໑. ອຸຕ຺ຕຣຕ຺ເຖຣຄາຖາວຓ຺ຓນາ

ຂນ຺ຘາ ມຍາ ປຣິຎ຺ຎາຕາຕິ ອາຍສ຺ມໂຕ ອຸຕ຺ຕຣຕ຺ເຖຣສ຺ສ ຄາຖາ. ກາ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ? ອຍມ຺ປິ ປຸຣິມພຸທ຺ເຘສຸ ກຕາຘິກາໂຣ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ຠເວ ວິວຏ຺ຏູປນິສ຺ສຍໍ ກຸສລໍ ອຸປຈິນນ຺ໂຕ ອິໂຕ ຈຕຸນວຸເຕ ກປ຺ເປ ສິທ຺ຘຕ຺ຖສ຺ສ ຠຄວໂຕ ກາເລ ກຸລເຄເຫ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ວິຎ຺ຎຸຕໍ ປຕ຺ໂຕ ສາສເນ ລທ຺ຘປ຺ປສາໂທ ຫຸຕ຺ວາ ອຸປາສກຕ຺ຕໍ ປຏິເວເທສິ. ໂສ ສຕ຺ຖຣິ ປຣິນິພ຺ພຸເຕ ອຕ຺ຕໂນ ຎາຕເກ ສນ຺ນິປາເຕຕ຺ວາ ພຫຸໍ ປູຊາສກ຺ກາຣໍ ສມ຺ຠຣິຕ຺ວາ ຘາຕຸປູຊໍ ອກາສິ. ໂສ ເຕນ ປຸຎ຺ຎກມ຺ເມນ ເທວມນຸສ຺ເສສຸ ສໍສຣນ຺ໂຕ ອິມສ຺ມິໍ ພຸທ຺ຘຸປ຺ປາເທ ສາເກເຕ ພ຺ຣາຫ຺ມຓກຸເລ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ອຸຕ຺ຕໂຣຕິ ລທ຺ຘນາໂມ ວຍປ຺ປຕ຺ໂຕ ເກນຈິເທວ ກຣຓີເຍນ ສາວຕ຺ຖິໍ ຄໂຕ ກຓ຺ຑມ຺ພມູເລ ກຕໍ ຍມກປາຏິຫາຣິຍໍ ທິສ຺ວາ ປສີທິຕ຺ວາ ປຸນ ກາຬກາຣາມສຸຕ຺ຕເທສນາຍ (ອ. ນິ. ໔.໒໔) ອຠິວຑ຺ຒມານສທ຺ໂຘ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ສຕ຺ຖາຣາ ສທ຺ຘິໍ ຣາຊຄຫໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ຕຕ຺ເຖວ ວສນ຺ໂຕ ວິປສ຺ສນໍ ປຏ຺ຐເປຕ຺ວາ ນຈິຣສ຺ເສວ ຉຬຠິຎ຺ໂຎ ອໂຫສິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ອປທາເນ (ອປ. ເຖຣ ໒.໔໙.໑໐໖-໑໑໐) –

‘‘ນິພ຺ພຸເຕ ໂລກນາຖມ຺ຫິ, ສິທ຺ຘຕ຺ເຖ ໂລກນາຍເກ;

ມມ ຎາຕີ ສມາເນຕ຺ວາ, ຘາຕຸປູຊໍ ອກາສຫໍ.

‘‘ຈຕຸນ຺ນວຸຕິໂຕ ກປ຺ເປ, ຍໍ ຘາຕຸມຠິປູຊຍິໍ;

ທຸຄ຺ຄຕິໍ ນາຠິຊານາມິ, ຘາຕຸປູຊາຍິທໍ ຜລໍ.

‘‘ກິເລສາ ຌາປິຕາ ມຍ຺ຫໍ…ເປ… ກຕໍ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ສາສນ’’ນ຺ຕິ.

ຉຬຠິຎ຺ໂຎ ປນ ຫຸຕ຺ວາ ສຕ຺ຖຣິ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣນ຺ເຕ ພຸທ຺ຘຸປຏ຺ຐານຕ຺ຖໍ ຣາຊຄຫໂຕ ສາວຕ຺ຖິໍ ອຸປຄໂຕ ຠິກ຺ຂູຫິ ‘‘ກິໍ, ອາວຸໂສ, ປພ຺ພຊ຺ຊາກິຈ຺ຈໍ ຕຍາ ມຕ຺ຖກໍ ປາປິຕ’’ນ຺ຕິ ປຸຏ຺ໂຐ ອຎ຺ຎໍ ພ຺ຍາກໂຣນ຺ໂຕ –

໑໖໑. ‘‘ຂນ຺ຘາ ມຍາ ປຣິຎ຺ຎາຕາ, ຕຓ຺ຫາ ເມ ສຸສມູຫຕາ;

ຠາວິຕາ ມມ ໂພຊ຺ຌງ຺ຄາ, ປຕ຺ໂຕ ເມ ອາສວກ຺ຂໂຍ.

໑໖໒. ‘‘ໂສຫໍ ຂນ຺ເຘ ປຣິຎ຺ຎາຍ, ອພ຺ພຫິຕ຺ວານ ຊາລິນິໍ;

ຠາວຍິຕ຺ວານ ໂພຊ຺ຌງ຺ເຄ, ນິພ຺ພາຍິສ຺ສໍ ອນາສໂວ’’ຕິ. – ຄາຖາທ຺ວຍໍ ອຠາສິ;

ຕຕ຺ຖ ຂນ຺ຘາຕິ ປຎ຺ຈຸປາທານກ຺ຂນ຺ຘາ. ປຣິຎ຺ຎາຕາຕິ ‘‘ອິທໍ ທຸກ຺ຂໍ, ນ ອິໂຕ ຠິຍ຺ໂຍ’’ຕິ ປຣິຈ຺ຉິຊ຺ຊ ຎາຕາ ຠາວິຕາ. ເຕນ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ອຣິຍສຈ຺ຈສ຺ສ ປຣິຎ຺ຎາຠິສມຍມາຫ. ຕຓ຺ຫາຕິ ຕສຕິ ປຣິຕສຕີຕິ ຕຓ຺ຫາ. ສຸສມູຫຕາຕິ ສມຸຄ຺ຆາຏິຕາ. ເອເຕນ ສມຸທຍສຈ຺ຈສ຺ສ ປຫານາຠິສມຍໍ ວທຕິ. ຠາວິຕາ ມມ ໂພຊ຺ຌງ຺ຄາຕິ ໂພຘິສງ຺ຂາຕາຍ ສຕິອາທິຘມ຺ມສາມຄ຺ຄິຍາ, ຕໍສມງ຺ຄິໂນ ວາ ໂພຘິສງ຺ຂາຕສ຺ສ ອຣິຍປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ອງ຺ຄາຕິ ໂພຊ຺ຌງ຺ຄາ. ສຕິຘມ຺ມວິຈຍວີຣິຍປີຕິປສ຺ສທ຺ຘິສມາຘິອຸເປກ຺ຂາສງ຺ຂາຕາ ມຄ຺ຄປຣິຍາປນ຺ນາ ຘມ຺ມາ ມຍາ ຠາວິຕາ ອຸປ຺ປາທິຕາ ວຑ຺ຒິຕາ. ໂພຊ຺ຌງ຺ຄຄ຺ຄຫເຓເນວ ເຈຕ຺ຖ ຕໍສຫຈຣິຕຕາຍ ສພ຺ເພ ມຄ຺ຄຘມ຺ມາ, ສພ຺ເພ ຈ ໂພຘິປກ຺ຂິຍຘມ຺ມາ ຄຫິຕາຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພາ. ເອເຕເນວ ມຄ຺ຄສຈ຺ຈສ຺ສ ຠາວນາຠິສມຍໍ ທສ຺ເສຕິ. ປຕ຺ໂຕ ເມ ອາສວກ຺ຂໂຍຕິ ກາມາສວາທໂຍ ອາສວາ ຂີຍນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖາຕິ ອາສວກ຺ຂໂຍຕິ ລທ຺ຘນາໂມ ອສງ຺ຂຕຘມ຺ໂມ ມຍາ ປຕ຺ໂຕ ອຘິຄໂຕ. ເອເຕນ ນິໂຣຘສຈ຺ຈສ຺ສ ສຈ຺ຉິກິຣິຍາຠິສມຍໍ ກເຖຕິ. ເອຕ຺ຕາວຕາ ອຕ຺ຕໂນ ສອຸປາທິເສສນິພ຺ພານສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ທສ຺ເສຕິ.

ອິທານິ ປນ ອນຸປາທິເສສນິພ຺ພານສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ໂສຫ’’ນ຺ຕິອາທິນາ ທຸຕິຍໍ ຄາຖມາຫ. ຕສ຺ສຕ຺ໂຖ – ໂສຫໍ ເອວໍ ວຸຕ຺ຕນເຍນ ຂນ຺ເຘ ປຣິຎ຺ຎາຍ ປຣິຊານິຕ຺ວາ, ຕຖາ ປຣິຊານນ຺ໂຕ ເອວ ສກອຕ຺ຕຠາວປຣອຕ຺ຕຠາເວສຸ ອຊ຺ຌຕ຺ຕິກພາຫິຣາຍຕເນສຸ ອຕີຕາທິເຠທຠິນ຺ເນສຸ ສໍສິພ຺ພນາກາຣໍ ປຸນປ຺ປຸນໍ ປວຕ຺ຕິສງ຺ຂາຕໍ ຊາລໍ ເອຕສ຺ສ ອຕ຺ຖີຕິ ຊາລິນີຕິ ລທ຺ຘນາມໍ ຕຓ຺ຫໍ ອພ຺ພຫິຕ຺ວານ ມມ ຈິຕ຺ຕສນ຺ຕານໂຕ ອຸທ຺ຘຣິຕ຺ວາ, ຕຖາ ນໍ ອຸທ຺ຘຣນ຺ໂຕເຍວ ວຸຕ຺ຕປ຺ປເຠເທ ໂພຊ຺ຌງ຺ເຄ ຠາວຍິຕ຺ວານ ເຕ ຠາວນາປາຣິປູຣິໍ ປາເປຕ຺ວາ ຕໂຕ ເອວ ອນາສໂວ ຫຸຕ຺ວາ ຐິໂຕ ອິທານິ ຈຣິມກຈິຕ຺ຕນິໂຣເຘນ ອນຸປາທາໂນ ວິຍ ຊາຕເວໂທ ນິພ຺ພາຍິສ຺ສໍ ປຣິນິພ຺ພາຍິສ຺ສາມີຕິ.

ອຸຕ຺ຕຣຕ຺ເຖຣຄາຖາວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.