໑໔. ໂຄຕມຕ຺ເຖຣຄາຖາວຓ຺ຓນາ

ສໍສຣນ຺ຕິ ອາຍສ຺ມໂຕ ໂຄຕມຕ຺ເຖຣສ຺ສ ຄາຖາ. ກາ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ? ອຍໍ ກິຣ ປຸຣິມພຸທ຺ເຘສຸ ກຕາຘິກາໂຣ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ຠເວ ປຸຎ຺ຎານິ ກໂຣນ຺ໂຕ ສິຂິມ຺ຫິ ຠຄວຕິ ປຣິນິພ຺ພຸເຕ ຕສ຺ສ ຈິຕກໍ ເທວມນຸສ຺ເສສຸ ປູເຊນ຺ເຕສຸ ອຏ຺ຐຫິ ຈມ຺ປກປຸປ຺ເຜຫິ ຈິຕກໍ ປູເຊສິ. ໂສ ເຕນ ປຸຎ຺ຎກມ຺ເມນ ເທວມນຸສ຺ເສສຸ ສໍສຣນ຺ໂຕ ອິມສ຺ມິໍ ພຸທ຺ຘຸປ຺ປາເທ ສກ຺ຍຣາຊກຸເລ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ໂຄຕໂມຕິ ໂຄຕ຺ຕວເສເນວ ອຠິລກ຺ຂິຕນາໂມ ວຍປ຺ປຕ຺ໂຕ ສຕ຺ຖຸ ຎາຕິສມາຄເມ ປຏິລທ຺ຘສທ຺ໂຘ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ວິປສ຺ສນາຍ ກມ຺ມໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ຉຬຠິຎ຺ໂຎ ອໂຫສິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ອປທາເນ (ອປ. ເຖຣ ໒.໔໗.໖-໑໐) –

‘‘ຌາຍມານສ຺ສ ຠຄວໂຕ, ສິຂິໂນ ໂລກພນ຺ຘຸໂນ;

ອຏ຺ຐ ຈມ຺ປກປຸປ຺ຜານິ, ຈິຕກໍ ອຠິໂຣປຍິໍ.

‘‘ເອກຕິໍເສ ອິໂຕ ກປ຺ເປ, ຍໍ ປຸປ຺ຜມຠິໂຣປຍິໍ;

ທຸຄ຺ຄຕິໍ ນາຠິຊານາມິ, ຈິຕປູຊາຍິທໍ ຜລໍ.

‘‘ກິເລສາ ຌາປິຕາ ມຍ຺ຫໍ…ເປ… ກຕໍ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ສາສນ’’ນ຺ຕິ.

ຉຬຠິຎ຺ໂຎ ປນ ຫຸຕ຺ວາ ວິມຸຕ຺ຕິສຸເຂນ ວິຫຣນ຺ໂຕ ເອກທິວສໍ ຎາຕເກຫິ ‘‘ກສ຺ມາ, ຠນ຺ເຕ, ອມ຺ເຫ ປຫາຍ ປພ຺ພຊິໂຕ’’ຕິ ປຸຏ຺ໂຐ ສໍສາເຣ ອຕ຺ຕນາ ອນຸຠູຕທຸກ຺ຂຎ຺ເຈວ ອິທານິ ອຘິຄຕໍ ນິພ຺ພານສຸຂຎ຺ຈ ປກາເສນ຺ໂຕ –

໒໕໘. ‘‘ສໍສຣຎ຺ຫິ ນິຣຍໍ ອຄຈ຺ຉິສ຺ສໍ, ເປຕໂລກມຄມໍ ປຸນປ຺ປຸນໍ;

ທຸກ຺ຂມມ຺ຫິປິ ຕິຣຈ຺ຉານໂຍນິຍໍ, ເນກຘາ ຫິ ວຸສິຕໍ ຈິຣໍ ມຍາ.

໒໕໙. ‘‘ມານຸໂສປິ ຈ ຠໂວຠິຣາຘິໂຕ, ສຄ຺ຄກາຍມຄມໍ ສກິໍ ສກິໍ;

ຣູປຘາຕຸສຸ ອຣູປຘາຕຸສຸ, ເນວສຎ຺ຎິສຸ ອສຎ຺ຎິສຸຏ຺ຐິຕໍ.

໒໖໐. ‘‘ສມ຺ຠວາ ສຸວິທິຕາ ອສາຣກາ, ສງ຺ຂຕາ ປຈລິຕາ ສເທຣິຕາ;

ຕໍ ວິທິຕ຺ວາ ມຫມຫຕ຺ຕສມ຺ຠວໍ, ສນ຺ຕິເມວ ສຕິມາ ສມຊ຺ຌຄ’’ນ຺ຕິ. –

ຕີຫິ ຄາຖາຫິ ເຕສໍ ຘມ຺ມໍ ເທເສສິ.

ຕຕ຺ຖ ສໍສຣນ຺ຕິ ອນາທິມຕິ ສໍສາເຣ ສໍສຣນ຺ໂຕ ກມ຺ມກິເລເສຫິ ປຎ຺ຈສຸ ຄຕີສຸ ຈວນຸປປາຕວເສນ ອປຣາປຣໍ ສໍສຣນ຺ໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຫີຕິ ນິປາຕມຕ຺ຕໍ. ນິຣຍໍ ອຄຈ຺ຉິສ຺ສນ຺ຕິ ສຎ຺ຊີວາທິກໍ ອຏ຺ຐວິຘໍ ມຫານິຣຍໍ, ກຸກ຺ກຸຬາທິກໍ ໂສຬສວິຘໍ ອຸສ຺ສທນິຣຍຎ຺ຈ ປຏິສນ຺ຘິວເສນ ອຸປຄຈ຺ຉິໍ. ‘‘ປຸນປ຺ປຸນ’’ນ຺ຕິ ອິທໍ ອິຘາປິ ອາເນຕພ຺ພໍ. ເປຕໂລກນ຺ຕິ ເປຕ຺ຕິວິສຍໍ, ຂຸປ຺ປິປາສາທິເຠທໍ ເປຕຕ຺ຕຠາວນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຄມນ຺ຕິ ປຏິສນ຺ຘິວເສນ ອຸປຄຈ຺ຉິໍ ອຸປປຊ຺ຊິໍ. ປຸນປ຺ປຸນນ຺ຕິ ອປຣາປຣໍ. ທຸກ຺ຂມມ຺ຫິປີຕິ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ຕິຂິຓກສາປໂຕທາຠິຆາຕາທິທຸກ຺ເຂຫິ ທຸສ຺ສຫາຍປິ. ລິງ຺ຄວິປລ຺ລາເສນ ເຫຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ທຸກ຺ຂມມ຺ຫິປີ’’ຕິ. ຕິຣຈ຺ຉານໂຍນິຍນ຺ຕິ ມິຄປກ຺ຂິອາທິເຠທາຍ ຕິຣຈ຺ຉານໂຍນິຍໍ. ເນກຘາ ຫີຕິ ໂອຏ຺ຐໂຄຓຄທ຺ຣຠາທິວເສນ ເຈວ ກາກພລາກກຸລລາທິວເສນ ຈ ອເນກປ຺ປກາຣໍ ອເນກວາຣຎ຺ຈ ຈິຣໍ ທີຆມທ຺ຘານໍ ມຍາ ວຸສິຕໍ ນິຈ຺ຈໍ ອຸຕ຺ຣສ຺ຕມານສຕາທິວເສນ ທຸກ຺ຂໍ ອນຸຠູຕໍ. ຕິຣຈ຺ຉານໂຍນິຍໍ ນິພ຺ພຕ຺ຕສຕ຺ໂຕ ມຫາມູຬ຺ຫຕາຍ ຈິຣຕຣໍ ຕຕ຺ເຖວ ອປຣາປຣໍ ປຣິວຕ຺ຕຕີຕິ ທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ອິຘ ‘‘ຈິຣ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ມານຸໂສປິ ຈ ຠໂວຠິຣາຘິໂຕຕິ ມນຸສ຺ສຕ຺ຕຠາໂວປິ ມຍາ ຕາທິເສນ ກຸສລກມ຺ມຸນາ ສມວາເຍນ ອຠິຣາຘິໂຕ ສາຘິໂຕ ອຘິຄໂຕ. ກາຓກຈ຺ຉໂປປມສຸຕ຺ຕເມຕ຺ຖ (ມ. ນິ. ໓.໒໕໒; ສໍ. ນິ. ໕.໑໑໑໗) ອຸທາຫຣິຕພ຺ພໍ. ສຄ຺ຄກາຍມຄມໍ ສກິໍ ສກິນ຺ຕິ ສຄ຺ຄຄຕິສງ຺ຂາຕໍ ກາມາວຈຣເທວກາຍໍ ສກິໍ ສກິໍ ກທາຈິ ກທາຈິ ອຸປປຊ຺ຊນວເສນ ອຄຈ຺ຉິໍ. ຣູປຘາຕຸສູຕິ ປຸຖຸຊ຺ຊນຠວຄ຺ຄປຣິໂຍສາເນສຸ ຣູປຠເວສຸ ອຣູປຘາຕຸສູຕິ ອຣູປຠເວສຸ. ເນວສຎ຺ຎິສຸ ອສຎ຺ຎິສຸຏ຺ຐິຕນ຺ຕິ ຣູປາຣູປຘາຕູສຸ ຈ ນ ເກວລໍ ສຎ຺ຎີສຸ ເອວ, ອຖ ໂຂ ເນວສຎ຺ຎີນາສຎ຺ຎີສຸ ອສຎ຺ຎີສຸ ຈ ອຸປປຊ຺ຊ ຐິຕໍ ມຍາຕິ ອາເນຕ຺ວາ ໂຍເຊຕພ຺ພໍ. ເນວສຎ຺ຎິຄ຺ຄຫເຓນ ເຫຕ຺ຖ ເນວສຎ຺ຎີນາສຎ຺ຎີຠໂວ ຄຫິໂຕ. ຍທິປິເມ ທ຺ເວ ຠວາ ຣູປາຣູປຘາຕຸຄ຺ຄຫເຓເນວ ຄຍ຺ຫນ຺ຕິ, ເຍ ປນ ອິໂຕ ພາຫິຣກາ ຕຕ຺ຖ ນິຈ຺ຈສຎ຺ຎິໂນ ຠວວິໂມກ຺ຂສຎ຺ຎິໂນ ຈ, ເຕສໍ ຕສ຺ສາ ສຎ຺ຎາຍ ມິຈ຺ຉາຠາວທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ວິສຸໍ ຄຫິຕາຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ.

ເອວໍ ທ຺ວີຫິ ຄາຖາຫິ ຠວມູລສ຺ສ ອນຸປຈ຺ຉິນ຺ນຕ຺ຕາ ອນາທິມຕິ ສໍສາເຣ ອຕ຺ຕໂນ ວຏ຺ຏທຸກ຺ຂານຸຠວໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ອິທານິ ຕທຸປຈ຺ເຉເທນ ວິວຏ຺ຏສຸຂານຸຠວໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ສມ຺ຠວາ’’ຕິອາທິນາ ຕຕິຍໍ ຄາຖມາຫ. ຕຕ຺ຖ ສມ຺ຠວາຕິ ຠວາ. ກາມຠວາທໂຍ ເອວ ຫິ ເຫຕຸປຈ຺ຈຍສມວາເຍນ ຠວນ຺ຕີຕິ ອິຘ ສມ຺ຠວາຕິ ວຸຕ຺ຕາ. ສຸວິທິຕາຕິ ວິປສ຺ສນາປຎ຺ຎາສຫິຕາຍ ມຄ຺ຄປຎ຺ຎາຍ ສຸຏ຺ຐຸ ວິທິຕາ. ອສາຣກາຕິອາທິ ເຕສໍ ວິທິຕາກາຣທສ຺ສນໍ. ຕຕ຺ຖ ອສາຣກາຕິ ນິຈ຺ຈສາຣາທິສາຣຣຫິຕາ. ສງ຺ຂຕາຕິ ສເມຈ຺ຈ ສມ຺ຠຸຍ຺ຍ ປຈ຺ຈເຍຫິ ກຕາ. ປຈລິຕາຕິ ສງ຺ຂຕຕ຺ຕາ ເອວ ອຸປ຺ປາທຊຣາທີຫິ ປກາຣໂຕ ຈລິຕາ ອນວຏ຺ຐິຕາ. ສເທຣິຕາຕິ ສທາ ສພ຺ພກາລໍ ຠງ຺ເຄນ ເອຣິຕາ, ອິຕ຺ຕຣາ ຠງ຺ຄຄາມິໂນ ປຠງ຺ຄຸໂນຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕໍ ວິທິຕ຺ວາ ມຫມຕ຺ຕສມ຺ຠວນ຺ຕິ ຕໍ ຍຖາວຸຕ຺ຕໍ ສງ຺ຂຕສຠາວໍ ອຕ຺ຕສມ຺ຠວໍ ອຕ຺ຕນິ ສມ຺ຠູຕໍ ອຕ຺ຕາຍຕ຺ຕໍ ອິສ຺ສຣາທິວເສນ ອປຣາຍຕ຺ຕໍ ປຣິຎ຺ຎາຠິສມຍວເສນ ອຫໍ ວິທິຕ຺ວາ ຕປ຺ປຏິປກ຺ຂຠູຕໍ ສນ຺ຕິເມວ ນິພ຺ພານເມວ ມຄ຺ຄປຎ຺ຎາສຕິຍາ ສຕິມາ ຫຸຕ຺ວາ ສມຊ຺ຌຄໍ ອຘິຄຈ຺ຉິໍ ອຣິຍມຄ຺ຄຠາວນາຍ ອນຸປ຺ປຕ຺ໂຕຕິ. ເອວໍ ເຖໂຣ ຎາຕການໍ ຘມ຺ມເທສນາມຸເຂນ ອຎ຺ຎໍ ພ຺ຍາກາສິ.

ໂຄຕມຕ຺ເຖຣຄາຖາວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.