໑໒. ໂກສິຍຕ຺ເຖຣຄາຖາວຓ຺ຓນາ

ໂຍ ເອວ ຄຣູນນ຺ຕິອາທິກາ ອາຍສ຺ມໂຕ ໂກສິຍຕ຺ເຖຣສ຺ສ ຄາຖາ. ກາ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ? ອຍມ຺ປິ ປຸຣິມພຸທ຺ເຘສຸ ກຕາຘິກາໂຣ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ຠເວ ວິວຏ຺ຏູປນິສ຺ສຍໍ ກຸສລໍ ອຸປຈິນນ຺ໂຕ ວິປສ຺ສິສ຺ສ ຠຄວໂຕ ກາເລ ກຸລເຄເຫ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ວິຎ຺ຎຸຕໍ ປຕ຺ໂຕ ເອກທິວສໍ ສຕ຺ຖາຣໍ ທິສ຺ວາ ປສນ຺ນຈິຕ຺ໂຕ ອຸຈ຺ຉຸຂຓ຺ຑິກໍ ອທາສິ. ໂສ ເຕນ ປຸຎ຺ຎກມ຺ເມນ ເທວມນຸສ຺ເສສຸ ສໍສຣນ຺ໂຕ ອິມສ຺ມິໍ ພຸທ຺ຘຸປ຺ປາເທ ມຄຘຣຏ຺ເຐ ພ຺ຣາຫ຺ມຓກຸເລ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ, ໂກສິໂຍຕິສ຺ສ ໂຄຕ຺ຕວເສນ ນາມໍ ອກາສິ. ໂສ ວິຎ຺ຎຸຕໍ ປຕ຺ໂຕ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ຘມ຺ມເສນາປຕິໍ ອຠິຓ຺ຫໍ ອຸປສງ຺ກມຕິ, ຕສ຺ສ ສນ຺ຕິເກ ຘມ຺ມໍ ສຸຓາຕິ. ໂສ ເຕນ ສາສເນ ປຏິລທ຺ຘສທ຺ໂຘ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ອນຸຍຸຎ຺ຊນ຺ໂຕ ນຈິຣສ຺ເສວ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ອປທາເນ (ອປ. ເຖຣ ໒.໔໔.໔໔-໔໙) –

‘‘ນຄເຣ ພນ຺ຘຸມຕິຍາ, ທ຺ວາຣປາໂລ ອໂຫສຫໍ;

ອທ຺ທສໍ ວິຣຊໍ ພຸທ຺ຘໍ, ສພ຺ພຘມ຺ມານ ປາຣຄຸໍ.

‘‘ອຸຈ຺ຉຸຂຓ຺ຑິກມາທາຍ ພຸທ຺ຘເສຏ຺ຐສ຺ສທາສຫໍ;

ປສນ຺ນຈິຕ຺ໂຕ ສຸມໂນ, ວິປສ຺ສິສ຺ສ ມເຫສິໂນ.

‘‘ເອກນວຸຕິໂຕ ກປ຺ເປ, ຍໍ ອຸຈ຺ຉຸມທທິໍ ຕທາ;

ທຸຄ຺ຄຕິໍ ນາຠິຊານາມິ, ອຸຈ຺ຉຸຂຓ຺ຑສ຺ສິທໍ ຜລໍ.

‘‘ກິເລສາ ຌາປິຕາ ມຍ຺ຫໍ…ເປ… ກຕໍ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ສາສນ’’ນ຺ຕິ.

ອຣຫຕ຺ຕໍ ປນ ປຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ປຏິປຕ຺ຕິໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂິຕ຺ວາ ຄຣຸວາສໍ ສປ຺ປຸຣິສູປນິສ຺ສຍຎ຺ຈ ປສໍສນ຺ໂຕ –

໓໗໐. ‘‘ໂຍ ເວ ຄຣູນໍ ວຈນຎ຺ຎຸ ຘີໂຣ, ວເສ ຈ ຕມ຺ຫິ ຊນເຍຖ ເປມໍ;

ໂສ ຠຕ຺ຕິມາ ນາມ ຈ ໂຫຕິ ປຓ຺ຑິໂຕ, ຎຕ຺ວາ ຈ ຘມ຺ເມສຸ ວິເສສິ ອສ຺ສ.

໓໗໑. ‘‘ຍໍ ອາປທາ ອຸປ຺ປຕິຕາ ອຸຬາຣາ, ນກ຺ຂມ຺ຠຍນ຺ເຕ ປຏິສງ຺ຂຍນ຺ຕໍ;

ໂສ ຖາມວາ ນາມ ຈ ໂຫຕິ ປຓ຺ຑິໂຕ, ຎຕ຺ວາ ຈ ຘມ຺ເມສຸ ວິເສສິ ອສ຺ສ.

໓໗໒. ‘‘ໂຍ ເວ ສມຸທ຺ໂທວ ຐິໂຕ ອເນໂຊ, ຄມ຺ຠີຣປຎ຺ໂຎ ນິປຸຓຕ຺ຖທສ຺ສີ;

ອສໍຫາຣິໂຍ ນາມ ຈ ໂຫຕິ ປຓ຺ຑິໂຕ, ຎຕ຺ວາ ຈ ຘມ຺ເມສຸ ວິເສສິ ອສ຺ສ.

໓໗໓. ‘‘ພຫຸສ຺ສຸໂຕ ຘມ຺ມຘໂຣ ຈ ໂຫຕິ, ຘມ຺ມສ຺ສ ໂຫຕິ ອນຸຘມ຺ມຈາຣີ;

ໂສ ຕາທິໂສ ນາມ ຈ ໂຫຕິ ປຓ຺ຑິໂຕ, ຎຕ຺ວາ ຈ ຘມ຺ເມສຸ ວິເສສິ ອສ຺ສ.

໓໗໔. ‘‘ອຕ຺ຖຎ຺ຈ ໂຍ ຊານາຕິ ຠາສິຕສ຺ສ,

ອຕ຺ຖຎ຺ຈ ຎຕ຺ວານ ຕຖາ ກໂຣຕິ;

ອຕ຺ຖນ຺ຕໂຣ ນາມ ສ ໂຫຕິ ປຓ຺ຑິໂຕ,

ຎຕ຺ວາ ຈ ຘມ຺ເມສຸ ວິເສສິ ອສ຺ສາ’’ຕິ. –

ອິມາ ປຎ຺ຈ ຄາຖາ ອຠາສິ.

ຕຕ຺ຖ ໂຍຕິ ຂຕ຺ຕິຍາທີສຸ ຈຕູສຸ ປຣິສາສຸ ໂຍ ໂກຈິ. ເວຕິ ພ຺ຍຕ຺ຕໍ. ຄຣູນນ຺ຕິ ສີລາທິຄຣຸຄຸຓຍຸຕ຺ຕານໍ ປຓ຺ຑິຕານໍ. ວຈນຎ຺ຎູຕິ ເຕສໍ ອນຸສາສນີວຈນໍ ຊານນ຺ໂຕ, ຍຖານຸສິຏ຺ຐໍ ປຏິປຊ຺ຊມາໂນ ປຏິປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ຈ ຕສ຺ສ ຜລໍ ຊານນ຺ໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຘີໂຣຕິ ຘິຕິສມ຺ປນ຺ໂນ. ວເສ ຈ ຕມ຺ຫິ ຊນເຍຖ ເປມນ຺ຕິ ຕສ຺ມິໍ ຄຣູນໍ ວຈເນ ໂອວາເທ ວເສຍ຺ຍ ຍຖານຸສິຏ຺ຐໍ ປຏິປຊ຺ເຊຍ຺ຍ, ປຏິປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ‘‘ອິມິນາ ວຕາຫໍ ໂອວາເທນ ອິມໍ ຊາຕິອາທິທຸກ຺ຂໍ ວີຕິວຕ຺ໂຕ’’ຕິ ຕຕ຺ຖ ຊນເຍຖ ເປມໍ ຄາຣວໍ ອຸປ຺ປາເທຍ຺ຍ. ອິທຎ຺ຫິ ທ຺ວຍໍ ‘‘ຄຣູນໍ ວຈນຎ຺ຎຸ ຘີໂຣ’’ຕິ ປທທ຺ວເຍນ ວຸຕ຺ຕສ຺ເສວຕ຺ຖສ຺ສ ປາກຏກຣຓໍ. ໂສຕິ ໂຍ ຄຣູນໍ ວຈນຎ຺ຎູ ຘີໂຣ, ໂສ ຍຖານຸສິຏ຺ຐໍ ປຏິປຕ຺ຕິຍາ ຕຕ຺ຖ ຠຕ຺ຕິມາ ຈ ນາມ ໂຫຕິ, ຊີວິຕເຫຕຸປິ ຕສ຺ສ ອນຕິກ຺ກມນໂຕ ປຓ຺ຑິໂຕ ຈ ນາມ ໂຫຕິ. ຎຕ຺ວາ ຈ ຘມ຺ເມສຸ ວິເສສິ ອສ຺ສາຕິ ຕຖາ ປຏິປຊ຺ຊນ຺ໂຕ ຈ ຕາຍ ເອວ ປຏິປຕ຺ຕິຍາ ຈຕຸນ຺ນໍ ອຣິຍສຈ຺ຈານໍ ຊານນເຫຕຸ ໂລກິຍໂລກຸຕ຺ຕຣຘມ຺ເມສຸ ວິຊ຺ຊາຕ຺ຕຍາທິວເສນ ‘‘ເຕວິຊ຺ໂຊ, ຉຬຠິຎ຺ໂຎ, ປຏິສມ຺ຠິທາປຕ຺ໂຕ’’ຕິ ວິເສສິ ວິເສສວາ ສິຍາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ຍນ຺ຕິ ຍໍ ປຸຄ຺ຄລໍ ປຏິປຕ຺ຕິຍາ ອນ຺ຕຣາຍກຣຓໂຕ ‘‘ອາປທາ’’ຕິ ລທ຺ຘໂວຫາຣາ ໂສຕຸຓ຺ຫຂຸປ຺ປິປາສາທິປາກຏປຣິສ຺ສຍາ ເຈວ ຣາຄາທິປຏິຈ຺ຉນ຺ນປຣິສ຺ສຍາ ຈ ອຸປ຺ປຕິຕາ ອຸປ຺ປນ຺ນາ, ອຸຬາຣາ ພລວນ຺ໂຕປິ ນກ຺ຂມ຺ຠຍນ຺ເຕ ນ ກິຎ຺ຈິ ຈາເລນ຺ຕິ. ກສ຺ມາ? ປຏິສງ຺ຂຍນ຺ຕນ຺ຕິ ປຏິສງ຺ຂາຍມານໍ ປຏິສງ຺ຂານພເລ ຐິຕນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ໂສຕິ ໂຍ ທຬ຺ຫຕຣາຫິ ອາປທາຫິປິ ອກ຺ຂມ຺ຠນີໂຍ, ໂສ ຖາມວາ ຘິຕິມາ ທຬ຺ຫປຣກ຺ກໂມ ນາມ ໂຫຕິ. ອນວເສສສໍກິເລສປກ຺ຂສ຺ສ ອຠິຠວນກປຎ຺ຎາພລສມງ຺ຄິຕາຍ ປຓ຺ຑິໂຕ ຈ ນາມ ໂຫຕິ. ຕຖາຠູໂຕ ຈ ຎຕ຺ວາ ຈ ຘມ຺ເມສຸ ວິເສສິ ອສ຺ສາຕິ ຕໍ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຖເມວ.

ສມຸທ຺ໂທວ ຐິໂຕຕິ ສມຸທ຺ໂທ ວິຍ ຐິຕສຠາໂວ. ຍຖາ ຫິ ຈຕຸຣາສີຕິໂຍຊນສຫສ຺ສຄມ຺ຠີເຣ ສິເນຣຸປາທສມີເປ ມຫາສມຸທ຺ໂທ ອຏ຺ຐຫິປິ ທິສາຫິ ອຸຏ຺ຐິເຕຫິ ປກຕິວາເຕຫິ ອນິຎ຺ຊນໂຕ ຐິໂຕ ອເນໂຊ ຄມ຺ຠີໂຣ ຈ, ເອວໍ ກິເລສວາເຕຫິ ຕິຕ຺ຖິຍວາທວາເຕຫິ ຈ ອກມ຺ປນີຍໂຕ ຐິໂຕ ອເນໂຊ. ຄມ຺ຠີຣສ຺ສ ອນຸປຈິຕຎາຓສມ຺ຠາເຣຫິ ອລທ຺ຘຄາຘສ຺ສ ນິປຸຓສ຺ສ ສຸຂຸມສ຺ສ ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປາທາທິອຕ຺ຖສ຺ສ ປຏິວິຊ຺ຌເນນ ຄມ຺ຠີຣປຎ຺ໂຎ ນິປຸຓຕ຺ຖທສ຺ສີ. ອສໍຫາຣິໂຍ ນາມ ຈ ໂຫຕິ ປຓ຺ຑິໂຕ ໂສ ຕາທິໂສ ປຸຄ຺ຄໂລ ກິເລເສຫິ ເທວປຸຕ຺ຕມາຣາທີສຸ ວາ ເກນຈິ ອສໍຫາຣິຍຕາຍ ອສໍຫາຣິໂຍ ນາມ ໂຫຕິ, ຍຖາວຸຕ຺ເຕນ ອຕ຺ເຖນ ປຓ຺ຑິໂຕ ຈ ນາມ ໂຫຕິ. ເສສໍ ວຸຕ຺ຕນຍເມວ.

ພຫຸສ຺ສຸໂຕຕິ ປຣິຍຕ຺ຕິພາຫຸສຈ຺ຈວເສນ ພຫຸສ຺ສຸໂຕ, ສຸຕ຺ຕເຄຍ຺ຍາທິ ພຫຸໍ ສຸຕໍ ເອຕສ຺ສາຕິ ພຫຸສ຺ສຸໂຕ. ຕເມວ ຘມ຺ມໍ ສຸວຓ຺ຓຠາຊເນ ປກ຺ຂິຕ຺ຕສີຫວສໍ ວິຍ ອວິນສ຺ສນ຺ຕເມວ ຘາເຣຕີຕິ ຘມ຺ມຘໂຣ ຈ ໂຫຕິ. ຘມ຺ມສ຺ສ ໂຫຕິ ອນຸຘມ຺ມຈາຣີຕິ ຍຖາສຸຕສ຺ສ ຍຖາປຣິຍຕ຺ຕສ຺ສ ຘມ຺ມສ຺ສ ອຕ຺ຖມຎ຺ຎາຍ ຘມ຺ມມຎ຺ຎາຍ ນວໂລກຸຕ຺ຕຣຘມ຺ມສ຺ສ ອນຸຣູປໍ ຘມ຺ມໍ ປຸພ຺ພຠາຄປຏິປທາສງ຺ຂາຕໍ ຈຕຸປາຣິສຸທ຺ຘິສີລຘຸຕງ຺ຄອສຸຠກມ຺ມຏ຺ຐານາທິເຠທໍ ຈຣຕິ ປຏິປຊ຺ຊຕີຕິ ອນຸຘມ຺ມຈາຣີ ໂຫຕິ, ‘‘ອຊ຺ຊ ອຊ຺ເຊວາ’’ຕິ ປຏິເວຘໍ ອາກງ຺ຂນ຺ໂຕ ວິຈຣຕິ. ໂສ ຕາທິໂສ ນາມ ຈ ໂຫຕິ ປຓ຺ຑິໂຕຕິ ໂຍ ປຸຄ຺ຄໂລ ຍໍ ຄຣຸໍ ນິສ຺ສາຍ ພຫຸສ຺ສຸໂຕ ຘມ຺ມຘໂຣ ຘມ຺ມສ຺ສ ຈ ອນຸຘມ຺ມຈາຣີ ໂຫຕິ. ໂສ ຈ ຕາທິໂສ ເຕນ ຄຣຸນາ ສທິໂສ ປຓ຺ຑິໂຕ ນາມ ໂຫຕິ ປຏິປຕ຺ຕິຍາ ສທິສຠາວໂຕ. ຕຖາຠູໂຕ ປນ ໂສ ຎຕ຺ວາ ຈ ຘມ຺ເມສຸ ວິເສສິ ອສ຺ສ, ຕໍ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຖໍວ.

ອຕ຺ຖຎ຺ຈ ໂຍ ຊານາຕິ ຠາສິຕສ຺ສາຕິ ໂຍ ປຸຄ຺ຄໂລ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ເຘນ ຠາສິຕສ຺ສ ປຣິຍຕ຺ຕິຘມ຺ມສ຺ສ ອຕ຺ຖໍ ຊານາຕິ. ຊານນ຺ໂຕ ປນ ‘‘ອິຘ ສີລໍ ວຸຕ຺ຕໍ, ອິຘ ສມາຘິ, ອິຘ ປຎ຺ຎາ’’ຕິ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ຍຖາວຸຕ຺ຕໍ ອຕ຺ຖຎ຺ຈ ຎຕ຺ວານ ຕຖາ ກໂຣຕິ ຍຖາ ສຕ຺ຖາຣາ ອນຸສິຏ຺ຐໍ, ຕຖາ ປຏິປຊ຺ຊຕິ. ອຕ຺ຖນ຺ຕໂຣ ນາມ ສ ໂຫຕິ ປຓ຺ຑິໂຕຕິ ໂສ ເອວຣູໂປ ປຸຄ຺ຄໂລ ອຕ຺ຖນ຺ຕໂຣ ອຕ຺ຖກາຣຓາ ສີລາທິອຕ຺ຖຊານນມຕ຺ຕເມວ ອຸປນິສ຺ສຍໍ ກຕ຺ວາ ປຓ຺ຑິໂຕ ໂຫຕິ. ເສສໍ ວຸຕ຺ຕນຍເມວ.

ເອຕ຺ຖ ຈ ປຐມຄາຖາຍ ‘‘ໂຍ ເວ ຄຣູນ’’ນ຺ຕິອາທິນາ ສທ຺ຘູປນິສ຺ສໂຍ ວິເສສຠາໂວ ວຸຕ຺ໂຕ, ທຸຕິຍຄາຖາຍ ‘‘ຍໍ ອາປທາ’’ຕິ ອາທິນາ ວີຣິຍູປນິສ຺ສໂຍ, ຕຕິຍຄາຖາຍ ‘‘ໂຍ ເວ ສມຸທ຺ໂທວ ຐິໂຕ’’ຕິອາທິນາ ສມາຘູປນິສ຺ສໂຍ, ຈຕຸຕ຺ຖຄາຖາຍ ‘‘ພຫຸສ຺ສຸໂຕ’’ຕິອາທິນາ ສຕູປນິສ຺ສໂຍ, ປຎ຺ຈມຄາຖາຍ ‘‘ອຕ຺ຖຎ຺ຈ ໂຍ ຊານາຕີ’’ຕິອາທິນາ ປຎ຺ຎູປນິສ຺ສໂຍ ວິເສສຠາໂວ ວຸຕ຺ໂຕຕິ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ໂກສິຍຕ຺ເຖຣຄາຖາວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ປຎ຺ຈກນິປາຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.