໙. ຍໂສຊຕ຺ເຖຣຄາຖາວຓ຺ຓນາ

ກາລປພ຺ພງ຺ຄສງ຺ກາໂສຕິ ອາຍສ຺ມໂຕ ຍໂສຊຕ຺ເຖຣສ຺ສ ຄາຖາ. ກາ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ? ອຍມ຺ປິ ປຸຣິມພຸທ຺ເຘສຸ ກຕາຘິກາໂຣ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ຠເວ ປຸຎ຺ຎານິ ອຸປຈິນນ຺ໂຕ ວິປສ຺ສິສ຺ສ ຠຄວໂຕ ກາເລ ອາຣາມໂຄປກກຸເລ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ວິຎ຺ຎຸຕໍ ປຕ຺ໂຕ ເອກທິວສໍ ວິປສ຺ສິໍ ຠຄວນ຺ຕໍ ອາກາເສນ ຄຈ຺ຉນ຺ຕໍ ທິສ຺ວາ ປສນ຺ນມານໂສ ລພຸຊຜລໍ ອທາສິ.

ໂສ ເຕນ ປຸຎ຺ຎກມ຺ເມນ ເທວມນຸສ຺ເສສຸ ສໍສຣນ຺ໂຕ ອິມສ຺ມິໍ ພຸທ຺ຘຸປ຺ປາເທ ສາວຕ຺ຖິນຄຣທ຺ວາເຣ ເກວຏ຺ຏຄາເມ ປຎ຺ຈກຸລສຕເຊຏ຺ຐກສ຺ສ ເກວຏ຺ຏສ຺ສ ປຸຕ຺ໂຕ ຫຸຕ຺ວາ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ, ຍໂສໂຊຕິສ຺ສ ນາມໍ ອກໍສຸ. ໂສ ວຍປ຺ປຕ຺ໂຕ ອຕ຺ຕໂນ ສຫາເຍຫິ ເກວຏ຺ຏປຸຕ຺ເຕຫິ ສທ຺ຘິໍ ມຈ຺ຉຄຫຓຕ຺ຖໍ ອຈິຣວຕິຍໍ ນທິຍໍ ຊາລໍ ຂິປິ. ຕຕ຺ເຖໂກ ສຸວຓ຺ຓວຓ຺ໂຓ ມຫາມຈ຺ໂຉ ອນ຺ໂຕຊາລໍ ປາວິສິ. ຕໍ ເຕ ຣຎ຺ໂຎ ປເສນທິສ຺ສ ທສ຺ເສສຸໍ. ຣາຊາ ‘‘ອິມສ຺ສ ສຸວຓ຺ຓວຓ຺ຓສ຺ສ ມຈ຺ຉສ຺ສ ວຓ຺ຓກາຣຓໍ ຠຄວາ ຊານາຕີ’’ຕິ ມຈ຺ຉໍ ຄາຫາເປຕ຺ວາ ຠຄວໂຕ ທສ຺ເສສິ. ຠຄວາ ‘‘ອຍໍ ກສ຺ສປສ຺ສ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘສ຺ສ ສາສເນ ໂອສກ຺ກມາເນ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ມິຈ຺ຉາ ປຏິປຊ຺ຊນ຺ໂຕ ສາສນໍ ໂອສກ຺ກາເປຕ຺ວາ ນິຣເຍ ນິພ຺ພຕ຺ໂຕ ເອກໍ ພຸທ຺ຘນ຺ຕຣໍ ນິຣເຍ ປຈ຺ຈິຕ຺ວາ ຕໂຕ ຈຸໂຕ ອຈິຣວຕິຍໍ ມຈ຺ໂຉ ຫຸຕ຺ວາ ນິພ຺ພຕ຺ໂຕ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ຠຄິນີນຎ຺ຈ ນິຣເຍ ນິພ຺ພຕ຺ຕຠາວໍ, ຕສ຺ສ ຠາຕິກຕ຺ເຖຣສ຺ສ ປຣິນິພ຺ພຸຕຠາວຎ຺ຈ ເຕເນວ ກຖາເປຕ຺ວາ ອິມິສ຺ສາ ອຏ຺ຐຸປ຺ປຕ຺ຕິຍາ ກປິລສຸຕ຺ຕໍ ເທເສສິ.

ສຕ຺ຖຸ ເທສນໍ ສຸຕ຺ວາ ຍໂສໂຊ ສໍເວຄຊາໂຕ ສທ຺ຘິໍ ອຕ຺ຕໂນ ສຫາເຍຫິ ຠຄວໂຕ ສນ຺ຕິເກ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ປຕິຣູເປ ຐາເນ ວສນ຺ໂຕ ເອກທິວສໍ ສປຣິໂສ ຠຄວນ຺ຕໍ ວນ຺ທິຕຸໍ ເຊຕວນໍ ອຄມາສິ. ຕສ຺ສ ອາຄມເນ ເສນາສນປຎ຺ຎາປນາທິນາ ວິຫາເຣ ອຸຈ຺ຈາສທ຺ທມຫາສທ຺ໂທ ອໂຫສິ. ຕໍ ສຸຕ຺ວາ ‘‘ຠຄວາ ສປຣິສໍ ຍໂສຊໍ ປຓາເມສີ’’ຕິ (ອຸທາ. ໒໓) ສພ຺ພໍ ອຸທາເນ ອາຄຕນເຍນ ເວທິຕພ຺ພໍ. ປຓາມິໂຕ ປນ ອາຍສ຺ມາ ຍໂສໂຊ ກສາຠິຫໂຕ ຠທ຺ໂທ ອສ຺ສາຊານີໂຍ ວິຍ ສໍວິຄ຺ຄມານໂສ ສທ຺ຘິໍ ປຣິສາຍ ວຄ຺ຄຸມຸທາຍ ນທິຍາ ຕີເຣ ວສນ຺ໂຕ ຆເຏນ຺ໂຕ ວາຍມນ຺ໂຕ ວິປສ຺ສນໍ ວຑ຺ເຒຕ຺ວາ ອນ຺ໂຕວສ຺ເສເຍວ ຉຬຠິຎ຺ໂຎ ອໂຫສິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ອປທາເນ (ອປ. ເຖຣ ໒.໔໗.໓໒-໓໙) –

‘‘ນຄເຣ ພນ຺ຘຸມຕິຍາ, ອາຣາມິໂກ ອຫໍ ຕທາ;

ອທ຺ທສໍ ວິຣຊໍ ພຸທ຺ຘໍ, ຄຈ຺ຉນ຺ຕໍ ອນິລຎ຺ຊເສ.

‘‘ລພຸຊໍ ຜລມາທາຍ, ພຸທ຺ຘເສຏ຺ຐສ຺ສທາສຫໍ;

ອາກາເສວ ຐິໂຕ ສນ຺ໂຕ, ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫິ ມຫາຍໂສ.

‘‘ວິຕ຺ຕິສຎ຺ຊານໂນ ມຍ຺ຫໍ, ທິຏ຺ຐຘມ຺ມສຸຂາວໂຫ;

ຜລໍ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ທຕ຺ວານ, ວິປ຺ປສນ຺ເນນ ເຈຕສາ.

‘‘ອຘິຄຎ຺ຉິໍ ຕທາ ປີຕິໍ, ວິປຸລໍ ສຸຂມຸຕ຺ຕມໍ;

ອຸປ຺ປຊ຺ຊເຕວ ຣຕນໍ, ນິພ຺ພຕ຺ຕສ຺ສ ຕຫິໍ ຕຫິໍ.

‘‘ເອກນວຸຕິໂຕ ກປ຺ເປ, ຍໍ ຜລໍ ອທທິໍ ຕທາ;

ທຸຄ຺ຄຕິໍ ນາຠິຊານາມິ, ຜລທານສ຺ສິທໍ ຜລໍ.

‘‘ກິເລສາ ຌາປິຕາ ມຍ຺ຫໍ…ເປ… ກຕໍ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ສາສນ’’ນ຺ຕິ.

ຉຬຠິຎ຺ຎໍ ປນ ສມານໍ ສປຣິສໍ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ຍໂສຊໍ ສຕ຺ຖາ ປກ຺ໂກສິຕ຺ວາ ອາເນຎ຺ຊສມາປຕ຺ຕິນາ ປຏິສນ຺ຖາຣມກາສິ. ໂສ ສພ຺ເພປິ ຘຸຕງ຺ຄຘມ຺ເມ ສມາທາຍ ວຕ຺ຕຕິ. ເຕນສ຺ສ ສຣີຣໍ ກິສໍ ອໂຫສິ ລູຂໍ ທຸພ຺ພຓ຺ຓໍ, ຕໍ ຠຄວາ ປຣມປ຺ປິຈ຺ຉຕາຍ ປສໍສນ຺ໂຕ –

໒໔໓. ‘‘ກາລປພ຺ພງ຺ຄສງ຺ກາໂສ, ກິໂສ ຘມນິສນ຺ຖໂຕ;

ມຕ຺ຕຎ຺ຎູ ອນ຺ນປານມ຺ຫິ, ອທີນມານໂສ ນໂຣ’’ຕິ. – ປຐມໍ ຄາຖມາຫ;

ຕຕ຺ຖ ກາລປພ຺ພງ຺ຄສງ຺ກາໂສຕິ ມໍສູປຈຍວິຄເມນ ກິສທຸສຓ຺ຐິຕສຣີຣາວຍວຕາຍ ທນ຺ຕິລຕາປພ຺ພສທິສງ຺ໂຄ, ເຕນາຫ ‘‘ກິໂສ ຘມນິສນ຺ຖໂຕ’’ຕິ. ກິໂສຕິ ໂມເນຍ຺ຍປຏິປທາປູຣເຓນ ກິສສຣີໂຣ. ຘມນິສນ຺ຖໂຕຕິ ຘມນີຫິ ສນ຺ຖຕຄຕ຺ໂຕ ອປ຺ປມໍສໂລຫິຕຕາຍ ປາກຏີຫິ ກຓ຺ຑຣສິຣາຫິ ວິຕຕສຣີໂຣ. ມຕ຺ຕຎ຺ຎູຕິ ປຣິເຍສນປຏິຄ຺ຄຫຓປຣິໂຠຄວິສ຺ສຊ຺ຊເນສຸ ປມາຓຎ຺ຎູ. ອທີນມານໂສຕິ ໂກສຊ຺ຊາທີຫິ ອນຠິຠູຕຕ຺ຕາ ອລີນຈິຕ຺ໂຕ ອກຸສີຕວຸຕ຺ຕິ. ນໂຣຕິ ປຸຣິໂສ, ໂປຣິສສ຺ສ ຘຸຣສ຺ສ ວຫນໂຕ ໂປຣິສລກ຺ຂຓສມ຺ປນ຺ໂນ ປຸຣິສໂຘຣຍ຺ໂຫຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ.

ເອວໍ ເຖໂຣ ສຕ຺ຖາຣາ ປສຏ຺ໂຐ ປສຏ຺ຐຠາວານຸຣູປໍ ອຕ຺ຕໂນ ອຘິວາສນຂນ຺ຕິວີຣິຍາຣມ຺ຠວິເວກາຠິຣຕິກິຕ຺ຕນມຸເຂນ ຠິກ຺ຂູນໍ ຘມ຺ມໍ ກເຖນ຺ໂຕ –

໒໔໔. ‘‘ຜຸຏ຺ໂຐ ຑໍເສຫິ ມກເສຫິ, ອຣຎ຺ຎສ຺ມິໍ ພ຺ຣຫາວເນ;

ນາໂຄ ສງ຺ຄາມສີເສວ, ສໂຕ ຕຕ຺ຣາຘິວາສເຍ.

໒໔໕. ‘‘ຍຖາ ພ຺ຣຫ຺ມາ ຕຖາ ເອໂກ, ຍຖາ ເທໂວ ຕຖາ ທຸເວ;

ຍຖາ ຄາໂມ ຕຖາ ຕໂຍ, ໂກລາຫລໍ ຕຕຸຕ຺ຕຣິ’’ນ຺ຕິ. –

ອິມາ ທ຺ເວ ຄາຖາ ອຠາສິ.

ຕຕ຺ຖ ນາໂຄ ສງ຺ຄາມສີເສວາຕິ ຍຖາ ນາມ ອາຊາເນຍ຺ໂຍ ຫຕ຺ຖິນາໂຄ ຍຸທ຺ຘມຓ຺ຑເລ ອສິສຕ຺ຕິໂຕມຣາທິປ຺ປຫາເຣ ອຘິວາເສຕ຺ວາ ປຣເສນໍ ວິທ຺ຘໍເສຕິ, ເອວໍ ຠິກ຺ຂຸ ອຣຎ຺ຎສ຺ມິໍ ພ຺ຣຫາວເນ ອຣຎ຺ຎານິຍໍ ຑໍສາທິປຣິສ຺ສເຍ ສໂຕ ສມ຺ປຊາໂນ ອຘິວາເສຍ຺ຍ, ອຘິວາເສຕ຺ວາ ຈ ຠາວນາພເລນ ມາຣພລໍ ວິຘເມຍ຺ຍ.

ຍຖາ ພ຺ຣຫ຺ມາຕິ ຍຖາ ພ຺ຣຫ຺ມາ ເອກໂກ ຈິຕ຺ຕປ຺ປໂກປຣຫິໂຕ ຌານສຸເຂນ ນິຈ຺ຈເມວ ສຸຂິໂຕ ວິຫຣຕິ ຕຖາ ເອໂກຕິ ຠິກ຺ຂຸປິ ເອໂກ ອທຸຕິໂຍ ວິເວກສຸຂມນຸພ຺ຣູເຫນ຺ໂຕ ສຸຂໍ ວິຫຣຕິ. ເອກສ຺ສ ສາມຎ຺ຎສຸຂໍ ປຓີຕນ຺ຕິ ຫິ ວຸຕ຺ຕໍ. ເອເຕນ ເອກວິຫາຣີ ຠິກ຺ຂຸ ‘‘ພ຺ຣຫ຺ມສໂມ’’ຕິ ໂອວາທໍ ເທຕິ. ຍຖາ ເທໂວ ຕຖາ ທຸເວຕິ ຍຖາ ເທວານໍ ອນ຺ຕຣນ຺ຕຣາ ຈິຕ຺ຕປ຺ປໂກໂປປິ ສິຍາ, ຕຖາ ທ຺ວິນ຺ນໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ສຫວາເສ ຆຏ຺ຏນາປິ ຠເວຍ຺ຍາຕິ ສທຸຕິຍວາເສນ ຠິກ຺ຂຸ ‘‘ເທວສໂມ’’ຕິ ວຸຕ຺ໂຕ. ຍຖາ ຄາໂມ ຕຖາ ຕໂຍຕິ ອສ຺ມິເມວ ປາເຐ ຕິຓ຺ຓໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ສຫວາໂສ ຄາມວາສສທິໂສ ວິເວກວາໂສ ນ ໂຫຕີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ໂກລາຫລໍ ຕຕຸຕ຺ຕຣິນ຺ຕິ ຕໂຕ ຕຍໂຕ ອຸປຣິ ຈ ພຫູນໍ ສໍວາໂສ ໂກລາຫລໍ ອຸຈ຺ຈາສທ຺ທມຫາສທ຺ທມຫາຊນສນ຺ນິປາຕສທິໂສ, ຕສ຺ມາ ເອກວິຫາຣິນາ ຠວິຕພ຺ພນ຺ຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍຕິ.

ຍໂສຊຕ຺ເຖຣຄາຖາວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.