໑໓. ອຠິຠູຕຕ຺ເຖຣຄາຖາວຓ຺ຓນາ

ສຸຓາຖ ຎາຕໂຍ ສພ຺ເພຕິ ອາຍສ຺ມໂຕ ອຠິຠູຕຕ຺ເຖຣສ຺ສ ຄາຖາ. ກາ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ? ອຍມ຺ປິ ປຸຣິມພຸທ຺ເຘສຸ ກຕາຘິກາໂຣ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ຠເວ ປຸຎ຺ຎານິ ອຸປຈິນນ຺ໂຕ ເວສ຺ສຠຸສ຺ສ ຠຄວໂຕ ກາເລ ກຸລເຄເຫ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ວິຎ຺ຎຸຕໍ ປຕ຺ໂຕ ຕາທິເສນ ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ຕສນ຺ນິສ຺ສເຍນ ສາສເນ ອຠິປ຺ປສນ຺ໂນ ອໂຫສິ. ໂສ ສຕ຺ຖຣິ ປຣິນິພ຺ພຸເຕ ຕສ຺ສ ຘາຕຸໍ ຄເຫຕຸໍ ມຫາຊເນ ອຸສ຺ສາຫໍ ກໂຣນ຺ເຕ ສຍໍ ສພ຺ພປຐມໍ ຄນ຺ໂຘທເກນ ຈິຕກໍ ນິພ຺ພາເປສິ. ໂສ ເຕນ ປຸຎ຺ຎກມ຺ເມນ ເທວມນຸສ຺ເສສຸ ສໍສຣນ຺ໂຕ ອິມສ຺ມິໍ ພຸທ຺ຘຸປ຺ປາເທ ເວຐປຸຣນຄເຣ ຣາຊກຸເລ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ອຠິຠູໂຕຕິ ລທ຺ຘນາໂມ ປິຕຸ ອຈ຺ຈເຍນ ຣຊ຺ຊໍ ກາເຣຕິ. ຕສ຺ມິຎ຺ຈ ສມເຍ ຠຄວາ ຊນປທຈາຣິກໍ ຈຣນ຺ໂຕ ອນຸປຸພ຺ເພນ ຕໍ ນຄຣໍ ປາປຸຓິ. ຕໂຕ ໂສ ຣາຊາ ‘‘ຠຄວາ ກິຣ ມມ ນຄຣໍ ອນຸປ຺ປຕ຺ໂຕ’’ຕິ ສຸຕ຺ວາ ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິກໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຘມ຺ມໍ ສຸຕ຺ວາ ທຸຕິຍທິວເສ ມຫາທານໍ ປວຕ຺ເຕສິ. ຠຄວາ ຠຸຕ຺ຕາວີ ຕສ຺ສ ຣຎ຺ໂຎ ອຊ຺ຌາສຍານຸຣູປໍ ອນຸໂມທນໍ ກໂຣນ຺ໂຕເຍວ ວິຕ຺ຖາຣໂຕ ຘມ຺ມໍ ເທເສສິ. ໂສ ຘມ຺ມໍ ສຸຕ຺ວາ ລທ຺ຘປ຺ປສາໂທ ຣຊ຺ຊໍ ປຫາຍ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ສຈ຺ຉາກາສິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ອປທາເນ (ອປ. ເຖຣ ໒.໔໗.໑໑-໑໕) –

‘‘ທຍ຺ຫມາເນ ສຣີຣມ຺ຫິ, ເວສ຺ສຠຸສ຺ສ ມເຫສິໂນ;

ຄນ຺ໂຘທກໍ ຄເຫຕ຺ວານ, ຈິຕໍ ນິພ຺ພາປຍິໍ ອຫໍ.

‘‘ເອກຕິໍເສ ອິໂຕ ກປ຺ເປ, ຈິຕໍ ນິພ຺ພາປຍິໍ ອຫໍ;

ທຸຄ຺ຄຕິໍ ນາຠິຊານາມິ, ຄນ຺ໂຘທກສ຺ສິທໍ ຜລໍ.

‘‘ກິເລສາ ຌາປິຕາ ມຍ຺ຫໍ…ເປ… ກຕໍ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ສາສນ’’ນ຺ຕິ.

ອຣຫຕ຺ຕໍ ປນ ປຕ຺ວາ ວິມຸຕ຺ຕິສຸເຂນ ວິຫຣນ຺ເຕ ຕສ຺ມິໍ ຕສ຺ສ ຎາຕກາ ອມຈ຺ຈາ ປາຣິສຊ຺ຊາ ນາຄຣາ ຊານປທາຕິ ສພ຺ເພ ສມາຄນ຺ຕ຺ວາ, ‘‘ຠນ຺ເຕ, ກສ຺ມາ ຕ຺ວໍ ອມ຺ເຫ ອນາເຖ ກຕ຺ວາ ປພ຺ພຊິໂຕ’’ຕິ ປຣິເທວິໍສຸ. ເຖໂຣ ເຕ ຎາຕິປມຸເຂ ມນຸສ຺ເສ ປຣິເທວນ຺ເຕ ທິສ຺ວາ ເຕສໍ ອຕ຺ຕໂນ ປພ຺ພຊ຺ຊກາຣຓວິຠາວນມຸເຂນ ຘມ຺ມໍ ກເຖນ຺ໂຕ –

໒໕໕. ‘‘ສຸຓາຖ ຎາຕໂຍ ສພ຺ເພ, ຍາວນ຺ເຕຕ຺ຖ ສມາຄຕາ;

ຘມ຺ມໍ ໂວ ເທສຍິສ຺ສາມິ, ທຸກ຺ຂາ ຊາຕິ ປຸນປ຺ປຸນໍ.

໒໕໖. ‘‘ອາຣມ຺ຠຖ ນິກ຺ກມຖ, ຍຸຎ຺ຊຖ ພຸທ຺ຘສາສເນ;

ຘຸນາຖ ມຈ຺ຈຸໂນ ເສນໍ, ນຬາຄາຣໍວ ກຸຎ຺ຊໂຣ.

໒໕໗. ‘‘ໂຍ ອິມສ຺ມິໍ ຘມ຺ມວິນເຍ, ອປ຺ປມຕ຺ໂຕ ວິຫສ຺ສຕິ;

ປຫາຍ ຊາຕິສໍສາຣໍ, ທຸກ຺ຂສ຺ສນ຺ຕໍ ກຣິສ຺ສຕີ’’ຕິ. – ຕິສ຺ໂສ ຄາຖາ ອຠາສິ;

ຕຕ຺ຖ ສຸຓາຖາຕິ ນິສາເມຖ, ອິທານິ ມຍາ ວຸຈ຺ຈມານໍ ໂອຫິຕໂສຕາ ໂສຕທ຺ວາຣານຸສາເຣນ ອຸປຘາເຣຖາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຎາຕໂຍຕິ ຎາຕີ ປມຸເຂ ກຕ຺ວາ ເຕສໍ ສພ຺ເພສໍ ອາລປນໍ, ເຕນາຫ ‘‘ສພ຺ເພ ຍາວນ຺ເຕຕ຺ຖ ສມາຄຕາ’’ຕິ, ຍາວນ຺ໂຕ ຍຕ຺ຕກາ ເອຕ຺ຖ ສມາຄເມ, ເອຕິສ຺ສໍ ວາ ມມ ປພ຺ພຊ຺ຊາຍ ສມາຄຕາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ອິທານິ ຍໍ ສນ຺ຘາຍ ‘‘ສຸຓາຖາ’’ຕິ ສວນາຓຕ຺ຕິກວຈນໍ ກຕໍ, ຕໍ ‘‘ຘມ຺ມໍ ໂວ ເທສຍິສ຺ສາມີ’’ຕິ ປຏິຊານິຕ຺ວາ ‘‘ທຸກ຺ຂາ ຊາຕິ ປຸນປ຺ປຸນ’’ນ຺ຕິອາທິນາ ເທເສຕຸໍ ອາຣຠິ. ຕຕ຺ຖ ທຸກ຺ຂາ ຊາຕິ ປຸນປ຺ປຸນນ຺ຕິ ຊາຕິ ນາເມສາ ຄພ຺ໂຠກ຺ກນ຺ຕິມູລກາທິເຠທສ຺ສ ຊຣາທິເຠທສ຺ສ ຈ ອເນກວິຫິຕສ຺ສ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ອຘິຏ຺ຐານຠາວໂຕ ທຸກ຺ຂາ. ສາ ປຸນປ຺ປຸນໍ ປວຕ຺ຕມານາ ອຕິວິຍ ທຸກ຺ຂາ.

ຕສ຺ສາ ປນ ຊາຕິຍາ ສມຕິກ຺ກມນຕ຺ຖໍ ອຸສ຺ສາໂຫ ກຣຓີໂຍຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ອາຣມ຺ຠຖາ’’ຕິອາທິ. ຕຕ຺ຖ ອາຣມ຺ຠຖາຕິ ອາຣມ຺ຠຘາຕຸສງ຺ຂາຕໍ ວີຣິຍໍ ກໂຣຖ. ນິກ຺ກມຖາຕິ ໂກສຊ຺ຊປກ຺ຂໂຕ ນິກ຺ຂນ຺ຕຕ຺ຕາ ນິກ຺ກມຘາຕຸສງ຺ຂາຕໍ ຕທຸຕ຺ຕຣິໍ ວີຣິຍໍ ກໂຣຖ. ຍຸຎ຺ຊຖ ພຸທ຺ຘສາສເນຕິ ຍສ຺ມາ ສີລສໍວໂຣ ອິນ຺ທ຺ຣິເຍສຸ ຄຸຕ຺ຕທ຺ວາຣຕາ ໂຠຊເນ ມຕ຺ຕຎ຺ຎຸຕາ ສຕິສມ຺ປຊຎ຺ຎນ຺ຕິ ອິເມສຸ ຘມ຺ເມສຸ ປຕິຏ຺ຐິຕານໍ ຊາຄຣິຍານຸໂຍຄວເສນ ອາຣມ຺ຠນິກ຺ກມຘາຕຸໂຍ ສມ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ຕຖາຠູຕາ ສມຖວິປສ຺ສນາສງ຺ຂາເຕ ອຘິສີລສິກ຺ຂາທິສງ຺ຂາເຕ ວາ ຠຄວໂຕ ສາສເນ ຍຸຕ຺ຕປ຺ປຍຸຕ຺ຕາ ໂຫຖ. ຘຸນາຖ ມຈ຺ຈຸໂນ ເສນໍ, ນຬາຄາຣໍວ ກຸຎ຺ຊໂຣຕິ ເອວໍ ປຏິປຊ຺ຊນ຺ຕາ ຈ ເຕຘາຕຸອິສ຺ສຣສ຺ສ ມຈ຺ຈຸຣາຊສ຺ສ ວສໍ ສຕ຺ເຕ ເນຕີຕິ ຕສ຺ສ ເສນາສງ຺ຂາຕໍ ອພລໍ ທຸພ຺ພລໍ ຍຖາ ນາມ ຖາມພລູປປນ຺ໂນ ກຸຎ຺ຊໂຣ ນເຬຫິ ກຕໍ ອຄາຣໍ ຂເຓເນວ ວິທ຺ຘໍເສຕິ, ເອວເມວ ກິເລສຄຓໍ ຘຸນາຖ ວິຘມຖ ວິທ຺ຘໍເສຖາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ເອວໍ ປນ ພຸທ຺ຘສາສເນ ອຸສ຺ສາຫໍ ກໂຣນ຺ຕສ຺ສ ເອກໍສິໂກ ຊາຕິທຸກ຺ຂສ຺ສ ສມຕິກ຺ກໂມຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ໂຍ ອິມສ຺ມິ’’ນ຺ຕິອາທິນາ ຕຕິຍໍ ຄາຖມາຫ. ຕໍ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍເມວ.

ອຠິຠູຕຕ຺ເຖຣຄາຖາວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.