໘. ວກ຺ກລິຕ຺ເຖຣຄາຖາວຓ຺ຓນາ

ວາຕໂຣຄາຠິນີໂຕຕິອາທິກາ ອາຍສ຺ມໂຕ ວກ຺ກລິຕ຺ເຖຣສ຺ສ ຄາຖາ. ກາ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ? ອຍມ຺ປິ ປຸຣິມພຸທ຺ເຘສຸ ກຕາຘິກາໂຣ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ຠເວ ປຸຎ຺ຎານິ ອຸປຈິນນ຺ໂຕ ປທຸມຸຕ຺ຕຣສ຺ສ ຠຄວໂຕ ກາເລ ຫໍສວຕີນຄເຣ ກຸລເຄເຫ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ວິຎ຺ຎຸຕໍ ປຕ຺ໂຕ ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິກໍ ຄຈ຺ຉນ຺ເຕຫິ ອຸປາສເກຫິ ສທ຺ຘິໍ ວິຫາຣໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ປຣິສປຣິຍນ຺ເຕ ຐິໂຕ ຘມ຺ມໍ ສຸຓນ຺ໂຕ ສຕ຺ຖາຣໍ ເອກໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ສທ຺ຘາຘິມຸຕ຺ຕານໍ ອຄ຺ຄຏ຺ຐາເນ ຐເປນ຺ຕໍ ທິສ຺ວາ ສຍມ຺ປິ ຕໍ ຐານໍ ປຕ຺ເຖນ຺ໂຕ ສຕ຺ຕາຫໍ ມຫາທານໍ ທຕ຺ວາ ປຓິຘານໍ ອກາສິ. ສຕ຺ຖາ ຕສ຺ສ ອນນ຺ຕຣາຍຕໍ ທິສ຺ວາ ພ຺ຍາກຣິ.

ໂສປິ ຍາວຊີວໍ ກຸສລໍ ກຕ຺ວາ ເທວມນຸສ຺ເສສຸ ສໍສຣນ຺ໂຕ ອມ຺ຫາກໍ ສຕ຺ຖຸ ກາເລ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓກຸເລ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ, ວກ຺ກລີຕິສ຺ສ ນາມໍ ອກໍສຸ. ໂສ ວຸທ຺ຘິປ຺ປຕ຺ໂຕ ຕໂຍ ເວເທ ອຸຄ຺ຄຓ຺ຫິຕ຺ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສິປ຺ເປສຸ ນິປ຺ຜຕ຺ຕິໍ ຄໂຕ ສຕ຺ຖາຣໍ ທິສ຺ວາ ຣູປກາຍສ຺ສ ສມ຺ປຕ຺ຕິທສ຺ສເນນ ອຕິຕ຺ໂຕ ສຕ຺ຖາຣາ ສທ຺ຘິໍເຍວ ວິຈຣຕິ. ‘‘ອຄາຣມຊ຺ເຌ ວສນ຺ໂຕ ນິຈ຺ຈກາລໍ ສຕ຺ຖາຣໍ ທຏ຺ຐຸໍ ນ ລຠິສ຺ສາມີ’’ຕິ ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິເກ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ຐເປຕ຺ວາ ໂຠຊນເວລໍ ສຣີຣກິຈ຺ຈກາລຎ຺ຈ ເສສກາເລ ຍຕ຺ຖ ຐິເຕນ ສກ຺ກາ ທສພລໍ ປສ຺ສິຕຸໍ, ຕຕ຺ຖ ຐິໂຕ ອຎ຺ຎໍ ກິຈ຺ຈໍ ປຫາຍ ຠຄວນ຺ຕໍ ໂອໂລເກນ຺ໂຕວ ວິຫຣຕິ. ສຕ຺ຖາ ຕສ຺ສ ຎາຓປຣິປາກໍ ອາຄເມນ຺ໂຕ ພຫຸກາລໍ ຕສ຺ມິໍ ຣູປທສ຺ສເນເນວ ວິຈຣນ຺ເຕ ກິຎ຺ຈິ ອວຕ຺ວາ ປຸເນກທິວສໍ ‘‘ກິໍ ເຕ, ວກ຺ກລິ, ອິມິນາ ປູຕິກາເຍນ ທິຏ຺ເຐນ? ໂຍ ໂຂ, ວກ຺ກລິ, ຘມ຺ມໍ ປສ຺ສຕິ, ໂສ ມໍ ປສ຺ສຕິ. ໂຍ ມໍ ປສ຺ສຕິ, ໂສ ຘມ຺ມໍ ປສ຺ສຕິ. ຘມ຺ມຎ຺ຫິ, ວກ຺ກລິ, ປສ຺ສນ຺ໂຕ ມໍ ປສ຺ສຕິ, ມໍ ປສ຺ສນ຺ໂຕ ຘມ຺ມໍ ປສ຺ສຕີ’’ຕິ (ສໍ. ນິ. ໓.໘໗) ອາຫ.

ສຕ຺ຖຣິ ເອວໍ ວທນ຺ເຕປິ ເຖໂຣ ສຕ຺ຖຸ ທສ຺ສນໍ ປຫາຍ ອຎ຺ຎຕ຺ຖ ຄນ຺ຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກຕິ. ຕໂຕ ສຕ຺ຖາ ‘‘ນາຍໍ ຠິກ຺ຂຸ ສໍເວຄໍ ອລຠິຕ຺ວາ ພຸຊ຺ຌິສ຺ສຕີ’’ຕິ ວສ຺ສູປນາຍິກທິວເສ ‘‘ອເປຫິ, ວກ຺ກລີ’’ຕິ ເຖຣໍ ປຓາເມສິ. ໂສ ສຕ຺ຖາຣາ ປຓາມິໂຕ ສມ຺ມຸເຂ ຐາຕຸໍ ອສກ຺ໂກນ຺ໂຕ ‘‘ກິໍ ມຍ຺ຫໍ ຊີວິເຕນ, ໂຍຫໍ ສຕ຺ຖາຣໍ ທຏ຺ຐຸໍ ນ ລຠາມີ’’ຕິ ຄິຊ຺ຌກູຏປພ຺ພເຕ ປປາຕຏ຺ຐານໍ ອຠິຣຸຫິ. ສຕ຺ຖາ ຕສ຺ສ ຕໍ ປວຕ຺ຕິໍ ຎຕ຺ວາ ‘‘ອຍໍ ຠິກ຺ຂຸ ມມ ສນ຺ຕິກາ ອສ຺ສາສໍ ອລຠນ຺ໂຕ ມຄ຺ຄຜລານໍ ອຸປນິສ຺ສຍໍ ນາເສຍ຺ຍາ’’ຕິ ອຕ຺ຕານໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ໂອຠາສໍ ວິສ຺ສຊ຺ເຊນ຺ໂຕ –

‘‘ປາໂມຊ຺ຊພຫຸໂລ ຠິກ຺ຂຸ, ປສນ຺ໂນ ພຸທ຺ຘສາສເນ;

ອຘິຄຈ຺ເຉ ປທໍ ສນ຺ຕໍ, ສງ຺ຂາຣູປສມໍ ສຸຂ’’ນ຺ຕິ. (ຘ. ປ. ໓໘໑) –

ຄາຖໍ ວຕ຺ວາ ‘‘ເອຫິ, ວກ຺ກລີ’’ຕິ ຫຕ຺ຖໍ ປສາເຣສິ. ເຖໂຣ ‘‘ທສພໂລ ເມ ທິຏ຺ໂຐ, ‘ເອຫີ’ຕິ ອວ຺ຫານມ຺ປິ ລທ຺ຘ’’ນ຺ຕິ ພລວປີຕິໂສມນສ຺ສໍ ອຸປ຺ປາເທຕ຺ວາ ‘‘ກຸໂຕ ອາຄຈ຺ຉາມີ’’ຕິ ອຕ຺ຕໂນ ຄມນຠາວໍ ອຊານິຕ຺ວາ ສຕ຺ຖຸ ສມ຺ມຸເຂ ອາກາເສ ປກ຺ຂນ຺ທນ຺ໂຕ ປຐມປາເທນ ປພ຺ພເຕ ຐິໂຕເຍວ ສຕ຺ຖາຣາ ວຸຕ຺ຕຄາຖໍ ອາວຊ຺ເຊນ຺ໂຕ ອາກາເສເຍວ ປີຕິໍ ວິກ຺ຂມ຺ເຠຕ຺ວາ ສຫ ປຏິສມ຺ຠິທາຫິ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓີຕິ ອງ຺ຄຸຕ຺ຕຣຏ຺ຐກຖາຍໍ (ອ. ນິ. ອຏ຺ຐ. ໑.໑.໒໐໘) ຘມ຺ມປທວຓ຺ຓນາຍຎ຺ຈ (ຘ. ປ. ອຏ຺ຐ. ໒.໓໘໑) ອາຄຕໍ.

ອິຘ ປນ ເອວໍ ວທນ຺ຕິ – ‘‘ກິໍ ເຕ, ວກ຺ກລີ’’ຕິອາທິນາ ສຕ຺ຖາຣາ ໂອວທິໂຕ ຄິຊ຺ຌກູເຏ ວິຫຣນ຺ໂຕ ວິປສ຺ສນໍ ປຏ຺ຐເປສິ, ຕສ຺ສ ສທ຺ຘາຍ ພລວຠາວໂຕ ເອວ ວິປສ຺ສນາ ວີຖິໍ ນ ໂອຕຣຕິ, ຠຄວາ ຕໍ ຎຕ຺ວາ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ໂສເຘຕ຺ວາ ອທາສິ. ປຸນ ວິປສ຺ສນໍ ມຕ຺ຖກໍ ປາເປຕຸໍ ນາສກ຺ຂິເຍວ, ອຖສ຺ສ ອາຫາຣເວກລ຺ເລນ ວາຕາພາໂຘ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິ, ຕໍ ວາຕາພາເຘນ ປີຬິຍມານໍ ຎຕ຺ວາ ຠຄວາ ຕຕ຺ຖ ຄນ຺ຕ຺ວາ ປຸຈ຺ຉນ຺ໂຕ –

໓໕໐. ‘‘ວາຕໂຣຄາຠິນີໂຕ ຕ຺ວໍ, ວິຫຣໍ ການເນ ວເນ;

ປວິທ຺ຘໂຄຈເຣ ລູເຂ, ກຖໍ ຠິກ຺ຂຸ ກຣິສ຺ສສີ’’ຕິ. –

ອາຫ. ຕໍ ສຸຕ຺ວາ ເຖໂຣ –

໓໕໑. ‘‘ປີຕິສຸເຂນ ວິປຸເລນ, ຜຣມາໂນ ສມຸສ຺ສຍໍ;

ລູຂມ຺ປິ ອຠິສມ຺ໂຠນ຺ໂຕ, ວິຫຣິສ຺ສາມິ ການເນ.

໓໕໒. ‘‘ຠາເວນ຺ໂຕ ສຕິປຏ຺ຐາເນ, ອິນ຺ທ຺ຣິຍານິ ພລານິ ຈ;

ໂພຊ຺ຌງ຺ຄານິ ຈ ຠາເວນ຺ໂຕ, ວິຫຣິສ຺ສາມິ ການເນ.

໓໕໓. ‘‘ອາຣທ຺ຘວີຣິເຍ ປຫິຕຕ຺ເຕ, ນິຈ຺ຈໍ ທຬ຺ຫປຣກ຺ກເມ;

ສມຄ຺ເຄ ສຫິເຕ ທິສ຺ວາ, ວິຫຣິສ຺ສາມິ ການເນ.

໓໕໔. ‘‘ອນຸສ຺ສຣນ຺ໂຕ ສມ຺ພຸທ຺ຘໍ, ອຄ຺ຄໍ ທນ຺ຕໍ ສມາຫິຕໍ;

ອຕນ຺ທິໂຕ ຣຕ຺ຕິນ຺ທິວໍ, ວິຫຣິສ຺ສາມິ ການເນ’’ຕິ. –

ຈຕສ຺ໂສ ຄາຖາ ອຠາສິ.

ຕຕ຺ຖ ວາຕໂຣຄາຠິນີໂຕຕິ ວາຕາພາເຘນ ອເສຣິຠາວໍ ອຸປນີໂຕ, ວາຕພ຺ຍາຘິນາ ອຠິຠູໂຕ. ຕ຺ວນ຺ຕິ ເຖຣໍ ອາລປຕິ. ວິຫຣນ຺ຕິ ເຕນ ອິຣິຍາປຖວິຫາເຣນ ວິຫຣນ຺ໂຕ. ການເນ ວເນຕິ ການນຠູເຕ ວເນ, ມຫາອຣຎ຺ເຎຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປວິທ຺ຘໂຄຈເຣຕິ ວິສ຺ສຏ຺ຐໂຄຈເຣ ທຸລ຺ລຠປຈ຺ຈເຍ. ວາຕໂຣຄສ຺ສ ສປ຺ປາຍານໍ ສປ຺ປິອາທິເຠສຊ຺ຊານໍ ອຠາເວນ ຜຣຸສຠູມິຠາຄຕາຍ ຈ ລູເຂ ລູຂຏ຺ຐາເນ. ກຖໍ ຠິກ຺ຂຸ ກຣິສ຺ສສີຕິ ຠິກ຺ຂຸ ຕ຺ວໍ ກຖໍ ວິຫຣິສ຺ສສີຕິ ຠຄວາ ປຸຈ຺ຉິ.

ຕໍ ສຸຕ຺ວາ ເຖໂຣ ນິຣາມິສປີຕິໂສມນສ຺ສາທິນາ ອຕ຺ຕໂນ ສຸຂວິຫາຣໍ ປກາເສນ຺ໂຕ ‘‘ປີຕິສຸເຂນາ’’ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ປີຕິສຸເຂນາຕິ ອຸພ຺ເພຄລກ຺ຂຓາຍ ຜຣຓລກ຺ຂຓາຍ ຈ ປີຕິຍາ ຕໍສມ຺ປຍຸຕ຺ຕສຸເຂນ ຈ. ເຕນາຫ ‘‘ວິປຸເລນາ’’ຕິ ອຸຬາເຣນາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຜຣມາໂນ ສມຸສ຺ສຍນ຺ຕິ ຍຖາວຸຕ຺ຕປີຕິສຸຂສມຸຏ຺ຐິເຕຫິ ປຓີເຕຫິ ຣູເປຫິ ສກລໍ ກາຍໍ ຜຣາເປນ຺ໂຕ ນິຣນ຺ຕຣໍ ຜຸຏໍ ກໂຣນ຺ໂຕ. ລູຂມ຺ປິ ອຠິສມ຺ໂຠນ຺ໂຕຕິ ອຣຎ຺ຎາວາສຊນິຕໍ ສລ຺ເລຂວຸຕ຺ຕິເຫຕຸກໍ ທຸສ຺ສຫມ຺ປິ ປຈ຺ຈຍລູຂໍ ອຠິຠວນ຺ໂຕ ອຘິວາເສນ຺ໂຕ. ວິຫຣິສ຺ສາມິ ການເນຕິ ຌານສຸເຂນ ວິປສ຺ສນາສຸເຂນ ຈ ອຣຎ຺ຎາຍຕເນ ວິຫຣິສ຺ສາມີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເຕນາຫ – ‘‘ສຸຂຎ຺ຈ ກາເຍນ ປຏິສໍເວເທສິ’’ນ຺ຕິ (ປາຣາ. ໑໑).

‘‘ຍໂຕ ຍໂຕ ສມ຺ມສຕິ, ຂນ຺ຘານໍ ອຸທຍພ຺ພຍໍ;

ລຠຕີ ປີຕິປາໂມຊ຺ຊໍ, ອມຕໍ ຕໍ ວິຊານຕ’’ນ຺ຕິ ຈ. (ຘ. ປ. ໓໗໔);

ຠາເວນ຺ໂຕ ສຕິປຏ຺ຐາເນຕິ ມຄ຺ຄປຣິຍາປນ຺ເນ ກາຍານຸປສ຺ສນາທິເກ ຈຕ຺ຕາໂຣ ສຕິປຏ຺ຐາເນ ອຸປ຺ປາເທນ຺ໂຕ ວຑ຺ເຒນ຺ໂຕ ຈ. ອິນ຺ທ຺ຣິຍານີຕິ ມຄ຺ຄປຣິຍາປນ຺ນານິ ເອວ ສທ຺ຘາທີນິ ປຎ຺ຈິນ຺ທ຺ຣິຍານິ. ພລານີຕິ ຕຖາ ສທ຺ຘາທີນິ ປຎ຺ຈ ພລານິ. ໂພຊ຺ຌງ຺ຄານີຕິ ຕຖາ ສຕິສມ຺ໂພຊ຺ຌງ຺ຄາທີນິ ສຕ຺ຕ ໂພຊ຺ຌງ຺ຄານິ. ຈ-ສທ຺ເທນ ສມ຺ມປ຺ປຘານອິທ຺ຘິປາທມຄ຺ຄງ຺ຄານິ ສງ຺ຄຓ຺ຫາຕິ. ຕທວິນາຠາວໂຕ ຫິ ຕຄ຺ຄຫເຓເນວ ເຕສໍ ຄຫຓໍ ໂຫຕິ. ວິຫຣິສ຺ສາມີຕິ ຍຖາວຸຕ຺ເຕ ໂພຘິປກ຺ຂິຍຘມ຺ເມ ຠາເວນ຺ໂຕ ມຄ຺ຄສຸເຂນ ຕທຘິຄມສິທ຺ເຘນ ຜລສຸເຂນ ນິພ຺ພານສຸເຂນ ຈ ວິຫຣິສ຺ສາມິ.

ອາຣທ຺ຘວີຣິເຍຕິ ຈຕຸພ຺ພິຘສມ຺ມປ຺ປຘານວເສນ ປຄ຺ຄຫິຕວີຣິເຍ. ປຫິຕຕ຺ເຕຕິ ນິພ຺ພານໍ ປຕິເປສິຕຈິຕ຺ເຕ. ນິຈ຺ຈໍ ທຬ຺ຫປຣກ຺ກເມຕິ ສພ຺ພກາລໍ ອສິຖິລວີຣິເຍ. ອວິວາທວເສນ ກາຍສາມຄ຺ຄິທານວເສນ ຈ ສມຄ຺ເຄ. ທິຏ຺ຐິສີລສາມຎ຺ເຎນ ສຫິເຕ ສພ຺ຣຫ຺ມຈາຣີ ທິສ຺ວາ. ເອເຕນ ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ຕສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ທສ຺ເສຕິ.

ອນຸສ຺ສຣນ຺ໂຕ ສມ຺ພຸທ຺ຘນ຺ຕິ ສມ຺ມາ ສາມໍ ສພ຺ພຘມ຺ມານໍ ພຸທ຺ຘຕ຺ຕາ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘໍ ສພ຺ພສຕ຺ຕຸຕ຺ຕມຕາຍ, ອຄ຺ຄໍ ອຸຕ຺ຕເມນ ທມເຖນ ທນ຺ຕໍ, ອນຸຕ຺ຕຣສມາຘິນາ ສມາຫິຕໍ ອຕນ຺ທິໂຕ ອນລໂສ ຫຸຕ຺ວາ, ຣຕ຺ຕິນ຺ທິວໍ ສພ຺ພກາລໍ ‘‘ອິຕິປິ ໂສ ຠຄວາ ອຣຫ’’ນ຺ຕິອາທິນາ ອນຸສ຺ສຣນ຺ໂຕ ວິຫຣິສ຺ສາມິ. ເອເຕນ ພຸທ຺ຘານຸສ຺ສຕິຠາວນາຍ ຍຸຕ຺ຕາກາຣທສ຺ສເນນ ສພ຺ພຕ຺ຖ ກມ຺ມຏ຺ຐານານຸໂຍຄມາຫ, ປຸຣິເມນ ປາຣິຫາຣິຍກມ຺ມຏ຺ຐານານຸໂຍຄໍ.

ເອວໍ ປນ ວຕ຺ວາ ເຖໂຣ ວິປສ຺ສນໍ ອຸສ຺ສຸກ຺ກາເປຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ອປທາເນ (ອປ. ເຖຣ ໒.໕໔.໒໘-໖໕) –

‘‘ອິໂຕ ສຕສຫສ຺ສມ຺ຫິ, ກປ຺ເປ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິ ນາຍໂກ;

ອໂນມນາໂມ ອມິໂຕ, ນາເມນ ປທຸມຸຕ຺ຕໂຣ.

‘‘ປທຸມາກາຣວທໂນ, ປທຸມາມລສຸຈ຺ຉວີ;

ໂລເກນານຸປລິຕ຺ໂຕວ, ໂຕເຍນ ປທຸມໍ ຍຖາ.

‘‘ວີໂຣ ປທຸມປຕ຺ຕກ຺ໂຂ, ກນ຺ໂຕ ຈ ປທຸມໍ ຍຖາ;

ປທຸມຸຕ຺ຕຣຄນ຺ໂຘວ, ຕສ຺ມາ ໂສ ປທຸມຸຕ຺ຕໂຣ.

‘‘ໂລກເຊຏ຺ໂຐ ຈ ນິມ຺ມາໂນ, ອນ຺ຘານໍ ນຍນູປໂມ;

ສນ຺ຕເວໂສ ຄຸຓນິຘິ, ກຣຸຓາມຕິສາຄໂຣ.

‘‘ສ ກທາຈິ ມຫາວີໂຣ, ພ຺ຣຫ຺ມາສຸຣສຸຣຈ຺ຈິໂຕ;

ສເທວມນຸຊາກິຓ຺ເຓ, ຊນມຊ຺ເຌ ຊິນຸຕ຺ຕໂມ.

‘‘ວທເນນ ສຸຄນ຺ເຘນ, ມຘຸເຣນ ຣຸເຕນ ຈ;

ຣຎ຺ຊຍໍ ປຣິສໍ ສພ຺ພໍ, ສນ຺ຖວີ ສາວກໍ ສກໍ.

‘‘ສທ຺ຘາຘິມຸຕ຺ໂຕ ສຸມຕິ, ມມ ທສ຺ສນລາລໂສ;

ນຕ຺ຖິ ເອຕາທິໂສ ອຎ຺ໂຎ, ຍຖາຍໍ ຠິກ຺ຂຸ ວກ຺ກລິ.

‘‘ຕທາຫໍ ຫໍສວຕິຍໍ, ນຄເຣ ພ຺ຣາຫ຺ມຓຕ຺ຣໂຊ;

ຫຸຕ຺ວາ ສຸຕ຺ວາ ຈ ຕໍ ວາກ຺ຍໍ, ຕໍ ຐານມຠິໂຣຈຍິໍ.

‘‘ສສາວກໍ ຕໍ ວິມລໍ, ນິມນ຺ເຕຕ຺ວາ ຕຖາຄຕໍ;

ສຕ຺ຕາຫໍ ໂຠຊຍິຕ຺ວານ, ທຸສ຺ເສຫຈ຺ຉາທຍິໍ ຕທາ.

‘‘ນິປຈ຺ຈ ສິຣສາ ຕສ຺ສ, ອນນ຺ຕຄຸຓສາຄເຣ;

ນິມຸຄ຺ໂຄ ປີຕິສມ຺ປຸຓ຺ໂຓ, ອິທໍ ວຈນມພ຺ຣວິໍ.

‘‘ໂຍ ໂສ ຕຍາ ສນ຺ຖວິໂຕ, ອິໂຕ ສຕ຺ຕມເກ ມຸນິ;

ຠິກ຺ຂຸ ສທ຺ຘາວຕໍ ອຄ຺ໂຄ, ຕາທິໂສ ໂຫມຫໍ ມຸເນ.

‘‘ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ ມຫາວີໂຣ, ອນາວຣຓທສ຺ສໂນ;

ອິມໍ ວາກ຺ຍໍ ອຸທີເຣສິ, ປຣິສາຍ ມຫາມຸນິ.

‘‘ປສ຺ສເຖຕໍ ມາຓວກໍ, ປີຕມຏ຺ຐນິວາສນໍ;

ເຫມຍຎ຺ໂຎປຈິຕງ຺ຄໍ, ຊນເນຕ຺ຕມໂນຫຣໍ.

‘‘ເອໂສ ອນາຄຕທ຺ຘາເນ, ໂຄຕມສ຺ສ ມເຫສິໂນ;

ອຄ຺ໂຄ ສທ຺ຘາຘິມຸຕ຺ຕານໍ, ສາວໂກຍໍ ຠວິສ຺ສຕິ.

‘‘ເທວຠູໂຕ ມນຸສ຺ໂສ ວາ, ສພ຺ພສນ຺ຕາປວຊ຺ຊິໂຕ;

ສພ຺ພໂຠຄປຣິພ຺ຍູຬ຺ໂຫ, ສຸຂິໂຕ ສໍສຣິສ຺ສຕິ.

‘‘ສຕສຫສ຺ສິໂຕ ກປ຺ເປ, ໂອກ຺ກາກກຸລສມ຺ຠໂວ;

ໂຄຕໂມ ນາມ ໂຄຕ຺ເຕນ, ສຕ຺ຖາ ໂລເກ ຠວິສ຺ສຕິ.

‘‘ຕສ຺ສ ຘມ຺ເມສຸ ທາຍາໂທ, ໂອຣໂສ ຘມ຺ມນິມ຺ມິໂຕ;

ວກ຺ກລິ ນາມ ນາເມນ, ເຫສ຺ສຕິ ສຕ຺ຖຸ ສາວໂກ.

‘‘ເຕນ ກມ຺ມວິເສເສນ, ເຈຕນາປຓິຘີຫິ ຈ;

ຊຫິຕ຺ວາ ມານຸສໍ ເທຫໍ, ຕາວຕິໍສມຄຈ຺ຉຫໍ.

‘‘ສພ຺ພຕ຺ຖ ສຸຂິໂຕ ຫຸຕ຺ວາ, ສໍສຣນ຺ໂຕ ຠວາຠເວ;

ສາວຕ຺ຖິຍໍ ປຸເຣ ຊາໂຕ, ກຸເລ ອຎ຺ຎຕເຣ ອຫໍ.

‘‘ໂນນີຕສຸຂຸມາລໍ ມໍ, ຊາຕປລ຺ລວໂກມລໍ;

ມນ຺ທໍ ອຸຕ຺ຕານສຍນໍ, ປິສາຈຠຍຕຊ຺ຊິຕາ.

‘‘ປາທມູເລ ມເຫສິສ຺ສ, ສາເຍສຸໍ ທີນມານສາ;

ອິມໍ ທທາມ ເຕ ນາຖ, ສຣຓໍ ໂຫຫິ ນາຍກ.

‘‘ຕທາ ປຏິຄ຺ຄຫິ ໂສ ມໍ, ຠີຕານໍ ສຣໂຓ ມຸນິ;

ຊາລິນາ ຈກ຺ກງ຺ກິເຕນ, ມຸທຸໂກມລປາຓິນາ.

‘‘ຕທາ ປຠຸຕິ ເຕນາຫໍ, ອຣກ຺ເຂຍ຺ເຍນ ຣກ຺ຂິໂຕ;

ສພ຺ພເວຣວິນິມຸຕ຺ໂຕ, ສຸເຂນ ປຣິວຸທ຺ຘິໂຕ.

‘‘ສຸຄເຕນ ວິນາ ຠູໂຕ, ອຸກ຺ກຓ຺ຐາມິ ມຸຫຸຕ຺ຕກໍ;

ຊາຕິຍາ ສຕ຺ຕວສ຺ໂສຫໍ, ປພ຺ພຊິໍ ອນຄາຣິຍໍ.

‘‘ສພ຺ພປາຣມິສມ຺ຠູຕໍ, ນີລກ຺ຂິນຍນໍ ວຣໍ;

ຣູປໍ ສພ຺ພສຸຠາກິຓ຺ຓໍ, ອຕິຕ຺ໂຕ ວິຫຣາມຫໍ.

‘‘ພຸທ຺ຘຣູປຣຕິໍ ຎຕ຺ວາ, ຕທາ ໂອວທິ ມໍ ຊິໂນ;

ອລໍ ວກ຺ກລິ ກິໍ ຣູເປ, ຣມເສ ພາລນນ຺ທິເຕ.

‘‘ໂຍ ຫິ ປສ຺ສຕິ ສທ຺ຘມ຺ມໍ, ໂສ ມໍ ປສ຺ສຕິ ປຓ຺ຑິໂຕ;

ອປສ຺ສມາໂນ ສທ຺ຘມ຺ມໍ, ມໍ ປສ຺ສມ຺ປິ ນ ປສ຺ສຕິ.

‘‘ອນນ຺ຕາທີນໂວ ກາໂຍ, ວິສຣຸກ຺ຂສມູປໂມ;

ອາວາໂສ ສພ຺ພໂຣຄານໍ, ປຸຎ຺ໂຊ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ເກວໂລ.

‘‘ນິພ຺ພິນ຺ທິຍ ຕໂຕ ຣູເປ, ຂນ຺ຘານໍ ອຸທຍພ຺ພຍໍ;

ປສ຺ສ ອຸປກ຺ກິເລສານໍ, ສຸເຂນນ຺ຕໍ ຄມິສ຺ສສິ.

‘‘ເອວໍ ເຕນານຸສິຏ຺ໂຐຫໍ, ນາຍເກນ ຫິເຕສິນາ;

ຄິຊ຺ຌກູຏໍ ສມາຣຸຍ຺ຫ, ຌາຍາມິ ຄິຣິກນ຺ທເຣ.

‘‘ຐິໂຕ ປພ຺ພຕປາທມ຺ຫິ, ອສ຺ສາສຍິ ມຫາມຸນິ;

ວກ຺ກລີຕິ ຊິໂນ ວາຈໍ, ຕໍ ສຸຕ຺ວາ ມຸທິໂຕ ອຫໍ.

‘‘ປກ຺ຂນ຺ທິໍ ເສລປພ຺ຠາເຣ, ອເນກສຕໂປຣິເສ;

ຕທາ ພຸທ຺ຘານຸຠາເວນ, ສຸເຂເນວ ມຫິໍ ຄໂຕ.

‘‘ປຸໂນປິ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ, ຂນ຺ຘານໍ ອຸທຍພ຺ພຍໍ;

ຕມຫໍ ຘມ຺ມມຎ຺ຎາຍ, ອຣຫຕ຺ຕມປາປຸຓິໍ.

‘‘ສຸມຫາປຣິສມຊ຺ເຌ, ຕທາ ມໍ ຈຣຓນ຺ຕໂຄ;

ອຄ຺ຄໍ ສທ຺ຘາຘິມຸຕ຺ຕານໍ, ປຎ຺ຎເປສິ ມຫາມຕິ.

‘‘ສຕສຫສ຺ສິໂຕ ກປ຺ເປ, ຍໍ ກມ຺ມມກຣິໍ ຕທາ;

ທຸຄ຺ຄຕິໍ ນາຠິຊານາມິ, ພຸທ຺ຘປູຊາຍິທໍ ຜລໍ.

‘‘ກິເລສາ ຌາປິຕາ ມຍ຺ຫໍ…ເປ… ກຕໍ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ສາສນ’’ນ຺ຕິ.

ອຣຫຕ຺ຕໍ ປນ ປຕ຺ວາ ອຎ຺ຎໍ ພ຺ຍາກໂຣນ຺ໂຕປິ ເຖໂຣ ອິມາ ເອວ ຄາຖາ ອຠາສິ. ອຖ ນໍ ສຕ຺ຖາ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆມຊ຺ເຌ ນິສິນ຺ໂນ ສທ຺ຘາຘິມຸຕ຺ຕານໍ ອຄ຺ຄຏ຺ຐາເນ ຐເປສີຕິ.

ວກ຺ກລິຕ຺ເຖຣຄາຖາວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.