໗. ກາຬິໂຄຘາປຸຕ຺ຕຠທ຺ທິຍຕ຺ເຖຣຄາຖາວຓ຺ຓນາ

ຍາຕໍ ເມ ຫຕ຺ຖິຄີວາຍາຕິອາທິກາ ອາຍສ຺ມໂຕ ຠທ຺ທິຍຕ຺ເຖຣສ຺ສ ຄາຖາ. ກາ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ? ອຍມ຺ປິ ປຸຣິມພຸທ຺ເຘສຸ ກຕາຘິກາໂຣ ປທຸມຸຕ຺ຕຣສ຺ສ ຠຄວໂຕ ກາເລ ມຫາໂຠຄກຸເລ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ວິຎ຺ຎຸຕໍ ປຕ຺ໂຕ ເອກທິວສໍ ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິເກ ຘມ຺ມໍ ສຸຓນ຺ໂຕ ສຕ຺ຖາຣາ ເອກໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ອຸຈ຺ຈາກຸລິການໍ ອຄ຺ຄຏ຺ຐາເນ ຐປິຍມານໍ ທິສ຺ວາ ສຍມ຺ປິ ຕໍ ຐານນ຺ຕຣໍ ປຕ຺ເຖຕ຺ວາ ສຕ຺ຕາຫໍ ພຸທ຺ຘປ຺ປມຸຂສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆສ຺ສ ມຫາທານໍ ທຕ຺ວາ ປຓິຘານໍ ອກາສິ. ສຕ຺ຖາປິສ຺ສ ອນນ຺ຕຣາເຍນ ສມິຊ຺ຌນຠາວໍ ທິສ຺ວາ ພ຺ຍາກາສິ. ໂສປິ ຕໍ ພ຺ຍາກຣຓໍ ສຸຕ຺ວາ ອຸຈ຺ຈາກຸລິກສໍວຕ຺ຕນິກໍ ກມ຺ມໍ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ຘມ຺ມສ຺ສວນສ຺ສ ກາຣາປນໍ, ຘມ຺ມມຓ຺ຑເປ ອາສນທານໍ, ພີຊນີທານໍ, ຘມ຺ມກຖິການໍ ປູຊາສກ຺ກາຣກຣຓໍ, ອຸໂປສຖາຄາເຣ ປຏິສ຺ສຍທານນ຺ຕິ ເອວມາທິໍ ຍາວຊີວໍ ພຫຸປຸຎ຺ຎໍ ກຕ຺ວາ ຕໂຕ ຈຸໂຕ ເທວມນຸສ຺ເສສຸ ສໍສຣນ຺ໂຕ ກສ຺ສປສ຺ສ ຠຄວໂຕ ອປຣຠາເຄ ອມ຺ຫາກໍ ຠຄວໂຕ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິຍາ ປຸເຣຕຣໍ ພາຣາຓສິຍໍ ກຸຏຸມ຺ພິຍຆເຣ ນິພ຺ພຕ຺ໂຕ ສມ຺ພຫຸເລ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ເຘ ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣິຕ຺ວາ ເອກສ຺ມິໍເຍວ ຐາເນ ສມາຄນ຺ຕ຺ວາ ຠຕ຺ຕວິສ຺ສຄ຺ຄໍ ກໂຣນ຺ເຕ ທິສ຺ວາ ຕຕ຺ຖ ປາສາຓຜລການິ ອຕ຺ຖຣິຕ຺ວາ ປາໂທທກາທິໍ ອຸປຏ຺ຐເປນ຺ໂຕ ຍາວຊີວໍ ອຸປຏ຺ຐຫິ.

ໂສ ເອກໍ ພຸທ຺ຘນ຺ຕຣໍ ເທວມນຸສ຺ເສສຸ ສໍສຣິຕ຺ວາ ອິມສ຺ມິໍ ພຸທ຺ຘຸປ຺ປາເທ ກປິລວຕ຺ຖຸນຄເຣ ສາກິຍຣາຊກຸເລ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ, ຠທ຺ທິໂຍຕິສ຺ສ ນາມໍ ອໂຫສິ. ໂສ ວຍປ຺ປຕ຺ໂຕ ອນຸຣຸທ຺ຘາທີຫິ ປຎ຺ຈຫິ ຂຕ຺ຕິເຍຫິ ສທ຺ຘິໍ ສຕ຺ຖຣິ ອນຸປິຍມ຺ພວເນ ວິຫຣນ຺ເຕ ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິເກ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓິ. ຕໍ ສຕ຺ຖາ ອປຣຠາເຄ ເຊຕວເນ ອຣິຍຄຓມຊ຺ເຌ ນິສິນ຺ໂນ ອຸຈ຺ຈາກຸລິການໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ອຄ຺ຄຏ຺ຐາເນ ຐເປສິ. ໂສ ຜລສຸເຂນ ນິພ຺ພານສຸເຂນ ຈ ວີຕິນາເມນ຺ໂຕ ອຣຎ຺ຎຄໂຕປິ ຣຸກ຺ຂມູລຄໂຕປິ ສຸຎ຺ຎາຄາຣຄໂຕປິ ‘‘ອໂຫ ສຸຂໍ, ອໂຫ ສຸຂ’’ນ຺ຕິ ອຠິກ຺ຂຓໍ ອຸທານໍ ອຸທາເນສິ. ຕໍ ສຸຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູ ສຕ຺ຖຸ ອາໂຣເຈສຸໍ – ‘‘ອາຍສ຺ມາ ຠທ຺ທິໂຍ ກາຬິໂຄຘາຍ ປຸຕ຺ໂຕ ອຠິກ຺ຂຓໍ ‘ອໂຫ ສຸຂໍ, ອໂຫ ສຸຂ’ນ຺ຕິ ວທຕິ, ອນຠິຣໂຕ ມຎ຺ເຎ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ຈຣຕີ’’ຕິ. ສຕ຺ຖາ ຕໍ ປກ຺ໂກສາເປຕ຺ວາ ‘‘ສຈ຺ຈໍ ກິຣ ຕ຺ວໍ, ຠທ຺ທິຍ, ອຠິກ຺ຂຓໍ ‘ອໂຫ ສຸຂໍ, ອໂຫ ສຸຂ’ນ຺ຕິ ວທສີ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິ. ໂສ ‘‘ສຈ຺ຈໍ ຠຄວາ’’ຕິ ປຏິຊານິຕ຺ວາ ‘‘ປຸພ຺ເພ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ຣຊ຺ຊໍ ກາເຣນ຺ຕສ຺ສ ສຸສໍວິຫິຕາຣກ຺ໂຂ ອໂຫສິໍ, ຕຖາປິ ຠີໂຕ ອຸພ຺ພິຄ຺ໂຄ ອຸສ຺ສງ຺ກິໂຕ ວິຫາສິໍ. ອິທານິ ປນ ປພ຺ພຊິໂຕ ອຠີໂຕ ອນຸພ຺ພິຄ຺ໂຄ ອນຸສ຺ສງ຺ກິໂຕ ວິຫຣາມີ’’ຕິ ວຕ຺ວາ –

໘໔໒. ‘‘ຍາຕໍ ເມ ຫຕ຺ຖິຄີວາຍ, ສຸຂຸມາ ວຕ຺ຖາ ປຘາຣິຕາ;

ສາລີນໍ ໂອທໂນ ຠຸຕ຺ໂຕ, ສຸຈິມໍສູປເສຈໂນ.

໘໔໓. ‘‘ໂສຊ຺ຊ ຠທ຺ໂທ ສາຕຕິໂກ, ອຸຎ຺ຉາປຕ຺ຕາຄເຕ ຣໂຕ;

ຌາຍຕິ ອນຸປາທາໂນ, ປຸຕ຺ໂຕ ໂຄຘາຍ ຠທ຺ທິໂຍ.

໘໔໔. ‘‘ປໍສຸກູລີ ສາຕຕິໂກ, ອຸຎ຺ຉາປຕ຺ຕາຄເຕ ຣໂຕ;

ຌາຍຕິ ອນຸປາທາໂນ, ປຸຕ຺ໂຕ ໂຄຘາຍ ຠທ຺ທິໂຍ.

໘໔໕.

‘‘ປິຓ຺ຑປາຕີ ສາຕຕິໂກ…ເປ….

໘໔໖. ‘‘ເຕຈີວຣີ ສາຕຕິໂກ…ເປ….

໘໔໗. ‘‘ສປທານຈາຣີ ສາຕຕິໂກ…ເປ….

໘໔໘. ‘‘ເອກາສນີ ສາຕຕິໂກ…ເປ….

໘໔໙. ‘‘ປຕ຺ຕປິຓ຺ຑີ ສາຕຕິໂກ…ເປ….

໘໕໐. ‘‘ຂລຸປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕີ ສາຕຕິໂກ…ເປ….

໘໕໑. ‘‘ອາຣຎ຺ຎິໂກ ສາຕຕິໂກ…ເປ….

໘໕໒. ‘‘ຣຸກ຺ຂມູລິໂກ ສາຕຕິໂກ…ເປ….

໘໕໓. ‘‘ອພ຺ໂຠກາສີ ສາຕຕິໂກ…ເປ….

໘໕໔. ‘‘ໂສສານິໂກ ສາຕຕິໂກ…ເປ….

໘໕໕. ‘‘ຍຖາສນ຺ຖຕິໂກ ສາຕຕິໂກ…ເປ….

໘໕໖. ‘‘ເນສຊ຺ຊິໂກ ສາຕຕິໂກ…ເປ….

໘໕໗. ‘‘ອປ຺ປິຈ຺ໂຉ ສາຕຕິໂກ…ເປ….

໘໕໘. ‘‘ສນ຺ຕຸຏ຺ໂຐ ສາຕຕິໂກ…ເປ….

໘໕໙. ‘‘ປວິວິຕ຺ໂຕ ສາຕຕິໂກ…ເປ….

໘໖໐. ‘‘ອສໍສຏ຺ໂຐ ສາຕຕິໂກ…ເປ….

໘໖໑. ‘‘ອາຣທ຺ຘວີຣິໂຍ ສາຕຕິໂກ…ເປ….

໘໖໒. ‘‘ຫິຕ຺ວາ ສຕປລໍ ກໍສໍ, ໂສວຓ຺ຓໍ ສຕຣາຊິກໍ;

ອຄ຺ຄຫິໍ ມຕ຺ຕິກາປຕ຺ຕໍ, ອິທໍ ທຸຕິຍາຠິເສຈນໍ.

໘໖໓. ‘‘ອຸຈ຺ເຈ ມຓ຺ຑລິປາກາເຣ, ທຬ຺ຫມຏ຺ຏາລໂກຏ຺ຐເກ;

ຣກ຺ຂິໂຕ ຂຄ຺ຄຫຕ຺ເຖຫິ, ອຸຕ຺ຕມໍ ວິຫຣິໍ ປຸເຣ.

໘໖໔. ‘‘ໂສຊ຺ຊ ຠທ຺ໂທ ອນຸຕ຺ຣາສີ, ປຫີນຠຍເຠຣໂວ;

ຌາຍຕິ ວນໂມຄຍ຺ຫ, ປຸຕ຺ໂຕ ໂຄຘາຍ ຠທ຺ທິໂຍ.

໘໖໕. ‘‘ສີລກ຺ຂນ຺ເຘ ປຕິຏ຺ຐາຍ, ສຕິໍ ປຎ຺ຎຎ຺ຈ ຠາວຍໍ;

ປາປຸຓິໍ ອນຸປຸພ຺ເພນ, ສພ຺ພສໍໂຍຊນກ຺ຂຍ’’ນ຺ຕິ. –

ອິມາຫິ ຄາຖາຫິ ສຕ຺ຖຸ ປຸຣໂຕ ສີຫນາທໍ ນທິ.

ຕຕ຺ຖ ຍາຕໍ ເມ ຫຕ຺ຖິຄີວາຍາຕິ, ຠນ຺ເຕ, ປຸພ຺ເພ ມຍາ ຄຈ຺ຉນ຺ເຕນາປິ ຫຕ຺ຖິຄີວາຍ ຫຕ຺ຖິກ຺ຂນ຺ເຘ ນິສີທິຕ຺ວາ ຍາຕໍ ຈຣິຕໍ. ວຕ຺ຖານິ ປຣິຫຣນ຺ເຕນາປິ ສຸຂຸມາ ສຸຂສມ຺ຜສ຺ສາ ກາສິກວຕ຺ຖວິເສສາ ຘາຣິຕາ. ໂອທນໍ ຠຸຎ຺ຊນ຺ເຕນາປິ ຕິວສ຺ສິການໍ ປຸຣາຓຄນ຺ຘສາລີນໍ ໂອທໂນ ຕິຕ຺ຕິຣກປິຎ຺ຊຣາທິນາ ສຸຈິນາ ມໍເສນ ອຸປສິຕ຺ຕຕາຍ ສຸຈິມໍສູປເສຈໂນ ຠຸຕ຺ໂຕ, ຕຖາປິ ຕໍ ສຸຂໍ ນ ມຍ຺ຫໍ ຈິຕ຺ຕປຣິໂຕສກຣໍ ອໂຫສິ, ຍຖາ ເອຕຣຫິ ວິເວກສຸຂນ຺ຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຫ ‘‘ໂສຊ຺ຊ ຠທ຺ໂທ’’ຕິອາທິ. ເອຕ຺ຖ ຈ ຫຕ຺ຖິຄ຺ຄຫເຓເນວ ອສ຺ສຣຖຍານານິ, ວຕ຺ຖຄ຺ຄຫເຓນ ສພ຺ພຣາຊາລງ຺ກາຣາ, ໂອທນຄ຺ຄຫເຓນ ສພ຺ພໂຠຊນວິກຕິ ຄຫິຕາຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ໂສຊ຺ຊາຕິ ໂສ ອຊ຺ຊ ເອຕຣຫິ ປພ຺ພຊ຺ຊາຍໍ ຐິໂຕ. ຠທ຺ໂທຕິ ສີລາທິຄຸເຓຫິ ສມນ຺ນາຄຕຕ຺ຕາ ຠທ຺ໂທ. ສາຕຕິໂກຕິ ສມຓຘມ຺ເມ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມສຸຂວິຫາເຣ ສາຕຈ຺ຈຍຸຕ຺ໂຕ. ອຸຎ຺ຉາປຕ຺ຕາຄເຕ ຣໂຕຕິ ອຸຎ຺ຉາຈຣິຍາຍ ປຕ຺ເຕ ອາຄເຕ ປຕ຺ຕປຣິຍາປນ຺ເນ ອຠິຣໂຕ, ເຕເນວ ສນ຺ຕຸຏ຺ໂຐຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ຌາຍຕີຕິ ຜລສມາປຕ຺ຕິຌາເນນ ຌາຍຕິ. ປຸຕ຺ໂຕ ໂຄຘາຍາຕິ ກາຬິໂຄຘາຍ ນາມ ຂຕ຺ຕິຍາຍ ປຸຕ຺ໂຕ. ຠທ຺ທິໂຍຕິ ເອວໍນາໂມ ອຕ຺ຕານເມວ ເຖໂຣ ອຎ຺ຎໍ ວິຍ ກຕ຺ວາ ວທຕິ.

ຄຫປຕິຈີວຣໍ ປຏິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ປໍສຸກູລິກງ຺ຄສມາທາເນນ ປໍສຸກູລິໂກ. ສງ຺ຆຠຕ຺ຕໍ ປຏິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ປິຓ຺ຑປາຕິກງ຺ຄສມາທາເນນ ປິຓ຺ຑປາຕິໂກ. ອຕິເຣກຈີວຣໍ ປຏິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ເຕຈີວຣິກງ຺ຄສມາທາເນນ ເຕຈີວຣິໂກ. ໂລລຸປ຺ປຈາຣໍ ປຏິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ສປທານຈາຣິກງ຺ຄສມາທາເນນ ສປທານຈາຣີ. ນານາສນໂຠຊນໍ ປຏິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ເອກາສນິກງ຺ຄສມາທາເນນ ເອກາສນິໂກ. ທຸຕິຍກຠາຊນໍ ປຏິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ປຕ຺ຕປິຓ຺ຑິກງ຺ຄສມາທາເນນ ປຕ຺ຕປິຓ຺ຑິໂກ. ອຕິຣິຕ຺ຕໂຠຊນໍ ປຏິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ຂລຸປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕິກງ຺ຄສມາທາເນນ ຂລຸປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕິໂກ. ຄາມນ຺ຕເສນາສນໍ ປຏິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ອາຣຎ຺ຎິກງ຺ຄສມາທາເນນ ອາຣຎ຺ຎິໂກ. ຉນ຺ນວາສໍ ປຏິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ຣຸກ຺ຂມູລິກງ຺ຄສມາທາເນນ ຣຸກ຺ຂມູລິໂກ. ຉນ຺ນຣຸກ຺ຂມູລານິ ປຏິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ອພ຺ໂຠກາສິກງ຺ຄສມາທາເນນ ອພ຺ໂຠກາສິໂກ. ນສຸສານໍ ປຏິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ໂສສານິກງ຺ຄສມາທາເນນ ໂສສານິໂກ. ເສນາສນໂລລຸປ຺ປໍ ປຏິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ຍຖາສນ຺ຖຕິກງ຺ຄສມາທາເນນ ຍຖາສນ຺ຖຕິໂກ. ສຍນໍ ປຏິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ເນສຊ຺ຊິກງ຺ຄສມາທາເນນ ເນສຊ຺ຊິໂກ. ອຍເມຕ຺ຖ ສງ຺ເຂໂປ. ວິຕ຺ຖາຣໂຕ ປນ ຘຸຕງ຺ຄກຖາ ວິສຸທ຺ຘິມຄ຺ເຄ (ວິສຸທ຺ຘິ. ໑.໒໒ ອາທໂຍ) ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ຄເຫຕພ຺ພາ.

ອຸຈ຺ເຈຕິ ອຸຈ຺ຈາທິຏ຺ຐາເນ, ອຸປຣິປາສາທຕາຍ ວາ ອຸຈ຺ເຈ. ມຓ຺ຑລິປາກາເຣຕິ ມຓ຺ຑລາກາເຣນ ປາກາຣປຣິກ຺ຂິຕ຺ເຕ. ທຬ຺ຫມຏ຺ຏາລໂກຏ຺ຐເກຕິ ຖິເຣຫິ ອຏ຺ຏາເລຫິ ທ຺ວາຣໂກຏ຺ຐເກຫິ ຈ ສມນ຺ນາຄເຕ, ນຄເຣຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ສຕິໍ ປຎ຺ຎຎ຺ຈາຕິ ເອຕ຺ຖ ສຕິສີເສນ ສມາຘິໍ ວທຕິ. ຜລສມາປຕ຺ຕິນິໂຣຘສມາປຕ຺ຕິໂຍ ສນ຺ຘາຍ ‘‘ສຕິໍ ປຎ຺ຎຎ຺ຈ ຠາວຍ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ໂຕ. ເສສໍ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ວຸຕ຺ຕນຍຕ຺ຕາ ອຸຕ຺ຕານເມວ.

ເອວໍ ເຖໂຣ ສຕ຺ຖຸ ສມ຺ມຸຂາ ສີຫນາທໍ ນທິ. ຕໍ ສຸຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູ ອຠິປ຺ປສນ຺ນາ ອເຫສຸໍ.

ກາຬິໂຄຘາປຸຕ຺ຕຠທ຺ທິຍຕ຺ເຖຣຄາຖາວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.