໗. ວາຣຓຕ຺ເຖຣຄາຖາວຓ຺ຓນາ

ໂຍຘ ໂກຈິ ມນຸສ຺ເສສູຕິ ອາຍສ຺ມໂຕ ວາຣຓຕ຺ເຖຣສ຺ສ ຄາຖາ. ກາ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ? ອຍມ຺ປິ ປຸຣິມພຸທ຺ເຘສຸ ກຕາຘິກາໂຣ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ຠເວ ປຸຎ຺ຎານິ ກໂຣນ຺ໂຕ ອິໂຕ ທ຺ວານວຸເຕ ກປ຺ເປ ຕິສ຺ສສ຺ສ ຠຄວໂຕ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິໂຕ ປຸເຣຕຣເມວ ພ຺ຣາຫ຺ມຓກຸເລ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓານໍ ວິຊ຺ຊາສິປ຺ເປສຸ ປາຣຄູ ຫຸຕ຺ວາ ອິສິປພ຺ພຊ຺ຊໍ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ຈຕຸປຓ຺ຓາສສຫສ຺ສານໍ ອນ຺ເຕວາສິການໍ ມນ຺ເຕ ວາເຈນ຺ໂຕ ວສຕິ. ເຕນ ຈ ສມເຍນ ຕິສ຺ສສ຺ສ ຠຄວໂຕ ໂພຘິສຕ຺ຕຠູຕສ຺ສ ຕຸສິຕາ ກາຍາ ຈວິຕ຺ວາ ຈຣິມຠເວ ມາຕຸກຸຈ຺ຉິໍ ໂອກ຺ກມເນນ ມຫາປຖວິກມ຺ໂປ ອໂຫສິ. ຕໍ ທິສ຺ວາ ມຫາຊໂນ ຠີໂຕ ສໍວິຄ຺ໂຄ ນໍ ອິສິໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ປຖວິກມ຺ປນກາຣຓໍ ປຸຈ຺ຉິ. ໂສ ‘‘ມຫາໂພຘິສຕ຺ໂຕ ມາຕຸກຸຈ຺ຉິໍ ໂອກ຺ກມິ, ເຕນາຍໍ ປຖວິກມ຺ໂປ, ຕສ຺ມາ ມາ ຠາຍຖາ’’ຕິ ພຸທ຺ຘຸປ຺ປາທສ຺ສ ປຸພ຺ພນິມິຕ຺ຕຠາວໍ ກເຖຕ຺ວາ ສມສ຺ສາເສສິ, ພຸທ຺ຘາຣມ຺ມຓຎ຺ຈ ປີຕິໍ ປຏິເວເທສິ. ໂສ ເຕນ ປຸຎ຺ຎກມ຺ເມນ ເທວມນຸສ຺ເສສຸ ສໍສຣນ຺ໂຕ ອິມສ຺ມິໍ ພຸທ຺ຘຸປ຺ປາເທ ໂກສລຣຏ຺ເຐ ພ຺ຣາຫ຺ມຓກຸເລ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ວາຣໂຓຕິ ລທ຺ຘນາໂມ ວຍປ຺ປຕ຺ໂຕ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ສ ອາຣຎ຺ຎກສ຺ສ ເຖຣສ຺ສ ສນ຺ຕິເກ ຘມ຺ມໍ ສຸຕ຺ວາ ລທ຺ຘປ຺ປສາໂທ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ສມຓຘມ຺ມໍ ກໂຣຕິ. ໂສ ເອກທິວສໍ ພຸທ຺ຘຸປຏ຺ຐານໍ ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ອນ຺ຕຣາມຄ຺ເຄ ອຫິນກຸເລ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ກລຫໍ ກຕ຺ວາ ກາລງ຺ກເຕ ທິສ຺ວາ ‘‘ອິເມ ສຕ຺ຕາ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎວິໂຣເຘນ ຊີວິຕກ຺ຂຍໍ ປຕ຺ຕາ’’ຕິ ສໍວິຄ຺ຄມານໂສ ຫຸຕ຺ວາ ຠຄວໂຕ ສນ຺ຕິກໍ ຄໂຕ, ຕສ຺ສ ຠຄວາ ຈິຕ຺ຕາຈາຣໍ ຎຕ຺ວາ ຕທນຸຣູປເມວ ໂອວາທໍ ເທນ຺ໂຕ –

໒໓໗. ‘‘ໂຍຘ ໂກຈິ ມນຸສ຺ເສສຸ, ປຣປາຓານິ ຫິໍສຕິ;

ອສ຺ມາ ໂລກາ ປຣມ຺ຫາ ຈ, ອຸຠຍາ ຘໍສເຕ ນໂຣ.

໒໓໘. ‘‘ໂຍ ຈ ເມຕ຺ເຕນ ຈິຕ຺ເຕນ, ສພ຺ພປາຓານຸກມ຺ປຕິ;

ພຫຸຎ຺ຫິ ໂສ ປສວຕິ, ປຸຎ຺ຎໍ ຕາທິສໂກ ນໂຣ.

໒໓໙. ‘‘ສຸຠາສິຕສ຺ສ ສິກ຺ເຂຖ, ສມຓູປາສນສ຺ສ ຈ;

ເອກາສນສ຺ສ ຈ ຣໂຫ, ຈິຕ຺ຕວູປສມສ຺ສາ ຈາ’’ຕິ. – ຕິສ຺ໂສ ຄາຖາ ອຠາສິ;

ຕຕ຺ຖ ໂຍຘ ໂກຈິ ມນຸສ຺ເສສູຕິ ອິຘ ມນຸສ຺ເສສຸ ໂຍ ໂກຈິ ຂຕ຺ຕິໂຍ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ວາ ເວສ຺ໂສ ວາ ສຸທ຺ໂທ ວາ ຄຫຏ຺ໂຐ ວາ ປພ຺ພຊິໂຕ ວາ. ມນຸສ຺ສຄ຺ຄຫຓຎ຺ເຈຕ຺ຖ ອຸກ຺ກຏ຺ຐສຕ຺ຕນິທສ຺ສນນ຺ຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ປຣປາຓານິ ຫິໍສຕີຕິ ປຣສຕ຺ເຕ ມາເຣຕິ ວິພາຘຕິ ຈ. ອສ຺ມາ ໂລກາຕິ ອິຘ ໂລກໂຕ. ປຣມ຺ຫາຕິ ປຣໂລກໂຕ. ອຸຠຍາ ຘໍສເຕຕິ ອຸຠຍໂຕ ຘໍສຕິ, ອຸຠຍໂລກປຣິຍາປນ຺ນຫິຕສຸຂໂຕ ປຣິຫາຍຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ນໂຣຕິ ສຕ຺ໂຕ.

ເອວໍ ປຣປີຬາລກ຺ຂຓໍ ປາປຘມ຺ມໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ອິທານິ ປຣປີຬານິວຕ຺ຕິລກ຺ຂຓໍ ກຸສລໍ ຘມ຺ມໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ໂຍ ຈ ເມຕ຺ເຕນາ’’ຕິອາທິນາ ທຸຕິຍໍ ຄາຖມາຫ. ຕຕ຺ຖ ເມຕ຺ເຕນ ຈິຕ຺ເຕນາຕິ ເມຕ຺ຕາສມ຺ປຍຸຕ຺ເຕນ ຈິຕ຺ເຕນ ອປ຺ປນາປຕ຺ເຕນ ອິຕຣີຕເຣນ ວາ. ສພ຺ພປາຓານຸກມ຺ປຕີຕິ ສພ຺ເພ ປາເຓ ອຕ຺ຕໂນ ໂອຣສປຸຕ຺ເຕ ວິຍ ເມຕ຺ຕາຍຕິ. ພຫຸຎ຺ຫິ ໂສ ປສວຕິ, ປຸຎ຺ຎໍ ຕາທິສໂກ ນໂຣຕິ ໂສ ຕຖາຣູໂປ ເມຕ຺ຕາວິຫາຣີ ປຸຄ຺ຄໂລ ພຫຸໍ ມຫນ຺ຕໍ ອນປ຺ປກໍ ກຸສລໍ ປສວຕິ ປຏິລຠຕິ ອຘິຄຈ຺ຉຕິ.

ອິທານິ ຕໍ ສສມ຺ຠາເຣ ສມຖວິປສ຺ສນາຘມ຺ເມ ນິໂຍເຊນ຺ໂຕ ‘‘ສຸຠາສິຕສ຺ສາ’’ຕິອາທິນາ ຕຕິຍໍ ຄາຖມາຫ. ຕຕ຺ຖ ສຸຠາສິຕສ຺ສ ສິກ຺ເຂຖາຕິ ອປ຺ປິຈ຺ຉກຖາທິເຠທໍ ສຸຠາສິຕໍ ປຣິຍຕ຺ຕິຘມ຺ມໍ ສວນຘາຣຓປຣິປຸຈ຺ຉາທິວເສນ ສິກ຺ເຂຍ຺ຍ. ສມຓູປາສນສ຺ສ ຈາຕິ ສມິຕປາປານໍ ສມຓານໍ ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ຕານໍ ອຸປາສການໍ ກາເລນ ກາລໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ປຍິຣຸປາສນຎ຺ເຈວ ປຏິປຕ຺ຕິຍາ ເຕສໍ ສມີປຈຣິຍຎ຺ຈ ສິກ຺ເຂຍ຺ຍ. ເອກາສນສ຺ສ ຈ ຣໂຫ ຈິຕ຺ຕວູປສມສ຺ສ ຈາຕິ ເອກສ຺ສ ອສຫາຍສ຺ສ ກາຍວິເວກໍ ອນຸພ຺ຣູຫນ຺ຕສ຺ສ ຣໂຫ ກມ຺ມຏ຺ຐານານຸໂຍຄວເສນ ອາສນໍ ນິສຊ຺ຊໍ ສິກ຺ເຂຍ຺ຍ. ເອວໍ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ອນຸຍຸຎ຺ຊນ຺ໂຕ ຠາວນຎ຺ຈ ມຕ຺ຖກໍ ປາເປນ຺ໂຕ ສມຸຈ຺ເຉທວເສນ ກິເລສານໍ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ວູປສມຎ຺ຈ ສິກ຺ເຂຍ຺ຍ. ຍາຫິ ອຘິສີລສິກ຺ຂາທີຫິ ກິເລສາ ອຈ຺ຈນ຺ຕເມວ ວູປສນ຺ຕາ ປຫີນາ ໂຫນ຺ຕິ, ຕາ ມຄ຺ຄຜລສິກ຺ຂາ ສິກ຺ຂນ຺ຕສ຺ສ ອຈ຺ຈນ຺ຕເມວ ຈິຕ຺ຕໍ ວູປສນ຺ຕໍ ນາມ ໂຫຕີຕິ. ຄາຖາປຣິໂຍສາເນ ວິປສ຺ສນໍ ວຑ຺ເຒຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ອປທາເນ (ອປ. ເຖຣ ໒.໔໗.໕໙-໗໒) –

‘‘ອຊ຺ໂຌຄາເຫຕ຺ວາ ຫິມວໍ, ມນ຺ເຕ ວາເຈມຫໍ ຕທາ;

ຈຕຸປຎ຺ຎາສສຫສ຺ສານິ, ສິສ຺ສາ ມຍ຺ຫໍ ອຸປຏ຺ຐຫຸໍ.

‘‘ອຘິຕາ ເວທຄູ ສພ຺ເພ, ຉຬງ຺ເຄ ປາຣມິໍ ຄຕາ;

ສກວິຊ຺ຊາຫຸປຕ຺ຖທ຺ຘາ, ຫິມວນ຺ເຕ ວສນ຺ຕິ ເຕ.

‘‘ຈວິຕ຺ວາ ຕຸສິຕາ ກາຍາ, ເທວປຸຕ຺ໂຕ ມຫາຍໂສ;

ອຸປ຺ປຊ຺ຊິ ມາຕຸກຸຈ຺ຉິສ຺ມິໍ, ສມ຺ປຊາໂນ ປຕິສ຺ສໂຕ.

‘‘ສມ຺ພຸທ຺ເຘ ອຸປປຊ຺ຊນ຺ເຕ, ທສສຫສ຺ສິ ກມ຺ປຖ;

ອນ຺ຘາ ຈກ຺ຂຸໍ ອລຠິໍສຸ, ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕມ຺ຫິ ນາຍເກ.

‘‘ສພ຺ພາກາຣໍ ປກມ຺ປິຕ຺ຖ, ເກວລາ ວສຸຘາ ອຍໍ;

ນິຄ຺ໂຆສສທ຺ທໍ ສຸຕ຺ວານ, ອຸພ຺ພິຊ຺ຊິໍສຸ ມຫາຊນາ.

‘‘ສພ຺ເພ ຊນາ ສມາຄມ຺ມ, ອາຄຈ຺ຉຸໍ ມມ ສນ຺ຕິກໍ;

ວສຸຘາຍໍ ປກມ຺ປິຕ຺ຖ, ກິໍ ວິປາໂກ ຠວິສ຺ສຕິ.

‘‘ອວຈາສິໍ ຕທາ ເຕສໍ, ມາ ເຠຖ ນຕ຺ຖິ ໂວ ຠຍໍ;

ວິສຏ຺ຐາ ໂຫຖ ສພ຺ເພປິ, ອຸປ຺ປາໂທຍໍ ສຸວຕ຺ຖິໂກ.

‘‘ອຏ຺ຐເຫຕູຫິ ສມ຺ຜຸສ຺ສ, ວສຸຘາຍໍ ປກມ຺ປຕິ;

ຕຖາ ນິມິຕ຺ຕາ ທິສ຺ສນ຺ຕິ, ໂອຠາໂສ ວິປຸໂລ ມຫາ.

‘‘ອສໍສຍໍ ພຸທ຺ຘເສຏ຺ໂຐ, ອຸປ຺ປຊ຺ຊິສ຺ສຕິ ຈກ຺ຂຸມາ;

ສຎ຺ຎາເປຕ຺ວານ ຊນຕໍ, ປຎ຺ຈສີເລ ກເຖສຫໍ.

‘‘ສຸຕ຺ວານ ປຎ຺ຈສີລານິ, ພຸທ຺ຘຸປ຺ປາທຎ຺ຈ ທຸລ຺ລຠໍ;

ອຸພ຺ເພຄຊາຕາ ສຸມນາ, ຕຸຏ຺ຐຫຏ຺ຐາ ອຫໍສຸ ເຕ.

‘‘ທ຺ເວນວຸເຕ ອິໂຕ ກປ຺ເປ, ຍໍ ນິມິຕ຺ຕໍ ວິຍາກຣິໍ;

ທຸຄ຺ຄຕິໍ ນາຠິຊານາມິ, ພ຺ຍາກຣຓສ຺ສິທໍ ຜລໍ.

‘‘ກິເລສາ ຌາປິຕາ ມຍ຺ຫໍ…ເປ… ກຕໍ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ສາສນ’’ນ຺ຕິ.

ວາຣຓຕ຺ເຖຣຄາຖາວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.