໑. ຂທິຣວນິຍເຣວຕຕ຺ເຖຣຄາຖາວຓ຺ຓນາ

ຈຸທ຺ທສກນິປາເຕ ຍທາ ອຫນ຺ຕິອາທິກາ ອາຍສ຺ມໂຕ ຂທິຣວນິຍເຣວຕຕ຺ເຖຣສ຺ສ ຄາຖາ. ກາ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ? ກາມຎ຺ຈິມສ຺ສ ເຖຣສ຺ສ ຄາຖາ ເຫຏ຺ຐາ ເອກກນິປາເຕ (ເຖຣຄາ. ອຏ຺ຐ. ໑. ຂທິຣວນິຍຕ຺ເຖຣຄາຖາວຓ຺ຓນາ) ອາຄຕາ. ຕຕ຺ຖ ປນສ຺ສ ອຕ຺ຕໂນ ຠາຄິເນຍ຺ເຍສຸ ສຕິຊນນມຕ຺ຕໍ ທສ຺ສິຕນ຺ຕິ ຕສ຺ສາ ເອກກນິປາເຕ ສງ຺ຄໂຫ ກໂຕ. ອິມາ ປນ ເຖຣສ຺ສ ປພ຺ພຊິຕກາລໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຍາວ ປຣິນິພ຺ພານາ ປຏິປຕ຺ຕິປກາສິຕາ ຄາຖາ ອິມສ຺ມິໍ ຈຸທ຺ທສກນິປາເຕ ສງ຺ຄຫໍ ອາໂຣປິຕາ. ຕຕ຺ຖ ອຏ຺ຐຸປ຺ປຕ຺ຕິ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕາເຍວ. ອຍໍ ປນ ວິເສໂສ – ເຖໂຣ ກິຣ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປຕ຺ວາ ກາເລນ ກາລໍ ສຕ຺ຖຸ ຘມ຺ມເສນາປຕິປ຺ປຠູຕີນໍ ມຫາເຖຣານຎ຺ຈ ອຸປຏ຺ຐານໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ກຕິປາຫເມວ ຕຕ຺ຖ ວສິຕ຺ວາ ຂທິຣວນເມວ ປຈ຺ຈາຄນ຺ຕ຺ວາ ຜລສມາປຕ຺ຕິສຸເຂນ ພ຺ຣຫ຺ມວິຫາເຣຫິ ຈ ວີຕິນາເມຕິ. ເອວໍ ຄຈ຺ຉນ຺ເຕ ກາເລ ຊິຓ຺ໂຓ ວຸຑ຺ໂຒ ວໂຍ ອນຸປ຺ປຕ຺ໂຕ ອໂຫສິ. ໂສ ເອກທິວສໍ ພຸທ຺ຘຸປຏ຺ຐານໍ ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ອນ຺ຕຣາມຄ຺ເຄ ສາວຕ຺ຖິຍາ ອວິທູເຣ ອຣຎ຺ເຎ ວສິ. ເຕນ ຈ ສມເຍນ ໂຈຣາ ນຄເຣ ກຕກມ຺ມາ ອາຣກ຺ຂມນຸສ຺ເສຫິ ອນຸພນ຺ຘາ ປລາຍນ຺ຕາ ເຖຣສ຺ສ ສມີເປ ຄຫິຕຠຓ຺ຑໍ ຉຑ຺ເຑຕ຺ວາ ປລາຍິໍສຸ. ມນຸສ຺ສາ ອນຸຘາວນ຺ຕາ ເຖຣສ຺ສ ສມີເປ ຠຓ຺ຑໍ ທິສ຺ວາ ເຖຣໍ ພນ຺ຘິຕ຺ວາ ‘‘ໂຈໂຣ’’ຕິ ສຎ຺ຎາຍ ຄເຫຕ຺ວາ ຣຎ຺ໂຎ ທສ຺ເສສຸໍ, ‘‘ອຍໍ, ເທວ, ໂຈໂຣ’’ຕິ. ຣາຊາ ເຖຣໍ ມຸຎ຺ຈາເປຕ຺ວາ, ‘‘ກິໍ, ຠນ຺ເຕ, ຕຸມ຺ເຫຫິ ອິທໍ ໂຈຣິກກມ຺ມໍ ກຕໍ ວາ, ໂນ ວາ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິ. ເຖໂຣ ກິຎ຺ຈາປິ ຊາຕິໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ອຕ຺ຕນາ ຕາທິສໍ ນ ກຕປຸພ຺ພໍ, ຕໍ ປພ຺ພຊິຕໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ປນ ອກຕຠາວສ຺ສ, ສພ຺ພໂສ ກິເລສານໍ ສມຸຈ຺ຉິນ຺ນຕ຺ຕາ ຕາທິສສ຺ສ ກຣເຓ ອຠພ຺ພຕາຍ ປກາສນຕ຺ຖໍ ສມີເປ ຐິຕານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ຣຎ຺ໂຎ ຈ ຘມ຺ມໍ ເທເສນ຺ໂຕ –

໖໔໕. ‘‘ຍທາ ອຫໍ ປພ຺ພຊິໂຕ, ອຄາຣສ຺ມານຄາຣິຍໍ;

ນາຠິຊານາມິ ສງ຺ກປ຺ປໍ, ອນຣິຍໍ ໂທສສໍຫິຕໍ.

໖໔໖. ‘‘‘ອິເມ ຫຎ຺ຎນ຺ຕຸ ວຊ຺ຌນ຺ຕຸ, ທຸກ຺ຂໍ ປປ຺ໂປນ຺ຕຸ ປາຓິໂນ’;

ສງ຺ກປ຺ປໍ ນາຠິຊານາມິ, ອິມສ຺ມິໍ ທີຆມນ຺ຕເຣ.

໖໔໗. ‘‘ເມຕ຺ຕຎ຺ຈ ອຠິຊານາມິ, ອປ຺ປມາຓໍ ສຸຠາວິຕໍ;

ອນຸປຸພ຺ພໍ ປຣິຈິຕໍ, ຍຖາ ພຸທ຺ເຘນ ເທສິຕໍ.

໖໔໘. ‘‘ສພ຺ພມິຕ຺ໂຕ ສພ຺ພສໂຂ, ສພ຺ພຠູຕານຸກມ຺ປໂກ;

ເມຕ຺ຕຈິຕ຺ຕຎ຺ຈ ຠາເວມິ, ອພ຺ຍາປຊ຺ຊຣໂຕ ສທາ.

໖໔໙. ‘‘ອສໍຫີຣໍ ອສໍກຸປ຺ປໍ, ຈິຕ຺ຕໍ ອາໂມທຍາມຫໍ;

ພ຺ຣຫ຺ມວິຫາຣໍ ຠາເວມິ, ອກາປຸຣິສເສວິຕໍ.

໖໕໐. ‘‘ອວິຕກ຺ກໍ ສມາປນ຺ໂນ, ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘສາວໂກ;

ອຣິເຍນ ຕຸຓ຺ຫີຠາເວນ, ອຸເປໂຕ ໂຫຕິ ຕາວເທ.

໖໕໑. ‘‘ຍຖາປິ ປພ຺ພໂຕ ເສໂລ, ອຈໂລ ສຸປ຺ປຕິຏ຺ຐິໂຕ;

ເອວໍ ໂມຫກ຺ຂຍາ ຠິກ຺ຂຸ, ປພ຺ພໂຕວ ນ ເວຘຕິ.

໖໕໒. ‘‘ອນງ຺ຄຓສ຺ສ ໂປສສ຺ສ, ນິຈ຺ຈໍ ສຸຈິຄເວສິໂນ;

ວາລຄ຺ຄມຕ຺ຕໍ ປາປສ຺ສ, ອພ຺ຠມຕ຺ຕໍວ ຂາຍຕິ.

໖໕໓. ‘‘ນຄຣໍ ຍຖາ ປຈ຺ຈນ຺ຕໍ, ຄຸຕ຺ຕໍ ສນ຺ຕຣພາຫິຣໍ;

ເອວໍ ໂຄເປຖ ອຕ຺ຕານໍ, ຂໂຓ ໂວ ມາ ອຸປຈ຺ຈຄາ.

໖໕໔. ‘‘ນາຠິນນ຺ທາມິ ມຣຓໍ, ນາຠິນນ຺ທາມິ ຊີວິຕໍ;

ກາລຎ຺ຈ ປຏິກງ຺ຂາມິ, ນິພ຺ພິສໍ ຠຕໂກ ຍຖາ.

໖໕໕. ‘‘ນາຠິນນ຺ທາມິ ມຣຓໍ, ນາຠິນນ຺ທາມິ ຊີວິຕໍ;

ກາລຎ຺ຈ ປຏິກງ຺ຂາມິ, ສມ຺ປຊາໂນ ປຕິສ຺ສໂຕ.

໖໕໖. ‘‘ປຣິຈິຓ຺ໂຓ ມຍາ ສຕ຺ຖາ, ກຕໍ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ສາສນໍ;

ໂອຫິໂຕ ຄຣຸໂກ ຠາໂຣ, ຠວເນຕ຺ຕິ ສມູຫຕາ.

໖໕໗. ‘‘ຍສ຺ສ ຈຕ຺ຖາຍ ປພ຺ພຊິໂຕ, ອຄາຣສ຺ມານຄາຣິຍໍ;

ໂສ ເມ ອຕ຺ໂຖ ອນຸປ຺ປຕ຺ໂຕ, ສພ຺ພສໍໂຍຊນກ຺ຂໂຍ.

໖໕໘. ‘‘ສມ຺ປາເທຖປ຺ປມາເທນ, ເອສາ ເມ ອນຸສາສນີ;

ຫນ຺ທາຫໍ ປຣິນິພ຺ພິສ຺ສໍ ວິປ຺ປມຸຕ຺ໂຕມ຺ຫິ ສພ຺ພຘີ’’ຕິ. – ອິມາ ຄາຖາ ອຠາສິ;

ຕຕ຺ຖາຍໍ ອປຸພ຺ພປທວຓ຺ຓນາ ອິມສ຺ມິໍ ທີຆມນ຺ຕເຣຕິ, ຍທາ ອຫໍ ປພ຺ພຊິໂຕມ຺ຫິ, ຕໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ອຍຎ຺ຈ ເມ ຈຣິມກາໂລ, ເອຕສ຺ມິໍ ທີຆມນ຺ຕເຣ ກາເລ ‘‘ອິທໍ ມຍ຺ຫໍ ໂຫຕູ’’ຕິ ອຠິຊ຺ຌາວເສນ ວາ, ‘‘ອິເມ ສຕ຺ຕາ ຫຎ຺ຎນ຺ຕູ’’ຕິອາທິນາ ພ຺ຍາປາທວເສນ ວາ ອນຣິຍໍ ໂທສສໍຫິຕໍ ສງ຺ກປ຺ປໍ ນາຠິຊານາມີຕິ ໂຍຊນາ.

ເມຕ຺ຕຎ຺ຈ ອຠິຊານາມີຕິ, ມິຊ຺ຊຕິ ສິນິຍ຺ຫຕິ ເອຕາຍາຕິ ເມຕ຺ຕາ, ອພ຺ຍາປາໂທ. ເມຕ຺ຕາ ເອຕິສ຺ສາ ອຕ຺ຖີຕິ ເມຕ຺ຕາ, ເມຕ຺ຕາຠາວນາ ເມຕ຺ຕາພ຺ຣຫ຺ມວິຫາໂຣ, ຕໍ ເມຕ຺ຕໍ. ຈ-ສທ຺ເທນ ກຣຸຓໍ ມຸທິຕໍ ອຸເປກ຺ຂຎ຺ຈາຕິ ອິຕຣພ຺ຣຫ຺ມວິຫາເຣ ສງ຺ຄຓ຺ຫາຕິ. ອຠິຊານາມີຕິ, ອຠິມຸຂໂຕ ຊານາມິ. ອຘິຄຕຎ຺ຫິ ຌານໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂໂຕ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓຎາຓສ຺ສ ອຠິມຸຂໍ ໂຫຕິ. ກີທິສນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ອປ຺ປມາຓ’’ນ຺ຕິອາທິ. ຕຎ຺ຫິ ຍຖາ ພຸທ຺ເຘນ ຠຄວຕາ ເທສິຕໍ, ຕຖາ ອໂນທິສ຺ສກຜຣຓວເສນ ອປຣິມາຓສຕ຺ຕາຣມ຺ມຓຕາຍ ອປ຺ປມາຓໍ. ປຄຸຓພລວຠາວາປາທເນນ ສຸຏ຺ຐຸ ຠາວິຕຕ຺ຕາ ສຸຠາວິຕໍ. ປຐມໍ ເມຕ຺ຕາ, ຕໂຕ ກຣຸຓາ, ຕໂຕ ມຸທິຕາ, ປຈ຺ຉາ ອຸເປກ຺ຂາຕິ ເອວໍ ອນຸປຸພ຺ພໍ ອນຸກ຺ກເມນ ປຣິຈິຕໍ ອາເສວິຕໍ, ພຫຸລີກຕໍ ອຠິຊານາມີຕິ ໂຍຊນາ.

ສພ຺ເພສໍ ສຕ຺ຕານໍ ມິຕ຺ໂຕ, ສພ຺ເພ ວາ ເຕ ມຍ຺ຫໍ ມິຕ຺ຕາຕິ ສພ຺ພມິຕ຺ໂຕ. ເມຕ຺ຕຎ຺ຫິ ຠາເວນ຺ໂຕ ສຕ຺ຕານໍ ປິໂຍ ໂຫຕິ. ສພ຺ພສໂຂຕິ, ເອຕ຺ຖາປິ ເອເສວ ນໂຍ. ສພ຺ພຠູຕານຸກມ຺ປໂກຕິ, ສພ຺ພສຕ຺ຕານໍ ອນຸຄ຺ຄຓ຺ຫນໂກ. ເມຕ຺ຕຈິຕ຺ຕຎ຺ຈ ຠາເວມີຕິ, ເມຕ຺ຕາຍ ສຫິຕໍ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ວິເສສໂຕ ຠາເວມິ, ວຑ຺ເຒມິ, ປກາເສມິ ວາ ອກເຖນ຺ເຕປິ ຠາວນາຍ ອຸກ຺ກໍສຄຕຠາວໂຕ. ‘‘ເມຕ຺ຕໍ ຈິຕ຺ຕຎ຺ຈ ຠາເວມີ’’ຕິ ວາ ປາໂຐ. ຕສ຺ສຕ຺ໂຖ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕນໂຍວ. ອພ຺ຍາປຊ຺ຊຣໂຕຕິ, ອພ຺ຍາປຊ຺ເຊ ສຕ຺ຕານໍ ຫິຕູປສໍຫາເຣ ອຠິຣໂຕ. ສທາຕິ, ສພ຺ພກາລໍ, ເຕນ ຕຕ຺ຖ ສາຕຈ຺ຈກິຣິຍໍ ທສ຺ເສຕິ.

ອສໍຫີຣນ຺ຕິ ນ ສໍຫີຣໍ, ອາສນ຺ນປຈ຺ຈຕ຺ຖິເກນ ຣາເຄນ ອນາກຑ຺ຒນິຍໍ. ອສໍກຸປ຺ປນ຺ຕິ ນ ກຸປ຺ປໍ, ທູຣປຈ຺ຈຕ຺ຖິເກນ ພ຺ຍາປາເທນ ອໂກປິຍໍ, ເອວໍຠູຕໍ ກຕ຺ວາ ມມ ເມຕ຺ຕຈິຕ຺ຕໍ ອາໂມທຍາມິ ອຠິປ຺ປໂມທຍາມິ ພ຺ຣຫ຺ມວິຫາຣໍ ຠາເວມິ. ອກາປຸຣິສເສວິຕນ຺ຕິ, ກາປຸຣິເສຫິ ນີຈຊເນຫິ ອເສວິຕໍ, ອກາປຸຣິເສຫິ ວາ ອຣິເຍຫິ ພຸທ຺ຘາທີຫິ ເສວິຕໍ ພ຺ຣຫ຺ມໍ ເສຏ຺ຐໍ ນິທ຺ໂທສໍ ເມຕ຺ຕາທິວິຫາຣໍ ຠາເວມິ ວຑ຺ເຒມີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ເອວໍ ອຕ຺ຕຸທ຺ເທສວເສນ ປຎ຺ຈຫິ ຄາຖາຫິ ອຕ຺ຕໂນ ປຏິປຕ຺ຕິໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ອິທານິ ຕໍ ອຎ຺ຎາປເທເສນ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ອວິຕກ຺ກ’’ນ຺ຕິອາທິນາ ຈຕສ຺ໂສ ຄາຖາ ອຠາສິ. ຕຕ຺ຖ ອວິຕກ຺ກໍ ສມາປນ຺ໂນຕິ, ວິຕກ຺ກວິຣຫິຕໍ ທຸຕິຍາທິຌານໍ ສມາປນ຺ໂນ, ເອເຕນ ເຖໂຣ ພ຺ຣຫ຺ມວິຫາຣຠາວນາຍ ອຎ຺ຎາປເທເສນ ອຕ຺ຕນາ ທຸຕິຍາທິຌານາຘິຄມມາຫ. ຍສ຺ມາ ປນາຍໍ ເຖໂຣ ຕເມວ ຌານໍ ປາທກໍ ກຕ຺ວາ ວິປສ຺ສນໍ ວຑ຺ເຒຕ຺ວາ ເອກາສເນເນວ ອຣຫຕ຺ຕໍ ຄຓ຺ຫິ, ຕສ຺ມາ ຕມຕ຺ຖໍ ອຎ຺ຎາປເທເສເນວ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ອວິຕກ຺ກໍ ສມາປນ຺ໂນ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ‘‘ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘສາວໂກ. ອຣິເຍນ ຕຸຓ຺ຫີຠາເວນ, ອຸເປໂຕ ໂຫຕິ ຕາວເທ’’ຕິ ອາຫ. ຕຕ຺ຖ ວຈີສງ຺ຂາຣາຠາວໂຕ ອວິຕກ຺ກາວິຈາຣາ ສມາປຕ຺ຕິ ‘‘ອຣິໂຍ ຕຸຓ຺ຫີຠາໂວ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ. ‘‘ສນ຺ນິປຕິຕານໍ ໂວ, ຠິກ຺ຂເວ, ທ຺ວຍໍ ກຣຓີຍໍ ຘມ຺ມີ ວາ ກຖາ ອຣິໂຍ ວາ ຕຸຓ຺ຫີຠາໂວ’’ຕິ (ມ. ນິ. ໑.໒໗໓) ປນ ວຈນໂຕ ຍາ ກາຈິ ສມາປຕ຺ຕິ ອຣິໂຍ ຕຸຓ຺ຫີຠາໂວ ນາມ. ອິຘ ປນ ຈຕຸຕ຺ຖຊ຺ຌານິກາ ອຄ຺ຄຜລສມາປຕ຺ຕິ ອຘິປ຺ເປຕາ.

ອິທານິ ຕສ຺ສາຘິຄຕຕ຺ຕາ ໂລກຘມ຺ເມຫິ ອກມ຺ປນີຍຕໍ ອຸປມາຍ ປກາເສນ຺ໂຕ ‘‘ຍຖາປິ ປພ຺ພໂຕ’’ຕິ ຄາຖມາຫ. ຕຕ຺ຖ ຍຖາປິ ປພ຺ພໂຕ ເສໂລຕິ, ຍຖາ ສິລາມໂຍ ເອກຆນເສໂລ ປພ຺ພໂຕ, ນ ປໍສຸປພ຺ພໂຕ ນ ມິສ຺ສກປພ຺ພໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຈໂລ ສຸປ຺ປຕິຏ຺ຐິໂຕຕິ, ສຸຏ຺ຐຸ ປຕິຏ຺ຐິຕມູໂລ ປກຕິວາເຕຫິ ອຈໂລ ອກມ຺ປນີໂຍ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ນິພ຺ພານຎ຺ຈ ເອວໍ ໂມຫກ຺ຂຍາ ຠິກ຺ຂຸ, ປພ຺ພໂຕວ ນ ເວຘຕີຕິ ໂມຫສ຺ສ ອນວເສສປ຺ປຫານາ, ໂມຫມູລກຕ຺ຕາ ຈ ສພ຺ພາກຸສລານໍ ປຫີນສພ຺ພາກຸສໂລ ຠິກ຺ຂຸ ຍຖາ ໂສ ປພ຺ພໂຕ ປກຕິວາເຕຫິ, ເອວໍ ໂລກຘມ຺ເມຫິ ນ ເວຘຕິ ນ ກມ຺ປຕິ, ໂມຫກ຺ຂໂຍຕິ ວາ ຍສ຺ມາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ນິພ຺ພານຎ຺ຈ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຕສ຺ມາ ໂມຫກ຺ຂຍາຕິ ໂມຫກ຺ຂຍສ຺ສ ເຫຕຸ ນິພ຺ພານສ຺ສ ອຣຫຕ຺ຕສ຺ສ ຈ ອຘິຄຕຕ຺ຕາ ຈຕູສຸ ອຣິຍສຈ຺ເຈສຸ ສຸປ຺ປຕິຏ຺ຐິໂຕ ອສມາປນ຺ນກາເລປິ ປພ຺ພໂຕ ວິຍ ນ ເວຘຕິ, ປເຄວ ສມາປນ຺ນກາເລຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ.

ອິທານິ ປາປໍ ນາເມຕໍ ອສຸຈິສີໂລ ເອວ ສມາຈຣຕິ, ນ ຈ ສຸຈິສີໂລ, ສຸຈິສີລສ຺ສ ປນ ຕໍ ອຓຸມຕ຺ຕມ຺ປິ ຠາຣິຍໍ ຫຸຕ຺ວາ ອຸປຏ຺ຐາຕີຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ອນງ຺ຄຓສ຺ສາ’’ຕິອາທິຄາຖມາຫ. ຕສ຺ສຕ຺ໂຖ – ຣາຄາທິອງ຺ຄຓາຠາວໂຕ ອນງ຺ຄຓສ຺ສ ສພ຺ພກາລໍ ສຸຈິອນວຊ຺ຊຘມ຺ເມ ເອວ ຄເວສນ຺ຕສ຺ສ ສປ຺ປຸຣິສສ຺ສ ວາລຄ຺ຄມຕ຺ຕໍ ເກສຄ຺ຄມຕ຺ຕໍ ປາປສ຺ສ ເລສມຕ຺ຕມ຺ປິ ສກລໍ ໂລກຘາຕຸໍ ຜຣິຕ຺ວາ ຐິຕໍ ອພ຺ຠມຕ຺ຕໍ ຫຸຕ຺ວາ ອຸປຏ຺ຐາຕິ, ຕສ຺ມາ ນ ເອວຣູເປ ກມ຺ເມ ມາທິສາ ອາສງ຺ກິຕພ຺ພາຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ.

ຍສ຺ມາ ນິກ຺ກິເລເສສຸປິ ອນ຺ຘພາລາ ເອວຣູເປ ອປວາເທ ສມຸຏ຺ຐາເປນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ອຕ຺ຖກາເມຫິ ສກ຺ກຈ຺ຈໍ ອຕ຺ຕາ ຣກ຺ຂິຕພ຺ໂພຕິ ໂອວາທໍ ເທນ຺ໂຕ ‘‘ນຄຣໍ ຍຖາ’’ຕິອາທິຄາຖມາຫ. ຕສ຺ສຕ຺ໂຖ – ຍຖາ ປນ ປຈ຺ຈນ຺ຕນຄຣວາສີຫິ ມນຸສ຺ເສຫິ ປຈ຺ຈນ຺ຕໍ ນຄຣໍ ທ຺ວາຣປາກາຣາທີນິ ຖິຣານິ ກໂຣນ຺ເຕຫິ ສອນ຺ຕຣໍ, ອຸທ຺ທາປປຣິຂາທີນິ ຖິຣານິ ກໂຣນ຺ເຕຫິ ສພາຫິຣນ຺ຕິ ສນ຺ຕຣພາຫິຣໍ ຄຸຕ຺ຕໍ ກຣີຍຕິ, ເອວໍ ຕຸມ຺ເຫຫິປິ ສຕິໍ ອຸປຏ຺ຐເປຕ຺ວາ ອຊ຺ຌຕ຺ຕິການິ ຉ ທ຺ວາຣານິ ປິທຫິຕ຺ວາ ທ຺ວາຣຣກ຺ຂິຕໍ ສຕິໍ ອວິສ຺ສຊ຺ເຊຕ຺ວາ ຍຖາ ຄຍ຺ຫມານານິ ພາຫິຣານິ ຉ ອາຍຕນານິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕິການິ ອຸປຆາຕາຍ ສໍວຕ຺ຕນ຺ຕິ, ຕຖາ ອຄ຺ຄຫເຓນ ຕານິປິ ຖິຣານິ ກຕ຺ວາ ເຕສໍ ອປ຺ປເວສາຍ ທ຺ວາຣຣກ຺ຂິຕໍ ສຕິໍ ອປ຺ປຫາຍ ວິຈຣນ຺ຕາ ອຕ຺ຕານໍ ໂຄເປຖ. ກສ຺ມາ? ຂໂຓ ໂວ ມາ ອຸປຈ຺ຈຄາ. ໂຍ ຫິ ເອວໍ ອຕ຺ຕານໍ ນ ໂຄເປຕິ, ຕໍ ປຸຄ຺ຄລໍ ພຸທ຺ຘຸປ຺ປາທກ຺ຂໂຓ, ມນຸສ຺ສຕ຺ຕຠາວກ຺ຂໂຓ, ມຊ຺ຌິມເທເສ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິກ຺ຂໂຓ, ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິຍາ ປຏິລທ຺ຘກ຺ຂໂຓ, ຉນ຺ນໍ ອາຍຕນານໍ ອເວກລ຺ລກ຺ຂໂຓຕິ ສພ຺ໂພປິ ອຍໍ ຂໂຓ ອຕິກ຺ກມຕິ, ໂສ ຂໂຓ ຕຸມ຺ເຫ ມາ ອຕິກ຺ກມຕູຕິ.

ເອວໍ ເຖໂຣ ອິມາຍ ຄາຖາຍ ສຣາຊິກໍ ປຣິສໍ ຠິກ຺ຂູ ຈ ໂອວທິຕ຺ວາ ປຸນ ມຣເຓ ຊີວິເຕ ຈ ອຕ຺ຕໂນ ສມຈິຕ຺ຕຕໍ ກຕກິຈ຺ຈຕຎ຺ຈ ປກາເສນ຺ໂຕ ‘‘ນາຠິນນ຺ທາມິ ມຣຓ’’ນ຺ຕິອາທິມາຫ. ຕໍ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຖເມວ (ເຖຣຄາ. ອຏ຺ຐ. ໒.໖໐໗).

ເອວໍ ປນ ວຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ປຣິນິພ຺ພານກາລໍ ອຸປຏ຺ຐິຕໍ ທິສ຺ວາ ສງ຺ເຂເປເນວ ເນສໍ ໂອວາທໍ ທຕ຺ວາ ປຣິນິພ຺ພານໍ ປເວເທນ຺ໂຕ ໂອສານຄາຖມາຫ. ຕຕ຺ຖ ສມ຺ປາເທຖປ຺ປມາເທນາຕິ ສມ຺ປາເທຕພ຺ພໍ ທານສີລາທິໍ ອປ຺ປມາເທນ ສມ຺ປາເທຖ, ທິຏ຺ຐຘມ຺ມິກສມ຺ປຣາຍິກປເຠເທ ຄຫຏ຺ຐວຕ຺ເຕ ສີລານຸຣກ຺ຂເຓ ສມຖອນຸໂຍເຄ ວິປສ຺ສນາຠາວນາຍ ຈ ອປ຺ປມຕ຺ຕາ ໂຫຖ. ເອສາ ເມ ອນຸສາສນີຕິ ທານສີລາທີສຸ ນ ປມຊ຺ຊຖາຕິ ເອສາ ມມ ອນຸສິຏ຺ຐິ ໂອວາໂທ.

ເອວໍ ສິຂາປຕ຺ຕໍ ປຣຫິຕປຏິປຕ຺ຕິໍ ທີເປຕ຺ວາ ອຕ຺ຕຫິຕປຏິປຕ຺ຕິຍາປິ ມຕ຺ຖກໍ ຄຓ຺ຫນ຺ໂຕ ‘‘ຫນ຺ທາຫໍ ປຣິນິພ຺ພິສ຺ສໍ, ວິປ຺ປມຸຕ຺ໂຕມ຺ຫິ ສພ຺ພຘີ’’ຕິ ອາຫ. ຕຕ຺ຖ ວິປ຺ປມຸຕ຺ໂຕມ຺ຫິ ສພ຺ພຘີຕິ ສພ຺ພໂສ ກິເລເສຫິ ຠເວຫິ ຈ ວິປ຺ປມຸຕ຺ໂຕ ອມ຺ຫິ, ຕສ຺ມາ ເອກໍເສນ ປຣິນິພ຺ພາຍິສ຺ສາມີຕິ.

ເອວໍ ປນ ວຕ຺ວາ ອາກາເສ ປລ຺ລງ຺ເກນ ນິສິນ຺ໂນ ເຕໂຊຘາຕຸໍ ສມາປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ປຊ຺ຊລນ຺ໂຕ ອນຸປາທິເສສາຍ ນິພ຺ພານຘາຕຸຍາ ປຣິນິພ຺ພາຍິ.

ຂທິຣວນິຍເຣວຕຕ຺ເຖຣຄາຖາວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.