໖. ເສນກຕ຺ເຖຣຄາຖາວຓ຺ຓນາ

ສ຺ວາຄຕໍ ວຕາຕິອາທິກາ ອາຍສ຺ມໂຕ ເສນກຕ຺ເຖຣສ຺ສ ຄາຖາ. ກາ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ? ອຍມ຺ປິ ປຸຣິມພຸທ຺ເຘສຸ ກຕາຘິກາໂຣ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ຠເວ ປຸຎ຺ຎານິ ອຸປຈິນນ຺ໂຕ ສິຂິສ຺ສ ຠຄວໂຕ ກາເລ ກຸລເຄເຫ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ວິຎ຺ຎຸຕໍ ປຕ຺ໂຕ ເອກທິວສໍ ສຕ຺ຖາຣໍ ທິສ຺ວາ ປສນ຺ນມານໂສ ໂມຣຫຕ຺ເຖນ ຠຄວນ຺ຕໍ ປູເຊສິ. ໂສ ເຕນ ປຸຎ຺ຎກມ຺ເມນ ເທວມນຸສ຺ເສສຸ ສໍສຣນ຺ໂຕ ອິມສ຺ມິໍ ພຸທ຺ຘຸປ຺ປາເທ ພ຺ຣາຫ຺ມຓກຸເລ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ອຸຣຸເວລກສ຺ສປຕ຺ເຖຣສ຺ສ ຠຄິນິຍາ ກຸຈ຺ຉິມ຺ຫິ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ, ເສນໂກຕິສ຺ສ ນາມໍ ອໂຫສິ. ໂສ ວຍປ຺ປຕ຺ໂຕ ພ຺ຣາຫ຺ມຓານໍ ວິຊ຺ຊາສິປ຺ເປສຸ ນິປ຺ຜຕ຺ຕິໍ ຄໂຕ ຆຣາວາສໍ ວສຕິ. ເຕນ ຈ ສມເຍນ ມຫາຊໂນ ສໍວຈ຺ຉເຣ ສໍວຈ຺ຉເຣ ຜຄ຺ຄຸນມາເສ ອຸຕ຺ຕຣຜຄ຺ຄຸນນກ຺ຂຕ຺ເຕ ອຸສ຺ສວໍ ອນຸຠວນ຺ໂຕ ຄຍາຍໍ ຕິຕ຺ຖາຠິເສກໍ ກໂຣຕິ. ເຕນ ຕໍ ອຸສ຺ສວໍ ‘‘ຄຍາຜຄ຺ຄູ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ. ອຖ ຠຄວາ ຕາທິເສ ອຸສ຺ສວທິວເສ ເວເນຍ຺ຍານຸກມ຺ປາຍ ຄຍາຕິຕ຺ຖສມີເປ ວິຫຣຕິ, ມຫາຊໂນປິ ຕິຕ຺ຖາຠິເສກາຘິປ຺ປາເຍນ ຕໂຕ ຕໂຕ ຕໍ ຐານໍ ອຸປຄຈ຺ຉຕິ. ຕສ຺ມິໍ ຂເຓ ເສນໂກປິ ຕິຕ຺ຖາຠິເສກຕ຺ຖໍ ຕໍ ຐານໍ ອຸປຄໂຕ ສຕ຺ຖາຣໍ ຘມ຺ມໍ ເທເສນ຺ຕໍ ທິສ຺ວາ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຘມ຺ມໍ ສຸຕ຺ວາ ປຏິລທ຺ຘສທ຺ໂຘ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ວິປສ຺ສນາຍ ກມ຺ມໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ນຈິຣສ຺ເສວ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ອປທາເນ (ອປ. ເຖຣ ໒.໔໖.໙-໑໖) –

‘‘ໂມຣຫຕ຺ຖໍ ຄເຫຕ຺ວານ, ອຸເປສິໍ ໂລກນາຍກໍ;

ປສນ຺ນຈິຕ຺ໂຕ ສຸມໂນ, ໂມຣຫຕ຺ຖມທາສຫໍ.

‘‘ອິມິນາ ໂມຣຫຕ຺ເຖນ, ເຈຕນາປຓິຘີຫິ ຈ;

ນິພ຺ພາຍິໍສຸ ຕໂຍ ອຄ຺ຄີ, ລຠາມິ ວິປຸລໍ ສຸຂໍ.

‘‘ອໂຫ ພຸທ຺ໂຘ ອໂຫ ຘມ຺ໂມ, ອໂຫ ໂນ ສຕ຺ຖຸສມ຺ປທາ;

ທຕ຺ວານຫໍ ໂມຣຫຕ຺ຖໍ, ລຠາມິ ວິປຸລໍ ສຸຂໍ.

‘‘ຕິຍຄ຺ຄີ ນິພ຺ພຸຕາ ມຍ຺ຫໍ, ຠວາ ສພ຺ເພ ສມູຫຕາ;

ສພ຺ພາສວາ ປຣິກ຺ຂີຓາ, ນຕ຺ຖິ ທານິ ປຸນພ຺ຠໂວ.

‘‘ເອກຕິໍເສ ອິໂຕ ກປ຺ເປ, ຍໍ ທານມທທິໍ ຕທາ;

ທຸຄ຺ຄຕິໍ ນາຠິຊານາມິ, ໂມຣຫຕ຺ຖສ຺ສິທໍ ຜລໍ.

‘‘ກິເລສາ ຌາປິຕາ ມຍ຺ຫໍ…ເປ… ກຕໍ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ສາສນ’’ນ຺ຕິ.

ອຣຫຕ຺ຕໍ ປນ ປຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ປຏິປຕ຺ຕິໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂິຕ຺ວາ ສຎ຺ຊາຕໂສມນສ຺ໂສ ອຸທານວເສນ –

໒໘໗. ‘‘ສ຺ວາຄຕໍ ວຕ ເມ ອາສິ, ຄຍາຍໍ ຄຍຜຄ຺ຄຸຍາ;

ຍໍ ອທ຺ທສາສິໍ ສມ຺ພຸທ຺ຘໍ, ເທເສນ຺ຕໍ ຘມ຺ມມຸຕ຺ຕມໍ.

໒໘໘. ‘‘ມຫປ຺ປຠໍ ຄຓາຈຣິຍໍ, ອຄ຺ຄປຕ຺ຕໍ ວິນາຍກໍ;

ສເທວກສ຺ສ ໂລກສ຺ສ, ຊິນໍ ອຕຸລທສ຺ສນໍ.

໒໘໙. ‘‘ມຫານາຄໍ ມຫາວີຣໍ, ມຫາຊຸຕິມນາສວໍ;

ສພ຺ພາສວປຣິກ຺ຂີຓໍ, ສຕ຺ຖາຣມກຸໂຕຠຍໍ.

໒໙໐. ‘‘ຈິຣສງ຺ກິລິຏ຺ຐໍ ວຕ ມໍ, ທິຏ຺ຐິສນ຺ທານພນ຺ຘິຕໍ;

ວິໂມຈຍິ ໂສ ຠຄວາ, ສພ຺ພຄນ຺ເຖຫິ ເສນກ’’ນ຺ຕິ. –

ຈຕສ຺ໂສ ຄາຖາ ອຠາສິ.

ຕຕ຺ຖ ສ຺ວາຄຕໍ ວຕ ເມ ອາສີຕິ ມຍາ ສຸຏ຺ຐຸ ອາຄຕໍ ວຕ ອາສິ. ມມ ວາ ສຸນ຺ທຣໍ ວຕ ອາຄມນໍ ອາສິ. ຄຍາຍນ຺ຕິ ຄຍາຕິຕ຺ຖສມີເປ. ຄຍຜຄ຺ຄຸຍາຕິ ‘‘ຄຍາຜຄ຺ຄູ’’ຕິ ລທ຺ຘໂວຫາເຣ ຜຄ຺ຄຸນມາສສ຺ສ ອຸຕ຺ຕຣຜຄ຺ຄຸນີນກ຺ຂຕ຺ເຕ. ‘‘ຍ’’ນ຺ຕິອາທິ ສ຺ວາຄຕຠາວສ຺ສ ກາຣຓທສ຺ສນໍ. ຕຕ຺ຖ ຍນ຺ຕິ ຍສ຺ມາ. ອທ຺ທສາສິນ຺ຕິ ອທ຺ທກ຺ຂິໍ. ສມ຺ພຸທ຺ຘນ຺ຕິ ສມ຺ມາ ສາມໍ ສພ຺ພຘມ຺ມານໍ ພຸທ຺ຘຕ຺ຕາ ສມ຺ພຸທ຺ຘໍ. ເທເສນ຺ຕໍ ຘມ຺ມມຸຕ຺ຕມນ຺ຕິ ອຸຕ຺ຕມໍ ອຄ຺ຄໍ ສພ຺ພເສຏ຺ຐໍ ເອກນ຺ຕນິຍ຺ຍານິກໍ ຘມ຺ມໍ ເວເນຍ຺ຍຊ຺ຌາສຍານຸຣູປໍ ຠາສນ຺ຕໍ.

ມຫປ຺ປຠນ຺ຕິ ມຫຕິຍາ ສຣີຣປ຺ປຠາຍ ຎາຓປ຺ປຠາຍ ຈ ສມນ຺ນາຄຕໍ. ຄຓາຈຣິຍນ຺ຕິ ຠິກ຺ຂຸປຣິສາທີນໍ ຄຓານໍ ອຸຕ຺ຕເມນ ທມເຖນ ອາຈາຣສິກ຺ຂາປເນນ ຄຓາຈຣິຍໍ. ອຄ຺ຄຠູຕານໍ ສີລາທີນໍ ຄຸຓານໍ ອຘິຄເມນ ອຄ຺ຄປ຺ປຕ຺ຕໍ. ເທວມນຸສ຺ສາທີນໍ ປຣເມນ ວິນເຍນ ວິນຍນໂຕ, ສຍໍ ນາຍກຣຫິຕຕ຺ຕາ ຈ ວິນາຍກໍ. ເກນຈິ ອນຠິຠູໂຕ ຫຸຕ຺ວາ ສກລໍ ໂລກໍ ອຠິຠວິຕ຺ວາ ຐິຕຕ຺ຕາ, ປຎ຺ຈນ຺ນມ຺ປິ ມາຣານໍ ຊິຕຕ຺ຕາ ຈ ສເທວກສ຺ສ ໂລກສ຺ສ ຊິນໍ ສເທວເກ ໂລເກ ອຄ຺ຄຊິນໍ, ພາຕ຺ຕິໍສວຣມຫາປຸຣິສລກ຺ຂຓອສີຕິອນຸພ຺ຍຎ຺ຊນາທິປຏິມຓ຺ຑິຕຣູປກາຍຕາຍ ທສພລຈຕຸເວສາຣຊ຺ຊາທິຄຸຓປຏິມຓ຺ຑິຕຘມ຺ມກາຍຕາຍ ຈ ສເທວເກນ ໂລເກນ ອປຣິເມຍ຺ຍທສ຺ສນຕາຍ ອສທິສທສ຺ສນຕາຍ ຈ ອຕຸລທສ຺ສນໍ.

ຄຕິພລປຣກ຺ກມາທິສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ ມຫານາຄສທິສຕ຺ຕາ, ນາເຄສຸປິ ຂີຓາສເວສຸ ມຫານຸຠາວຕາຍ ຈ ມຫານາຄໍ. ມາຣເສນາວິມຖນໂຕ ມຫາວິກ຺ກນ຺ຕຕາຍ ຈ ມຫາວີຣໍ. ມຫາຊຸຕິນ຺ຕິ ມຫາປຕາປໍ ມຫາເຕຊນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ນຕ຺ຖິ ເອຕສ຺ສ ຈຕ຺ຕາໂຣປິ ອາສວາຕິ ອນາສວໍ. ສພ຺ເພ ອາສວາ ສວາສນາ ປຣິກ຺ຂີຓາ ເອຕສ຺ສາຕິ ສພ຺ພາສວປຣິກ຺ຂີຓໍ. ກາມໍ ສາວກພຸທ຺ຘາ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘາ ຈ ຂີຓາສວາວ, ສພ຺ພຎ຺ຎຸພຸທ຺ຘາ ເອວ ປນ ສວາສເນ ອາສເວ ເຂເປນ຺ຕີຕິ ທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ‘‘ອນາສວ’’ນ຺ຕິ ວຕ຺ວາ ປຸນ ‘‘ສພ຺ພາສວປຣິກ຺ຂີຓ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ສພ຺ເພ ອາສວາ ສວາສນາ ປຣິກ຺ຂີຓາ ເອຕສ຺ສາຕິ ສພ຺ພາສວປຣິກ຺ຂີຓ’’ນ຺ຕິ. ທິຏ຺ຐຘມ຺ມິກສມ຺ປຣາຍິກປຣມຕ຺ເຖຫິ ຍຖາຣຫໍ ເວເນຍ຺ຍານໍ ອນຸສາສນໂຕ ສຕ຺ຖາຣໍ, ຈຕຸເວສາຣຊ຺ຊວິສາຣທຕາຍ ກຸໂຕຈິປິ ຠຍາຠາວໂຕ ອກຸໂຕຠຍໍ, ເອວຣູປໍ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘໍ ຍໍ ຍສ຺ມາ ອທ຺ທສາສິໍ, ຕສ຺ມາ ສ຺ວາຄຕໍ ວຕ ເມ ອາສີຕິ ໂຍຊນາ.

ອິທານິ ສຕ຺ຖຸ ທສ຺ສເນນ ອຕ຺ຕນາ ລທ຺ຘຄຸຓໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ຈຕຸຕ຺ຖໍ ຄາຖມາຫ. ຕສ຺ສຕ຺ໂຖ – ກຎ຺ຊິຍປຸຓ຺ຓລາພຸ ວິຍ ຕກ຺ກຠຣິຕຈາຏິ ວິຍ ວສາປີຕປິໂລຕິກາ ວິຍ ຈ ສໍກິເລສວຕ຺ຖູຫິ ອນມຕຄ຺ເຄ ສໍສາເຣ ຈິຣກາລໍ ສໍກິລິຏ຺ຐໍ. ຄທ຺ທຸລພນ຺ຘິຕໍ ວິຍ ຖມ຺ເຠ ສາຣເມຍໍ ສກ຺ກາຍຖມ຺ເຠ ທິຏ຺ຐິສນ຺ທາເນນ, ທິຏ຺ຐິພນ຺ຘເນນ ພນ຺ຘິຕໍ ພທ຺ຘໍ, ຕໂຕ ວິໂມເຈນ຺ໂຕ ຈ ອຠິຊ຺ຌາທີຫິ ສພ຺ພຄນ຺ເຖ ຫິ ມໍ ເສນກໍ ອຣິຍມຄ຺ຄຫຕ຺ເຖນ, ວິໂມຈຍິ ວຕ ໂສ ຠຄວາ ມຍ຺ຫໍ ສຕ຺ຖາຕິ ຠຄວຕິ ອຠິປ຺ປສາທໍ ປເວເທຕິ.

ເສນກຕ຺ເຖຣຄາຖາວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.