໑. ອງ຺ຄຓິກຠາຣທ຺ວາຊຕ຺ເຖຣຄາຖາວຓ຺ຓນາ

ຕິກນິປາເຕ ອໂຍນິ ສຸທ຺ຘິມນ຺ເວສນ຺ຕິ ອາຍສ຺ມໂຕ ອງ຺ຄຓິກຠາຣທ຺ວາຊຕ຺ເຖຣສ຺ສ ຄາຖາ. ກາ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ? ອຍມ຺ປິ ປຸຣິມພຸທ຺ເຘສຸ ກຕາຘິກາໂຣ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ຠເວ ວິວຏ຺ຏູປນິສ຺ສຍໍ ປຸຎ຺ຎໍ ອຸປຈິນນ຺ໂຕ ອິໂຕ ເອກຕິໍເສ ກປ຺ເປ ສິຂິສ຺ສ ຠຄວໂຕ ກາເລ ກຸລເຄເຫ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ວິຎ຺ຎຸຕໍ ປຕ຺ໂຕ ເອກທິວສໍ ສຕ຺ຖາຣໍ ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣນ຺ຕໍ ທິສ຺ວາ ປສນ຺ນມານໂສ ປຎ຺ຈປຕິຏ຺ຐິເຕນ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ອຎ຺ຊລິໍ ປຄ຺ຄຓ຺ຫິ. ໂສ ເຕນ ປຸຎ຺ຎກມ຺ເມນ ເທວມນຸສ຺ເສສຸ ສໍສຣນ຺ໂຕ ອິມສ຺ມິໍ ພຸທ຺ຘຸປ຺ປາເທ ຫິມວນ຺ຕສມີເປ ອຸກ຺ກຏ຺ເຐ ນາມ ນຄເຣ ວິຠວສມ຺ປນ຺ນສ຺ສ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ເຄເຫ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ອງ຺ຄຓິກຠາຣທ຺ວາໂຊຕິ ລທ຺ຘນາໂມ ວຍປ຺ປຕ຺ໂຕ ວິຊ຺ຊາສິປ຺ເປສຸ ນິປ຺ຜຕ຺ຕິໍ ຄໂຕ ເນກ຺ຂມ຺ມຊ຺ຌາສຍຕາຍ ປຣິພ຺ພາຊກປພ຺ພຊ຺ຊໍ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ອມຣໍ ຕປໍ ຈຣນ຺ໂຕ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ວິຈຣນ຺ໂຕ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘໍ ຊນປທຈາຣິກໍ ຈຣນ຺ຕໍ ທິສ຺ວາ ປສນ຺ນມານໂສ ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິເກ ຘມ຺ມໍ ສຸຕ຺ວາ ຕໍ ມິຈ຺ຉາຕປໍ ປຫາຍ ສາສເນ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ວິປສ຺ສນາຍ ກມ຺ມໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ນຈິຣສ຺ເສວ ຉຬຠິຎ຺ໂຎ ອໂຫສິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ອປທາເນ (ອປ. ເຖຣ ໑.໒໓.໔໘-໕໑) –

‘‘ອຸສຠໍ ປວຣໍ ວີຣໍ, ເວສ຺ສຠຸໍ ວິຊິຕາວິນໍ;

ປສນ຺ນຈິຕ຺ໂຕ ສຸມໂນ, ພຸທ຺ຘເສຏ຺ຐມວນ຺ທຫໍ.

‘‘ເອກຕິໍເສ ອິໂຕ ກປ຺ເປ, ຍໍ ກມ຺ມມກຣິໍ ຕທາ;

ທຸຄ຺ຄຕິໍ ນາຠິຊານາມິ, ວນ຺ທນາຍ ອິທໍ ຜລໍ.

‘‘ຈຕຸວີສຕິກປ຺ປມ຺ຫິ, ວິກຕານນ຺ທນາມໂກ;

ສຕ຺ຕຣຕນສມ຺ປນ຺ໂນ, ຈກ຺ກວຕ຺ຕີ ມຫພ຺ພໂລ.

‘‘ກິເລສາ ຌາປິຕາ ມຍ຺ຫໍ…ເປ… ກຕໍ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ສາສນ’’ນ຺ຕິ.

ຉຬຠິຎ຺ໂຎ ປນ ຫຸຕ຺ວາ ວິມຸຕ຺ຕິສຸເຂນ ວິຫຣນ຺ໂຕ ຎາຕີນໍ ອນຸກມ຺ປາຍ ອຕ຺ຕໂນ ຊາຕິຠູມິໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ພຫູ ຎາຕເກ ສຣເຓສຸ ຈ ສີເລສຸ ຈ ປຕິຏ຺ຐາເປຕ຺ວາ ຕໂຕ ນິວຕ຺ຕິຕ຺ວາ ກຸຣຸຣຏ຺ເຐ ກຸຓ຺ຑິຍສ຺ສ ນາມ ນິຄມສ຺ສ ອວິທູເຣ ອຣຎ຺ເຎ ວສນ຺ໂຕ ເກນຈິເທວ ກຣຓີເຍນ ອຸຄ຺ຄາຣາມໍ ຄໂຕ ອຸຕ຺ຕຣາປຖໂຕ ອາຄເຕຫິ ສນ຺ທິຏ຺ເຐຫິ ພ຺ຣາຫ຺ມເຓຫິ ສມາຄໂຕ ເຕຫິ, ‘‘ໂຠ ຠາຣທ຺ວາຊ, ກິໍ ທິສ຺ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓານໍ ສມຍໍ ປຫາຍ ອິມໍ ສມຍໍ ຄຓ຺ຫີ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິໂຕ ເຕສໍ ອິໂຕ ພຸທ຺ຘສາສນໂຕ ພຫິທ຺ຘາ ສຸທ຺ຘິ ນຕ຺ຖີຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ –

໒໑໙. ‘‘ອໂຍນິ ສຸທ຺ຘິມນ຺ເວສໍ, ອຄ຺ຄິໍ ປຣິຈຣິໍ ວເນ;

ສຸທ຺ຘິມຄ຺ຄໍ ອຊານນ຺ໂຕ, ອກາສິໍ ອມຣໍ ຕປ’’ນ຺ຕິ. – ປຐມໍ ຄາຖມາຫ;

ຕຕ຺ຖ ອໂຍນີຕິ ອໂຍນິໂສ ອນຸປາເຍນ. ສຸທ຺ຘິນ຺ຕິ ສໍສາຣສຸທ຺ຘິໍ ຠວນິສ຺ສຣຓໍ. ອນ຺ເວສນ຺ຕິ ຄເວສນ຺ໂຕ. ອຄ຺ຄິໍ ປຣິຈຣິໍ ວເນຕິ ‘‘ອຍໍ ສຸທ຺ຘິມຄ຺ໂຄ’’ຕິ ອຘິປ຺ປາເຍນ ອຣຎ຺ຎາຍຕເນ ອຄ຺ຄິຫຸຕສາລາຍໍ ອຄ຺ຍາຄາຣໍ ກຕ຺ວາ ອາຫຸຕິໍ ປຄ຺ຄຓ຺ຫນ຺ໂຕ ອຄ຺ຄິເທວໍ ປຣິຈຣິໍ ເວເທ ວຸຕ຺ຕວິຘິນາ ປູເຊສິໍ. ສຸທ຺ຘິມຄ຺ຄໍ ອຊານນ຺ໂຕ, ອກາສິໍ ອມຣໍ ຕປນ຺ຕິ ສຸທ຺ຘິຍາ ນິພ຺ພານສ຺ສ ມຄ຺ຄໍ ອຊານນ຺ໂຕ ອຄ຺ຄິປຣິຈຣຓໍ ວິຍ ປຎ຺ຈຕປຕປ຺ປນາທິອຕ຺ຕກິລມຖານຸໂຍຄໍ ‘‘ສຸທ຺ຘິມຄ຺ໂຄ’’ຕິ ມຎ຺ຎາຍ ອກາສິໍ ອຈຣິໍ ປຏິປຊ຺ຊິໍ.

ເອວໍ ເຖໂຣ ອສ຺ສມໂຕ ອສ຺ສມໍ ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ວິຍ ເວເທ ວຸຕ຺ຕວິຘິນາ ອຄ຺ຄິປຣິຈຣຓາທິນາ ອນຸຏ຺ຐາຍ ສຸທ຺ຘິຍາ ອປ຺ປຕ຺ຕຠາເວນ ພຫິທ຺ຘາ ສຸທ຺ຘິຍາ ອຠາວໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ອິທານິ ອິມສ຺ມິໍເຍວ ສາສເນ ສຸທ຺ຘິ ຈ ມຍາ ອຘິຄຕາຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ –

໒໒໐. ‘‘ຕໍ ສຸເຂນ ສຸຂໍ ລທ຺ຘໍ, ປສ຺ສ ຘມ຺ມສຸຘມ຺ມຕໍ;

ຕິສ຺ໂສ ວິຊ຺ຊາ ອນຸປ຺ປຕ຺ຕາ, ກຕໍ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ສາສນ’’ນ຺ຕິ. – ທຸຕິຍຄາຖມາຫ;

ຕຕ຺ຖ ຕນ຺ຕິ ຍສ຺ສຕ຺ຖາຍ ສຸທ຺ຘິໍ ອນ຺ເວສນ຺ໂຕ ຕສ຺ສ ມຄ຺ຄໍ ອຊານນ຺ໂຕ ອຄ຺ຄິໍ ປຣິຈຣິໍ ອມຣໍ ຕປໍ ອຈຣິໍ, ຕໍ ນິພ຺ພານສຸຂໍ ສຸເຂນ ສມຖວິປສ຺ສນາຍ ສຸຂາຍ ປຏິປທາຍ ອຕ຺ຕກິລມຖານຸໂຍຄໍ ອນຸປຄມ຺ມ ມຍາ ລທ຺ຘໍ ປຕ຺ຕໍ ອຘິຄຕໍ. ປສ຺ສ ຘມ຺ມສຸຘມ຺ມຕນ຺ຕິ ສຕ຺ຖຸ ສາສນຘມ຺ມສ຺ສ ສຸຘມ຺ມຕໍ ອວິປຣີຕນິຍ຺ຍານິກຘມ຺ມສຠາວໍ ປສ຺ສ ຊານາຫີຕິ ຘມ຺ມາລປນວເສນ ວທຕິ, ອຕ຺ຕານໍ ວາ ອາລປຕິ. ຕສ຺ສ ລທ຺ຘຠາວໍ ປນ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ –

‘‘ຕິສ຺ໂສ ວິຊ຺ຊາ ອນຸປ຺ປຕ຺ຕາ, ກຕໍ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ສາສນ’’ນ຺ຕິ. –

ອາຫ, ຕໍ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຖເມວ. ເອວໍ ສຸທ຺ຘິຍາ ອຘິຄຕຕ຺ຕາ ‘‘ອິໂຕ ປຏ຺ຐາຍາຫໍ ປຣມຕ຺ຖໂຕ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ’’ຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ –

໒໒໑. ‘‘ພ຺ຣຫ຺ມພນ຺ຘຸ ປຸເຣ ອາສິໍ, ອິທານິ ໂຂມ຺ຫິ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ;

ເຕວິຊ຺ໂຊ ນ຺ຫາຕໂກຈມ຺ຫິ, ໂສຕ຺ຕິໂຍ ຈມ຺ຫິ ເວທຄູ’’ຕິ. – ຕຕິຍໍ ຄາຖມາຫ;

ຕສ຺ສຕ຺ໂຖ – ອິໂຕ ປຸພ຺ເພ ຊາຕິມຕ຺ເຕນ ພ຺ຣາຫ຺ມຓຠາວໂຕ ພ຺ຣາຫ຺ມຓານໍ ສມຎ຺ຎາຍ ພ຺ຣຫ຺ມພນ຺ຘຸ ນາມ ອາສິໍ. ພາຫິຕປາປຕ຺ຕາ ປນ ອິທານິ ໂຂ ອຣຫຕ຺ຕາຘິຄເມນ ປຣມຕ຺ຖໂຕ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ຈ ອມ຺ຫິ. ອິໂຕ ປຸພ຺ເພ ຠວສຎ຺ຈຍກຣານໍ ຕິສ຺ສນ຺ນໍ ເວທສງ຺ຂາຕານໍ ວິຊ຺ຊານໍ ອຊ຺ຌຍເນນ ສມຎ຺ຎາມຕ຺ເຕນ ເຕວິຊ຺ໂຊ ນາມ ຫຸຕ຺ວາ ອິທານິ ຠວກ຺ຂຍກຣາຍ ວິຊ຺ຊາຍ ວເສນ ຕິສ຺ສນ຺ນໍ ວິຊ຺ຊານໍ ອຘິຄຕຕ຺ຕາ ປຣມຕ຺ຖໂຕ ເຕວິຊ຺ໂຊ ຈ ອມ຺ຫິ. ຕຖາ ອິໂຕ ປຸພ຺ເພ ຠວສ຺ສາທຄຘິຕາຍ ນ຺ຫາຕກວຕນິປ຺ຜຕ຺ຕິຍາ ສມຎ຺ຎາມຕ຺ເຕນ ນ຺ຫາຕໂກ ນາມ ຫຸຕ຺ວາ ອິທານິ ອຏ຺ຐງ຺ຄິກມຄ຺ຄຊເລນ ສຸວິກ຺ຂາລິຕກິເລສມລຕາຍ ປຣມຕ຺ຖໂຕ ນ຺ຫາຕໂກ ຈມ຺ຫິ. ອິໂຕ ປຸພ຺ເພ ອວິມຸຕ຺ຕຠວສ຺ສາທມນ຺ຕຊ຺ຌາເນນ ໂວຫາຣມຕ຺ຕໂຕ ໂສຕ຺ຕິໂຍ ນາມ ຫຸຕ຺ວາ ອິທານິ ສຸວິມຸຕ຺ຕຠວສ຺ສາທຘມ຺ມຊ຺ຌາເນນ ປຣມຕ຺ຖໂຕ ໂສຕ຺ຕິໂຍ ຈມ຺ຫິ. ອິໂຕ ປຸພ຺ເພ ອປ຺ປຏິນິສ຺ສຏ຺ຐປາປຘມ຺ມານໍ ເວທານໍ ຄຕມຕ຺ເຕນ ເວທຄູ ນາມ ຫຸຕ຺ວາ ອິທານິ ເວທສງ຺ຂາເຕນ ມຄ຺ຄຎາເຓນ ສໍສາຣມໂຫຆສ຺ສ ເວທສ຺ສ ຈຕຸສຈ຺ຈສ຺ສ ຈ ປາຣໍ ຄຕຕ຺ຕາ ອຘິຄຕຕ຺ຕາ ຎາຕຕ຺ຕາ ປຣມຕ຺ຖໂຕ ເວທຄູ ຊາໂຕຕິ. ຕໍ ສຸຕ຺ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ ສາສເນ ອຸຬາຣໍ ປສາທໍ ປເວເທສຸໍ.

ອງ຺ຄຓິກຠາຣທ຺ວາຊຕ຺ເຖຣຄາຖາວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.