໗. ຣາຘຕ຺ເຖຣຄາຖາວຓ຺ຓນາ

ຍຖາ ອຄາຣໍ ທຸຈ຺ຉນ຺ນນ຺ຕິອາທິກາ ອາຍສ຺ມໂຕ ຣາຘຕ຺ເຖຣສ຺ສ ຄາຖາ. ກາ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ? ອຍໍ ກິຣ ປທຸມຸຕ຺ຕຣສ຺ສ ຠຄວໂຕ ກາເລ ຫໍສວຕີນຄເຣ ກຸລເຄເຫ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ວິຎ຺ຎຸຕໍ ປຕ຺ໂຕ ວິຫາຣໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ສຕ຺ຖາຣໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ສຕ຺ຖາຣາ ເອກໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ປຏິຠາເນຍ຺ຍການໍ ອຄ຺ຄຏ຺ຐາເນ ຐປິຍມານໍ ທິສ຺ວາ ສຍໍ ຕໍ ຐານນ຺ຕຣໍ ປຕ຺ເຖຕ຺ວາ ມຫາທານໍ ປວຕ຺ເຕສິ. ສຕ຺ຖຸ ອຸຬາຣຎ຺ຈ ປູຊໍ ອກາສິ. ໂສ ເອວໍ ກຕປຓິຘາໂນ ຕໂຕ ຈຸໂຕ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ຠເວ ປຸຎ຺ຎານິ ອຸປຈິນນ຺ໂຕ ວິປສ຺ສິສ຺ສ ຠຄວໂຕ ກາເລ ກຸລເຄເຫ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ວິຎ຺ຎຸຕໍ ປຕ຺ໂຕ ເອກທິວສໍ ສຕ຺ຖາຣໍ ປິຓ຺ຑາຍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕໍ ທິສ຺ວາ ປສນ຺ນມານໂສ ມຘຸຣານິ ອມ຺ພຜລານີ ອທາສິ. ໂສ ເຕນ ປຸຎ຺ຎກມ຺ເມນ ເທວໂລເກ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ອປຣາປຣໍ ປຸຎ຺ຎານິ ກຕ຺ວາ ເທວມນຸສ຺ເສສຸ ສໍສຣນ຺ໂຕ ອມ຺ຫາກໍ ຠຄວໂຕ ກາເລ ຣາຊຄເຫ ພ຺ຣາຫ຺ມຓກຸເລ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ຣາໂຘຕິ ລທ຺ຘນາໂມ ວຍປ຺ປຕ຺ໂຕ ຫຸຕ຺ວາ ຆຣາວາສໍ ວສນ຺ໂຕ ມຫລ຺ລກກາເລ ປຸຕ຺ຕທາເຣຫິ ອປສາທິໂຕ, ‘‘ກິໍ ເມ ຆຣາວາເສນ, ປພ຺ພຊິສ຺ສາມີ’’ຕິ ວິຫາຣໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ເຖເຣ ຠິກ຺ຂູ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ປພ຺ພຊ຺ຊໍ ຍາຈິຕ຺ວາ ເຕຫິ ‘‘ອຍໍ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ຊິຓ຺ໂຓ ນ ສກ຺ໂກຕິ ວຕ຺ຕປຏິວຕ຺ຕໍ ປູເຣຕຸ’’ນ຺ຕິ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິກໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ອຊ຺ຌາສຍໍ ປເວເທຕ຺ວາ ສຕ຺ຖາຣາ ອຸປນິສ຺ສຍສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ໂອໂລເກຕ຺ວາ ອາຓຕ຺ເຕນ ຘມ຺ມເສນາປຕິນາ ປພ຺ພາຊິໂຕ ວິປສ຺ສນໍ ປຏ຺ຐເປຕ຺ວາ ນຈິຣສ຺ເສວ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ອປທາເນ (ອປ. ເຖຣ ໒.໕໑.໖໓-໖໗) –

‘‘ສຸວຓ຺ຓວຓ຺ຓໍ ສມ຺ພຸທ຺ຘໍ, ອາຫຸຕີນໍ ປຏິຄ຺ຄຫໍ;

ຣຖິຍໍ ປຏິປຊ຺ຊນ຺ຕໍ, ປາທຜລໍ ອທາສຫໍ.

‘‘ເອກນວຸຕິໂຕ ກປ຺ເປ, ຍໍ ຜລໍ ອທທິໍ ຕທາ;

ທຸຄ຺ຄຕິໍ ນາຠິຊານາມິ, ຜລທານສ຺ສິທໍ ຜລໍ.

‘‘ກິເລສາ ຌາປິຕາ ມຍ຺ຫໍ…ເປ… ກຕໍ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ສາສນ’’ນ຺ຕິ.

ອຣຫຕ຺ຕໍ ປນ ປຕ຺ວາ ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິກາວຈໂຣ ຫຸຕ຺ວາ ວິຈຣນ຺ໂຕ ສຕ຺ຖຸ ຘມ຺ມເທສນາປຏິຠານສ຺ສ ປຈ຺ຈຍຠູຕານໍ ປຏິຠານຊານນການໍ ອຄ຺ໂຄ ຊາໂຕ. ເຖຣສ຺ສ ຫິ ທິຏ຺ຐິສມຸທາຈາຣຎ຺ຈ ອາຄມ຺ມ ທສພລສ຺ສ ນວນວາ ຘມ຺ມເທສນາ ປຏິຠາຕິ. ເຕນາຫ ຠຄວາ – ‘‘ເອຕທຄ຺ຄໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ມມ ສາວການໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ປຏິຠາເນຍ຺ຍການໍ ຍທິທໍ ຣາໂຘ’’ຕິ (ອ. ນິ. ໑.໒໑໙, ໒໓໓). ໂສ ເອກທິວສໍ ‘‘ອິເມ ສຕ຺ຕາ ອຠາວນາຍ ຣາເຄນ ອຠິຠຸຍ຺ຍນ຺ຕິ, ຠາວນາຍ ສຕິ ຕໍ ນຕ຺ຖີ’’ຕິ ຠາວນໍ ໂຖເມນ຺ໂຕ ‘‘ຍຖາ ອຄາຣ’’ນ຺ຕິອາທິນາ ຄາຖາທ຺ວຍມາຫ.

໑໓໓-໔. ຕຕ຺ຖ ອຄາຣນ຺ຕິ ຍໍກິຎ຺ຈິ ເຄຫໍ. ທຸຈ຺ຉນ຺ນນ຺ຕິ ວິຣຬຈ຺ຉນ຺ນໍ ຉິທ຺ທາວຉິທ຺ທໍ. ສມຕິວິຊ຺ຌຕີຕິ ວສ຺ສວຸຏ຺ຐິ ວິນິວິຊ຺ຌຕິ. ອຠາວິຕນ຺ຕິ ຕໍ ອຄາຣໍ ວຸຏ຺ຐິ ວິຍ ຠາວນາຍ ຣຫິຕຕ຺ຕາ ອຠາວິຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ. ຣາໂຄ ສມຕິວິຊ຺ຌຕີຕິ ນ ເກວລໍ ຣາໂຄວ ໂທສໂມຫມານາທໂຍປິ ສພ຺ພກິເລສາ ຕຖາຣູປໍ ຈິຕ຺ຕໍ ອຕິວິຊ຺ຌນ຺ຕິເຍວ. ສຸຠາວິຕນ຺ຕິ ສມຖວິປສ຺ສນາຠາວນາຫິ ສຸຏ຺ຐຸ ຠາວິຕໍ, ເອວຣູປໍ ຈິຕ຺ຕໍ ສຸຈ຺ຉນ຺ນໍ ເຄຫໍ ວຸຏ຺ຐິ ວິຍ ຣາຄາທໂຍ ກິເລສາ ອຕິວິຊ຺ຌິຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກນ຺ຕີຕິ.

ຣາຘຕ຺ເຖຣຄາຖາວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.