໙. ປຸໂຣຫິຕປຸຕ຺ຕເຊນ຺ຕຕ຺ເຖຣຄາຖາວຓ຺ຓນາ

ຊາຕິມເທນ ມຕ຺ໂຕຫນ຺ຕິອາທິກາ ອາຍສ຺ມໂຕ ເຊນ຺ຕຕ຺ເຖຣສ຺ສ ຄາຖາ. ກາ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ? ອຍມ຺ປິ ປຸຣິມພຸທ຺ເຘສຸ ກຕາຘິກາໂຣ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ຠເວ ປຸຎ຺ຎານິ ອຸປຈິນິຕ຺ວາ ອິມສ຺ມິໍ ພຸທ຺ຘຸປ຺ປາເທ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ໂກສລຣຎ຺ໂຎ ປຸໂຣຫິຕສ຺ສ ປຸຕ຺ໂຕ ຫຸຕ຺ວາ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ, ຕສ຺ສ ເຊນ຺ໂຕຕິ ນາມໍ ອໂຫສິ. ໂສ ວຍປ຺ປຕ຺ໂຕ ຊາຕິມເທນ ໂຠຄອິສ຺ສຣິຍຣູປມເທນ ຈ ມຕ຺ໂຕ ອຎ຺ເຎ ຫີເຬນ຺ໂຕ ຄຣຸຏ຺ຐານິຍານມ຺ປິ ອປຈິຕິໍ ອກໂຣນ຺ໂຕ ມານຖທ຺ໂຘ ວິຈຣຕິ. ໂສ ເອກທິວສໍ ສຕ຺ຖາຣໍ ມຫຕິຍາ ປຣິສາຍ ປຣິວຸຕໍ ຘມ຺ມໍ ເທເສນ຺ຕໍ ທິສ຺ວາ ອຸປສງ຺ກມນ຺ໂຕ ‘‘ສເຈ ມໍ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ ປຐມໍ ອາລປິສ຺ສຕິ, ອຫມ຺ປິ ອາລປິສ຺ສາມິ; ໂນ ເຈ, ນາລປິສ຺ສາມີ’’ຕິ ຈິຕ຺ຕໍ ອຸປ຺ປາເທຕ຺ວາ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຐິໂຕ ຠຄວຕິ ປຐມໍ ອນາລປນ຺ເຕ ສຍມ຺ປິ ມາເນນ ອນາລປິຕ຺ວາ ຄມນາກາຣໍ ທສ຺ເສສິ. ຕໍ ຠຄວາ –

‘‘ນ ມານໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓ ສາຘຸ, ອຕ຺ຖິກສ຺ສີຘ ພ຺ຣາຫ຺ມຓ;

ເຍນ ອຕ຺ເຖນ ອາຄຈ຺ຉິ, ຕເມວມນຸພ຺ຣູຫເຍ’’ຕິ. (ສໍ. ນິ. ໑.໒໐໑) –

ຄາຖາຍ ອຊ຺ຌຠາສິ. ໂສ ‘‘ຈິຕ຺ຕໍ ເມ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ ຊານາຕີ’’ຕິ ອຠິປ຺ປສນ຺ໂນ ຠຄວໂຕ ປາເທສຸ ສິຣສາ ນິປຕິຕ຺ວາ ປຣມນິປຈ຺ຈາກາຣໍ ກຕ຺ວາ –

‘‘ເກສຸ ນ ມານໍ ກຍິຣາຖ, ເກສຸ ຈສ຺ສ ສຄາຣໂວ;

ກ຺ຍສ຺ສ ອປຈິຕາ ອສ຺ສຸ, ກ຺ຍສ຺ສຸ ສາຘຸ ສຸປູຊິຕາ’’ຕິ. –

ປຸຈ຺ຉິ. ຕສ຺ສ ຠຄວາ –

‘‘ມາຕຣິ ປິຕຣິ ຈາປິ, ອໂຖ ເຊຏ຺ຐມ຺ຫິ ຠາຕຣິ;

ອາຈຣິເຍ ຈຕຸຕ຺ຖມ຺ຫິ, ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມເຓສຸ ຈ.

‘‘ເຕສຸ ນ ມານໍ ກຍິຣາຖ, ເຕສຸ ອສ຺ສ ສຄາຣໂວ;

ກ຺ຍສ຺ສ ອປຈິຕາ ອສ຺ສຸ, ຕ຺ຍສ຺ສຸ ສາຘຸ ສຸປູຊິຕາ.

‘‘ອຣຫນ຺ເຕ ສີຕິຠູເຕ, ກຕກິຈ຺ເຈ ອນາສເວ;

ນິຫຈ຺ຈ ມານໍ ອຕ຺ຖທ຺ໂຘ, ເຕ ນມສ຺ເສ ອນຸຕ຺ຕເຣ’’ຕິ. (ສໍ. ນິ. ໑.໒໐໑) –

ປຎ຺ຫໍ ວິສ຺ສຊ຺ເຊນ຺ໂຕ ຘມ຺ມໍ ເທເສສິ. ໂສ ຕາຍ ເທສນາຍ ໂສຕາປນ຺ໂນ ຫຸຕ຺ວາ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ວິປສ຺ສນາຍ ກມ຺ມໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ປຏິປຕ຺ຕິກິຕ຺ຕນມຸເຂນ ອຎ຺ຎໍ ພ຺ຍາກໂຣນ຺ໂຕ –

໔໒໓. ‘‘ຊາຕິມເທນ ມຕ຺ໂຕຫໍ, ໂຠຄອິສ຺ສຣິເຍນ ຈ;

ສຓ຺ຐານວຓ຺ຓຣູເປນ, ມທມຕ຺ໂຕ ອຈາຣິຫໍ.

໔໒໔. ‘‘ນາຕ຺ຕໂນ ສມກໍ ກຎ຺ຈິ, ອຕິເຣກຎ຺ຈ ມຎ຺ຎິສໍ;

ອຕິມານຫໂຕ ພາໂລ, ປຕ຺ຖທ຺ໂຘ ອຸສ຺ສິຕທ຺ຘໂຊ.

໔໒໕. ‘‘ມາຕຣໍ ປິຕຣຎ຺ຈາປິ, ອຎ຺ເຎປິ ຄຣຸສມ຺ມເຕ;

ນ ກຎ຺ຈິ ອຠິວາເທສິໍ, ມານຕ຺ຖທ຺ໂຘ ອນາທໂຣ.

໔໒໖. ‘‘ທິສ຺ວາ ວິນາຍກໍ ອຄ຺ຄໍ, ສາຣຖີນໍ ວຣຸຕ຺ຕມໍ;

ຕປນ຺ຕມິວ ອາທິຈ຺ຈໍ, ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆປຸຣກ຺ຂຕໍ.

໔໒໗. ‘‘ມານໍ ມທຎ຺ຈ ຉຑ຺ເຑຕ຺ວາ, ວິປ຺ປສນ຺ເນນ ເຈຕສາ;

ສິຣສາ ອຠິວາເທສິໍ, ສພ຺ພສຕ຺ຕານມຸຕ຺ຕມໍ.

໔໒໘. ‘‘ອຕິມາໂນ ຈ ໂອມາໂນ, ປຫີນາ ສຸສມູຫຕາ;

ອສ຺ມິມາໂນ ສມຸຈ຺ຉິນ຺ໂນ, ສພ຺ເພ ມານວິຘາ ຫຕາ’’ຕິ. –

ອິມາ ຄາຖາ ອຠາສິ.

ຕຕ຺ຖ ຊາຕິມເທນ ມຕ຺ໂຕຫນ຺ຕິ ອຫໍ ອຸທິຈ຺ເຈ ພ຺ຣາຫ຺ມຓກຸເລ ນິພ຺ພຕ຺ໂຕ, ‘‘ນ ມາທິໂສ ອຸຠໂຕ ສຸຊາໂຕ ອຎ຺ໂຎ ອຕ຺ຖີ’’ຕິ ກຸລມາເນນ ມຕ຺ໂຕ ມານຖທ຺ໂຘ ອຈາຣິນ຺ຕິ ໂຍຊນາ. ໂຠຄອິສ຺ສຣິເຍນ ຈາຕິ ວິຠເວນ ອາຘິປຈ຺ເຈນ ຈ ເຫຕຸຠູເຕນ ໂຠຄສມ຺ປທຎ຺ຈ ອິສ຺ສຣິຍສມ຺ປທຎ຺ຈ ປຏິຈ຺ຈ ອຸປ຺ປນ຺ນມເທນ ມຕ຺ໂຕ ອຫໍ ອຈາຣິນ຺ຕິ ໂຍຊນາ. ສຓ຺ຐານວຓ຺ຓຣູເປນາຕິ ສຓ຺ຐານໍ ອາໂຣຫປຣິຓາຫສມ຺ປຕ຺ຕິ, ວຓ຺ໂຓ ໂອທາຕສາມຕາທິຉວິສມ຺ປຕ຺ຕິ, ຣູປໍ ອງ຺ຄປຈ຺ຈງ຺ຄໂສຠາ. ອິຘາປິ ວຸຕ຺ຕນເຍນ ໂຍຊນາ ເວທິຕພ຺ພາ. ມທມຕ຺ໂຕຕິ ວຸຕ຺ຕປ຺ປກາຣໂຕ ອຎ຺ເຎນປິ ມເທນ ມຕ຺ໂຕ.

ນາຕ຺ຕໂນ ສມກໍ ກຎ຺ຈີຕິ ອຕ຺ຕໂນ ສມກໍ ສທິສໍ ຊາຕິອາທີຫິ ສມານໍ ອຕິເຣກໍ ວາ ກຎ຺ຈິ ນ ມຎ຺ຎິສໍ ນ ມຎ຺ຎິໍ, ມຍາ ສມານມ຺ປິ ນ ມຎ຺ຎິໍ, ກຸໂຕ ອຘິກນ຺ຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ອຕິມານຫໂຕ ພາໂລຕິ ພາໂລ ອຫໍ ຕໂຕ ພາລຠາວໂຕ ອຕິມາເນນ ຂຕູປຫຕກຸສລາຈາໂຣ, ຕໂຕ ເອວ ປຕ຺ຖທ຺ໂຘ ອຸສ຺ສິຕທ຺ຘໂຊ ຖມ຺ຠວເສນ ຄຣູນມ຺ປິ ນິປຈ຺ຈກາຣສ຺ສ ອກຣຓໂຕ ຠຸສໍ ຖທ຺ໂຘ ອໂນນມນຖທ຺ຘຊາໂຕ ອຸສ຺ສິຕມານທ຺ຘໂຊ.

ວຸຕ຺ຕເມວຕ຺ຖໍ ປາກຏຕຣໍ ກາຕຸໍ ‘‘ມາຕຣ’’ນ຺ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ອຎ຺ເຎຕິ ເຊຏ຺ຐຠາຕຸອາທິເກ, ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມເຓ ຈ. ຄຣຸສມ຺ມເຕຕິ ຄຣູຕິ ສມ຺ມເຕ ຄຣຸຏ຺ຐານິເຍ. ອນາທໂຣຕິ ອາທຣຣຫິໂຕ.

ທິສ຺ວາ ວິນາຍກໍ ອຄ຺ຄນ຺ຕິ ເອວໍ ມານຖທ຺ໂຘ ຫຸຕ຺ວາ ວິຈຣນ຺ໂຕ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມິກສມ຺ປຣາຍິກປຣມຕ຺ເຖຫິ ເວເນຍ຺ຍານໍ ວິນຍນໂຕ ສຍມ຺ຠຸຕາຍ ນາຍກຠາວໂຕ ຈ ວິນາຍກໍ. ສເທວເກ ໂລເກ ສີລາທິຄຸເຓຫິ ເສຏ຺ຐຠາວໂຕ ອຄ຺ຄໍ. ປຸຣິສທມ຺ມານໍ ອຈ຺ຈນ຺ຕຕາຍ ທມນໂຕ ສາຣຖີນໍ ວຣຸຕ຺ຕມໍ, ອຕິວິຍ ອຸຕ຺ຕມໍ ພ຺ຍາມປ຺ປຠາທິໂອຠາເສນ ອາທິຈ຺ຈມິວ ຕປນ຺ຕໍ, ໂອຠາສນ຺ຕໍ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆປຸຣກ຺ຂຕໍ ຘມ຺ມໍ ເທເສນ຺ຕໍ ສພ຺ພສຕ຺ຕານໍ ອຸຕ຺ຕມໍ ສຕ຺ຖາຣໍ ທິສ຺ວາ ພຸທ຺ຘານຸຠາເວນ ສນ຺ຕຊ຺ຊິໂຕ ‘‘ອຫເມວ ເສຏ຺ໂຐ, ອຎ຺ເຎ ຫີນາ’’ຕິ ປວຕ຺ຕມານໍ ໂຠຄມທາທິມທຎ຺ຈ ຉຑ຺ເຑຕ຺ວາ ປຫາຍ ວິປ຺ປສນ຺ເນນ ເຈຕສາ ສິຣສາ ອຠິວາເທສິນ຺ຕິ ໂຍຊນາ. ກຖໍ ປນາຍໍ ມານຖທ຺ໂຘ ສມາໂນ ສຕ຺ຖຸ ທສ຺ສນມຕ຺ເຕນ ມານໍ ປຫາສີຕິ? ນ ໂຂ ປເນຕໍ ເອວໍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ສຕ຺ຖຸ ທສ຺ສນມຕ຺ເຕນ ມານໍ ນ ປຫາສິ ‘‘ນ ມານໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ສາຘູ’’ຕິອາທິກາຍ ປນ ເທສນາຍ ມານໍ ປຫາສິ. ຕໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ມານໍ ມທຎ຺ຈ ຉຑ຺ເຑຕ຺ວາ, ວິປ຺ປສນ຺ເນນ ເຈຕສາ. ສິຣສາ ອຠິວາເທສິ’’ນ຺ຕິ. ວິປ຺ປສນ຺ເນນ ເຈຕສາຕິ ຈ ອິຕ຺ຖມ຺ຠູຕລກ຺ຂເຓ ກຣຓວຈນໍ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ.

‘‘ອຫເມວ ເສຏ຺ໂຐ’’ຕິ ປວຕ຺ໂຕ ມາໂນ ອຕິມາໂນ. ‘‘ອິເມ ປນ ນິຫີນາ’’ຕິ ອຎ຺ເຎ ຫີນໂຕ ທຫນ຺ຕສ຺ສ ມາໂນ ‘‘ໂອມາໂນ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ. ‘‘ເສຍ຺ໂຍຫມສ຺ມີ’’ຕິ ປນ ອຎ຺ຎໍ ອຕິກ຺ກມິຕ຺ວາ ອຕ຺ຕານໍ ເສຍ຺ຍໂຕ ທຫນ຺ຕສ຺ສ ປວຕ຺ໂຕ ເສຍ຺ຍມາໂນ ອຕິມາໂນ. ‘‘ຫີໂນຫມສ຺ມີ’’ຕິ ປວຕ຺ໂຕ ຫີນມາໂນ ໂອມາໂນ. ປຫີນາ ສຸສມູຫຕາຕິ ເຫຏ຺ຐິມມຄ຺ເຄຫິ ປຫີນາ ຫຸຕ຺ວາ ອຄ຺ຄມຄ຺ເຄນ ສຸຏ຺ຐຸ ສມຸຄ຺ຆາຏິຕາ. ອສ຺ມິມາໂນຕິ ‘‘ເອໂສຫມສ຺ມີ’’ຕິ ຂນ຺ເຘ ‘‘ອຫ’’ນ຺ຕິ ຄຫຓວເສນ ປວຕ຺ຕມາໂນ. ສພ຺ເພຕິ ນ ເກວລໍ ອຕິມານໂອມານອສ຺ມິມານາ ເອວ, ອຖ ໂຂ ເສຍ຺ຍສ຺ສ ເສຍ຺ຍມານາທໂຍ ນວວິຘາ ອນ຺ຕຣເຠເທນ ອເນກວິຘາ ຈ ສພ຺ເພ ມານວິຘາ ມານໂກຏ຺ຐາສາ ຫຕາ ອຄ຺ຄມຄ຺ເຄນ ສມຸຄ຺ຆາຏິຕາຕິ.

ປຸໂຣຫິຕປຸຕ຺ຕເຊນ຺ຕຕ຺ເຖຣຄາຖາວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.