໖. ມຫາກາຬຕ຺ເຖຣຄາຖາວຓ຺ຓນາ

ກາຬີ ອິຕ຺ຖີຕິ ອາຍສ຺ມໂຕ ມຫາກາຬຕ຺ເຖຣສ຺ສ ຄາຖາ. ກາ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ? ອຍມ຺ປິ ປຸຣິມພຸທ຺ເຘສຸ ກຕາຘິກາໂຣ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ຠເວ ປຸຎ຺ຎານິ ອຸປຈິນນ຺ໂຕ ອິໂຕ ເອກນວຸເຕ ກປ຺ເປ ກຸລເຄເຫ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ວິຎ຺ຎຸຕໍ ປຕ຺ໂຕ ເກນຈິເທວ ກຣຓີເຍນ ອຣຎ຺ຎໍ ຄໂຕ ຕຕ຺ຖ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ສ ຣຸກ຺ຂສ຺ສ ສາຂາຍ ໂອລມ຺ພມານໍ ປໍສຸກູລຈີວຣໍ ທິສ຺ວາ ‘‘ອຣິຍທ຺ຘໂຊ ໂອລມ຺ພຕີ’’ຕິ ປສນ຺ນຈິຕ຺ໂຕ ກິງ຺ກຓິປຸປ຺ຜານິ ຄເຫຕ຺ວາ ປໍສຸກູລໍ ປູເຊສິ. ໂສ ເຕນ ປຸຎ຺ຎກມ຺ເມນ ເທວມນຸສ຺ເສສຸ ສໍສຣນ຺ໂຕ ອິມສ຺ມິໍ ພຸທ຺ຘຸປ຺ປາເທ ເສຕພ຺ຍນຄເຣ ສຕ຺ຖວາຫກຸເລ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ມຫາກາໂຬຕິ ລທ຺ຘນາໂມ ວິຎ຺ຎຸຕໍ ປຕ຺ວາ ຆຣາວາສໍ ວສນ຺ໂຕ ປຎ຺ຈຫິ ສກຏສເຕຫິ ຠຓ຺ຑໍ ຄເຫຕ຺ວາ ວາຓິຊ຺ຊວເສນ ສາວຕ຺ຖິໍ ຄໂຕ ເອກມນ຺ຕໍ ສກຏສຕ຺ຖໍ ນິເວເສຕ຺ວາ ອທ຺ຘານປຣິສ຺ສມໍ ວິໂນເທຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ປຣິສາຍ ສທ຺ຘິໍ ນິສິນ຺ໂນ ສາຍນ຺ຫສມຍໍ ຄນ຺ຘມາລາທິຫຕ຺ເຖ ອຸປາສເກ ເຊຕວນໍ ຄຈ຺ຉນ຺ເຕ ທິສ຺ວາ ສຍມ຺ປິ ເຕຫິ ສທ຺ຘິໍ ວິຫາຣໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິເກ ຘມ຺ມໍ ສຸຕ຺ວາ ປຏິລທ຺ຘສທ຺ໂຘ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ໂສສານິກງ຺ຄໍ ອຘິຏ຺ຐາຍ ສຸສາເນ ວສຕິ. ອເຖກທິວສໍ ກາຬີ ນາມ ເອກາ ອິຕ຺ຖີ ຉວຑາຫິກາ ເຖຣສ຺ສ ກມ຺ມຏ຺ຐານຕ຺ຖາຍ ອຈິຣມຕສຣີຣໍ ອຸໂຠ ສຕ຺ຖີ ຠິນ຺ທິຕ຺ວາ ອຸໂຠ ຈ ພາຫູ ຠິນ຺ທິຕ຺ວາ ສີສຎ຺ຈ ທຘິຖາລກໍ ວິຍ ຠິນ຺ທິຕ຺ວາ ສພ຺ພໍ ອງ຺ຄປຈ຺ຈງ຺ຄໍ ສມ຺ພນ຺ຘເມວ ກຕ຺ວາ ເຖຣສ຺ສ ໂອໂລເກຕຸໍ ໂຍຄ຺ຍຏ຺ຐາເນ ຐເປຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເຖໂຣ ຕໍ ທິສ຺ວາ ອຕ຺ຕານໍ ໂອວທນ຺ໂຕ –

໑໕໑. ‘‘ກາຬີ ອິຕ຺ຖີ ພ຺ຣຫຕີ ຘງ຺ກຣູປາ, ສຕ຺ຖິຎ຺ຈ ເຠຕ຺ວາ ອປຣຎ຺ຈ ສຕ຺ຖິໍ;

ພາຫຎ຺ຈ ເຠຕ຺ວາ ອປຣຎ຺ຈ ພາຫໍ, ສີສຎ຺ຈ ເຠຕ຺ວາ ທຘິຖາລກໍວ;

ເອສາ ນິສິນ຺ນາ ອຠິສນ຺ທຫິຕ຺ວາ.

໑໕໒. ‘‘ໂຍ ເວ ອວິທ຺ວາ ອຸປຘິໍ ກໂຣຕິ, ປຸນປ຺ປຸນໍ ທຸກ຺ຂມຸເປຕິ ມນ຺ໂທ;

ຕສ຺ມາ ປຊານໍ ອຸປຘິໍ ນ ກຍິຣາ, ມາຫໍ ປຸນ ຠິນ຺ນສິໂຣ ສຍິສ຺ສ’’ນ຺ຕິ. –

ຄາຖາທ຺ວຍໍ ອຠາສິ.

ຕຕ຺ຖ ກາຬີຕິ ຕສ຺ສາ ນາມໍ, ກາຬວຓ຺ຓຕ຺ຕາ ວາ ເອວໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ພ຺ຣຫຕີຕິ ມຫາສຣີຣາ ອາໂຣຫປຣິຓາຫວຕີ. ຘງ຺ກຣູປາຕິ ກາຬວຓ຺ຓຕ຺ຕາ ເອວ ກາກສທິສຣູປາ. ສຕ຺ຖິຎ຺ຈ ເຠຕ຺ວາຕິ ມຕສຣີຣສ຺ສ ສຕ຺ຖິໍ ຊຓ຺ຓຸເຠທເນນ ຠຎ຺ຊິຕ຺ວາ. ອປຣຎ຺ຈ ສຕ຺ຖິນ຺ຕິ ອິຕຣຎ຺ຈ ສຕ຺ຖິໍ ຠຎ຺ຊິຕ຺ວາ. ພາຫຎ຺ຈ ເຠຕ຺ວາຕິ ພາຫຏ຺ຐິຎ຺ຈ ອຄ຺ຄພາຫຏ຺ຐາເນເຍວ ຠຎ຺ຊິຕ຺ວາ. ສີສຎ຺ຈ ເຠຕ຺ວາ ທຘິຖາລກໍວາຕິ ມຕສຣີຣສ຺ສ ສີສໍ ຠິນ຺ທິຕ຺ວາ ຠິນ຺ນຕ຺ຕາ ເອວ ເລຑ຺ຑຸທຓ຺ຑາທີຫິ ປຄ຺ຆຣນ຺ຕໍ ທຘິຖາລກໍ ວິຍ, ປຄ຺ຆຣນ຺ຕໍ ມຕ຺ຖລຸງ຺ຄໍ ກຕ຺ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເອສາ ນິສິນ຺ນາ ອຠິສນ຺ທຫິຕ຺ວາຕິ ຉິນ຺ນຠິນ຺ນາວຍວໍ ມຕສຣີຣໍ ເຕ ອວຍເວ ຍຖາຐາເນເຍວ ຐປເນນ ສນ຺ທຫິຕ຺ວາ ສຫິຕໍ ກຕ຺ວາ ມໍສາປຓໍ ປສາເຣນ຺ຕີ ວິຍ ເອສາ ນິສິນ຺ນາ.

ໂຍ ເວ ອວິທ຺ວາ ອຸປຘິໍ ກໂຣຕີຕິ ໂຍ ອິມາຍ ອຸປຏ຺ຐາປິຕໍ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ທິສ຺ວາປິ ອວິທ຺ວາ ອກຸສໂລ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ຉຑ຺ເຑຕ຺ວາ ອໂຍນິໂສມນສິກາເຣນ ກິເລສູປຘິໍ ອຸປ຺ປາເທຕິ, ໂສ ມນ຺ໂທ ມນ຺ທປຎ຺ໂຎ ສໍສາຣສ຺ສ ອນຕິວຕ຺ຕນໂຕ ປຸນປ຺ປຸນໍ ອປຣາປຣໍ ນິຣຍາທີສຸ ທຸກ຺ຂໍ ອຸເປຕິ. ຕສ຺ມາ ປຊານໍ ອຸປຘິໍ ນ ກຍິຣາຕິ ຕສ຺ມາຕິ ຍສ຺ມາ ເຈຕເທວໍ, ຕສ຺ມາ. ປຊານໍ ອຸປຘິນ຺ຕິ ‘‘ອິຘ ຍໍ ທຸກ຺ຂໍ ສມ຺ໂຠຕີ’’ຕິ ປຊານນ຺ໂຕ ໂຍນິໂສ ມນສິກໂຣນ຺ໂຕ ກິເລສູປຘິໍ ນ ກຍິຣາ ນ ອຸປ຺ປາເທຍ຺ຍ. ກສ຺ມາ? ມາຫໍ ປຸນ ຠິນ຺ນສິໂຣ ສຍິສ຺ສນ຺ຕິ ຍຖຍິທໍ ມຕສຣີຣໍ ຠິນ຺ນສຣີຣໍ ສຍຕິ, ເອວໍ ກິເລສູປຘີຫິ ສໍສາເຣ ປຸນປ຺ປຸນໍ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິຍາ ກຏສິວຑ຺ຒໂກ ຫຸຕ຺ວາ ຠິນ຺ນສິໂຣ ອຫໍ ມາ ສຍິສ຺ສນ຺ຕິ. ເອວໍ ວທນ຺ໂຕ ເອວ ເຖໂຣ ວິປສ຺ສນໍ ອຸສ຺ສຸກ຺ກາເປຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ອປທາເນ (ອປ. ເຖຣ ໒.໕໐.໘-໑໔) –

‘‘ຫິມວນ຺ຕສ຺ສາວິທູເຣ, ອຸທງ຺ຄໂຓ ນາມ ປພ຺ພໂຕ;

ຕຕ຺ຖທ຺ທສໍ ປໍສຸກູລໍ, ທຸມຄ຺ຄມ຺ຫິ ວິລມ຺ພິຕໍ.

‘‘ຕີຓິ ກິງ຺ກຓິປຸປ຺ຜານິ, ໂອຈິນິຕ຺ວານຫໍ ຕທາ;

ຫຏ຺ໂຐ ຫຏ຺ເຐນ ຈິຕ຺ເຕນ, ປໍສຸກູລມປູຊຍິໍ.

‘‘ເຕນ ກມ຺ເມນ ສຸກເຕນ, ເຈຕນາປຓິຘີຫິ ຈ;

ຊຫິຕ຺ວາ ມານຸສໍ ເທຫໍ, ຕາວຕິໍສມຄຈ຺ຉຫໍ.

‘‘ເອກນວຸຕິໂຕ ກປ຺ເປ, ຍໍ ກມ຺ມມກຣິໍ ຕທາ;

ທຸຄ຺ຄຕິໍ ນາຠິຊານາມິ, ປູຊິຕ຺ວາ ອຣຫທ຺ຘຊໍ.

‘‘ກິເລສາ ຌາປິຕາ ມຍ຺ຫໍ…ເປ… ກຕໍ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ສາສນ’’ນ຺ຕິ.

ມຫາກາຬຕ຺ເຖຣຄາຖາວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.