໔. ສຸມນຕ຺ເຖຣຄາຖາວຓ຺ຓນາ

ຍໍ ປຕ຺ຖຍາໂນຕິອາທິກາ ອາຍສ຺ມໂຕ ສຸມນຕ຺ເຖຣສ຺ສ ຄາຖາ. ກາ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ? ອຍມ຺ປິ ປຸຣິມພຸທ຺ເຘສຸ ກຕາຘິກາໂຣ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ຠເວ ປຸຎ຺ຎານິ ອຸປຈິນນ຺ໂຕ ອິໂຕ ປຎ຺ຈນວຸເຕ ກປ຺ເປ ພຸທ຺ຘສຸຎ຺ເຎ ໂລເກ ກຸລເຄເຫ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ວິຎ຺ຎຸຕໍ ປຕ຺ໂຕ ເອກໍ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘໍ ພ຺ຍາຘິຕໍ ທິສ຺ວາ ຫຣີຕກໍ ອທາສິ. ໂສ ເຕນ ປຸຎ຺ຎກມ຺ເມນ ເທວມນຸສ຺ເສສຸ ສໍສຣນ຺ໂຕ ອິມສ຺ມິໍ ພຸທ຺ຘຸປ຺ປາເທ ໂກສລຣຏ຺ເຐ ຄຫປຕິກຸເລ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ສຸມໂນຕິ ລທ຺ຘນາໂມ ສຸເຂນ ວຑ຺ຒິ. ຕສ຺ສ ປນ ມາຕຸໂລ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ອຣຫາ ຫຸຕ຺ວາ ອຣຎ຺ເຎ ວິຫຣນ຺ໂຕ ສຸມເນ ວຍປ຺ປຕ຺ເຕ ຕໍ ປພ຺ພາເຊຕ຺ວາ ຈຣິຕານຸກູລໍ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ອທາສິ. ໂສ ຕຕ຺ຖ ໂຍຄກມ຺ມໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ຈຕ຺ຕາຣິ ຌານານິ ປຎ຺ຈ ຈ ອຠິຎ຺ຎາໂຍ ນິພ຺ພຕ຺ເຕສິ. ອຖສ຺ສ ເຖໂຣ ວິປສ຺ສນາວິຘິໍ ອາຈິກ຺ຂິ. ໂສ ຈ ນຈິເຣເນວ ວິປສ຺ສນໍ ວຑ຺ເຒຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ເຕ ປຕິຏ຺ຐາສິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ອປທາເນ (ອປ. ເຖຣ ໒.໔໔.໖໐-໗໑) –

‘‘ຫຣີຕກໍ ອາມລກໍ, ອມ຺ພຊມ຺ພຸວິຠີຕກໍ;

ໂກລໍ ຠລ຺ລາຕກໍ ພິລ຺ລໍ, ສຍເມວ ຫຣາມຫໍ.

‘‘ທິສ຺ວານ ປພ຺ຠາຣຄຕໍ, ຌາຍິໍ ຌານຣຕໍ ມຸນິໍ;

ອາພາເຘນ ອາປີເຬນ຺ຕໍ, ອທຸຕີຍໍ ມຫາມຸນິໍ.

‘‘ຫຣີຕກໍ ຄເຫຕ຺ວານ, ສຍມ຺ຠຸສ຺ສ ອທາສຫໍ;

ຂາທມຕ຺ຕມ຺ຫິ ເຠສຊ຺ເຊ, ພ຺ຍາຘິ ປສ຺ສມ຺ຠິ ຕາວເທ.

‘‘ປຫີນທຣໂຖ ພຸທ຺ໂຘ, ອນຸໂມທມກາສິ ເມ;

ເຠສຊ຺ຊທາເນນິມິນາ, ພ຺ຍາຘິວູປສເມນ ຈ.

‘‘ເທວຠູໂຕ ມນຸສ຺ໂສ ວາ, ຊາໂຕ ວາ ອຎ຺ຎຊາຕິຍາ;

ສພ຺ພຕ຺ຖ ສຸຂິໂຕ ໂຫຕຸ, ມາ ຈ ເຕ ພ຺ຍາຘິມາຄມາ.

‘‘ອິທໍ ວຕ຺ວານ ສມ຺ພຸທ຺ໂຘ, ສຍມ຺ຠູ ອປຣາຊິໂຕ;

ນຠໍ ອພ຺ຠຸຄ຺ຄມີ ຘີໂຣ, ຫໍສຣາຊາວ ອມ຺ພເຣ.

‘‘ຍໂຕ ຫຣີຕກໍ ທິນ຺ນໍ, ສຍມ຺ຠຸສ຺ສ ມເຫສິໂນ;

ອິມໍ ຊາຕິໍ ອຸປາທາຍ, ພ຺ຍາຘິ ເມ ນຸປປຊ຺ຊຖ.

‘‘ອຍໍ ປຈ຺ຉິມໂກ ມຍ຺ຫໍ, ຈຣິໂມ ວຕ຺ຕເຕ ຠໂວ;

ຕິສ຺ໂສ ວິຊ຺ຊາ ສຈ຺ຉິກຕາ, ກຕໍ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ສາສນໍ.

‘‘ຈຕຸນ຺ນວຸຕິໂຕ ກປ຺ເປ, ເຠສຊ຺ຊມທທິໍ ຕທາ;

ທຸຄ຺ຄຕິໍ ນາຠິຊານາມິ, ເຠສຊ຺ຊສ຺ສ ອິທໍ ຜລໍ.

‘‘ກິເລສາ ຌາປິຕາ ມຍ຺ຫໍ…ເປ… ກຕໍ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ສາສນ’’ນ຺ຕິ.

ອຣຫຕ຺ເຕ ປນ ປຕິຏ຺ຐິໂຕ ເອກທິວສໍ ມາຕຸລຕ຺ເຖຣສ຺ສ ອຸປຏ຺ຐານໍ ອຄມາສິ. ຕໍ ເຖໂຣ ອຘິຄມໍ ປຸຈ຺ຉິ, ຕໍ ພ຺ຍາກໂຣນ຺ໂຕ –

໓໓໐. ‘‘ຍໍ ປຕ຺ຖຍາໂນ ຘມ຺ເມສຸ, ອຸປຊ຺ຌາໂຍ ອນຸຄ຺ຄຫິ;

ອມຕໍ ອຠິກງ຺ຂນ຺ຕໍ, ກຕໍ ກຕ຺ຕພ຺ພກໍ ມຍາ.

໓໓໑. ‘‘ອນຸປ຺ປຕ຺ໂຕ ສຈ຺ຉິກໂຕ, ສຍໍ ຘມ຺ໂມ ອນີຕິໂຫ;

ວິສຸທ຺ຘຎາໂຓ ນິກ຺ກງ຺ໂຂ, ພ຺ຍາກໂຣມິ ຕວນ຺ຕິເກ.

໓໓໒. ‘‘ປຸພ຺ເພນິວາສໍ ຊານາມິ, ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸ ວິໂສຘິຕໍ;

ສທຕ຺ໂຖ ເມ ອນຸປ຺ປຕ຺ໂຕ, ກຕໍ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ສາສນໍ.

໓໓໓. ‘‘ອປ຺ປມຕ຺ຕສ຺ສ ເມ ສິກ຺ຂາ, ສຸສ຺ສຸຕາ ຕວ ສາສເນ;

ສພ຺ເພ ເມ ອາສວາ ຂີຓາ, ນຕ຺ຖິ ທານິ ປຸນພ຺ຠໂວ.

໓໓໔. ‘‘ອນຸສາສິ ມໍ ອຣິຍວຕາ, ອນຸກມ຺ປິ ອນຸຄ຺ຄຫິ;

ອໂມໂຆ ຕຸຍ຺ຫໂມວາໂທ, ອນ຺ເຕວາສິມ຺ຫິ ສິກ຺ຂິໂຕ’’ຕິ. –

ອິມາຫິ ປຎ຺ຈຫິ ຄາຖາຫິ ສີຫນາທໍ ນທນ຺ໂຕ ອຎ຺ຎໍ ພ຺ຍາກາສິ.

ຕຕ຺ຖ ຍໍ ປຕ຺ຖຍາໂນ ຘມ຺ເມສຸ, ອຸປຊ຺ຌາໂຍ ອນຸຄ຺ຄຫິ. ອມຕໍ ອຠິກງ຺ຂນ຺ຕນ຺ຕິ ສມຖວິປສ຺ສນາທີສຸ ອນວຊ຺ຊຘມ຺ເມສຸ ຍໍ ຘມ຺ມໍ ມຍ຺ຫໍ ປຕ຺ຖຍນ຺ໂຕ ອາກງ຺ຂນ຺ໂຕ ອຸປຊ຺ຌາໂຍ ອມຕໍ ນິພ຺ພານໍ ອຠິກງ຺ຂນ຺ຕໍ ມໍ ໂອວາທທານວເສນ ອນຸຄ຺ຄຓ຺ຫິ. ກຕໍ ກຕ຺ຕພ຺ພກໍ ມຍາຕິ ຕສ຺ສ ອຘິຄມຕ຺ຖໍ ກຕ຺ຕພ຺ພໍ ປຣິຎ຺ຎາທິໂສຬສວິຘໍ ກິຈ຺ຈໍ ກຕໍ ນິຏ຺ຐາປິຕໍ ມຍາ.

ຕໂຕ ເອວ ອນຸປ຺ປຕ຺ໂຕ ອຘິຄໂຕ ຈຕຸພ຺ພິໂຘປິ ມຄ຺ຄຘມ຺ໂມ ສຈ຺ຉິກໂຕ. ສຍໍ ຘມ຺ໂມ ອນີຕິໂຫຕິ ສຍໍ ອຕ຺ຕນາເຍວ ນິພ຺ພານຘມ຺ໂມ ຜລຘມ຺ໂມ ຈ ອນີຕິໂຫ ອສນ຺ທິທ຺ໂຘ ອຕ຺ຕປຈ຺ຈກ຺ໂຂ ກໂຕ, ‘‘ອິຕິຫ, ອິຕິ ກິຣາ’’ຕິ ປວຕ຺ຕິຍາ ອິຕິຫສງ຺ຂາຕໍ ສໍສຍໍ ສມຸຈ຺ຉິນ຺ທນ຺ໂຕເຍວ ອຣິຍມຄ຺ໂຄ ປວຕ຺ຕຕິ. ເຕນາຫ ‘‘ວິສຸທ຺ຘຎາໂຓ ນິກ຺ກງ຺ໂຂ’’ຕິອາທິ. ຕຕ຺ຖ ວິສຸທ຺ຘຎາໂຓຕິ ສພ຺ພສໍກິເລສວິສຸທ຺ຘິຍາ ວິສຸທ຺ຘຎາໂຓ. ຕວນ຺ຕິເກຕິ ຕວ ສມີເປ.

ສທຕ຺ໂຖຕິ ອຣຫຕ຺ຕໍ. ສິກ຺ຂາຕິ ອຘິສີລສິກ຺ຂາທໂຍ. ສຸສ຺ສຸຕາຕິ ປຣິຍຕ຺ຕິພາຫຸສຈ຺ຈສ຺ສ ປຏິເວຘພາຫຸສຈ຺ຈສ຺ສ ຈ ປາຣິປູຣິວເສນ ສຸຏ຺ຐຸ ສຸຕາ. ຕວ ສາສເນຕິ ຕວ ໂອວາເທ ອນຸສິຏ຺ຐິຍໍ ຐິຕສ຺ສ.

ອຣິຍວຕາຕິ ສຸວິສຸທ຺ຘສີລາທິວຕສມາທາເນນ. ອນ຺ເຕວາສິມ຺ຫິ ສິກ຺ຂິໂຕຕິ ຕຸຍ຺ຫໍ ສມີເປ ຈິຓ຺ຓພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍວາສຕາຍ ອນ຺ເຕວາສີ ສິກ຺ຂິຕວາ ສິກ຺ຂິຕອຘິສີລາທິສິກ຺ໂຂ ອມ຺ຫີຕິ.

ສຸມນຕ຺ເຖຣຄາຖາວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.