໘. ອງ຺ຄຸລິມາລຕ຺ເຖຣຄາຖາວຓ຺ຓນາ

ຄຈ຺ຉໍ ວເທສີຕິອາທິກາ ອາຍສ຺ມໂຕ ອງ຺ຄຸລິມາລຕ຺ເຖຣສ຺ສ ຄາຖາ. ກາ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ? ອຍມ຺ປິ ປຸຣິມພຸທ຺ເຘສຸ ກຕາຘິກາໂຣ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ຠເວ ວິວຏ຺ຏູປນິສ຺ສຍໍ ກຸສລໍ ອຸປຈິນິຕ຺ວາ ອິມສ຺ມິໍ ພຸທ຺ຘຸປ຺ປາເທ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ໂກສລຣຎ຺ໂຎ ປຸໂຣຫິຕສ຺ສ ຠຄ຺ຄວສ຺ສ ນາມ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ປຸຕ຺ໂຕ ຫຸຕ຺ວາ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ. ຕສ຺ສ ຊາຕທິວເສ ສກລນຄເຣ ອາວຸຘານິ ປຊ຺ຊລິໍສຸ, ຣຎ຺ໂຎ ຈ ມງ຺ຄລາວຸຘໍ ສຍນປີເຐ ຐປິຕໍ ປຊ຺ຊລິ, ຕໍ ທິສ຺ວາ ຣາຊາ ຠີໂຕ ສໍວິຄ຺ໂຄ ນິທ຺ທໍ ນ ລຠິ. ປຸໂຣຫິໂຕ ຕາຍໍ ເວລາຍໍ ນກ຺ຂຕ຺ຕໂຍຄໍ ອຸລ຺ໂລເກນ຺ໂຕ ‘‘ໂຈຣນກ຺ຂຕ຺ເຕນ ຊາໂຕ’’ຕິ ສນ຺ນິຏ຺ຐານມກາສິ. ໂສ ວິຠາຕາຍ ຣຕ຺ຕິຍາ ຣຎ຺ໂຎ ສນ຺ຕິກໍ ຄໂຕ ສຸຂເສຍ຺ຍໍ ປຸຈ຺ຉິ. ຣາຊາ ‘‘ກຸໂຕ, ອາຈຣິຍ, ສຸຂເສຍ຺ຍໍ, ຣຕ຺ຕິຍໍ ມຍ຺ຫໍ ມງ຺ຄລາວຸຘໍ ປຊ຺ຊລິ, ຕສ຺ສ ໂກ ນຸ ໂຂ ວິປາໂກ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ? ‘‘ມາ ຠາຍິ, ມຫາຣາຊ, ມຍ຺ຫໍ ຆເຣ ທາຣໂກ ຊາໂຕ. ຕສ຺ສ ອານຸຠາເວນ ສກລນຄເຣປິ ອາວຸຘານິ ປຊ຺ຊລິໍສູ’’ຕິ. ‘‘ກິໍ ຠວິສ຺ສຕິ, ອາຈຣິຍາ’’ຕິ? ‘‘ທາຣໂກ ໂຈໂຣ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ. ‘‘ກິໍ ເອກຈາຣີ ໂຈໂຣ, ອຸທາຫຸ ຄຓເຊຏ຺ຐໂກ’’ຕິ? ‘‘ເອກຈາຣິໂກ, ເທວ’’. ‘‘ກິໍ ນໍ ມາເຣມາ’’ຕິ? ‘‘ເອກຈາຣິໂກ ເຈ, ປຏິຊຄ຺ຄຖ ຕາວ ນ’’ນ຺ຕິ ອາຫ. ຕສ຺ສ ນາມໍ ກໂຣນ຺ຕາ ຍສ຺ມາ ຊາຍມາໂນ ຣຎ຺ໂຎ ຈິຕ຺ຕໍ ວິເຫເສນ຺ໂຕ ຊາໂຕ, ຕສ຺ມາ ຫິໍສໂກຕິ ກຕ຺ວາ ປຈ຺ຉາ ທິຏ຺ຐໍ ອທິຏ຺ຐນ຺ຕິ ວິຍ ອຫິໍສໂກຕິ ໂວຫຣິໍສຸ.

ໂສ ວຍປ຺ປຕ຺ໂຕ ປຸພ຺ພກມ຺ມພເລນ ສຕ຺ຕນ຺ນໍ ຫຕ຺ຖີນໍ ພລໍ ຘາເຣຕິ. ຕສ຺ສິທໍ ປຸພ຺ພກມ຺ມໍ – ພຸທ຺ຘສຸຎ຺ເຎ ໂລເກ ກສ຺ສໂກ ຫຸຕ຺ວາ ນິພ຺ພຕ຺ໂຕ ເອກໍ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘໍ ວສ຺ໂສທເກນ ຕິນ຺ຕໍ ອລ຺ລຈີວຣໍ ສີຕປີຬິຕໍ ອຕ຺ຕໂນ ເຂຕ຺ຕຠູມິໍ ອຸປຄຕໍ ທິສ຺ວາ ‘‘ປຸຎ຺ຎກ຺ເຂຕ຺ຕໍ ເມ ອຸປຏ຺ຐິຕ’’ນ຺ຕິ ໂສມນສ຺ສຊາໂຕ ອຄ຺ຄິໍ ກຕ຺ວາ ອທາສິ. ໂສ ຕສ຺ສ ກມ຺ມສ຺ສ ພເລນ ນິພ຺ພຕ຺ຕນິພ຺ພຕ຺ຕຏ຺ຐາເນ ຖາມຊວພລສມ຺ປນ຺ໂນ ຈ ຫຸຕ຺ວາ ອິມສ຺ມິໍ ປຈ຺ຉິມຕ຺ຕຠາເວ ສຕ຺ຕນ຺ນໍ ຫຕ຺ຖີນໍ ພລໍ ຘາເຣຕິ. ໂສ ຕກ຺ກສິລໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ທິສາປາໂມກ຺ຂສ຺ສ ອາຈຣິຍສ຺ສ ສນ຺ຕິເກ ຘມ຺ມນ຺ເຕວາສີ ຫຸຕ຺ວາ ສິປ຺ປໍ ອຸຄ຺ຄຓ຺ຫໂຕ ອາຈຣິຍພ຺ຣາຫ຺ມຓໍ ຕສ຺ສ ຠຣິຍຎ຺ຈ ສກ຺ກຈ຺ຈໍ ປຏິຊຄ຺ຄຕິ. ເຕນສ຺ສ ສາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓີ ເຄເຫ ລພ຺ຠມາເນນ ຠຕ຺ຕາທິນາ ສງ຺ຄຫໍ ກໂຣຕິ. ຕໍ ອສຫມານາ ອຎ຺ເຎ ມາຓວາ ອາຈຣິເຍນ ສທ຺ຘິໍ ເຠທໍ ອກໍສຸ. ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ເຕສໍ ວຈນໍ ທ຺ເວ ຕໂຍ ວາເຣ ອສທ຺ທຫນ຺ໂຕ ຫຸຕ຺ວາ ປຈ຺ຉາ ສທ຺ທຫິຕ຺ວາ ‘‘ມຫາພໂລ ມາຓໂວ, ນ ສກ຺ກາ ເກນຈິ ມາຣາເປຕຸໍ, ອຸປາເຍນ ນໍ ມາເຣສ຺ສາມີ’’ຕິ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ນິຏ຺ຐິຕສິປ຺ປໍ ອຕ຺ຕໂນ ນຄຣໍ ຄນ຺ຕຸໍ ອາປຸຈ຺ຉນ຺ຕໍ ມາຓວໍ ອາຫ – ‘‘ຕາຕ ອຫິໍສກ, ນິຏ຺ຐິຕສິປ຺ເປນ ນາມ ອນ຺ເຕວາສິນາ ອາຈຣິຍສ຺ສ ຄຣຸທກ຺ຂິຓາ ທາຕພ຺ພາ, ຕໍ ມຍ຺ຫໍ ເທຫີ’’ຕິ. ‘‘ສາຘຸ, ອາຈຣິຍ, ກິໍ ທສ຺ສາມີ’’ຕິ? ‘‘ມນຸສ຺ສານໍ ສຫສ຺ສທກ຺ຂິຓຫຕ຺ຖງ຺ຄລິໂຍ ອາເນຫີ’’ຕິ. ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ກິຣ ອຍມສ຺ສ ອຘິປ຺ປາໂຍ – ພຫູສຸ ມາຣິຍມາເນສຸ ເອກນ຺ຕໂຕ ເອໂກ ນໍ ມາເຣຍ຺ຍາຕິ. ຕໍ ສຸຕ຺ວາ ອຫິໍສໂກ ອຕ຺ຕໂນ ຈິຣປຣິຈິຕໍ ນິກ຺ກຣຸຓຕໍ ປຸຣກ຺ຂຕ຺ວາ ສນ຺ນທ຺ຘປຎ຺ຈາວຸໂຘ ໂກສລຣຎ຺ໂຎ ວິຊິເຕ ຊາລິນໍ ວນໍ ປວິສິຕ຺ວາ ມຫາມຄ຺ຄສມີເປ ປພ຺ພຕນ຺ຕເຣ ວສນ຺ໂຕ ປພ຺ພຕສິຂເຣ ຐຕ຺ວາ ມຄ຺ເຄນ ຄຈ຺ຉນ຺ເຕ ມນຸສ຺ເສ ໂອໂລເກຕ຺ວາ ເວເຄນ ຄນ຺ຕ຺ວາ ອງ຺ຄຸລິໂຍ ຄເຫຕ຺ວາ ຣຸກ຺ຂຄ຺ເຄ ໂອລມ຺ເພສິ. ຕາ ຄິຊ຺ຌາປິ ກາກາປິ ຂາທິໍສຸ, ຠູມິຍໍ ນິກ຺ຂິຕ຺ຕາ ປູຕິຠາວໍ ອຄມໍສຸ. ເອວໍ ຄຓນາຍ ອປຣິປູຣມານາຍ ລທ຺ຘາ ລທ຺ຘາ ອງ຺ຄຸລິໂຍ ສຸຕ຺ເຕນ ຄນ຺ຖິຕ຺ວາ ມາລໍ ກຕ຺ວາ ຍຎ຺ໂຎປຈິຕໍ ວິຍ ອໍເສ ໂອລມ຺ເພສິ. ຕໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ອງ຺ຄຸລິມາໂລຕ຺ເວວສ຺ສ ສມຎ຺ຎາ ອໂຫສິ.

ເອວໍ ຕສ຺ມິໍ ມນຸສ຺ເສ ມາເຣນ຺ເຕ ມຄ຺ໂຄ ອວຬຎ຺ໂຊ ອໂຫສິ. ໂສ ມຄ຺ເຄ ມນຸສ຺ເສ ອລຠນ຺ໂຕ ຄາມູປຈາຣໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ນິລີຍິຕ຺ວາ ອາຄຕາຄເຕ ມນຸສ຺ເສ ມາເຣຕ຺ວາ ອງ຺ຄຸລິໂຍ ຄເຫຕ຺ວາ ຄຈ຺ຉຕິ. ຕໍ ຎຕ຺ວາ ມນຸສ຺ສາ ຄາມໂຕ ອປກ຺ກມິໍສຸ, ຄາມາ ສຸຎ຺ຎາ ອເຫສຸໍ, ຕຖາ ນິຄມາ ຊນປທາ ຈ. ເອວໍ ເຕນ ໂສ ປເທໂສ ອຸພ຺ພາສິໂຕ ອໂຫສິ. ອງ຺ຄຸລິມາລສ຺ສ ຈ ເອກາຍ ອູນາ ສຫສ຺ສອງ຺ຄຸລິໂຍ ສງ຺ຄຫາ ອເຫສຸໍ. ອຖ ມນຸສ຺ສາ ຕໍ ໂຈຣຸປທ຺ທວໍ ໂກສລຣຎ຺ໂຎ ອາໂຣເຈສຸໍ. ຣາຊາ ປາໂຕວ ນຄເຣ ເຠຣິໍ ຈຣາເປສິ, ‘‘ສີຆໍ ອງ຺ຄຸລິມາລໂຈຣໍ ຄຓ຺ຫາມ, ພລກາໂຍ ອາຄຈ຺ຉຕູ’’ຕິ. ຕໍ ສຸຕ຺ວາ ອງ຺ຄຸລິມາລສ຺ສ ມາຕາ ມນ຺ຕາຓີ ນາມ ພ຺ຣາຫ຺ມຓີ ຕສ຺ສ ປິຕຣໍ ອາຫ – ‘‘ປຸຕ຺ໂຕ ກິຣ ເຕ ໂຈໂຣ ຫຸຕ຺ວາ ອິທຎ຺ຈິທຎ຺ຈ ກໂຣຕິ, ຕໍ ‘ອີທິສໍ ມາ ກຣີ’ຕິ ສຎ຺ຎາເປຕ຺ວາ ອາເນຫິ, ອຎ຺ຎຖາ ນໍ ຣາຊາ ຆາເຕຍ຺ຍາ’’ຕິ. ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ‘‘ນ ມຍ຺ຫໍ ຕາທິເສຫິ ປຸຕ຺ເຕຫິ ອຕ຺ໂຖ, ຣາຊາ ຍໍ ວາ ຕໍ ວາ ກໂຣຕູ’’ຕິ ອາຫ. ອຖ ພ຺ຣາຫ຺ມຓີ ປຸຕ຺ຕສິເນເຫນ ປາເຖຍ຺ຍໍ ຄເຫຕ຺ວາ ‘‘ມມ ປຸຕ຺ຕໍ ສຎ຺ຎາເປຕ຺ວາ ອາເນສ຺ສາມີ’’ຕິ ມຄ຺ຄໍ ປຏິປຊ຺ຊິ.

ຠຄວາ ‘‘ອຍໍ ‘ອງ຺ຄຸລິມາລໍ ອາເນສ຺ສາມີ’ຕິ ຄຈ຺ຉຕິ, ສເຈ ສາ ຄມິສ຺ສຕິ, ອງ຺ຄຸລິມາໂລ ‘ອງ຺ຄຸລິສຫສ຺ສໍ ປູເຣສ຺ສາມີ’ຕິ ມາຕຣມ຺ປິ ມາເຣສ຺ສຕິ. ໂສ ຈ ປຈ຺ຉິມຠວິໂກ, ສຈາຫໍ ນ ຄມິສ຺ສໍ, ມຫາຊານິ ອຠວິສ຺ສາ’’ຕິ ຎຕ຺ວາ ປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕໍ ປິຓ຺ຑປາຕປຏິກ຺ກນ຺ໂຕ ສຍເມວ ປຕ຺ຕຈີວຣໍ ຄເຫຕ຺ວາ ອງ຺ຄຸລິມາລໍ ອຸທ຺ທິສ຺ສ ຕິໍສໂຍຊນິກໍ ມຄ຺ຄໍ ປທສາວ ປຏິປຊ຺ຊມາໂນ ອນ຺ຕຣາມຄ຺ເຄ ໂຄປາລກາທີຫິ ວາຣິຍມາໂນປິ ຊາລິນໍ ວນໍ ອຸປຄຈ຺ຉິ. ຕສ຺ມິຎ຺ຈ ຂເຓ ຕສ຺ສ ມາຕາ ເຕນ ທິຏ຺ຐາ, ໂສ ມາຕຣໍ ທູຣໂຕວ ທິສ຺ວາ ‘‘ມາຕຣມ຺ປິ ມາເຣຕ຺ວາ ອຊ຺ຊ ອູນງ຺ຄຸລິໍ ປູເຣສ຺ສາມີ’’ຕິ ອສິໍ ອຸກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ອຸປຘາວິ. ເຕສໍ ອຸຠິນ຺ນໍ ອນ຺ຕເຣ ຠຄວາ ອຕ຺ຕານໍ ທສ຺ເສສິ. ອງ຺ຄຸລິມາໂລ ຠຄວນ຺ຕໍ ທິສ຺ວາ ‘‘ກິໍ ເມ ມາຕຣໍ ວຘິຕ຺ວາ ອງ຺ຄຸລິຍາ ຄຫິເຕນ? ຊີວຕຸ ເມ ມາຕາ, ຍໍນູນາຫໍ ອິມໍ ສມຓໍ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປຕ຺ວາ ອງ຺ຄຸລິໍ ຄຓ຺ເຫຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ ອຸກ຺ຂິຕ຺ຕາສິໂກ ຠຄວນ຺ຕໍ ປິຏ຺ຐິໂຕ ປິຏ຺ຐິໂຕ ອນຸພນ຺ຘິ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ຕຖາຣູປໍ ອິທ຺ຘາຠິສງ຺ຂາຣໍ ອຠິສງ຺ຂາສິ, ຍຖາ ປກຕິອິຣິຍາປເຖນ ຄຈ຺ຉນ຺ຕມ຺ປິ ອຕ຺ຕານໍ ອງ຺ຄຸລິມາໂລ ສພ຺ພຖາເມນ ຘາວນ຺ໂຕປິ ນ ສກ຺ໂກຕິ ສມ຺ປາປຸຓິຕຸໍ. ໂສ ປຣິຫີນຊໂວ ຆຸຣຸຆຸຣຸປສ຺ສາສີ ກຈ຺ເຉຫິ ເສທໍ ມຸຎ຺ຈນ຺ໂຕ ປທໍ ອຸທ຺ຘຣິຕຸມ຺ປິ ອສກ຺ໂກນ຺ໂຕ ຂາຓຸ ວິຍ ຐິໂຕ ຠຄວນ຺ຕໍ ‘‘ຕິຏ຺ຐ ຕິຏ຺ຐ, ສມຓາ’’ຕິ ອາຫ. ຠຄວາ ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕວ ‘‘ຐິໂຕ ອຫໍ, ອງ຺ຄຸລິມາລ, ຕ຺ວຎ຺ຈ ຕິຏ຺ຐາ’’ຕິ ອາຫ. ໂສ ‘‘ອິເມ ໂຂ ສມຓາ ສກ຺ຍປຸຕ຺ຕິຍາ ສຈ຺ຈວາທິໂນ, ອຍໍ ສມໂຓ ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕເຍວ ‘ຐິໂຕ ອຫໍ, ອງ຺ຄຸລິມາລ, ຕ຺ວຎ຺ຈ ຕິຏ຺ຐາ’ຕິ ອາຫ, ອຫຎ຺ຈມ຺ຫິ ຐິໂຕ, ໂກ ນຸ ໂຂ ອິມສ຺ສ ອຘິປ຺ປາໂຍ, ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ນໍ ຊານິສ຺ສາມີ’’ຕິ ຠຄວນ຺ຕໍ ຄາຖາຍ ອຊ຺ຌຠາສິ –

໘໖໖. ‘‘ຄຈ຺ຉໍ ວເທສິ ສມຓ ຐິໂຕມ຺ຫິ, ມມຎ຺ຈ ພ຺ຣູສິ ຐິຕມຏ຺ຐິໂຕຕິ;

ປຸຈ຺ຉາມິ ຕໍ ສມຓ ເອຕມຕ຺ຖໍ, ກຖໍ ຐິໂຕ ຕ຺ວໍ ອຫມຏ຺ຐິໂຕມ຺ຫີ’’ຕິ.

ຕຕ຺ຖ ສມຓາຕິ ຠຄວນ຺ຕໍ ອາລປຕິ. ມມນ຺ຕິ ມໍ. ກຖນ຺ຕິ ເກນາກາເຣນ. ອຍຎ຺ເຫຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ – ສມຓ, ຕ຺ວໍ ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕວ ສມາໂນ ‘‘ຐິໂຕມ຺ຫີ’’ຕິ ວເທສິ. ມມຎ຺ຈ ຐິຕໍເຍວ ‘‘ອຏ຺ຐິໂຕ’’ຕິ ພ຺ຣູສິ, ວເທສິ. ກາຣເຓເນຕ຺ຖ ຠວິຕພ຺ພໍ, ຕສ຺ມາ ຕໍ ສມຓໍ ອຫໍ ເອວມຕ຺ຖໍ ປຸຈ຺ຉາມິ. ກຖໍ ເກນາກາເຣນ ຕ຺ວໍ ຐິໂຕ ອໂຫສິ, ອຫຎ຺ຈ ອຏ຺ຐິໂຕມ຺ຫີຕິ. ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ ຠຄວາ –

໘໖໗. ‘‘ຐິໂຕ ອຫໍ ອງ຺ຄຸລິມາລ ສພ຺ພທາ, ສພ຺ເພສຸ ຠູເຕສຸ ນິຘາຍ ທຓ຺ຑໍ;

ຕຸວຎ຺ຈ ປາເຓສຸ ອສຎ຺ຎໂຕສິ, ຕສ຺ມາ ຐິໂຕຫໍ ຕຸວມຏ຺ຐິໂຕສີ’’ຕິ. –

ຄາຖາຍ ຕໍ ອຊ຺ຌຠາສິ.

ຕຕ຺ຖ ຐິໂຕ ອຫໍ, ອງ຺ຄຸລິມາລ, ສພ຺ພທາ, ສພ຺ເພສຸ ຠູເຕສຸ ນິຘາຍ ທຓ຺ຑນ຺ຕິ, ອງ຺ຄຸລິມາລ, ອຫໍ ສພ຺ພທາ ສພ຺ພກາເລ ອາທິມຊ຺ຌປຣິໂຍສາເນສຸ ຕສຖາວຣເຠເທສຸ ສພ຺ເພສຸ ສຕ຺ເຕສຸ ທຓ຺ຑໍ ນິຘາຍ ນິຫິຕທຓ຺ໂຑ ນິຫິຕສຕ຺ໂຖ ລຊ຺ຊີ ທຍາປນ຺ໂນ, ຕໂຕ ອຎ຺ຎຖາ ອວຕ຺ຕນໂຕ ເອວຣູເປເນວ ຐິໂຕ. ຕຸວຎ຺ຈ ປາເຓສຸ ອສຎ຺ຎໂຕສີຕິ ຕ຺ວໍ ປນ ສຕ຺ເຕສຸ ສຎ຺ຎມຣຫິໂຕ ອສິ, ລຸທ຺ໂທ ໂລຫິຕປາຓິ ຫຕປຫເຕ ນິວິຏ຺ໂຐ ອທຍາປນ຺ໂນ, ຕສ຺ມາ ອສຎ຺ຎໂຕ ວິຣຕິວເສນ ອຏ຺ຐິໂຕ. ຕໂຕ ເອວ ຕາສຸ ຕາສຸ ຄຕີສຸ ປຣິພ຺ຠມນໂຕປິ ຕຸວໍ ອິທານິ ອິຣິຍາປເຖນ ຐິໂຕປິ ອຏ຺ຐິໂຕ ອສິ, ອຫໍ ປນ ວຸຕ຺ຕປ຺ປກາເຣນ ຐິໂຕຕິ. ຕໂຕ ອງ຺ຄຸລິມາໂລ ຍຖາຠຸຈ຺ຈຄຸຓປ຺ປຠາວິຕສ຺ສ ຊລຕເລ ເຕລສ຺ສ ວິຍ ສກລໍ ໂລກໍ ອຠິພ຺ຍາເປຕ຺ວາ ຐິຕສ຺ສ ຠຄວໂຕ ກິຕ຺ຕິສທ຺ທສ຺ສ ສຸຕປຸພ຺ພຕ຺ຕາ ເຫຕຸສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ ຎາຓສ຺ສ ຈ ປຣິປາກຄຕຕ຺ຕາ ‘‘ອຍໍ ໂສ ຠຄວາ’’ຕິ ສຎ຺ຊາຕປີຕິໂສມນສ຺ໂສ ‘‘ມຫາ ອຍໍ ສີຫນາໂທ, ມຫນ຺ຕໍ ຄຊ຺ຊິຕໍ, ນຍິທໍ ອຎ຺ຎສ຺ສ ຠວິສ຺ສຕິ, ສມຓສ຺ສ ມຎ຺ເຎ ໂຄຕມສ຺ສ ເອຕໍ ຄຊ຺ຊິຕໍ, ທິຏ຺ໂຐ ວຕມ຺ຫິ ມເຫສິນາ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ເຘນ, ມຍ຺ຫໍ ສງ຺ຄຫກຣຓຕ຺ຖໍ ຠຄວາ ອິຘາຄໂຕ’’ຕິ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ –

໘໖໘. ‘‘ຈິຣສ຺ສໍ ວຕ ເມ ມຫິໂຕ ມເຫສີ, ມຫາວນໍ ສມໂຓ ປຈ຺ຈປາທິ;

ໂສຫໍ ຈຊິສ຺ສາມິ ສຫສ຺ສປາປໍ, ສຸຕ຺ວານ ຄາຖໍ ຕວ ຘມ຺ມຍຸຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ. –

ອິມໍ ຄາຖໍ ອຠາສິ.

ຕຕ຺ຖ ຈິຣສ຺ສໍ ວຕາຕິ ຈິຣກາເລນ ວຕ. ເມຕິ ມຍ຺ຫໍ ອນຸຄ຺ຄຫຕ຺ຖາຍ. ມຫິໂຕຕິ ສເທວເກນ ໂລເກນ ມຫຕິຍາ ປູຊາຍ ປູຊິໂຕ. ມຫນ຺ເຕ ສີລກ຺ຂນ຺ຘາທິຄຸເຓ ເອສິ, ຄເວສີຕິ ມເຫສີ. ມຫາວນໍ ສມໂຓ ປຈ຺ຈປາທີຕິ ອິມໍ ມຫາຣຎ຺ຎໍ ສມິຕສພ຺ພປາໂປ ຠຄວາ ປຏິປຊ຺ຊິ. ໂສຫໍ ຈຊິສ຺ສາມິ ສຫສ຺ສປາປໍ, ສຸຕ຺ວານ ຄາຖໍ ຕວ ຘມ຺ມຍຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ໂສຫໍ ຘມ຺ມຍຸຕ຺ຕໍ ຘມ຺ມູປສໍຫິຕໍ ຕວ ຄາຖໍ ສຸຓິໍ. ໂສຫໍ ຕໍ ສຸຕ຺ວານ ‘‘ຈິຣສ຺ສມ຺ປິ ຈິຣກາເລນປິ ສງ຺ຄຕໍ ປຣິຈິຕໍ ປາປສຫສ຺ສໍ ປຊຫິສ຺ສ’’ນ຺ຕິ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ອິທານິ ນໍ ອຎ຺ຎທຕ຺ຖຸ ປຣິຈ຺ຈຊິສ຺ສາມີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເອວໍ ປນ ວຕ຺ວາ ຍຖາ ປຏິປຊ຺ຊິ, ຍຖາ ຈ ຠຄວຕາ ອນຸຄ຺ຄຫິໂຕ, ຕໍ ທສ຺ເສຕຸໍ –

໘໖໙. ‘‘ອິຈ຺ເຈວ ໂຈໂຣ ອສິມາວຸຘຎ຺ຈ, ໂສພ຺ເຠ ປປາເຕ ນຣເກ ອນ຺ວກາສິ;

ອວນ຺ທິ ໂຈໂຣ ສຸຄຕສ຺ສ ປາເທ, ຕຕ຺ເຖວ ປພ຺ພຊ຺ຊມຍາຈິ ພຸທ຺ຘໍ.

໘໗໐. ‘‘ພຸທ຺ໂຘ ຈ ໂຂ ກາຣຸຓິໂກ ມເຫສິ, ໂຍ ສຕ຺ຖາ ໂລກສ຺ສ ສເທວກສ຺ສ;

ຕເມຫິ ຠິກ຺ຂູຕິ ຕທາ ອໂວຈ, ເອເສວ ຕສ຺ສ ອຫຸ ຠິກ຺ຂຸຠາໂວ’’ຕິ.

ສງ຺ຄີຕິກາຣາ ອິມາ ທ຺ເວ ຄາຖາ ຐເປສຸໍ.

ຕຕ຺ຖ ອິຈ຺ເຈວາຕິ ອິຕິ ເອວ ເອວໍ ວຕ຺ວາ ອນນ຺ຕຣເມວ. ໂຈໂຣຕິ ອງ຺ຄຸລິມາໂລ. ອສິນ຺ຕິ ຂຄ຺ຄໍ. ອາວຸຘນ຺ຕິ ເສສາວຸຘໍ. ໂສພ຺ເຠຕິ ສມນ຺ຕໂຕ ຉິນ຺ນຕເຏ. ປປາເຕຕິ ເອກໂຕ ຉິນ຺ນຕເຏ. ນຣເກຕິ ຠູມິຍາ ຜລິຕວິວເຣ. ອິຘ ປນ ຕີຫິປິ ປເທຫິ ຍຕ຺ຖ ປຕິຕໍ ອຎ຺ເຎນ ຄເຫຕຸໍ ນ ສກ຺ກາ, ຕາທິສໍ ປພ຺ພຕນ຺ຕຣເມວ ວທຕິ. ອນ຺ວກາສີຕິ ອນຸ ອກາສິ, ປຎ຺ຈວິຘມ຺ປິ ອຕ຺ຕໂນ ອາວຸຘໍ ອນຸ ຂິປິ ຉຑ຺ເຑສິ, ຕານິ ຉຑ຺ເຑຕ຺ວາ ຠຄວໂຕ ປາເທສຸ ສິຣສາ ນິປຕິຕ຺ວາ ‘‘ປພ຺ພາເຊຖ ມໍ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ ອາຫ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ອວນ຺ທິ ໂຈໂຣ ສຸຄຕສ຺ສ ປາເທ, ຕຕ຺ເຖວ ປພ຺ພຊ຺ຊມຍາຈິ ພຸທ຺ຘ’’ນ຺ຕິ. ເອວໍ ເຕນ ປພ຺ພຊ຺ຊາຍ ຍາຈິຕາຍ ສຕ຺ຖາ ຕສ຺ສ ປຸຣິມກມ຺ມໍ ໂອໂລເກນ຺ໂຕ ເອຫິຠິກ຺ຂຸຠາວາຍ ເຫຕຸສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ທິສ຺ວາ ທກ຺ຂິຓຫຕ຺ຖໍ ປສາເຣຕ຺ວາ – ‘‘ເອຫິ, ຠິກ຺ຂຸ, ສ຺ວາຂາໂຕ ຘມ຺ໂມ, ຈຣ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ, ສມ຺ມາ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ອນ຺ຕກິຣິຍາຍາ’’ຕິ ອາຫ. ສາ ເອວ ຈ ຕສ຺ສ ປພ຺ພຊ຺ຊາ ອຸປສມ຺ປທາ ຈ ອໂຫສິ. ເຕນາຫ ‘‘ຕເມຫິ ຠິກ຺ຂູຕິ ຕທາ ອໂວຈ, ເອເສວ ຕສ຺ສ ອຫຸ ຠິກ຺ຂຸຠາໂວ’’ຕິ.

ເອວໍ ເຖໂຣ ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິເກ ເອຫິຠິກ຺ຂຸຠາເວນ ປພ຺ພຊ຺ຊໍ ອຸປສມ຺ປທຎ຺ຈ ລຠິຕ຺ວາ ວິປສ຺ສນາຍ ກມ຺ມໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປຕ຺ວາ ວິມຸຕ຺ຕິສຸຂໍ ປຏິສໍເວເທນ຺ໂຕ ປີຕິໂສມນສ຺ສຊາໂຕ ອຸທານວເສນ –

໘໗໑. ‘‘ໂຍ ຈ ປຸພ຺ເພ ປມຊ຺ຊິຕ຺ວາ, ປຈ຺ຉາ ໂສ ນປ຺ປມຊ຺ຊຕິ;

ໂສມໍ ໂລກໍ ປຠາເສຕິ, ອພ຺ຠາ ມຸຕ຺ໂຕວ ຈນ຺ທິມາ.

໘໗໒. ‘‘ຍສ຺ສ ປາປໍ ກຕໍ ກມ຺ມໍ, ກຸສເລນ ປິຘີຍຕິ;

ໂສມໍ ໂລກໍ ປຠາເສຕິ, ອພ຺ຠາ ມຸຕ຺ໂຕວ ຈນ຺ທິມາ.

໘໗໓. ‘‘ໂຍ ຫເວ ທຫໂຣ ຠິກ຺ຂຸ, ຍຸຎ຺ຊຕິ ພຸທ຺ຘສາສເນ;

ໂສມໍ ໂລກໍ ປຠາເສຕິ, ອພ຺ຠາ ມຸຕ຺ໂຕວ ຈນ຺ທິມາ’’ຕິ. – ຄາຖຕ຺ຕຍໍ ອຠາສິ;

ຕສ຺ສຕ຺ໂຖ – ໂຍ ປຸຄ຺ຄໂລ ຄຫຏ຺ໂຐ ວາ ປພ຺ພຊິໂຕ ວາ ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ຕສໍສຄ຺ຄໂຕ ປຸພ຺ເພ ປາປມິຕ຺ຕສໍສຄ຺ເຄນ ວາ ອຕ຺ຕໂນ ວາ ປຏິສງ຺ຂານາຠາເວນ ປມຊ຺ຊິຕ຺ວາ ສມ຺ມາປຏິປຕ຺ຕິຍໍ ປມາທໍ ອາປຊ຺ຊິຕ຺ວາ, ປຈ຺ຉາ ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ຕສໍສຄ຺ເຄນ ໂຍນິໂສ ອຸມ຺ມຸຊ຺ຊນ຺ໂຕ ນປ຺ປມຊ຺ຊຕິ, ສມ຺ມາ ປຏິປຊ຺ຊຕິ, ສມຖວິປສ຺ສນໍ ອນຸຍຸຎ຺ຊນ຺ໂຕ ຕິສ຺ໂສ ວິຊ຺ຊາ ຉ ອຠິຎ຺ຎາ ປາປຸຓາຕິ, ໂສ ອພ຺ຠາທີຫິ ມຸຕ຺ໂຕ ຈນ຺ໂທ ວິຍ ໂອກາສໂລກໍ ອຕ຺ຕນາ ອຘິຄຕາຫິ ວິຊ຺ຊາຠິຎ຺ຎາຫິ ອິມໍ ຂນ຺ຘາທິໂລກໍ ໂອຠາເສຕີຕິ.

ຍສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ກຕໍ ອຸປຈິຕໍ ປາປກມ຺ມໍ ກມ຺ມກ຺ຂຍກເຣນ ໂລກຸຕ຺ຕຣກຸສເລນ ອວິປາກາຣຫຠາວສ຺ສ ອາຫຣິຕຕ຺ຕາ ວິປາກຸປ຺ປາທເນ ທ຺ວາຣປິຘາເນນ ປິຘີຍຕິ ຖກີຍຕິ. ເສສໍ ວຸຕ຺ຕນຍເມວ.

ທຫໂຣຕິ ຕຣຸໂຓ, ເຕນສ຺ສ ໂຍຄກ຺ຂມສຣີຣຕໍ ທສ຺ເສຕິ. ໂສ ຫິ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ວາຕາຕປປຣິສ຺ສຍໍ ອຠິຠວິຕ຺ວາ ໂຍຄໍ ກາຕຸໍ ສກ຺ໂກຕິ. ຍຸຎ຺ຊຕິ ພຸທ຺ຘສາສເນ ສິກ຺ຂຕ຺ຕເຍ ຍຸຕ຺ຕປ຺ປຍຸຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ, ສກ຺ກຈ຺ຈໍ ສມ຺ປາເທຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ເອວໍ ປີຕິໂສມນສ຺ສຊາໂຕ ວິມຸຕ຺ຕິສຸເຂນ ວິຫຣນ຺ໂຕ ຍທາ ນຄຣໍ ປິຓ຺ຑາຍ ປວິສຕິ, ຕທາ ອຎ຺ເຎນປິ ຂິຕ຺ໂຕ ເລຑ຺ຑຸ ເຖຣສ຺ສ ກາເຍ ນິປຕຕິ, ອຎ຺ເຎນປິ ຂິຕ຺ໂຕ ທຓ຺ໂຑ ຕສ຺ເສວ ກາເຍ ນິປຕຕິ. ໂສ ຠິນ຺ເນນ ປຕ຺ເຕນ ວິຫາຣໍ ປວິສິຕ຺ວາ ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິກໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ສຕ຺ຖາ ຕໍ ໂອວທຕິ ‘‘ອຘິວາເສຫິ, ຕ຺ວໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ອຘິວາເສຫິ, ຕ຺ວໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ຍສ຺ສ ໂຂ, ຕ຺ວໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ກມ຺ມສ຺ສ ວິປາເກນ ພຫູນິ ວສ຺ສສຫສ຺ສານິ ນິຣເຍ ປຈ຺ເຈຍ຺ຍາສິ, ຕສ຺ສ, ຕ຺ວໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ກມ຺ມສ຺ສ ວິປາກໍ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ປຏິສໍເວເທສີ’’ຕິ. ອຖ ເຖໂຣ ອໂນຘິໂສ ສພ຺ພສຕ຺ເຕສຸ ເມຕ຺ຕຈິຕ຺ຕໍ ອຸປຏ຺ຐເປຕ຺ວາ –

໘໗໔. ‘‘ທິສາປິ ເມ ຘມ຺ມກຖໍ ສຸຓນ຺ຕຸ, ທິສາປິ ເມ ຍຸຎ຺ຊນ຺ຕຸ ພຸທ຺ຘສາສເນ;

ທິສາປິ ເມ ເຕ ມນຸເຊ ຠຊນ຺ຕຸ, ເຍ ຘມ຺ມເມວາທປຍນ຺ຕິ ສນ຺ໂຕ.

໘໗໕. ‘‘ທິສາ ຫິ ເມ ຂນ຺ຕິວາທານໍ, ອວິໂຣຘປ຺ປສໍສິນໍ;

ສຸຓນ຺ຕຸ ຘມ຺ມໍ ກາເລນ, ຕຎ຺ຈ ອນຸວິຘີຍນ຺ຕຸ.

໘໗໖. ‘‘ນ ຫິ ຊາຕຸ ໂສ ມມໍ ຫິໍເສ, ອຎ຺ຎໍ ວາ ປນ ກຎ຺ຈິ ນໍ;

ປປ຺ປຸຍ຺ຍ ປຣມໍ ສນ຺ຕິໍ, ຣກ຺ເຂຍ຺ຍ ຕສຖາວເຣ.

໘໗໗. ‘‘ອຸທກຎ຺ຫິ ນຍນ຺ຕິ ເນຕ຺ຕິກາ, ອຸສຸກາຣາ ທມຍນ຺ຕິ ເຕຊນໍ;

ທາຣຸໍ ທມຍນ຺ຕິ ຕຈ຺ຉກາ, ອຕ຺ຕານໍ ທມຍນ຺ຕິ ປຓ຺ຑິຕາ.

໘໗໘. ‘‘ທຓ຺ເຑເນເກ ທມຍນ຺ຕິ, ອງ຺ກຸເສຠິ ກສາຫິ ຈ;

ອທຓ຺ເຑນ ອສຕ຺ເຖນ, ອຫໍ ທນ຺ໂຕມ຺ຫິ ຕາທິນາ.

໘໗໙. ‘‘ອຫິໍສໂກຕິ ເມ ນາມໍ, ຫິໍສກສ຺ສ ປຸເຣ ສໂຕ;

ອຊ຺ຊາຫໍ ສຈ຺ຈນາໂມມ຺ຫິ, ນ ນໍ ຫິໍສາມິ ກຎ຺ຈິ ນໍ.

໘໘໐. ‘‘ໂຈໂຣ ອຫໍ ປຸເຣ ອາສິໍ, ອງ຺ຄຸລິມາໂລຕິ ວິສ຺ສຸໂຕ;

ວຸຍ຺ຫມາໂນ ມໂຫເຆນ, ພຸທ຺ຘໍ ສຣຓມາຄມໍ.

໘໘໑. ‘‘ໂລຫິຕປາຓິ ປຸເຣ ອາສິໍ, ອງ຺ຄຸລິມາໂລຕິ ວິສ຺ສຸໂຕ;

ສຣຓຄມນໍ ປສ຺ສ, ຠວເນຕ຺ຕິ ສມູຫຕາ.

໘໘໒. ‘‘ຕາທິສໍ ກມ຺ມໍ ກຕ຺ວານ, ພຫຸໍ ທຸຄ຺ຄຕິຄາມິນໍ;

ຜຸຏ຺ໂຐ ກມ຺ມວິປາເກນ, ອນໂຓ ຠຸຎ຺ຊາມິ ໂຠຊນໍ.

໘໘໓. ‘‘ປມາທມນຸຍຸຎ຺ຊນ຺ຕິ, ພາລາ ທຸມ຺ເມຘິໂນ ຊນາ;

ອປ຺ປມາທຎ຺ຈ ເມຘາວີ, ຘນໍ ເສຏ຺ຐໍວ ຣກ຺ຂຕິ.

໘໘໔. ‘‘ມາ ປມາທມນຸຍຸຎ຺ເຊຖ, ມາ ກາມຣຕິສນ຺ຖວໍ;

ອປ຺ປມຕ຺ໂຕ ຫິ ຌາຍນ຺ໂຕ, ປປ຺ໂປຕິ ປຣມໍ ສຸຂໍ.

໘໘໕. ‘‘ສ຺ວາຄຕໍ ນາປຄຕໍ, ເນຕໍ ທຸມ຺ມນ຺ຕິຕໍ ມມ;

ສວິຠຕ຺ເຕສຸ ຘມ຺ເມສຸ, ຍໍ ເສຏ຺ຐໍ ຕທຸປາຄມໍ.

໘໘໖. ‘‘ສ຺ວາຄຕໍ ນາປຄຕໍ, ເນຕໍ ທຸມ຺ມນ຺ຕິຕໍ ມມ;

ຕິສ຺ໂສ ວິຊ຺ຊາ ອນຸປ຺ປຕ຺ຕາ, ກຕໍ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ສາສນໍ.

໘໘໗. ‘‘ອຣຎ຺ເຎ ຣຸກ຺ຂມູເລ ວາ, ປພ຺ພເຕສຸ ຄຸຫາສຸ ວາ;

ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ເຖວ ອຏ຺ຐາສິໍ, ອຸພ຺ພິຄ຺ຄມນໂສ ຕທາ.

໘໘໘. ‘‘ສຸຂໍ ສຍາມິ ຐາຍາມິ, ສຸຂໍ ກປ຺ເປມິ ຊີວິຕໍ;

ອຫຕ຺ຖປາໂສ ມາຣສ຺ສ, ອໂຫ ສຕ຺ຖານຸກມ຺ປິໂຕ.

໘໘໙. ‘‘ພ຺ຣຫ຺ມຊຈ຺ໂຈ ປຸເຣ ອາສິໍ, ອຸທິຈ຺ໂຈ ອຸຠໂຕ ອຫຸ.

ໂສຊ຺ຊ ປຸຕ຺ໂຕ ສຸຄຕສ຺ສ, ຘມ຺ມຣາຊສ຺ສ ສຕ຺ຖຸໂນ.

໘໙໐. ‘‘ວີຕຕຓ຺ໂຫ ອນາທາໂນ, ຄຸຕ຺ຕທ຺ວາໂຣ ສຸສໍວຸໂຕ;

ອຆມູລໍ ວຘິຕ຺ວານ, ປຕ຺ໂຕ ເມ ອາສວກ຺ຂໂຍ.

໘໙໑. ‘‘ປຣິຈິຓ຺ໂຓ ມຍາ ສຕ຺ຖາ, ກຕໍ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ສາສນໍ;

ໂອຫິໂຕ ຄຣຸໂກ ຠາໂຣ, ຠວເນຕ຺ຕິ ສມູຫຕາ’’ຕິ. – ອິມາ ຄາຖາ ອຠາສິ;

ຕຕ຺ຖ ທິສາປີຕິ ມຍ຺ຫໍ ທິສາປິ ອມິຕ຺ຕາ ປຈ຺ຈຕ຺ຖິກາປິ ເຍ ມໍ ເອວໍ ອຸປວທນ຺ຕິ ‘‘ຍຖາ ມຍໍ ອງ຺ຄຸລິມາລສ຺ສ ວເສນ ຎາຕິວິໂຍຄທຸກ຺ຂປເຣຕາ ທຸກ຺ຂໍ ປາປຸຓາມ, ເອວໍ ອງ຺ຄຸລິມາໂລປິ ທຸກ຺ຂໍ ປາປຸຓາຕູ’’ຕິ. ເມ ຘມ຺ມກຖໍ ສຸຓນ຺ຕູຕິ ມຍາ ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິເກ ສຸຕໍ ຈຕຸສຈ຺ຈຘມ຺ມປຏິສໍຍຸຕ຺ຕໍ ກຖໍ ສຸຓນ຺ຕຸ. ຍຸຎ຺ຊນ຺ຕູຕິ ສຸຕ຺ວາ ຈ ຕທຕ຺ຖາຍ ປຏິປຊ຺ຊນ຺ຕຸ. ເຕ ມນຸເຊ ຠຊນ຺ຕູຕິ ຕາທິເສ ສປ຺ປຸຣິເສ ກລ຺ຍາຓມິຕ຺ເຕ ຠຊນ຺ຕຸ ເສວນ຺ຕຸ. ເຍ ຘມ຺ມເມວາທປຍນ຺ຕິ ສນ຺ໂຕຕິ ເຍ ສປ຺ປຸຣິສາ ກຸສລຘມ຺ມເມວ, ອຸຕ຺ຕຣິມນຸສ຺ສຘມ຺ມເມວ, ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕໂລກຸຕ຺ຕຣຘມ຺ມເມວ ຈ ອາທເປນ຺ຕິ ສມາທເປນ຺ຕິ ຄຓ຺ຫາເປນ຺ຕິ.

ຂນ຺ຕິວາທານນ຺ຕິ ອຘິວາສນຂນ຺ຕິເມວ ວທນ຺ຕານໍ ຕໂຕ ເອວ ອວິໂຣຘປ຺ປສໍສິນນ຺ຕິ ເກນຈິ ອວິໂຣຘຠູຕາຍ ເມຕ຺ຕາຍ ເອວ ປສໍສນສີລານໍ. ສຸຓນ຺ຕຸ ຘມ຺ມໍ ກາເລນາຕິ ຍຸຕ຺ຕປ຺ປຍຸຕ຺ຕກາເລ ເຕສໍ ສນ຺ຕິເກ ຘມ຺ມໍ ສຸຓນ຺ຕຸ. ຕຎ຺ຈ ອນຸວິຘີຍນ຺ຕູຕິ ຕຎ຺ຈ ຍຖາສຸຕໍ ຘມ຺ມໍ ສມ຺ມເທວ ອຸຄ຺ຄຫິຕ຺ວາ ອນຸກໂຣນ຺ຕຸ ຘມ຺ມານຸຘມ຺ມໍ ປຏິປຊ຺ຊນ຺ຕູຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ນ ຫິ ຊາຕຸ ໂສ ມມໍ ຫິໍເສຕິ ໂສ ມຍ຺ຫໍ ທິໂສ ປຈ຺ຈຕ຺ຖິໂກ ຊາຕຸ, ເອກໍເສເນວ ມໍ ນ ຫິໍເສ, ນ ພາເຘຍ຺ຍ. ອຎ຺ຎໍ ວາ ປນ ກຎ຺ຈິ ນນ຺ຕິ ນ ເກວລໍ ມໍເຍວ, ອຎ຺ຎໍ ວາປິ ກຎ຺ຈິ ສຕ຺ຕໍ ນ ຫິໍເສຍ຺ຍ, ປປ຺ປຸຍ຺ຍ ປຣມໍ ສນ຺ຕິນ຺ຕິ, ປຣມໍ ອຸຕ຺ຕມໍ ສນ຺ຕິໍ ນິພ຺ພານໍ ປາປຸເຓຍ຺ຍ, ປາປຸຓິຕ຺ວາ ຈ ຣກ຺ເຂຍ຺ຍ ຕສຖາວເຣຕິ ສພ຺ເພ ຈ ສຕ຺ເຕ ປຣມາຍ ຣກ຺ຂາຍ ຣກ຺ເຂຍ຺ຍ, ສິສ຺ສໍ ປຸຕ຺ຕໍ ວິຍ ປຣິປາເລຍ຺ຍາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ເອວໍ ເຖໂຣ ອິມາຫິ ຄາຖາຫິ ປເຣ ປາປໂຕ ປຣິໂມເຈນ຺ໂຕ ປຣິຕ຺ຕກິຣິຍໍ ນາມ ກຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ປຏິປຕ຺ຕິໍ ປກາເສນ຺ໂຕ ‘‘ອຸທກໍ ຫີ’’ຕິ ຄາຖມາຫ. ຕຕ຺ຖ ປຖວິຍາ ຖລຏ຺ຐານໍ ຂຓິຕ຺ວາ ນິນ຺ນຏ຺ຐານໍ ປູເຣຕ຺ວາ ມາຕິກໍ ວາ ກຕ຺ວາ ຣຸກ຺ຂໂທຓິໍ ວາ ຐເປຕ຺ວາ ອຕ຺ຕນາ ອິຈ຺ຉິກິຈ຺ຉິຕຏ຺ຐານໍ ອຸທກໍ ເນນ຺ຕີຕິ ເນຕ຺ຕິກາ, ອຸທກຫາຣິໂນ. ເຕຊນນ຺ຕິ ກຓ຺ຑໍ. ອິທໍ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ – ເນຕ຺ຕິກາ ອຕ຺ຕໂນ ຣຸຈິຍາ ອຸທກໍ ນຍນ຺ຕິ, ອຸສຸກາຣາປິ ຕາເປຕ຺ວາ ວງ຺ກາຠາວໍ ຫຣນ຺ຕາ ເຕຊນໍ ອຸສຸໍ ທມຍນ຺ຕິ, ອຸຊຸກໍ ກໂຣນ຺ຕິ, ຕຈ຺ຉກາປິ ເນມິອາທີນໍ ອຕ຺ຖາຍ ຕຈ຺ຉນ຺ຕາ ທາຣຸໍ ທມຍນ຺ຕິ ອຕ຺ຕໂນ ຣຸຈິຍາ ອຸຊຸໍ ວາ ວງ຺ກໍ ວາ ກໂຣນ຺ຕິ. ເອວໍ ເອຕ຺ຕກໍ ອາຣມ຺ມຓໍ ກຕ຺ວາ ປຓ຺ຑິຕາ ສປ຺ປຎ຺ຎາ ອຣິຍມຄ຺ຄໍ ອຸປ຺ປາເທນ຺ຕາ ອຕ຺ຕານໍ ທເມນ຺ຕິ, ອຣຫຕ຺ຕປ຺ປຕ຺ຕາ ປນ ເອກນ຺ຕທນ຺ຕາ ນາມ ໂຫນ຺ຕີຕິ.

ອິທານິ ປຸຣິສທມ຺ມສາຣຖິນາ ສຕ຺ຖາຣາ ອຕ຺ຕໂນ ທມິຕາກາຣໍ ກຕຎ຺ຎຸຕຎ຺ຈ ປກາເສນ຺ໂຕ ‘‘ທຓ຺ເຑເນເກ’’ຕິອາທິກາ ປຎ຺ຈ ຄາຖາ ອຠາສິ. ຕຕ຺ຖ ທຓ຺ເຑເນເກ ທມຍນ຺ຕີຕິ ຣາຊຣາຊມຫາມຕ຺ຕາທໂຍ ທຓ຺ເຑນ, ຫຕ຺ຖິອສ຺ສາທິນາ ພລກາເຍນ ຈ ປຈ຺ຈຕ຺ຖິກາທິເກ ທເມນ຺ຕິ, ໂຄປາລາທໂຍ ຈ ຄາວາທິເກ ທຓ຺ເຑນ ຍຏ຺ຐິຍາ ທເມນ຺ຕິ. ຫຕ຺ຖາຈຣິຍາ ຫຕ຺ຖິໍ ອງ຺ກຸເສຫິ, ອສ຺ສາຈຣິຍາ ອສ຺ເສ ກສາຫິ ຈ ທເມນ຺ຕິ. ອທຓ຺ເຑນ ອສຕ຺ເຖນ, ອຫໍ ທນ຺ໂຕມ຺ຫິ ຕາທິນາຕິ ອຫໍ ປນ ອິຏ຺ຐາທີສຸ ຕາທິຠາວປ຺ປຕ຺ເຕນ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ເຘນ ວິນາ ເອວ ທຓ຺ເຑນ, ວິນາ ສຕ຺ເຖນ, ນິຫິຕທຓ຺ຑນິຫິຕສຕ຺ຖຠາເວນ ທນ຺ໂຕ ທມິໂຕ ນິພ຺ພິເສວໂນ ຄໂຕ ອມ຺ຫິ.

ອຫິໍສໂກຕິ ເມ ນາມໍ, ຫິໍສກສ຺ສ ປຸເຣ ສໂຕຕິ ສຕ຺ຖາຣາ ສມາຄມໂຕ ປຸພ຺ເພ ຫິໍສກສ຺ສ ເມ ສມານສ຺ສ ອຫິໍສໂກຕິ ນາມມຕ຺ຕໍ ອໂຫສິ. ອຊ຺ຊາຫນ຺ຕິ ອິທານິ ປນາຫໍ ‘‘ອຫິໍສໂກ’’ຕິ ສຈ຺ຈນາໂມ ອວິຕຖນາໂມ ອມ຺ຫິ. ຕສ຺ມາ ນ ນໍ ຫິໍສາມິ ກຎ຺ຈິປິ ສຕ຺ຕໍ ນ ຫິໍສາມິ ນ ພາເຘມິ, ນນ຺ຕິ ນິປາຕມຕ຺ຕໍ.

ວິສ຺ສຸໂຕຕິ ‘‘ປາຓາຕິປາຕີ ລຸທ຺ໂທ ໂລຫິຕປາຓີ’’ຕິອາທິນາ ປຎ຺ຎາໂຕ. ມໂຫເຆນາຕິ ກາໂມຆາທິນາ ມຫຕາ ໂອເຆນ, ຕສ຺ສ ໂອຆສ຺ສ ວິຈ຺ເຉທກຣໍ ພຸທ຺ຘໍ ສຣຓໍ ພຸທ຺ຘສງ຺ຂາຕໍ ສຣຓໍ ອຄມໍ ອຸປຄຈ຺ຉິໍ.

ໂລຫິຕປາຓີຕິ ປາຓມຕິປາຕເນນ ປເຣສໍ ໂລຫິເຕນ ຣຸຫິເຣນ ມກ຺ຂິຕປາຓິ. ສຣຓຄມນໍ ປສ຺ສາຕິ ມຫປ຺ຜລໍ ມມ ສຣຓຄມນໍ ປສ຺ສາຕິ ອຕ຺ຕານເມວາລປຕິ.

ຕາທິສໍ ກມ຺ມນ຺ຕິ ອເນກສຕປຸຣິສວຘໍ ທາຣຸຓໍ ຕຖາຣູປໍ ປາປກມ຺ມໍ. ຜຸຏ຺ໂຐ ກມ຺ມວິປາເກນາຕິ ປຸພ຺ເພ ກຕສ຺ສ ປາປກມ຺ມສ຺ສ ວິປາເກນ ຜຸຏ຺ໂຐ, ສພ຺ພໂສ ປຫີນກມ຺ໂມ ວິປາກມຕ຺ຕໍ ປຈ຺ຈນຸໂຠນ຺ໂຕ. ອຖ ວາ ຜຸຏ຺ໂຐ ກມ຺ມວິປາເກນາຕິ ອຸປນິສ຺ສຍຠູຕສ຺ສ ກຸສລກມ຺ມສ຺ສ ຜລຠູເຕນ ໂລກຸຕ຺ຕຣມຄ຺ເຄນ, ໂລກຸຕ຺ຕຣກມ຺ມສ຺ເສວ ວາ ຜເລນ ວິມຸຕ຺ຕິສຸເຂນ ຜຸຏ຺ໂຐ. ສພ຺ພໂສ ກິເລສານໍ ຂີຓຕ຺ຕາ ອນໂຓ ຠຸຎ຺ຊາມິ ໂຠຊນໍ, ໂຠຊນາປເທເສນ ຈຕ຺ຕາໂຣປິ ປຈ຺ຈເຍ ວທຕິ.

ອິທານິ ປຸພ຺ເພ ອຕ຺ຕໂນ ປມາທວິຫາຣໍ ຄຣຫາມຸເຂນ ປຈ຺ຉາ ອປ຺ປມາທປຏິປຕ຺ຕິໍ ປສໍສນ຺ໂຕ ຕຕ຺ຖ ຈ ປເຣສໍ ອຸສ຺ສາຫໍ ຊເນນ຺ໂຕ ‘‘ປມາທມນຸຍຸຎ຺ຊນ຺ຕີ’’ຕິອາທິກາ ຄາຖາ ອຠາສິ. ຕຕ຺ຖ ພາລາຕິ ພາລ຺ເຍນ ສມນ຺ນາຄຕາ ອິຘໂລກປຣໂລກຕ຺ຖໍ ອຊານນ຺ຕາ. ທຸມ຺ເມຘິໂນຕິ ນິປ຺ປຎ຺ຎາ, ເຕ ປມາເທ ອາທີນວໍ ອປສ຺ສນ຺ຕາ ປມາທໍ ອນຸຍຸຎ຺ຊນ຺ຕິ ປວຕ຺ເຕນ຺ຕິ, ປມາເທເນວ ກາລໍ ວີຕິນາເມນ຺ຕິ. ເມຘາວີຕິ ຘມ຺ໂມຊປຎ຺ຎາຍ ສມນ຺ນາຄໂຕ ປນ ປຓ຺ຑິໂຕ ກຸລວໍສາຄຕໍ ເສຏ຺ຐໍ ອຸຕ຺ຕມໍ ສຕ຺ຕຣຕນຘນໍ ວິຍ ອປ຺ປມາທໍ ຣກ຺ຂຕິ. ຍຖາ ຫິ ‘‘ອຸຕ຺ຕມໍ ຘນໍ ນິສ຺ສາຍ ໂຠຄສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ປາປຸຓິສ຺ສາມ, ປຸຕ຺ຕທາຣໍ ໂປເສສ຺ສາມ, ສຸຄຕິມຄ຺ຄໍ ໂສເຘສ຺ສາມາ’’ຕິ ຘເນ ອານິສໍສໍ ປສ຺ສນ຺ຕາ ຘນໍ ຣກ຺ຂນ຺ຕິ; ເອວໍ ປຓ຺ຑິໂຕປິ ‘‘ອປ຺ປມາທໍ ນິສ຺ສາຍ ປຐມຊ຺ຌານາທີນິ ປຏິລຠິສ຺ສາມິ, ມຄ຺ຄຜລານິ ປາປຸຓິສ຺ສາມິ, ຕິສ຺ໂສ ວິຊ຺ຊາ ຉ ອຠິຎ຺ຎາ ສມ຺ປາເທສ຺ສາມີ’’ຕິ ອປ຺ປມາເທ ອານິສໍສໍ ປສ຺ສນ຺ໂຕ ຘນໍ ເສຏ຺ຐໍວ ອປ຺ປມາທໍ ຣກ຺ຂຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ມາ ປມາທນ຺ຕິ ປມາທໍ ມາ ອນຸຍຸຎ຺ເຊຖ ປມາເທນ ກາລໍ ມາ ວີຕິນາມຍິຕ຺ຖ. ກາມຣຕິສນ຺ຖວນ຺ຕິ ວຕ຺ຖຸກາເມສຸ, ກິເລສກາເມສຸ ຈ ຣຕິສງ຺ຂາຕໍ ຕຓ຺ຫາສນ຺ຖວມ຺ປິ ມາ ອນຸຍຸຎ຺ເຊຖ ມາ ວິນ຺ທິຕ຺ຖ ມາ ປຏິລຠິຕ຺ຖ. ອປ຺ປມຕ຺ໂຕ ຫີຕິ ອຸປຏ຺ຐິຕສຕິຕາຍ ອປ຺ປມຕ຺ໂຕ ປຸຄ຺ຄໂລ ຌາຍນ຺ໂຕ ຌາຍນປ຺ປສຸໂຕ ປຣມໍ ອຸຕ຺ຕມໍ ນິພ຺ພານສຸຂໍ ປາປຸຓາຕິ.

ສ຺ວາຄຕໍ ນາປຄຕນ຺ຕິ ຍໍ ຕທາ ມມ ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິເກ ອາຄຕໍ ອາຄມນໍ, ສຕ຺ຖຸ ວາ ຕສ຺ມິໍ ມຫາວເນ ອາຄມນໍ, ຕໍ ສ຺ວາຄຕໍ ສ຺ວາຄມນໍ ນາປຄຕໍ, ອຕ຺ຖໂຕ ອເປຕໍ ວິຄຕໍ ນ ໂຫຕິ. ເນຕໍ ທຸມ຺ມນ຺ຕິຕໍ ມມາຕິ ຍໍ ຕທາ ມຍາ ‘‘ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິເກ ປພ຺ພຊິສ຺ສາມີ’’ຕິ ມນ຺ຕິຕໍ, ອິທມ຺ປິ ມມ ນ ທຸມ຺ມນ຺ຕິຕໍ, ສຸມນ຺ຕິຕເມວ. ກສ຺ມາ? ສວິຠຕ຺ເຕສຸ ຘມ຺ເມສູຕິ ສາວຊ຺ຊານວຊ຺ຊາທິວເສນ ປກາຣໂຕ ວິຠຕ຺ເຕສຸ ຘມ຺ເມສຸ ຍໍ ເສຏ຺ຐໍ ອຸຕ຺ຕມໍ ປວຣໍ ນິພ຺ພານໍ. ຕທຸປາຄມໍ ຕເທວ ອຸປຄຈ຺ຉິນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ.

‘‘ຕທາ ປຸຖຸຊ຺ຊນກາເລ ປໂຍຄາສຍວິປນ຺ນຕາຍ ອຣຎ຺ຎາທີສຸ ທຸກ຺ຂໍ ວິຫາສິໍ, ອິທານິ ປໂຍຄາສຍສມ຺ປນ຺ນຕາຍ ຕຕ຺ຖ ສຸຂໍ ວິຫຣາມີ’’ຕິ ສຸຂວິຫາຣຠາວຎ຺ເຈວ ‘‘ປຸພ຺ເພ ຊາຕິມຕ຺ເຕນ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ, ອິທານິ ສຕ຺ຖຸ ໂອຣສປຸຕ຺ຕຕາຍ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ’’ຕິ ປຣມຕ຺ຖພ຺ຣາຫ຺ມຓຠາວຎ຺ຈ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ອຣຎ຺ເຎ’’ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ສຸຂໍ ສຍາມີຕິ ສຍນ຺ໂຕປິ ສຸຂໍ ສຸເຂນ ນິທຸກ຺ເຂນ ຈິຕ຺ຕຸຕ຺ຣາສາທີນໍ ອຠາເວນ ເຈໂຕທຸກ຺ຂຣຫິໂຕ ສຍາມິ. ຐາຍາມີຕິ ຐາມິ. ອຫຕ຺ຖປາໂສ ມາຣສ຺ສາຕິ ກິເລສມາຣາທີນໍ ອໂຄຈໂຣ. ອໂຫ ສຕ຺ຖານຸກມ຺ປິໂຕຕິ ສຕ຺ຖາຣານຸກມ຺ປິໂຕ ອໂຫ.

ພ຺ຣຫ຺ມຊຈ຺ໂຈຕິ ພ຺ຣາຫ຺ມຓຊາຕິໂກ. ອຸທິຈ຺ໂຈ ອຸຠໂຕຕິ ມາຕິໂຕ ຈ ປິຕິໂຕ ຈ ອຸຠໂຕ ອຸທິໂຕ ສໍສຸທ຺ຘຄຫຓິໂກ. ເສສໍ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ວຸຕ຺ຕນຍເມວ.

ອງ຺ຄຸລິມາລຕ຺ເຖຣຄາຖາວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.