໖. ນາຄິຕຕ຺ເຖຣຄາຖາວຓ຺ຓນາ

ອິໂຕ ພຫິທ຺ຘາ ປຸຖຸອຎ຺ຎວາທິນນ຺ຕິ ອາຍສ຺ມໂຕ ນາຄິຕຕ຺ເຖຣສ຺ສ ຄາຖາ. ກາ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ? ອຍໍ ກິຣ ປທຸມຸຕ຺ຕຣສ຺ສ ຠຄວໂຕ ກາເລ ນາຣໂທ ນາມ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ຫຸຕ຺ວາ ເອກທິວສໍ ມາຬເກ ນິສິນ຺ໂນ ຠຄວນ຺ຕໍ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ເຆນ ປຸຣກ຺ຂຕໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕໍ ທິສ຺ວາ ປສນ຺ນມານໂສ ຕີຫິ ຄາຖາຫິ ອຠິຕ຺ຖວິ. ໂສ ເຕນ ປຸຎ຺ຎກມ຺ເມນ ເທວໂລເກ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ອປຣາປຣໍ ປຸຎ຺ຎານິ ກຕ຺ວາ ເທວມນຸສ຺ເສສຸ ສໍສຣນ຺ໂຕ ອິມສ຺ມິໍ ພຸທ຺ຘຸປ຺ປາເທ ກປິລວຕ຺ຖຸນຄເຣ ສກ຺ຍຣາຊກຸເລ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ, ນາຄິໂຕຕິສ຺ສ ນາມໍ ອໂຫສິ. ໂສ ຠຄວຕິ ກປິລວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ວິຫຣນ຺ເຕ ມຘຸປິຓ຺ຑິກສຸຕ຺ຕໍ (ມ. ນິ. ໑.໑໙໙ ອາທໂຍ) ສຸຕ຺ວາ ປຏິລທ຺ຘສທ຺ໂຘ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ວິປສ຺ສນໍ ວຑ຺ເຒຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ອປທາເນ (ອປ. ເຖຣ ໑.໑໔.໔໗-໕໔) –

‘‘ວິສາລມາເຬ ອາສີໂນ, ອທ຺ທສໍ ໂລກນາຍກໍ;

ຂີຓາສວໍ ພລປ຺ປຕ຺ຕໍ, ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆປຸຣກ຺ຂຕໍ.

‘‘ສຕສຫສ຺ສາ ເຕວິຊ຺ຊາ, ຉຬຠິຎ຺ຎາ ມຫິທ຺ຘິກາ;

ປຣິວາເຣນ຺ຕິ ສມ຺ພຸທ຺ຘໍ, ໂກ ທິສ຺ວາ ນປ຺ປສີທຕິ.

‘‘ຎາເຓ ອຸປນິຘາ ຍສ຺ສ, ນ ວິຊ຺ຊຕິ ສເທວເກ;

ອນນ຺ຕຎາຓໍ ສມ຺ພຸທ຺ຘໍ, ໂກ ທິສ຺ວາ ນປ຺ປສີທຕິ.

‘‘ຘມ຺ມກາຍຎ຺ຈ ທີເປນ຺ຕໍ, ເກວລໍ ຣຕນາກຣໍ;

ວິກປ຺ເປຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກນ຺ຕິ, ໂກ ທິສ຺ວາ ນປ຺ປສີທຕິ.

‘‘ອິມາຫິ ຕີຫິ ຄາຖາຫິ, ນາຣໂທວ຺ຫຍວຈ຺ຉໂລ;

ປທຸມຸຕ຺ຕຣໍ ຖວິຕ຺ວານ, ສມ຺ພຸທ຺ຘໍ ອປຣາຊິຕໍ.

‘‘ເຕນ ຈິຕ຺ຕປ຺ປສາເທນ, ພຸທ຺ຘສນ຺ຖວເນນ ຈ;

ກປ຺ປານໍ ສຕສຫສ຺ສໍ, ທຸຄ຺ຄຕິໍ ນຸປປຊ຺ຊຫໍ.

‘‘ອິໂຕ ຕິໍສກປ຺ປສເຕ, ສຸມິຕ຺ໂຕ ນາມ ຂຕ຺ຕິໂຍ;

ສຕ຺ຕຣຕນສມ຺ປນ຺ໂນ, ຈກ຺ກວຕ຺ຕີ ມຫພ຺ພໂລ.

‘‘ກິເລສາ ຌາປິຕາ ມຍ຺ຫໍ…ເປ… ກຕໍ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ສາສນ’’ນ຺ຕິ.

ອຣຫຕ຺ຕໍ ປນ ປຕ຺ວາ ສຕ຺ຖຸ ອວິຕຖເທສນຕໍ ຘມ຺ມສ຺ສ ຈ ນິຍ຺ຍານິກຕໍ ນິສ຺ສາຍ ສຎ຺ຊາຕປີຕິໂສມນສ຺ໂສ ປີຕິເວຄປ຺ປວິສ຺ສຏ຺ຐໍ ອຸທານໍ ອຸທາເນນ຺ໂຕ –

໘໖. ‘‘ອິໂຕ ພຫິທ຺ຘາ ປຸຖຸອຎ຺ຎວາທິນໍ, ມຄ຺ໂຄ ນ ນິພ຺ພານຄໂມ ຍຖາ ອຍໍ;

ອິຕິສ຺ສຸ ສງ຺ຆໍ ຠຄວານຸສາສຕິ, ສຕ຺ຖາ ສຍໍ ປາຓິຕເລວ ທສ຺ສຍ’’ນ຺ຕິ. –

ຄາຖໍ ອຠາສິ.

ຕຕ຺ຖ ອິໂຕ ພຫິທ຺ຘາຕິ ອິມສ຺ມາ ພຸທ຺ຘສາສນາ ພາຫິຣເກ ສມເຍ, ເຕນາຫ ‘‘ປຸຖຸອຎ຺ຎວາທິນ’’ນ຺ຕິ, ນານາຕິຕ຺ຖິຍານນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ມຄ຺ໂຄ ນ ນິພ຺ພານຄໂມ ຍຖາ ອຍນ຺ຕິ ຍຖາ ອຍໍ ອຣິໂຍ ອຏ຺ຐງ຺ຄິໂກ ມຄ຺ໂຄ ເອກໍເສນ ນິພ຺ພານໍ ຄຈ຺ຉຕີຕິ ນິພ຺ພານຄໂມ, ນິພ຺ພານຄາມີ, ເອວໍ ນິພ຺ພານຄໂມ ມຄ຺ໂຄ ຕິຕ຺ຖິຍສມເຍ ນຕ຺ຖິ ອສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘປ຺ປເວທິຕຕ຺ຕາ ອຎ຺ຎຕິຕ຺ຖິຍວາທສ຺ສ. ເຕນາຫ ຠຄວາ –

‘‘ອິເຘວ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມໂຓ, ອິຘ ທຸຕິໂຍ ສມໂຓ, ອິຘ ຕຕິໂຍ ສມໂຓ, ອິຘ ຈຕຸຕ຺ໂຖ ສມໂຓ, ສຸຎ຺ຎາ ປຣປ຺ປວາທາ ສມເຓຠິ ອຎ຺ເຎຫີ’’ຕິ (ທີ. ນິ. ໒.໒໑໔; ມ. ນິ. ໑.໑໓໙; ອ. ນິ. ໔.໒໔໑).

ອິຕີຕິ ເອວໍ. ອສ຺ສູຕິ ນິປາຕມຕ຺ຕໍ. ສງ຺ຆນ຺ຕິ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆໍ, ອຸກ຺ກຏ຺ຐນິທ຺ເທໂສຍໍ ຍຖາ ‘‘ສຕ຺ຖາ ເທວມນຸສ຺ສານ’’ນ຺ຕິ. ສງ຺ຆນ຺ຕິ ວາ ສມູຫໍ, ເວເນຍ຺ຍຊນນ຺ຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ຠຄວາຕິ ຠາຄ຺ຍວນ຺ຕຕາທີຫິ ກາຣເຓຫິ ຠຄວາ, ອຍເມຕ຺ຖ ສງ຺ເຂໂປ. ວິຕ຺ຖາໂຣ ປນ ປຣມຕ຺ຖທີປນິຍໍ ອິຕິວຸຕ຺ຕກວຓ຺ຓນາຍໍ ວຸຕ຺ຕນເຍນ ເວທິຕພ຺ໂພ. ສຕ຺ຖາຕິ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມິກສມ຺ປຣາຍິກປຣມຕ຺ເຖຫິ ຍຖາຣຫໍ ອນຸສາສຕີຕິ ສຕ຺ຖາ. ສຍນ຺ຕິ ສຍເມວ. ອຍຎ຺ເຫຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ – ‘‘ສີລາທິກ຺ຂນ຺ຘຕ຺ຕຍສງ຺ຄໂຫ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິອາທີນໍ ອຏ຺ຐນ຺ນໍ ອງ຺ຄານໍ ວເສນ ອຏ຺ຐງ຺ຄິໂກ ນິພ຺ພານຄາມີ ອຣິຍມຄ຺ໂຄ ຍຖາ ມມ ສາສເນ ອຕ຺ຖິ, ເອວໍ ພາຫິຣກສມເຍ ມຄ຺ໂຄ ນາມ ນຕ຺ຖີ’’ຕິ ສີຫນາທໍ ນທນ຺ໂຕ ອມ຺ຫາກໍ ສຕ຺ຖາ ຠຄວາ ສຍເມວ ສຍມ຺ຠູຎາເຓນ ຎາຕໍ, ສຍເມວ ວາ ມຫາກຣຸຓາສຎ຺ໂຈທິໂຕ ຫຸຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ເທສນາວິລາສສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ ຫຕ຺ຖຕເລ ອາມລກໍ ວິຍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆໍ ເວເນຍ຺ຍຊນຕໍ ອນຸສາສຕິ ໂອວທຕີຕິ.

ນາຄິຕຕ຺ເຖຣຄາຖາວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.