺ເຘ ປາຕິໂມກ຺ເຂ ສີເລ ປຕິຏ຺ຐິຕຠາວໍ ທສ຺ເສຕິ. ອິນ຺ທ຺ຣິເຍສຸ ສຸສໍວຸໂຕຕິ ມນຈ຺ຉຏ຺ເຐສຸ ອິນ຺ທ຺ຣິເຍສຸ ສຸຏ຺ຐຸ ສໍວຸໂຕ. ຣູປາທິວິສເຍສຸ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນການໍ ອຠິຊ຺ຌາທີນໍ ປວຕ຺ຕິນິວາຣຓວເສນ ສຕິກວາເຏນ ສຸປິຫິຕຈກ຺ຂາທິທ຺ວາໂຣຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເອວໍ ປາຕິໂມກ຺ຂສໍວຣອິນ຺ທ຺ຣິຍສໍວຣສີລສມ຺ປຕ຺ຕິທສ຺ສເນນ ອິຕຣສີລມ຺ປິ ອຕ຺ຖໂຕ ທສ຺ສິຕເມວ ໂຫຕີຕິ ເຖໂຣ ອຕ຺ຕໂນ ຈຕຸປາຣິສຸທ຺ຘິສີລສມ຺ປທໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ‘‘ນມສ຺ສມາໂນ ສມ຺ພຸທ຺ຘ’’ນ຺ຕິ ອິມິນາ ພຸທ຺ຘານຸສ຺ສຕິຠາວນານຸໂຍຄມາຫ. ວິຫາສິໍ ອປຣາຊິໂຕຕິ ກິເລສມາຣາທີຫິ ອປຣາຊິໂຕ ເອວ ຫຸຕ຺ວາ ວິຫຣິໍ, ຍາວ ອຣຫຕ຺ຕປ຺ປຕ຺ຕິ, ຕາວ ເຕຫິ ອນຠິຠູໂຕ, ອຎ຺ຎທຕ຺ຖຸ ເຕ ອຠິຠວນ຺ໂຕ ເອວ ວິຫາສິນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ຕໂຕຕິ ຕສ຺ມາ, ຍສ຺ມາ ສຸວິສຸທ຺ຘສີໂລ ສຕ຺ຖຣິ ອຠິປ຺ປສນ຺ໂນ ກິເລສາຠິຠວນປຏິປຕ຺ຕິຍຎ຺ຈ ຐິໂຕ, ຕສ຺ມາ. ປຓິຘີຕິ ປຓິຘານໍ. ຕໂຕ ວາ ຈິຕ຺ຕາຠິນີຫາໂຣ. ອາສີຕິ ອໂຫສິ. ເຈຕໂສ ອຠິປຕ຺ຖິໂຕຕິ, ມມ ຈິຕ຺ເຕນ ອິຈ຺ຉິໂຕ. ກີທິໂສ ປນ ໂສຕິ ອາຫ ‘‘ນ ນິສີເທ ມຸຫຸຕ຺ຕມ຺ປິ, ຕຓ຺ຫາສລ຺ເລ ອນູຫເຕ’’ຕິ. ‘‘ອຄ຺ຄມຄ຺ຄສຓ຺ຑາເສນ ມມ ຫທຍໂຕ ຕຓ຺ຫາສລ຺ເລ ອນຸທ຺ຘເຏ ມຸຫຸຕ຺ຕມ຺ປິ ນ ນິສີເທ, ນິສຊ຺ຊໍ ນ ກປ຺ເປຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ ເອວໍ ເມ ຈິຕ຺ຕາຠິນີຫາໂຣ ອໂຫສີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ເອວໍ ປນ ຈິຕ຺ຕໍ ອຘິຏ຺ຐາຍ ຠາວນໍ ຠາວຍິຕ຺ວາ ຐານຈງ຺ກເມເຫວ ຣຕ຺ຕິໍ ວີຕິນາເມນ຺ໂຕ ອຣູປສມາປຕ຺ຕິໂຕ ວຸຏ຺ຐາຍ ຌານງ຺ຄມຸເຂນ ວິປສ຺ສນໍ ປຏ຺ຐເປຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ສຈ຺ຉາກາສິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ຕສ຺ສ ເມ’’ຕິອາທິ. ນິຣູປຘີຕິ ກິເລສຸປຘິອາທີນໍ ອຠາເວນ ນິຣຸປຘິ. ຣຕ຺ຍາວິວສາເນຕິ ຣຕ຺ຕິຠາຄສ຺ສ ວິຄມເນ ວິຠາຕາຍ ຣຕ຺ຕິຍາ. ສູຣິຍຸຄ຺ຄມນໍ ປຕີຕິ ສູຣິຍຸຄ຺ຄມນໍ ລກ຺ຂຓໍ ກຕ຺ວາ. ສພ຺ພໍ ຕຓ຺ຫນ຺ຕິ ກາມຕຓ຺ຫາທິເຠທໍ ສພ຺ພໍ ຕຓ຺ຫາໂສຕໍ ອຄ຺ຄມຄ຺ເຄນ ວິໂສເສຕ຺ວາ ສຸກ຺ຂາເປຕ຺ວາ ‘‘ຕຓ຺ຫາສລ຺ເລ ອນູຫເຕ ນ ນິສີເທ’’ຕິ, ປຏິຎ຺ຎາຍ ໂມຈິຕຕ຺ຕາ. ປລ຺ລງ຺ເກນ ອຸປາວິສິນ຺ຕິ ປລ຺ລງ຺ກໍ ອາຠຸຊິຕ຺ວາ ນິສີທິນ຺ຕິ. ເສສໍ ອຸຕ຺ຕານຕ຺ຖເມວ.

ມຫາປນ຺ຖກຕ຺ເຖຣຄາຖາວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ອຏ຺ຐກນິປາຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.