໖. ສປ຺ປທາສຕ຺ເຖຣຄາຖາວຓ຺ຓນາ

ປຓ຺ຓວີສຕີຕິອາທິກາ ອາຍສ຺ມໂຕ ສປ຺ປທາສຕ຺ເຖຣສ຺ສ ຄາຖາ. ກາ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ? ອຍມ຺ປິ ປຸຣິມພຸທ຺ເຘສຸ ກຕາຘິກາໂຣ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ຠເວ ວິວຏ຺ຏູປນິສ຺ສຍໍ ກຸສລໍ ອຸປຈິນິຕ຺ວາ ອິມສ຺ມິໍ ພຸທ຺ຘຸປ຺ປາເທ ກປິລວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ສຸທ຺ໂຘທນມຫາຣາຊສ຺ສ ປຸໂຣຫິຕປຸຕ຺ໂຕ ຫຸຕ຺ວາ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ, ຕສ຺ສ ສປ຺ປທາໂສຕິ ນາມໍ ອໂຫສິ. ໂສ ວຍປ຺ປຕ຺ໂຕ ສຕ຺ຖຸ ຎາຕິສມາຄເມ ປຏິລທ຺ຘສທ຺ໂຘ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ກິເລສາຠິຠເວນ ເຈໂຕສມາຘິໍ ອລຠນ຺ໂຕ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ຈຣິຕ຺ວາ ສໍເວຄຊາໂຕ ປຈ຺ຉາ ສຕ຺ຖໍ ອາຫຣນ຺ໂຕ ໂຍນິໂສ ມນສິກາຣໍ ວຑ຺ເຒຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓິຕ຺ວາ ອຎ຺ຎໍ ພ຺ຍາກໂຣນ຺ໂຕ –

໔໐໕. ‘‘ປຓ຺ຓວີສຕິ ວສ຺ສານິ, ຍໂຕ ປພ຺ພຊິໂຕ ອຫໍ;

ອຈ຺ຉຣາສງ຺ຆາຕມຕ຺ຕມ຺ປິ, ເຈໂຕສນ຺ຕິມນຊ຺ຌຄໍ.

໔໐໖. ‘‘ອລທ຺ຘາ ຈິຕ຺ຕສ຺ເສກຄ຺ຄໍ, ກາມຣາເຄນ ອຏ຺ຏິໂຕ;

ພາຫາ ປຄ຺ຄຍ຺ຫ ກນ຺ທນ຺ໂຕ, ວິຫາຣາ ອຸປນິກ຺ຂມິໍ.

໔໐໗. ‘‘ສຕ຺ຖໍ ວາ ອາຫຣິສ຺ສາມິ, ໂກ ອຕ຺ໂຖ ຊີວິເຕນ ເມ;

ກຖຎ຺ຫິ ສິກ຺ຂໍ ປຈ຺ຈກ຺ຂໍ, ກາລໍ ກຸພ຺ເພຖ ມາທິໂສ.

໔໐໘. ‘‘ຕທາຫໍ ຂຸຣມາທາຍ, ມຎ຺ຈກມ຺ຫິ ອຸປາວິສິໍ;

ປຣິນີໂຕ ຂຸໂຣ ອາສິ, ຘມນິໍ ເຉຕ຺ຕຸມຕ຺ຕໂນ.

໔໐໙. ‘‘ຕໂຕ ເມ ມນສີກາໂຣ, ໂຍນິໂສ ອຸທປຊ຺ຊຖ;

ອາທີນໂວ ປາຕຸຣຫຸ, ນິພ຺ພິທາ ສມຕິຏ຺ຐຖ.

໔໑໐. ‘‘ຕໂຕ ຈິຕ຺ຕໍ ວິມຸຈ຺ຈິ ເມ, ປສ຺ສ ຘມ຺ມສຸຘມ຺ມຕໍ;

ຕິສ຺ໂສ ວິຊ຺ຊາ ອນຸປ຺ປຕ຺ຕາ, ກຕໍ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ສາສນ’’ນ຺ຕິ. –

ອິມາ ຄາຖາ ອຠາສິ.

ຕຕ຺ຖ ປຓ຺ຓວີສຕິວສ຺ສານິ, ຍໂຕ ປພ຺ພຊິໂຕ ອຫນ຺ຕິ ຍໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ອຫໍ ປພ຺ພຊິໂຕ ຕານິມານິ ປຓ຺ຓວີສຕິວສ຺ສານິ. ອຈ຺ຉຣາສງ຺ຆາຕມຕ຺ຕມ຺ປິ, ເຈໂຕສນ຺ຕິມນຊ຺ຌຄນ຺ຕິ ໂສຫໍ ເອຕ຺ຕກໍ ກາລໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ຈຣນ຺ໂຕ ອຈ຺ຉຣາສງ຺ຆາຕມຕ຺ຕມ຺ປິ ອງ຺ຄຸລິໂຜຏນມຕ຺ຕມ຺ປິ ຂຓໍ ເຈໂຕສນ຺ຕິໍ ເຈຕໂສ ສມາຘານໍ ນ ລຠິໍ.

ເອວໍ ປນ ອລທ຺ຘາ ຈິຕ຺ຕສ຺ເສກຄ຺ຄຕໍ, ຕຕ຺ຖ ກາຣຓມາຫ ‘‘ກາມຣາເຄນ ອຏ຺ຏິໂຕ’’ຕິ. ຕຕ຺ຖ ອຏ຺ຏິໂຕຕິ ປີຬິໂຕ, ອຠິຠູໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ພາຫາ ປຄ຺ຄຍ຺ຫ ກນ຺ທນ຺ໂຕຕິ ‘‘ອິທມິຘ ອຕິວິຍ ອຍຸຕ຺ຕໍ ວຕ຺ຕຕິ, ຍທາຫໍ ນິຍ຺ຍານິເກ ສາສເນ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ອຕ຺ຕານໍ ກິເລສປງ຺ກໂຕ ອຸທ຺ຘຣິຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກມີ’’ຕິ ອຸທ຺ຘໍມຸໂຂ ພາຫາ ປຄ຺ຄຍ຺ຫ ກນ຺ທມາໂນ. ວິຫາຣາ ອຸປນິກ຺ຂມິນ຺ຕິ ວສນກວິຫາຣໂຕ ພຫິ ນິກ຺ຂນ຺ໂຕ.

ເຍນາຘິປ຺ປາເຍນ ນິກ຺ຂນ຺ໂຕ, ຕໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ສຕ຺ຖໍ ວາ ອາຫຣິສ຺ສາມີ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ສຕ຺ຖໍ ວາ ອາຫຣິສ຺ສາມີຕິ ວາ-ສທ຺ໂທ ວິກປ຺ປນຕ຺ໂຖ. ເຕນ ‘‘ຣຸກ຺ຂາ ວາ ປປຕິສ຺ສາມິ, ອຸພ຺ພນ຺ຘິຕ຺ວາ ວາ ມຣິສ຺ສາມີ’’ຕິອາທິເກ ມຣຓປ຺ປກາເຣ ສງ຺ຄຓ຺ຫາຕິ. ສິກ຺ຂນ຺ຕິ ອຘິສີລສິກ຺ຂໍ. ປຈ຺ຈກ຺ຂນ຺ຕິ ປຈ຺ຈາຈິກ຺ຂນ຺ໂຕ ປຣິຈ຺ຈຊນ຺ໂຕ. ‘‘ປຈ຺ຈກ຺ຂາ’’ຕິປິ ປາຬິ, ປຈ຺ຈກ຺ຂາຍາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ກາລນ຺ຕິ ມຣຓໍ. ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ມາທິໂສ ສິກ຺ຂາປຈ຺ຈກ຺ຂາເນນ ກາລໍ ກເຣຍ຺ຍາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສິກ຺ຂາປຈ຺ຈກ຺ຂານຎ຺ຫິ ອຣິຍສ຺ສ ວິນເຍ ມຣຓໍ ນາມ. ຍຖາຫ ຠຄວາ – ‘‘ມຣຓຎ຺ເຫຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ໂຍ ສິກ຺ຂໍ ປຈ຺ຈກ຺ຂາຍ ຫີນາຍາວຕ຺ຕຕີ’’ຕິ (ມ. ນິ. ໓.໖໓). ‘‘ສິກ຺ຂໍ ປຈ຺ຈກ຺ຂາ’’ຕິ ປນ ປາເຐ ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ມາທິໂສ ສິກ຺ຂໍ ປຈ຺ຈກ຺ຂາຍ ກາລໍ ກເຣຍ຺ຍ, ສິກ຺ຂາສມງ຺ຄີ ເອວ ປນ ຫຸຕ຺ວາ ກາລໍ ກເຣຍ຺ຍ? ຕສ຺ມາ ສຕ຺ຖໍ ວາ ອາຫຣິສ຺ສາມິ, ໂກ ອຕ຺ໂຖ ຊີວິເຕນ ເມຕິ ໂຍຊນາ.

ຕທາຫນ຺ຕິ ຍທາ ກິເລສາຠິຠເວນ ສມຓຘມ຺ມໍ ກາຕຸໍ ອສມຕ຺ຖຕາຍ ຊີວິເຕ ນິພ຺ພິນ຺ທນ຺ໂຕ ຕທາ. ຂຸຣນ຺ຕິ ນິສິຕຂຸຣໍ, ຂຸຣສທິສໍ ວາ ສຕ຺ຖກໍ. ມຎ຺ຈກມ຺ຫິ ອຸປາວິສິນ຺ຕິ ປເຣສໍ ນິວາຣຓຠເຍນ ໂອວຣກໍ ປວິສິຕ຺ວາ ມຎ຺ຈເກ ນິສີທິໍ. ປຣິນີໂຕຕິ ອຸປນີໂຕ, ຄເລ ຐປິໂຕຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ຘມນິນ຺ຕິ ‘‘ກຓ຺ເຐ ຘມນິໍ, ກຓ຺ຐຘມນິໍ ຄລວລຍ’’ນ຺ຕິປິ ວທນ຺ຕິ. ເຉຕ຺ຕຸນ຺ຕິ ຉິນ຺ທິຕຸໍ.

ຕໂຕ ເມ ມນສີກາໂຣ, ໂຍນິໂສ ອຸທປຊ຺ຊຖາຕິ ‘‘ຍທາຫໍ ມຣິສ຺ສາມີ’’ຕິ ກຓ຺ເຐ ຘມນິໍ ຉິນ຺ທິຕຸໍ ຂຸຣໍ ອຸປເນສິໍ, ຕໂຕ ປຣໍ ‘‘ອໂຣຄໍ ນຸ ໂຂ ເມ ສີລ’’ນ຺ຕິ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂນ຺ຕສ຺ສ ອກ຺ຂຓ຺ຑໍ ອຈ຺ຉິທ຺ທໍ ສຸປຣິສຸທ຺ຘໍ ສີລໍ ທິສ຺ວາ ປີຕິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິ, ປີຕິມນສ຺ສ ກາໂຍ ປສ຺ສມ຺ຠິ, ປສ຺ສທ຺ຘກາຍສ຺ສ ນິຣາມິສໍ ສຸຂໍ ອນຸຠວນ຺ຕສ຺ສ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ສມາຫິຕຕາຍ ວິປສ຺ສນາວເສນ ໂຍນິໂສ ມນສິກາໂຣ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິ. ອຖ ວາ ຕໂຕຕິ ກຓ຺ເຐ ຂຸຣສ຺ສ ອຸປນຍໂຕ ວເຓ ຊາເຕ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ເວທນໍ ວິກ຺ຂມ຺ເຠນ຺ໂຕ ວິປສ຺ສນາຍ ວເສນ ໂຍນິໂສມນສິກາໂຣ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິ. ອິທານິ ຕໂຕ ປຣໍ ມຄ຺ຄຜລປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓຎາຓໍ ອຸປ຺ປນ຺ນຠາວໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ອາທີນໂວ ປາຕຸຣຫູ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕໍ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຖເມວ.

ສປ຺ປທາສຕ຺ເຖຣຄາຖາວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.