໑. ອຸຣຸເວລກສ຺ສປຕ຺ເຖຣຄາຖາວຓ຺ຓນາ

ຉກ຺ກນິປາເຕ ທິສ຺ວານ ປາຏິຫີຣານີຕິອາທິກາ ອາຍສ຺ມໂຕ ອຸຣຸເວລກສ຺ສປຕ຺ເຖຣສ຺ສ ຄາຖາ. ກາ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ? ອຍມ຺ປິ ປຸຣິມພຸທ຺ເຘສຸ ກຕາຘິກາໂຣ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ຠເວ ວິວຏ຺ຏູປນິສ຺ສຍໍ ກຸສລໍ ອຸປຈິນນ຺ໂຕ ປທຸມຸຕ຺ຕຣສ຺ສ ຠຄວໂຕ ກາເລ ກຸລເຄເຫ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ, ວຍປ຺ປຕ຺ໂຕ ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິເກ ຘມ຺ມໍ ສຸຓນ຺ໂຕ ສຕ຺ຖາຣໍ ເອກໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ມຫາປຣິສານໍ ອຄ຺ຄຏ຺ຐາເນ ຐເປນ຺ຕໍ ທິສ຺ວາ, ສຍມ຺ປິ ຕໍ ຐານນ຺ຕຣໍ ປຕ຺ເຖຕ຺ວາ ມຫາທານໍ ທຕ຺ວາ ປຓິຘານມກາສິ. ຠຄວາ ຈສ຺ສ ອນນ຺ຕຣາຍຕໍ ທິສ຺ວາ, ‘‘ອນາຄເຕ ໂຄຕມພຸທ຺ຘສ຺ສ ສາສເນ ມຫາປຣິສານໍ ອຄ຺ໂຄ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ ພ຺ຍາກາສິ.

ໂສ ຕຕ຺ຖ ຍາວຊີວໍ ປຸຎ຺ຎານິ ກຕ຺ວາ ຕໂຕ ຈວິຕ຺ວາ ເທວມນຸສ຺ເສສຸ ສໍສຣນ຺ໂຕ ອິໂຕ ທ຺ວານວຸຕິກປ຺ປມຕ຺ຖເກ ຜຸສ຺ສສ຺ສ ຠຄວໂຕ ເວມາຕິກກນິຏ຺ຐຠາຕາ ຫຸຕ຺ວາ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ. ອຎ຺ເຎປິສ຺ສ ທ຺ເວ ກນິຏ຺ຐຠາຕໂຣ ອເຫສຸໍ. ເຕ ຕໂຍປິ ພຸທ຺ຘປ຺ປມຸຂໍ ສງ຺ຆໍ ປຣມາຍ ປູຊາຍ ປູເຊຕ຺ວາ ຍາວຊີວໍ ກຸສລໍ ກຕ຺ວາ ເທວມນຸສ຺ເສສຸ ສໍສຣນ຺ໂຕ ອມ຺ຫາກໍ ຠຄວໂຕ ນິພ຺ພຕ຺ຕິໂຕ ປຸເຣຕຣເມວ ພາຣາຓສິຍໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓກຸເລ ຠາຕໂຣ ຫຸຕ຺ວາ, ອນຸກ຺ກເມນ ນິພ຺ພຕ຺ຕາ ໂຄຕ຺ຕວເສນ ຕໂຍປິ ກສ຺ສປາ ເອວ ນາມ ຊາຕາ. ເຕ ວຍປ຺ປຕ຺ຕາ ຕໂຍ ເວເທ ອຸຄ຺ຄຓ຺ຫິໍສຸ. ເຕສໍ ເຊຏ຺ຐຠາຕິກສ຺ສ ປຎ຺ຈ ມາຓວກສຕານິ ປຣິວາໂຣ, ມຊ຺ຌິມສ຺ສ ຕີຓິ, ກນິຏ຺ຐສ຺ສ ທ຺ເວ. ເຕ ອຕ຺ຕໂນ ຄນ຺ເຖ ສາຣໍ ໂອໂລເກນ຺ຕາ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມິກເມວ ອຕ຺ຖໍ ທິສ຺ວາ ປພ຺ພຊ຺ຊໍ ໂຣເຈສຸໍ. ເຕສຸ ເຊຏ຺ຐຠາຕາ ອຕ຺ຕໂນ ປຣິວາເຣນ ສທ຺ຘິໍ ອຸຣຸເວລໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ອິສິປພ຺ພຊ຺ຊໍ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ອຸຣຸເວລກສ຺ສໂປ ນາມ ຊາໂຕ ມຫາຄງ຺ຄານທີວງ຺ເກ ປພ຺ພຊິໂຕ ນທີກສ຺ສໂປ ນາມ ຊາໂຕ, ຄຍາສີເສ ປພ຺ພຊິໂຕ ຄຍາກສ຺ສໂປ ນາມ ຊາໂຕ.

ເອວໍ ເຕສຸ ອິສິປພ຺ພຊ຺ຊໍ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ວສນ຺ເຕສຸ ພຫູນໍ ທິວສານໍ ອຈ຺ຈເຍນ ອມ຺ຫາກໍ ໂພຘິສຕ຺ໂຕ ມຫາຠິນິກ຺ຂມນໍ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ, ປຏິວິທ຺ຘສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎ຺ຎາໂຓ ອນຸກ຺ກເມນ ຘມ຺ມຈກ຺ກໍ ປວຕ຺ເຕຕ຺ວາ, ປຎ຺ຈວຄ຺ຄິຍຕ຺ເຖເຣ ອຣຫຕ຺ເຕ ປຕິຏ຺ຐາເປຕ຺ວາ ຍສປ຺ປມຸເຂ ປຎ຺ຈປຎ຺ຎາສ ສຫາຍເກ ວິເນຕ຺ວາ ສຏ຺ຐິ ອຣຫນ຺ເຕ ‘‘ຈຣຖ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈາຣິກ’’ນ຺ຕິ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຕ຺ວາ, ຠທ຺ທວຄ຺ຄິເຍ ວິເນຕ຺ວາ ອຸຣຸເວລກສ຺ສປສ຺ສ ວສນຏ຺ຐານໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ວສນຕ຺ຖາຍ ອຄ຺ຍາຄາຣໍ ປວິສິຕ຺ວາ, ຕຕ຺ຖ ກຕນາຄທມນໍ ອາທິໍ ກຕ຺ວາ ອຑ຺ຒຸຑ຺ຒສຫສ຺ເສຫິ ປາຏິຫາຣິເຍຫິ ອຸຣຸເວລກສ຺ສປໍ ສປຣິສໍ ວິເນຕ຺ວາ ປພ຺ພາເຊສິ. ຕສ຺ສ ປພ຺ພຊິຕຠາວໍ ຎຕ຺ວາ ອິຕເຣປິ ທ຺ເວ ຠາຕໂຣ ສປຣິສາ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິເກ ປພ຺ພຊິໍສຸ. ສພ຺ເພວ ເອຫິຠິກ຺ຂູ ອິທ຺ຘິມຍປຕ຺ຕຈີວຣຘຣາ ອເຫສຸໍ.

ສຕ຺ຖາ ຕໍ ສມຓສຫສ຺ສໍ ອາທາຍ ຄຍາສີສໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ປິຏ຺ຐິປາສາເຓ ນິສິນ຺ໂນ ອາທິຕ຺ຕປຣິຍາຍເທສນາຍ ສພ຺ເພ ອຣຫຕ຺ເຕ ປຕິຏ຺ຐາເປສິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ອປທາເນ (ອປ. ເຖຣ ໒.໕໔.໒໕໑-໒໙໕) –

‘‘ປທຸມຸຕ຺ຕໂຣ ນາມ ຊິໂນ, ສພ຺ພໂລກວິທູ ມຸນິ;

ອິໂຕ ສຕສຫສ຺ສມ຺ຫິ, ກປ຺ເປ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິ ຈກ຺ຂຸມາ.

‘‘ໂອວາທໂກ ວິຎ຺ຎາປໂກ, ຕາຣໂກ ສພ຺ພປາຓິນໍ;

ເທສນາກຸສໂລ ພຸທ຺ໂຘ, ຕາເຣສິ ຊນຕໍ ພຫຸໍ.

‘‘ອນຸກມ຺ປໂກ ກາຣຸຓິໂກ, ຫິເຕສີ ສພ຺ພປາຓິນໍ;

ສມ຺ປຕ຺ເຕ ຕິຕ຺ຖິເຍ ສພ຺ເພ, ປຎ຺ຈສີເລ ປຕິຏ຺ຐປິ.

‘‘ເອວໍ ນິຣາກຸລໍ ອາສິ, ສຸຎ຺ຎຕໍ ຕິຕ຺ຖິເຍຫິ ຈ;

ວິຈິຕ຺ຕໍ ອຣຫນ຺ເຕຫິ, ວສີຠູເຕຫິ ຕາທິຠິ.

‘‘ຣຕນານຏ຺ຐປຎ຺ຎາສໍ, ອຸຄ຺ຄໂຕ ໂສ ມຫາມຸນິ;

ກຎ຺ຈນຄ຺ຆິຍສງ຺ກາໂສ, ພາຕ຺ຕິໍສວຣລກ຺ຂໂຓ.

‘‘ວສ຺ສສຕສຫສ຺ສານິ, ອາຍຸ ວິຊ຺ຊຕິ ຕາວເທ;

ຕາວຕາ ຕິຏ຺ຐມາໂນ ໂສ, ຕາເຣສິ ຊນຕໍ ພຫຸໍ.

‘‘ຕທາຫໍ ຫໍສວຕິຍາ, ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ສາຘຸສມ຺ມໂຕ;

ອຸເປຈ຺ຈ ໂລກປຊ຺ໂຊຕໍ, ອສ຺ໂສສິໍ ຘມ຺ມເທສນໍ.

‘‘ຕທາ ມຫາປຣິສຕິໍ, ມຫາປຣິສສາວກໍ;

ຐເປນ຺ຕໍ ເອຕທຄ຺ຄມ຺ຫິ, ສຸຕ຺ວານ ມຸທິໂຕ ອຫໍ.

‘‘ມຫຕາ ປຣິວາເຣນ, ນິມນ຺ເຕຕ຺ວາ ມຫາຊິນໍ;

ພ຺ຣາຫ຺ມຓານໍ ສຫສ຺ເສນ, ສຫທານມທາສຫໍ.

‘‘ມຫາທານໍ ທທິຕ຺ວານ, ອຠິວາທິຍ ນາຍກໍ;

ເອກມນ຺ຕໍ ຐິໂຕ ຫຏ຺ໂຐ, ອິທໍ ວຈນມພ຺ຣວິໍ.

‘‘ຕຍິ ສທ຺ຘາຍ ເມ ວີຣ, ອຘິກາຣຄຸເຓນ ຈ;

ປຣິສາ ມຫຕີ ໂຫຕຸ, ນິພ຺ພຕ຺ຕສ຺ສ ຕຫິໍ ຕຫິໍ.

‘‘ຕທາ ອໂວຈ ປຣິສໍ, ຄຊຄຊ຺ຊິຕສຸສ຺ສໂຣ;

ກຣວີກຣຸໂຕ ສຕ຺ຖາ, ເອຕໍ ປສ຺ສຖ ພ຺ຣາຫ຺ມຓໍ.

‘‘ເຫມວຓ຺ຓໍ ມຫາພາຫຸໍ, ກມລານນໂລຈນໍ;

ອຸທຄ຺ຄຕນຸຊໍ ຫຏ຺ຐໍ, ສທ຺ຘວນ຺ຕໍ ຄຸເຓ ມມ.

‘‘ເອສ ປຕ຺ຖຍເຕ ຐານໍ, ສີຫໂຆສສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ;

ອນາຄຕມ຺ຫິ ອທ຺ຘາເນ, ລຈ຺ຉເສ ຕໍ ມໂນຣຖໍ.

‘‘ສຕສຫສ຺ສິໂຕ ກປ຺ເປ, ໂອກ຺ກາກກຸລສມ຺ຠໂວ;

ໂຄຕໂມ ນາມ ໂຄຕ຺ເຕນ, ສຕ຺ຖາ ໂລເກ ຠວິສ຺ສຕິ.

‘‘ຕສ຺ສ ຘມ຺ເມສຸ ທາຍາໂທ, ໂອຣໂສ ຘມ຺ມນິມ຺ມິໂຕ;

ກສ຺ສໂປ ນາມ ໂຄຕ຺ເຕນ, ເຫສ຺ສຕິ ສຕ຺ຖຸ ສາວໂກ.

‘‘ອິໂຕ ທ຺ເວນວຸເຕ ກປ຺ເປ, ອຫຸ ສຕ຺ຖາ ອນຸຕ຺ຕໂຣ;

ອນູປໂມ ອສທິໂສ, ຜຸສ຺ໂສ ໂລກຄ຺ຄນາຍໂກ.

‘‘ໂສ ຈ ສພ຺ພໍ ຕມໍ ຫນ຺ຕ຺ວາ, ວິຊເຏຕ຺ວາ ມຫາຊຏໍ;

ວສ຺ສເຕ ອມຕໍ ວຸຏ຺ຐິໍ, ຕປ຺ປຍນ຺ໂຕ ສເທວກໍ.

‘‘ຕທາ ຫິ ພາຣາຓສິຍໍ, ຣາຊາປຈ຺ຈາ ອຫຸມ຺ຫເສ;

ຠາຕໂຣມ຺ຫ ຕໂຍ ສພ຺ເພ, ສໍວິສຏ຺ຐາວ ຣາຊິໂນ.

‘‘ວີຣງ຺ຄຣູປາ ພລິໂນ, ສງ຺ຄາເມ ອປຣາຊິຕາ;

ຕທາ ກຸປິຕປຈ຺ຈນ຺ໂຕ, ອມ຺ເຫ ອາຫ ມຫີປຕິ.

‘‘ເອຖ ຄນ຺ຕ຺ວານ ປຈ຺ຈນ຺ຕໍ, ໂສເຘຕ຺ວາ ອຏ຺ຏວີພລໍ;

ເຂມໍ ວິຊິຣິຕໍ ກຕ຺ວາ, ປຸນ ເທຖາຕິ ຠາສຖ.

‘‘ຕໂຕ ມຍໍ ອໂວຈຸມ຺ຫ, ຍທິ ເທຍ຺ຍາສິ ນາຍກໍ;

ອຸປຏ຺ຐານາຍ ອມ຺ຫາກໍ, ສາຘຍິສ຺ສາມ ໂວ ຕໂຕ.

‘‘ຕໂຕ ມຍໍ ລທ຺ຘວຣາ, ຠູມິປາເລນ ເປສິຕາ;

ນິກ຺ຂິຕ຺ຕສຕ຺ຖໍ ປຈ຺ຈນ຺ຕໍ, ກຕ຺ວາ ປຸນຣຸເປຈ຺ຈ ຕໍ.

‘‘ຍາຈິຕ຺ວາ ສຕ຺ຖຸປຏ຺ຐານໍ, ຣາຊານໍ ໂລກນາຍກໍ;

ມຸນິວີຣໍ ລຠິຕ຺ວານ, ຍາວຊີວໍ ຍຊິມ຺ຫ ຕໍ.

‘‘ມຫຄ຺ຆານິ ຈ ວຕ຺ຖານິ, ປຓີຕານິ ຣສານິ ຈ;

ເສນາສນານິ ຣມ຺ມານິ, ເຠສຊ຺ຊານິ ຫິຕານິ ຈ.

‘‘ທຕ຺ວາ ສສງ຺ຆມຸນິໂນ, ຘມ຺ເມນຸປ຺ປາທິຕານິ ໂນ;

ສີລວນ຺ໂຕ ກາຣຸຓິກາ, ຠາວນາຍຸຕ຺ຕມານສາ.

‘‘ສທ຺ຘາ ປຣິຈຣິຕ຺ວານ, ເມຕ຺ຕຈິຕ຺ເຕນ ນາຍກໍ;

ນິພ຺ພຸເຕ ຕມ຺ຫິ ໂລກຄ຺ເຄ, ປູຊໍ ກຕ຺ວາ ຍຖາພລໍ.

‘‘ຕໂຕ ຈຸຕາ ສນ຺ຕຸສິຕໍ, ຄຕາ ຕຕ຺ຖ ມຫາສຸຂໍ;

ອນຸຠູຕາ ມຍໍ ສພ຺ເພ, ພຸທ຺ຘປູຊາຍິທໍ ຜລໍ.

‘‘ມາຍາກາໂຣ ຍຖາ ຣງ຺ເຄ, ທສ຺ເສສິ ວິກຕິໍ ພຫຸໍ;

ຕຖາ ຠເວ ຠມນ຺ໂຕຫໍ, ວິເທຫາຘິປຕີ ອຫຸໍ.

‘‘ຄຸຓາເຈລສ຺ສ ວາກ຺ເຍນ, ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິຄຕາສໂຍ;

ນຣກໍ ມຄ຺ຄມາຣູຬ຺ໂຫ, ຣຸຈາຍ ມມ ຘີຕຸຍາ.

‘‘ໂອວາທໍ ນາທິຍິຕ຺ວານ, ພ຺ຣຫ຺ມຸນາ ນາຣເທນຫໍ;

ພຫຸຘາ ສໍສິໂຕ ສນ຺ໂຕ, ທິຏ຺ຐິໍ ຫິຕ຺ວານ ປາປິກໍ.

‘‘ປູຣຍິຕ຺ວາ ວິເສເສນ, ທສ ກມ຺ມປຖານິຫໍ;

ຫິຕ຺ວານ ເທຫມຄມິໍ, ສຄ຺ຄໍ ສຠວນໍ ຍຖາ.

‘‘ປຈ຺ຉິເມ ຠເວ ສມ຺ປຕ຺ເຕ, ພ຺ຣຫ຺ມພນ຺ຘຸ ອໂຫສຫໍ;

ພາຣາຓສິຍໍ ຜີຕາຍໍ, ຊາໂຕ ວິປ຺ປມຫາກຸເລ.

‘‘ມຈ຺ຈຸພ຺ຍາຘິຊຣາຠີໂຕ, ໂອຄາເຫຕ຺ວາ ມຫາວນໍ;

ນິພ຺ພານໍ ປທເມສນ຺ໂຕ, ຊຏິເລສຸ ປຣິພ຺ພຊິໍ.

‘‘ຕທາ ທ຺ເວ ຠາຕໂຣ ມຍ຺ຫໍ, ປພ຺ພຊິໍສຸ ມຍາ ສຫ;

ອຸຣຸເວລາຍໍ ມາເປຕ຺ວາ, ອສ຺ສມໍ ນິວສິໍ ອຫໍ.

‘‘ກສ຺ສໂປ ນາມ ໂຄຕ຺ເຕນ, ອຸຣຸເວລນິວາສິໂກ;

ຕໂຕ ເມ ອາສິ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິ, ອຸຣຸເວລກສ຺ສໂປ ອິຕິ.

‘‘ນທີສກາເສ ຠາຕາ ເມ, ນທີກສ຺ສປສວ຺ຫໂຍ;

ອາສີ ສກາສນາເມນ, ຄຍາຍໍ ຄຍາກສ຺ສໂປ.

‘‘ທ຺ເວ ສຕານິ ກນິຏ຺ຐສ຺ສ, ຕີຓິ, ມຊ຺ຌສ຺ສ ຠາຕຸໂນ;

ມມ ປຎ຺ຈ ສຕານູນາ, ສິສ຺ສາ ສພ຺ເພ ມມານຸຄາ.

‘‘ຕທາ ອຸເປຈ຺ຈ ມໍ ພຸທ຺ໂຘ, ກຕ຺ວານ ວິວິຘານິ ເມ;

ປາຏິຫີຣານິ ໂລກຄ຺ໂຄ, ວິເນສິ ນຣສາຣຖິ.

‘‘ສຫສ຺ສປຣິວາເຣນ, ອໂຫສິໍ ເອຫິຠິກ຺ຂຸໂກ;

ເຕເຫວ ສຫ ສພ຺ເພຫິ, ອຣຫຕ຺ຕມປາປຸຓິໍ.

‘‘ເຕ ເຈວຎ຺ເຎ ຈ ພຫໂວ, ສິສ຺ສາ ມໍ ປຣິວາຣຍຸໍ;

ຠາສິຕຸຎ຺ຈ ສມຕ຺ໂຖຫໍ, ຕໂຕ ມໍ ອິສິສຕ຺ຕໂມ.

‘‘ມຫາປຣິສຠາວສ຺ມິໍ, ເອຕທຄ຺ເຄ ຐເປສິ ມໍ;

ອໂຫ ພຸທ຺ເຘ ກຕໍ ກາຣໍ, ສຜລໍ ເມ ອຊາຍຖ.

‘‘ກິເລສາ ຌາປິຕາ ມຍ຺ຫໍ…ເປ… ກຕໍ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ສາສນ’’ນ຺ຕິ.

ອຣຫຕ຺ຕໍ ປນ ປຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ປຏິປຕ຺ຕິໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂິຕ຺ວາ ສີຫນາທໍ ນທນ຺ໂຕ –

໓໗໕. ‘‘ທິສ຺ວານ ປາຏິຫີຣານິ, ໂຄຕມສ຺ສ ຍສສ຺ສິໂນ;

ນ ຕາວາຫໍ ປຓິປຕິໍ, ອິສ຺ສາມາເນນ ວຎ຺ຈິໂຕ.

໓໗໖. ‘‘ມມ ສງ຺ກປ຺ປມຎ຺ຎາຍ, ໂຈເທສິ ນຣສາຣຖິ;

ຕໂຕ ເມ ອາສິ ສໍເວໂຄ, ອພ຺ຠຸໂຕ ໂລມຫໍສໂນ.

໓໗໗. ‘‘ປຸພ຺ເພ ຊຏິລຠູຕສ຺ສ, ຍາ ເມ ສິທ຺ຘິ ປຣິຕ຺ຕິກາ;

ຕາຫໍ ຕທາ ນິຣາກຕ຺ວາ, ປພ຺ພຊິໍ ຊິນສາສເນ.

໓໗໘. ‘‘ປຸພ຺ເພ ຍຎ຺ເຎນ ສນ຺ຕຸຏ຺ໂຐ, ກາມຘາຕຸປຸຣກ຺ຂໂຕ;

ປຈ຺ຉາ ຣາຄຎ຺ຈ ໂທສຎ຺ຈ, ໂມຫຎ຺ຈາປິ ສມູຫນິໍ.

໓໗໙. ‘‘ປຸພ຺ເພນິວາສໍ ຊານາມິ, ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸ ວິໂສຘິຕໍ;

ອິທ຺ຘິມາ ປຣຈິຕ຺ຕຎ຺ຎູ, ທິພ຺ພໂສຕຎ຺ຈ ປາປຸຓິໍ.

໓໘໐. ‘‘ຍສ຺ສ ຈຕ຺ຖາຍ ປພ຺ພຊິໂຕ, ອຄາຣສ຺ມານຄາຣິຍໍ;

ໂສ ເມ ອຕ຺ໂຖ ອນຸປ຺ປຕ຺ໂຕ, ສພ຺ພສໍໂຍຊນກ຺ຂໂຍ’’ຕິ. –

ອິມາ ຉ ຄາຖາ ອຠາສິ.

ຕຕ຺ຖ ທິສ຺ວານ ປາຏິຫີຣານີຕິ ນາຄຣາຊທມນາທີນິ ອຑ຺ຒຸຑ຺ຒສຫສ຺ສານິ ປາຏິຫາຣິຍານິ ທິສ຺ວາ. ‘‘ປາຏິຫີຣໍ, ປາຏິເຫຣໍ, ປາຏິຫາຣິຍ’’ນ຺ຕິ ຫິ ອຕ຺ຖໂຕ ເອກໍ, ພ຺ຍຎ຺ຊນເມວ ນານໍ. ຍສສ຺ສິໂນ’’ຕິ ‘‘ອິຕິປິ ໂສ ຠຄວາ’’ຕິອາທິນາ ສເທວເກ ໂລເກ ຍຖາຠຸຈ຺ຈໍ ປຕ຺ຖຏກິຕ຺ຕິສທ຺ທສ຺ສ. ນ ຕາວາຫໍ ປຓິປຕິນ຺ຕິ ຍາວ ມໍ ຠຄວາ ‘‘ເນວ ໂຂ ຕ຺ວໍ, ກສ຺ສປ, ອຣຫາ, ນາປິ ອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ຄໍ ສມາປນ຺ໂນ, ສາປິ ເຕ ປຏິປທາ ນຕ຺ຖິ, ຍາຍ ຕ຺ວໍ ອຣຫາ ວາ ອສ຺ສ, ອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ຄໍ ວາ ສມາປນ຺ໂນ’’ຕິ ນ ຕຊ຺ເຊສິ, ຕາວ ອຫໍ ນ ປຓິປາຕນໍ ອກາສິໍ. ກິໍກາຣຓາ? ອິສ຺ສາມາເນນ ວຎ຺ຈິໂຕ, ‘‘ອິມສ຺ສ ມຍິ ສາວກຕ຺ຕໍ ອຸປຄເຕ ມມ ລາຠສກ຺ກາໂຣ ປຣິຫາຍິສ຺ສຕິ, ອິມສ຺ສ ເອວ ວຑ຺ຒິສ຺ສຕີ’’ຕິ ເອວໍ ປຣສມ຺ປຕ຺ຕິອສຫນລກ຺ຂຓາຍ ອິສ຺ສາຍ ເຈວ, ‘‘ອຫໍ ຄຓປາໂມກ຺ໂຂ ພຫຸຊນສມ຺ມໂຕ’’ຕິ ເອວໍ ອພ຺ຠຸນ຺ນຕິລກ຺ຂເຓນ ມາເນນ ຈ ວຎ຺ຈິໂຕ, ປລມ຺ຠິໂຕ ຫຸຕ຺ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ມມ ສງ຺ກປ຺ປມຎ຺ຎາຍາຕິ ມຍ຺ຫໍ ມິຈ຺ຉາສງ຺ກປ຺ປໍ ຊານິຕ຺ວາ, ຍໍ ຍໍ ຠຄວາ ອຸຕ຺ຕຣິ ມນຸສ຺ສຘມ຺ມາ ອິທ຺ຘິປາຏິຫາຣິຍໍ ທສ຺ເສຕິ, ຕໍ ຕໍ ທິສ຺ວາ ‘‘ມຫິທ຺ຘິໂກ ໂຂ ມຫາສມໂຓ ມຫານຸຠາໂວ’’ຕິ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາປິ ‘‘ນ ຕ຺ເວວ ໂຂ ອຣຫາ ຍຖາ ອຫ’’ນ຺ຕິ ເອວໍ ປວຕ຺ຕໍ ມິຈ຺ຉາວິຕກ຺ກໍ ຊານນ຺ໂຕປິ ຎາຓປຣິປາກໍ ອາຄເມນ຺ໂຕ ອຊ຺ຌຸເປກ຺ຂິຕ຺ວາ ປຈ຺ຉາ ເນຣຎ຺ຊຣາຍ ມຊ຺ເຌ ສມນ຺ຕໂຕ ອຸທກໍ ອຸສ຺ສາເຣຕ຺ວາ ເຣຓຸຫຕາຍ ຠູມິຍາ ຈງ຺ກມິຕ຺ວາ ເຕນ ອາຠຕນາວາຍ ຐິໂຕ ຕທາປິ ‘‘ມຫິທ຺ຘິໂກ’’ຕິອາທິກໍ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ປຸນ ‘‘ນ ຕ຺ເວວ ໂຂ ອຣຫາ ຍຖາ ອຫ’’ນ຺ຕິ ປວຕ຺ຕິຕໍ ມິຈ຺ຉາສງ຺ກປ຺ປໍ ຎຕ຺ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ໂຈເທສິ ນຣສາຣຖີຕິ ຕທາ ເມ ຎາຓປຣິປາກໍ ຎຕ຺ວາ ‘‘ເນວ ໂຂ ຕ຺ວໍ ອຣຫາ’’ຕິອາທິນາ ປຸຣິສທມ຺ມສາຣຖິ ສຕ຺ຖາ ມໍ ໂຈເທສິ ນິຄ຺ຄຓ຺ຫິ. ຕໂຕ ເມ ອາສິ ສໍເວໂຄ, ອພ຺ຠຸໂຕ ໂລມຫໍສໂນຕິ ຕໂຕ ຍຖາວຸຕ຺ຕໂຈທນາເຫຕຸ ເອຕ຺ຕກໍ ກາລໍ ອຠູຕປຸພ຺ພຕາຍ ອພ຺ຠຸໂຕ ໂລມຫໍສນວເສນ ປວຕ຺ຕິຍາ ໂລມຫໍສໂນ ‘‘ອນຣຫາວ ສມາໂນ ‘ອຣຫາ’ຕິ ມຎ຺ຎິ’’ນ຺ຕິ ສໍເວໂຄ ສໂຫຕ຺ຕປ຺ໂປ ຎາຓຸປ຺ປາໂທ ມຍ຺ຫໍ ອໂຫສິ.

ຊຏິລຠູຕສ຺ສາຕິ ຕາປສຠູຕສ຺ສ. ສິທ຺ຘີຕິ ລາຠສກ຺ກາຣສມິທ຺ຘິ. ປຣິຕ຺ຕິກາຕິ ອປ຺ປມຕ຺ຕິກາ. ຕາຫນ຺ຕິ ຕໍ ອຫໍ. ຕທາຕິ ຠຄວໂຕ ໂຈທນາຍ ສໍເວຄຸປ຺ປຕ຺ຕິກາເລ. ນິຣາກຕ຺ວາຕິ ອປເນຕ຺ວາ ຉຑ຺ເຑຕ຺ວາ, ອນເປກ຺ໂຂ ຫຸຕ຺ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ‘‘ອິທ຺ຘີຕິ ຠາວນາມຍອິທ຺ຘີ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ. ຕທຍຸຕ຺ຕໍ ຕທາ ຕສ຺ສ ອຌານລາຠີຠາວໂຕ. ຕຖາ ຫິ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ກາມຘາຕຸປຸຣກ຺ຂໂຕ’’ຕິ.

ຍຎ຺ເຎນ ສນ຺ຕຸຏ຺ໂຐຕິ ‘‘ຍຎ຺ຎໍ ຍຊິຕ຺ວາ ສຄ຺ຄສຸຂໍ ອນຸຠວິສ຺ສາມິ, ອລເມຕ຺ຕາວຕາ’’ຕິ ຍຎ຺ຎຍຊເນນ ສນ຺ຕຸຏ຺ໂຐ ນິຏ຺ຐິຕກິຈ຺ຈສຎ຺ຎີ. ກາມຘາຕຸປຸຣກ຺ຂໂຕຕິ ກາມສຸຄຕິໍ ອາຣພ຺ຠ ອຸປ຺ປນ຺ນຕຓ຺ໂຫ ຍຎ຺ຎຍຊເນນ ກາມໂລກໍ ປຸຣກ຺ຂຕ຺ວາ ຐິໂຕ. ໂສ ເຈ ຍຎ຺ໂຎ ປາຓາຕິປາຕປຏິສໍຍຸຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ, ນ ເຕນ ສຸຄຕິໍ ສກ຺ກາ ລທ຺ຘຸໍ. ນ ຫິ ອກຸສລສ຺ສ ອິຏ຺ໂຐ ກນ຺ໂຕ ວິປາໂກ ນິພ຺ພຕ຺ຕຕິ. ຍາ ປນ ຕຕ຺ຖ ທານາທິກຸສລເຈຕນາ, ຕາຍ ສຕິ ປຈ຺ຈຍສມວາເຍ ສຸຄຕິໍ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ. ປຈ຺ຉາຕິ ຕາປສປພ຺ພຊ຺ຊາໂຕ ປຈ຺ຉາ ສຕ຺ຖຸ ໂອວາເທນ ຕາປສລທ຺ຘິໍ ປຫາຍ ຈຕຸສຈ຺ຈກມ຺ມຏ຺ຐານານຸໂຍຄກາເລ. ສມູຫນິນ຺ຕິ ວິປສ຺ສນໍ ອຸສ຺ສຸກ຺ກາເປຕ຺ວາ ມຄ຺ຄປຏິປາຏິຍາ ຣາຄຎ຺ຈ ໂທສຎ຺ຈ ໂມຫຎ຺ຈ ອນວເສສໂຕ ສມຸຄ຺ຆາເຕສິໍ.

ຍສ຺ມາ ປນາຍໍ ເຖໂຣ ອຣິຍມຄ຺ເຄນ ຣາຄາທໂຍ ສມູຫນນ຺ໂຕເຍວ ຉຬຠິຎ຺ໂຎ ອໂຫສິ, ຕສ຺ມາ ຕໍ ອຕ຺ຕໂນ ຉຬຠິຎ຺ຎຠາວໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ປຸພ຺ເພນິວາສໍ ຊານາມີ’’ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ປຸພ຺ເພນິວາສໍ ຊານາມີຕິ ອຕ຺ຕໂນ ປເຣສຎ຺ຈ ປຸພ຺ເພນິວາສໍ ອຕີຕາສຸ ຊາຕີສຸ ນິພ຺ພຕ຺ຕກ຺ຂນ຺ເຘ ຂນ຺ຘປຏິພທ຺ເຘ ຈ ປຸພ຺ເພນິວາສຎາເຓນ ຫຕ຺ຖຕເລ ອາມລກໍ ວິຍ ປຈ຺ຈກ຺ຂໂຕ ຊານາມິ ພຸຊ຺ຌາມິ. ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸ ວິໂສຘິຕນ຺ຕິ ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸຎາຓໍ ວິໂສຘິຕໍ, ປກຕິຈກ຺ຂຸນາ ອາປາຖຄຕໍ ປກຕິຣູປໍ ວິຍ ທິພ຺ພໍ ມານຸສມ຺ປິ ທູຣໍ ຕິໂຣຏ຺ຐິຕໍ ອຕິສຸຂຸມຎ຺ຈ ຣູປໍ ວິຠາເວຕຸໍ ສມຕ຺ຖຎາຓໍ ຠາວນາຍ ມຍາ ວິສຸທ຺ຘໍ ກຕ຺ວາ ປຏິລທ຺ຘນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອິທ຺ຘິມາຕິ ອຘິຏ຺ຐານິທ຺ຘິວິກຸພ຺ພນິທ຺ຘິອາທີຫິ ອິທ຺ຘີຫິ ອິທ຺ຘິມາ, ອິທ຺ຘິວິຘຎາຓລາຠີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສຣາຄາທິເຠທສ຺ສ ປເຣສໍ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ຊານນໂຕ ປຣຈິຕ຺ຕຎ຺ຎູ, ເຈໂຕປຣິຍຎາຓລາຠີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ທິພ຺ພໂສຕຎ຺ຈ ປາປຸຓິນ຺ຕິ ທິພ຺ພໂສຕຎາຓຎ຺ຈ ປຏິລຠິໍ.

ໂສ ເມ ອຕ຺ໂຖ ອນຸປ຺ປຕ຺ໂຕ, ສພ຺ພສໍໂຍຊນກ຺ຂໂຍຕິ ໂຍ ສພ຺ເພສໍ ສໍໂຍຊນານໍ ຂຍຠູໂຕ ຂເຍນ ວາ ລທ຺ຘພ຺ໂພ, ໂສ ສທຕ຺ໂຖ ປຣມຕ຺ໂຖ ຈ ມຍາ ອຣິຍມຄ຺ຄາຘິຄເມນ ອຘິຄໂຕຕິ. ເອວເມຕາຍ ຄາຖາຍ ເຖຣສ຺ສ ອຎ຺ຎາພ຺ຍາກຣຓໍ ອໂຫສີຕິ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ອຸຣຸເວລກສ຺ສປຕ຺ເຖຣຄາຖາວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.