໑. ມິຄສິຣຕ຺ເຖຣຄາຖາວຓ຺ຓນາ

ຍໂຕ ອຫໍ ປພ຺ພຊິໂຕຕິ ອາຍສ຺ມໂຕ ມິຄສິຣຕ຺ເຖຣສ຺ສ ຄາຖາ. ກາ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ? ອຍມ຺ປິ ປຸຣິມພຸທ຺ເຘສຸ ກຕາຘິກາໂຣ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ຠເວ ປຸຎ຺ຎານິ ອຸປຈິນນ຺ໂຕ ກສ຺ສປສ຺ສ ຠຄວໂຕ ກາເລ ພ຺ຣາຫ຺ມຓກຸເລ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ວິຎ຺ຎຸຕໍ ປຕ຺ໂຕ ເອກທິວສໍ ສຕ຺ຖາຣໍ ທິສ຺ວາ ປສນ຺ນຈິຕ຺ໂຕ ກຸສຏ຺ຐກໍ ອທາສິ. ໂສ ເຕນ ປຸຎ຺ຎກມ຺ເມນ ເທວມນຸສ຺ເສສຸ ສໍສຣນ຺ໂຕ ອິມສ຺ມິໍ ພຸທ຺ຘຸປ຺ປາເທ ໂກສລຣຏ຺ເຐ ພ຺ຣາຫ຺ມຓກຸເລ ປຏິສນ຺ຘິໍ ຄເຫຕ຺ວາ ມິຄສິຣນກ຺ຂຕ຺ເຕນ ຊາຕຕ຺ຕາ ມິຄສິໂຣຕິ ລທ຺ຘນາໂມ ວຍປ຺ປຕ຺ໂຕ ພ຺ຣາຫ຺ມຓານໍ ວິຊ຺ຊາສິປ຺ເປສຸ ນິປ຺ຜຕ຺ຕິໍ ຄໂຕ ຉວສີສມນ຺ຕໍ ນາມ ສິກ຺ຂິ, ຍໍ ປຣິຊປ຺ເປຕ຺ວາ ຕິວສ຺ສມຕ຺ຖເກ ມຕານມ຺ປິ ສີສໍ ນເຂນ ອາໂກເຏຕ຺ວາ ‘‘ອຍໍ ສຕ຺ໂຕ ອສຸກຏ຺ຐາເນ ນິພ຺ພຕ຺ໂຕ’’ຕິ ຊານາຕິ.

ໂສ ຆຣາວາສໍ ອນິຈ຺ຉນ຺ໂຕ ປຣິພ຺ພາຊກປພ຺ພຊ຺ຊໍ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ຕໍ ວິຊ຺ຊໍ ນິສ຺ສາຍ ໂລເກນ ສກ຺ກໂຕ ຄຣຸກໂຕ ລາຠີ ຫຸຕ຺ວາ ວິຈຣນ຺ໂຕ ສາວຕ຺ຖິໍ ອຸປຄໂຕ ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິກໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ອານຸຠາວໍ ປກາເສນ຺ໂຕ – ‘‘ອຫໍ, ໂຠ ໂຄຕມ, ມຕານໍ ນິພ຺ພຕ຺ຕຏ຺ຐານໍ ຊານາມີ’’ຕິ ວຕ຺ວາ, ‘‘ກຖໍ ປນ ຕ຺ວໍ ຊານາສີ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ, ‘‘ຉວສີສານິ ອາຫຣາເປຕ຺ວາ ມນ຺ຕໍ ປຣິຊປ຺ເປຕ຺ວາ ນເຂນ ສີສໍ ອາໂກເຏນ຺ໂຕ ນິຣຍາທິກໍ ເຕຫິ ເຕຫິ ນິພ຺ພຕ຺ຕຏ຺ຐານໍ ຊານາມີ’’ຕິ ກເຖສິ. ອຖສ຺ສ ຠຄວາ ປຣິນິພ຺ພຸຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ສີສກປາລໍ ອາຫຣາເປຕ຺ວາ, ‘‘ກເຖຫິ ຕາວ ຕສ຺ສ ຄຕິໍ, ຍສ຺ສິທໍ ສີສກປາລ’’ນ຺ຕິ ອາຫ. ໂສ ຕໍ ກປາລໍ ມນ຺ຕໍ ປຣິຊປ຺ເປຕ຺ວາ ນເຂນ ອາໂກເຏຕ຺ວາ ເນວ ອນ຺ຕໍ ນ ໂກຏິໍ ປສ຺ສຕິ. ອຖ ສຕ຺ຖາຣາ, ‘‘ນ ສກ຺ໂກສິ ປຣິພ຺ພາຊກາ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ, ‘‘ອຸປປຣິກ຺ຂິສ຺ສາມິ ຕາວາ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ປຸນປ຺ປຸນໍ ປຣິວຕ຺ເຕນ຺ໂຕປິ ນ ປສ຺ສເຕວ. ພາຫິຣກມນ຺ເຕນ ຫິ ຂີຓາສວສ຺ສ ຄຕິໍ ກຖໍ ຊານິສ຺ສຕິ, ອຖສ຺ສ ມຕ຺ຖກໂຕ ກຈ຺ເຉຫິ ຈ ເສໂທ ມຸຈ຺ຈິ. ໂສ ລຊ຺ຊິຕ຺ວາ ຕຸຓ຺ຫີຠູໂຕ ອຏ຺ຐາສິ. ສຕ຺ຖາ ‘‘ກິລມສິ ປຣິພ຺ພາຊກາ’’ຕິ ອາຫ. ໂສ ‘‘ອາມ, ກິລມາມິ, ນ ອິມສ຺ສ ຄຕິໍ ຊານາມິ, ຕຸມ຺ເຫ ປນ ຊານາຖາ’’ຕິ. ‘‘ອຫໍ ເອຕໍ ຊານາມິ, ອິໂຕ ອຸຕ຺ຕຣິຕຣມ຺ປິ ຊານາມີ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ‘‘ນິພ຺ພານໍ ຄໂຕ ໂສ’’ຕິ ອາຫ. ປຣິພ຺ພາຊໂກ ‘‘ອິມໍ ວິຊ຺ຊໍ ມຍ຺ຫໍ ເທຖາ’’ຕິ ອາຫ. ‘‘ເຕນ ຫິ ປພ຺ພຊາ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ຕໍ ປພ຺ພາເຊຕ຺ວາ ປຐມໍ ສມຖກມ຺ມຏ຺ຐາເນ ນິໂຍເຊຕ຺ວາ ຌານາຠິຎ຺ຎາສຸ ປຕິຏ຺ຐິຕສ຺ສ ວິປສ຺ສນາຍ ກມ຺ມໍ ອຸປທິສິ. ໂສ ວິປສ຺ສນາຍ ກມ຺ມໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ນຈິຣສ຺ເສວ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ອປທາເນ (ອປ. ເຖຣ ໒.໔໘.໕໖-໖໐) –

‘‘ກສ຺ສປສ຺ສ ຠຄວໂຕ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ວຸສີມໂຕ;

ປສນ຺ນຈິຕ຺ໂຕ ສຸມໂນ, ກຸສຏ຺ຐກມທາສຫໍ.

‘‘ອິມສ຺ມິໍເຍວ ກປ຺ປສ຺ມິໍ, ກຸສຏ຺ຐກມທາສຫໍ;

ທຸຄ຺ຄຕິໍ ນາຠິຊານາມິ, ກຸສຏ຺ຐກສ຺ສິທໍ ຜລໍ.

‘‘ກິເລສາ ຌາປິຕາ ມຍ຺ຫໍ…ເປ… ກຕໍ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ສາສນ’’ນ຺ຕິ.

ອຣຫຕ຺ຕໍ ປນ ປຕ຺ວາ ອຎ຺ຎໍ ພ຺ຍາກໂຣນ຺ໂຕ –

໑໘໑. ‘‘ຍໂຕ ອຫໍ ປພ຺ພຊິໂຕ, ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘສາສເນ;

ວິມຸຈ຺ຈມາໂນ ອຸຄ຺ຄຈ຺ຉິໍ, ກາມຘາຕຸໍ ອຸປຈ຺ຈຄໍ.

໑໘໒. ‘‘ພ຺ຣຫ຺ມຸໂນ ເປກ຺ຂມານສ຺ສ, ຕໂຕ ຈິຕ຺ຕໍ ວິມຸຈ຺ຈິ ເມ;

ອກຸປ຺ປາ ເມ ວິມຸຕ຺ຕີຕິ, ສພ຺ພສໍໂຍຊນກ຺ຂຍາ’’ຕິ. – ຄາຖາທ຺ວຍໍ ອຠາສິ;

ຕຕ຺ຖ ຍໂຕ ອຫໍ ປພ຺ພຊິໂຕ, ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘສາສເນຕິ ຍໂຕ ປຠຸຕິ ອຫໍ ປພ຺ພຊິໂຕ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ຠຄວໂຕ ສາສເນ, ປພ຺ພຊິຕກາລໂຕ ປຏ຺ຐາຍ. ວິມຸຈ຺ຈມາໂນ ອຸຄ຺ຄຈ຺ຉິນ຺ຕິ ສໍກິເລສປກ຺ຂໂຕ ປຐມໍ ຕາວ ສມຖວິປສ຺ສນາຫິ ວິມຸຈ຺ຈມາໂນ ໂວທານຘມ຺ມສວເນນ ອຸຏ຺ຐຫິໍ. ເອວໍ ອຸຄ຺ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ກາມຘາຕຸໍ ອຸປຈ຺ຈຄໍ ອນາຄາມິມຄ຺ເຄນ ອຈ຺ຈນ຺ຕເມວ ກາມຘາຕຸໍ ອຕິກ຺ກມິໍ.

ພ຺ຣຫ຺ມຸໂນ ເປກ຺ຂມານສ຺ສ, ຕໂຕ ຈິຕ຺ຕໍ ວິມຸຈ຺ຈິ ເມຕິ ສເທວກສ຺ສ ໂລກສ຺ສ ອຄ຺ຄຠູຕຕ຺ຕາ ເສຏ຺ຐຏ຺ເຐນ ພ຺ຣຫ຺ມຸໂນ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ຠຄວໂຕ ມຫາກຣຸຓາໂຍເຄນ ‘‘ອຍໍ ກຸລປຸຕ຺ໂຕ ມມ ສາສເນ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ກຖໍ ນຸ ໂຂ ປຏິປຊ຺ຊຕີ’’ຕິ ເປກ຺ຂນ຺ຕສ຺ສ ຕໂຕ ອນາຄາມິມຄ຺ຄາຘິຄມໂຕ ປຈ຺ຉາ ອຄ຺ຄມຄ຺ຄາຘິຄເມນ ມມ ຈິຕ຺ຕໍ ສພ຺ພສໍກິເລສໂຕ ອຈ຺ຈນ຺ຕເມວ ມຸຈ຺ຈິ. ອກຸປ຺ປາ ເມ ວິມຸຕ຺ຕີຕິ, ສພ຺ພສໍໂຍຊນກ຺ຂຍາຕິ ຕຖາວິມຸຕ຺ຕຈິຕ຺ຕຕ຺ຕາ ເອວ ສພ຺ເພສໍ ສໍໂຍຊນານໍ ຂຍາ ປຣິກ຺ຂຍາ ອິຕິ ເອວໍ ອກຸປ຺ປາ ເມ ວິມຸຕ຺ຕີຕິ ອຎ຺ຎໍ ພ຺ຍາກາສິ.

ມິຄສິຣຕ຺ເຖຣຄາຖາວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.