໑໐. ສາຏິມຕ຺ຕິຍຕ຺ເຖຣຄາຖາວຓ຺ຓນາ

ອຫຸ ຕຸຍ຺ຫໍ ປຸເຣ ສທ຺ຘາຕິ ອາຍສ຺ມໂຕ ສາຏິມຕ຺ຕິຍຕ຺ເຖຣສ຺ສ ຄາຖາ. ກາ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ? ອຍມ຺ປິ ປຸຣິມພຸທ຺ເຘສຸ ກຕາຘິກາໂຣ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ຠເວ ປຸຎ຺ຎານິ ອຸປຈິນນ຺ໂຕ ສິທ຺ຘຕ຺ຖສ຺ສ ຠຄວໂຕ ກາເລ ກຸລເຄເຫ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ວິຎ຺ຎຸຕໍ ປຕ຺ໂຕ ເອກທິວສໍ ສຕ຺ຖາຣໍ ທິສ຺ວາ ປສນ຺ນມານໂສ ຕາລວຓ຺ຏໍ ອທາສິ. ໂສ ເຕນ ປຸຎ຺ຎກມ຺ເມນ ເທວມນຸສ຺ເສສຸ ສໍສຣນ຺ໂຕ ອິມສ຺ມິໍ ພຸທ຺ຘຸປ຺ປາເທ ມຄຘຣຏ຺ເຐ ພ຺ຣາຫ຺ມຓກຸເລ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ສາຏິມຕ຺ຕິໂຍຕິ ລທ຺ຘນາໂມ ວຍປ຺ປຕ຺ໂຕ ເຫຕຸສມ຺ປນ຺ນຕາຍ ອາຣຎ຺ຎກຠິກ຺ຂູນໍ ສນ຺ຕິເກ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ວິປສ຺ສນາຍ ກມ຺ມໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ຉຬຠິຎ຺ໂຎ ອໂຫສິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ອປທາເນ (ອປ. ເຖຣ ໑.໓໘.໔໓-໔໗) –

‘‘ສິທ຺ຘຕ຺ຖສ຺ສ ຠຄວໂຕ, ຕາລວຓ຺ຏມທາສຫໍ;

ສຸມເນຫິ ປຏິຈ຺ຉນ຺ນໍ, ຘາຣຍາມິ ມຫາຣຫໍ.

‘‘ຈຕຸນ຺ນວຸຕິໂຕ ກປ຺ເປ, ຕາລວຓ຺ຏມທາສຫໍ;

ທຸຄ຺ຄຕິໍ ນາຠິຊານາມິ, ຕາລວຓ຺ຏສ຺ສິທໍ ຜລໍ.

‘‘ກິເລສາ ຌາປິຕາ ມຍ຺ຫໍ…ເປ… ກຕໍ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ສາສນ’’ນ຺ຕິ.

ຉຬຠິຎ຺ໂຎ ປນ ຫຸຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູ ໂອວທຕິ ອນຸສາສຕິ ພຫູ ຈ ສຕ຺ເຕ ຘມ຺ມໍ ກເຖຕ຺ວາ ສຣເຓສຸ ຈ ສີເລສຸ ຈ ປຕິຏ຺ຐາເປສິ. ອຎ຺ຎຕຣຎ຺ຈ ກຸລໍ ອສ຺ສທ຺ຘໍ ອປ຺ປສນ຺ນໍ ສທ຺ຘໍ ປສນ຺ນໍ ອກາສິ. ເຕນ ຕສ຺ມິໍ ກຸເລ ມນຸສ຺ສາ ເຖເຣ ອຠິປ຺ປສນ຺ນາ ອເຫສຸໍ. ຕຕ຺ເຖກາ ທາຣິກາ ອຠິຣູປາ ທສ຺ສນີຍາ ເຖຣໍ ປິຓ຺ຑາຍ ປວິຏ຺ຐໍ ສກ຺ກຈ຺ຈໍ ໂຠຊເນນ ປຣິວິສຕິ. ອເຖກທິວສໍ ມາໂຣ ‘‘ເອວໍ ອິມສ຺ສ ອຍໂສ ວຑ຺ຒິສ຺ສຕິ, ອປ຺ປຕິຏ຺ໂຐ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ເຖຣສ຺ສ ຣູເປນ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຕໍ ທາຣິກໍ ຫຕ຺ເຖ ອຄ຺ຄເຫສິ. ທາຣິກາ ‘‘ນາຍໍ ມນຸສ຺ສສມ຺ຜສ຺ໂສ’’ຕິ ຈ ອຎ຺ຎາສິ, ຫຕ຺ຖຎ຺ຈ ມຸຎ຺ຈາເປສິ. ຕໍ ທິສ຺ວາ ຆຣຊໂນ ເຖເຣ ອປ຺ປສາທໍ ຊເນສິ. ປຸນທິວເສ ເຖໂຣ ຕໍ ກາຣຓໍ ອນາວຊ຺ເຊນ຺ໂຕ ຕໍ ຆຣໍ ອຄມາສິ. ຕຕ຺ຖ ມນຸສ຺ສາ ອນາທຣໍ ອກໍສຸ. ເຖໂຣ ຕໍ ກາຣຓໍ ອາວຊ຺ເຊນ຺ໂຕ ມາຣສ຺ສ ກິຣິຍໍ ທິສ຺ວາ ‘‘ຕສ຺ສ ຄີວາຍໍ ກຸກ຺ກຸຣກຸຓປໍ ປຏິມຸຎ຺ຈຕູ’’ຕິ ອຘິຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ໂມຈນຕ຺ຖໍ ອຸປຄເຕນ ມາເຣນ ອຕີຕທິວເສ ກຕກິຣິຍໍ ກຖາເປຕ຺ວາ ຕໍ ຕຊ຺ເຊຕ຺ວາ ວິສ຺ສຊ຺ເຊສິ. ຕໍ ທິສ຺ວາ ຆຣສາມິໂກ ‘‘ຂມຖ, ຠນ຺ເຕ, ອຈ຺ຈຍ’’ນ຺ຕິ ຂມາເປຕ຺ວາ ‘‘ອຊ຺ຊຕຄ຺ເຄ ອຫເມວ, ຠນ຺ເຕ, ຕຸມ຺ເຫ ອຸປຏ຺ຐຫາມີ’’ຕິ ອາຫ. ເຖໂຣ ຕສ຺ສ ຘມ຺ມໍ ກເຖນ຺ໂຕ –

໒໔໖. ‘‘ອຫຸ ຕຸຍ຺ຫໍ ປຸເຣ ສທ຺ຘາ, ສາ ເຕ ອຊ຺ຊ ນ ວິຊ຺ຊຕິ;

ຍໍ ຕຸຍ຺ຫໍ ຕຸຍ຺ຫເມເວຕໍ, ນຕ຺ຖິ ທຸຈ຺ຈຣິຕໍ ມມ.

໒໔໗. ‘‘ອນິຈ຺ຈາ ຫິ ຈລາ ສທ຺ຘາ, ເອວໍ ທິຏ຺ຐາ ຫິ ສາ ມຍາ;

ຣຊ຺ຊນ຺ຕິປິ ວິຣຊ຺ຊນ຺ຕິ, ຕຕ຺ຖ ກິໍ ຊິຍ຺ຍເຕ ມຸນິ.

໒໔໘. ‘‘ປຈ຺ຈຕິ ມຸນິໂນ ຠຕ຺ຕໍ, ໂຖກໍ ໂຖກໍ ກຸເລ ກຸເລ;

ປິຓ຺ຑິກາຍ ຈຣິສ຺ສາມິ, ອຕ຺ຖິ ຊງ຺ຆພລໍ ມມາ’’ຕິ. –

ຕິສ຺ໂສ ຄາຖາ ອຠາສິ.

ຕຕ຺ຖ ອຫຸ ຕຸຍ຺ຫໍ ປຸເຣ ສທ຺ຘາ, ສາ ເຕ ອຊ຺ຊ ນ ວິຊ຺ຊຕີຕິ, ອຸປາສກ, ອິໂຕ ປຸພ຺ເພ ຕວ ມຍິ ‘‘ອຍ຺ໂຍ ຘມ຺ມຈາຣີ ສມຈາຣີ’’ຕິອາທິນາ ສທ຺ຘາ ອໂຫສິ, ສາ ສທ຺ຘາ ເຕ ຕວ ອຊ຺ຊ ອິທານິ ນ ອຸປລພ຺ຠຕິ. ຕສ຺ມາ ຍໍ ຕຸຍ຺ຫໍ ຕຸຍ຺ຫເມເວຕນ຺ຕິ ຈຕຸປຈ຺ຈຍທານໍ, ຕຸຍ຺ຫເມວ ເອຕໍ ໂຫຕຸ, ນ ເຕນ ມຍ຺ຫໍ ອຕ຺ໂຖ, ສມ຺ມາ ປສນ຺ນຈິຕ຺ເຕນ ຫິ ທານໍ ນາມ ທາຕພ຺ພນ຺ຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ອຖ ວາ ຍໍ ຕຸຍ຺ຫໍ ຕຸຍ຺ຫເມເວຕນ຺ຕິ ຍໍ ຕວ ມຍິ ອຊ຺ຊ ອຄາຣວໍ ປວຕ຺ຕໍ, ຕໍ ຕຸຍ຺ຫເມວ, ຕສ຺ສ ຜລໍ ຕຍາ ເອວ ປຈ຺ຈນຸຠວິຕພ຺ພໍ, ນ ມຍາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ນຕ຺ຖິ ທຸຈ຺ຈຣິຕໍ ມມາຕິ ມມ ປນ ທຸຈ຺ຈຣິຕໍ ນາມ ນຕ຺ຖິ ມຄ຺ເຄເນວ ທຸຈ຺ຈຣິຕເຫຕູນໍ ກິເລສານໍ ສມຸຈ຺ຉິນ຺ນຕ຺ຕາ.

ອນິຈ຺ຈາ ຫິ ຈລາ ສທ຺ຘາຕິ ຍສ຺ມາ ໂປຖຸຊ຺ຊນິກາ ສທ຺ຘາ ອນິຈ຺ຈາ ເອກນ຺ຕິກາ ນ ໂຫຕິ, ຕໂຕ ເອວ ຈລາ ອສ຺ສປິຏ຺ເຐ ຐປິຕກຸມ຺ຠຓ຺ຑໍ ວິຍ, ຖຸສຣາສິມ຺ຫິ ນິຂາຕຂາຓຸກໍ ວິຍ ຈ ອນວຏ຺ຐິຕາ. ເອວໍ ທິຏ຺ຐາ ຫິ ສາ ມຍາຕິ ເອວໍ ຠູຕາ ຈ ສາ ສທ຺ຘາ ມຍາ ຕຍິ ທິຏ຺ຐາ ປຈ຺ຈກ຺ຂໂຕ ວິທິຕາ. ຣຊ຺ຊນ຺ຕິປິ ວິຣຊ຺ຊນ຺ຕີຕິ ເອວໍ ຕສ຺ສາ ອນວຏ຺ຐິຕຕ຺ຕາ ເອວ ອິເມ ສຕ຺ຕາ ກທາຈິ ກຕ຺ຖຈິ ມິຕ຺ຕສນ຺ຖວວເສນ ຣຊ຺ຊນ຺ຕິ ສິເນຫມ຺ປິ ກໂຣນ຺ຕິ, ກທາຈິ ວິຣຊ຺ຊນ຺ຕິ ວິຣຕ຺ຕຈິຕ຺ຕາ ໂຫນ຺ຕິ. ຕຕ຺ຖ ກິໍ ຊິຍ຺ຍເຕ ມຸນີຕິ ຕສ຺ມິໍ ປຸຖຸຊ຺ຊນານໍ ຣຊ຺ຊເນ ວິຣຊ຺ຊເນ ຈ ມຸນິ ປພ຺ພຊິໂຕ ກິໍ ຊິຍ຺ຍຕິ, ກາ ຕສ຺ສ ຫານີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

‘‘ສເຈ ມມ ປຈ຺ຈເຍ ນ ຄຓ຺ຫຖ, ກຖໍ ຕຸມ຺ເຫ ຍາເປຖາ’’ຕິ ເອວໍ ມາ ຈິນ຺ຕຍີຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ປຈ຺ຈຕີ’’ຕິ ຄາຖມາຫ. ຕສ຺ສຕ຺ໂຖ ມຸນິໂນ ປພ຺ພຊິຕສ຺ສ ຠຕ຺ຕໍ ນາມ ກຸເລ ກຸເລ ອນຸຆຣໍ ທິວເສ ທິວເສ ໂຖກໍ ໂຖກໍ ປຈ຺ຈເຕ, ນ ຈ ຕຸຍ຺ຫໍ ເອວ ເຄເຫ. ປິຓ຺ຑິກາຍ ຈຣິສ຺ສາມິ, ອຕ຺ຖິ ຊງ຺ຆພລໍ ມມາຕິ ອຕ຺ຖິ ເມ ຊງ຺ຆພລໍ, ນາຫໍ ໂອຠຄ຺ຄຊງ຺ໂຆ ນ ຂຎ຺ໂຊ ນ ຈ ປາທໂຣຄີ, ຕສ຺ມາ ປິຓ຺ຑິກາຍ ມິສ຺ສກຠິກ຺ຂາຍ ຈຣິສ຺ສາມິ, ‘‘ຍຖາປິ ຠມໂຣ ປຸປ຺ຜ’’ນ຺ຕິອາທິນາ (ຘ. ປ. ໔໙; ເນຕ຺ຕິ. ໑໒໓) ສຕ຺ຖາຣາ ວຸຕ຺ຕນເຍນ ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣິຕ຺ວາ ຍາເປສ຺ສາມີຕິ ທສ຺ເສຕິ.

ສາຏິມຕ຺ຕິຍຕ຺ເຖຣຄາຖາວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.