໔. ໂປສິຍຕ຺ເຖຣຄາຖາວຓ຺ຓນາ

ອນາສນ຺ນວຣາຕິ ອາຍສ຺ມໂຕ ໂປສິຍຕ຺ເຖຣສ຺ສ ຄາຖາ. ກາ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ? ໂສ ກິຣ ປຸຣິມພຸທ຺ເຘສຸ ກຕາຘິກາໂຣ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ວິວຏ຺ຏູປນິສ຺ສຍໍ ພຫຸໍ ກຸສລໍ ອຸປຈິນິຕ຺ວາ ສຸຄຕີສຸ ເອວ ສໍສຣນ຺ໂຕ ອິໂຕ ທ຺ເວນວຸເຕ ກປ຺ເປ ຕິສ຺ສສ຺ສ ຠຄວໂຕ ກາເລ ມິຄລຸທ຺ໂທ ຫຸຕ຺ວາ ອຣຎ຺ເຎ ວິຈຣຕິ. ອຖ ຠຄວາ ຕສ຺ສ ອນຸຄ຺ຄຫໍ ກາຕຸໍ ອຣຎ຺ຎໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ຈກ຺ຂຸປເຖ ອຕ຺ຕານໍ ທສ຺ເສສິ. ໂສ ຠຄວນ຺ຕໍ ທິສ຺ວາ ປສນ຺ນຈິຕ຺ໂຕ ອາວຸຘໍ ນິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອຎ຺ຊລິໍ ປຄ຺ຄຍ຺ຫ ອຏ຺ຐາສິ. ຠຄວາ ນິສີທິຕຸກາມຕໍ ທສ຺ເສສິ. ໂສ ຕາວເທວ ຕິຓມຸຏ຺ຐິໂຍ ຄເຫຕ຺ວາ ສເມ ຠູມິຠາເຄ ສກ຺ກຈ຺ຈໍ ສນ຺ຖຣິຕ຺ວາ ອທາສິ. ນິສີທິ ຕຕ຺ຖ ຠຄວາ ອນຸກມ຺ປໍ ອຸປາທາຍ. ນິສິນ຺ເນ ປນ ຠຄວຕິ ອນປ຺ປກໍ ປີຕິໂສມນສ຺ສໍ ປຏິສໍເວເທນ຺ໂຕ ຠຄວນ຺ຕໍ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ສຍມ຺ປິ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ອຖ ຠຄວາ ‘‘ເອຕ຺ຕກໍ ວຏ຺ຏຕິ ອິມສ຺ສ ກຸສລພີຊ’’ນ຺ຕິ ອຸຏ຺ຐາຍາສນາ ປກ຺ກາມິ. ອຈິຣປກ຺ກນ຺ເຕ ຠຄວຕິ ຕໍ ສີໂຫ ມິຄຣາຊາ ຆາເຕສິ. ໂສ ກາລງ຺ກໂຕ ເທວໂລເກ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ. ‘‘ໂສ ກິຣ ຠຄວຕິ ອນຸປຄຈ຺ຉນ຺ເຕ ສີເຫນ ຆາຕິໂຕ ນິຣເຍ ນິພ຺ພຕ຺ຕິສ຺ສຕີ’’ຕິ ຕໍ ທິສ຺ວາ ຠຄວາ ສຸຄຕິຍໍ ນິພ຺ພຕ຺ຕນຕ຺ຖໍ ກຸສລພີຊໂຣປນຕ຺ຖຎ຺ຈ ອຸປສງ຺ກມິ.

ໂສ ຕຕ຺ຖ ຍາວຕາຍຸກໍ ຐຕ຺ວາ ຕໂຕ ເທວໂລກໂຕ ຈວິຕ຺ວາ ສຸຄຕີສຸເຍວ ປຣິວຕ຺ເຕນ຺ໂຕ ອິມສ຺ມິໍ ພຸທ຺ຘຸປ຺ປາເທ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ສ ມຫາວິຠວສ຺ສ ເສຏ຺ຐິໂນ ປຸຕ຺ໂຕ ສງ຺ຄາມຊິຕຕ຺ເຖຣສ຺ສ ກນິຏ຺ຐຠາຕາ ຫຸຕ຺ວາ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ. ໂປສິໂຍຕິສ຺ສ ນາມໍ ອໂຫສິ. ໂສ ວຍປ຺ປຕ຺ໂຕ ທາຣປຣິຄ຺ຄຫໍ ກຕ຺ວາ ເອກໍ ປຸຕ຺ຕໍ ລຠິຕ຺ວາ ອນ຺ຕິມຠວິກຕາຍ ຘມ຺ມຕາຍ ໂຈທິຍມາໂນ ຊາຕິອາທິໍ ປຏິຈ຺ຈ ອຸປ຺ປນ຺ນສໍເວໂຄ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ອຣຎ຺ຎໍ ປວິສິຕ຺ວາ ວູປກຏ຺ໂຐ ຫຸຕ຺ວາ ຈຕຸສຈ຺ຈກມ຺ມຏ຺ຐານຠາວນໍ ອນຸຍຸຎ຺ຊນ຺ໂຕ ນຈິຣສ຺ເສວ ວິປສ຺ສນໍ ອຸສ຺ສຸກ຺ກາເປຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ອປທາເນ (ອປ. ເຖຣ ໒.໕໓.໑-໑໒) –

‘‘ຫິມວນ຺ຕສ຺ສາວິທູເຣ, ລມ຺ພໂກ ນາມ ປພ຺ພໂຕ;

ຕຕ຺ເຖວ ຕິສ຺ໂສ ສມ຺ພຸທ຺ໂຘ, ອພ຺ໂຠກາສມ຺ຫິ ຈງ຺ກມິ.

‘‘ມິຄລຸທ຺ໂທ ຕທາ ອາສິໍ, ອຣຎ຺ເຎ ການເນ ອຫໍ;

ທິສ຺ວານ ຕໍ ເທວເທວໍ, ຕິຓມຸຏ຺ຐິມທາສຫໍ.

‘‘ນິສີທນຕ຺ຖໍ ພຸທ຺ຘສ຺ສ, ທຕ຺ວາ ຈິຕ຺ຕໍ ປສາທຍິໍ;

ສມ຺ພຸທ຺ຘໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ, ປກ຺ກາມິໍ ອຸຕ຺ຕຣາມຸໂຂ.

‘‘ອຈິຣໍ ຄຕມຕ຺ຕສ຺ສ, ມິຄຣາຊາ ອໂປຖຍິ;

ໂສເຫນ ໂປຖິໂຕ, ສນ຺ໂຕ ຕຕ຺ຖ ກາລງ຺ກໂຕ ອຫໍ.

‘‘ອາສນ຺ເນ ເມ ກຕໍ ກມ຺ມໍ, ພຸທ຺ຘເສຏ຺ເຐ ອນາສເວ;

ສຸມຸຕ຺ໂຕ ສຣເວໂຄວ, ເທວໂລກມຄຈ຺ຉຫໍ.

‘‘ຍູໂປ ຕຕ຺ຖ ສຸໂຠ ອາສິ, ປຸຎ຺ຎກມ຺ມາຠິນິມ຺ມິໂຕ;

ສຫສ຺ສກຓ຺ໂຑ ສຕເຠຓ຺ຑຸ, ຘຊາລຸ ຫຣິຕາມໂຍ.

‘‘ປຠາ ນິທ຺ຘາວເຕ ຕສ຺ສ, ສຕຣໍສີວ ອຸຄ຺ຄໂຕ;

ອາກິຓ຺ໂຓ ເທວກຎ຺ຎາຫິ, ອາໂມທິໍ ກາມກາມິຫໍ.

‘‘ເທວໂລກາ ຈວິຕ຺ວານ, ສຸກ຺ກມູເລນ ໂຈທິໂຕ;

ອາຄນ຺ຕ຺ວານ ມນຸສ຺ສຕ຺ຕໍ, ປຕ຺ໂຕມ຺ຫິ ອາສວກ຺ຂຍໍ.

‘‘ຈຕຸນ຺ນວຸຕິໂຕ ກປ຺ເປ, ນິສີທນມທາສຫໍ;

ທຸຄ຺ຄຕິໍ ນາຠິຊານາມິ, ຕິຓມຸຏ຺ເຐ ອິທໍ ຜລໍ.

‘‘ກິເລສາ ຌາປິຕາ ມຍ຺ຫໍ…ເປ… ກຕໍ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ສາສນ’’ນ຺ຕິ.

ອຣຫຕ຺ຕໍ ປນ ປຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ວນ຺ທິຕຸໍ ສາວຕ຺ຖິໍ ອາຄໂຕ ຎາຕິໍ ອນຸກມ຺ປາຍ ຎາຕິເຄຫໍ ອຄມາສິ. ຕຕ຺ຖ ນໍ ປຸຣາຓທຸຕິຍິກາ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ອາສນທານາທິນາ ປຐມໍ ອຸປາສິກາ ວິຍ ວຕ຺ຕໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ເຖຣສ຺ສ ອຊ຺ຌາສຍໍ ອຊານນ຺ຕີ ປຈ຺ຉາ ອິຕ຺ຖິກຸຕ຺ຕາທີຫິ ປໂລເຠຕຸກາມາ ອໂຫສິ. ເຖໂຣ ‘‘ອໂຫ ອນ຺ຘພາລາ ມາທິເສປິ ນາມ ເອວໍ ປຏິປຊ຺ຊຕີ’’ຕິ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ກິຎ຺ຈິ ອວຕ຺ວາ ອຸຏ຺ຐາຍາສນາ ອຣຎ຺ຎເມວ ຄໂຕ. ຕໍ ອາຣຎ຺ຎກາ ຠິກ຺ຂູ ‘‘ກິໍ, ອາວຸໂສ, ອຕິລຫຸໍ, ນິວຕ຺ໂຕສິ, ຎາຕເກຫິ ນ ທິຏ຺ໂຐສີ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິໍສຸ. ເຖໂຣ ຕຕ຺ຖ ປວຕ຺ຕິໍ ອາຈິກ຺ຂນ຺ໂຕ ‘‘ອນາສນ຺ນວຣາ ເອຕາ’’ຕິ ຄາຖໍ ອຠາສິ.

໓໔. ຕຕ຺ຖ ອນາສນ຺ນວຣາຕິ ເອຕາ ອິຕ຺ຖິໂຍ ນ ອາສນ຺ນາ ອນຸປຄຕາ, ທູເຣ ເອວ ວາ ຐິຕາ ຫຸຕ຺ວາ ວຣາ ປຸຣິສສ຺ສ ເສຏ຺ຐາ ຫິຕາວຫາ, ຕຎ຺ຈ ໂຂ ນິຈ຺ຈເມວ ສພ຺ພກາລເມວ, ນ ຣຕ຺ຕິເມວ, ນ ທິວາປິ, ນ ຣໂຫເວລາຍປິ. ວິຊານຕາຕິ ວິຊານນ຺ເຕນ. ‘‘ອນາສນ຺ນປຣາ’’ຕິປິ ປາຬິ, ໂສ ເອວຕ຺ໂຖ. ອຍຎ຺ເຫຕ຺ຖ ອຘິປ຺ປາໂຍ – ຈຓ຺ຑຫຕ຺ຖິອສ຺ສມຫິໍສສີຫພ຺ຍຄ຺ຆຍກ຺ຂຣກ຺ຂສປິສາຈາປິ ມນຸສ຺ສານໍ ອນຸປສງ຺ກມນ຺ໂຕ ວຣາ ເສຏ຺ຐາ, ນ ອນຕ຺ຖາວຫາ, ເຕ ປນ ອຸປສງ຺ກມນ຺ຕາ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມິກໍເຍວ ອນຕ຺ຖໍ ກເຣຍ຺ຍຸໍ. ອິຕ຺ຖິໂຍ ປນ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມິກໍ ສມ຺ປຣາຍິກໍ ວິໂມກ຺ຂນິສ຺ສິຕມ຺ປິ ອຕ຺ຖໍ ວິນາເສຕ຺ວາ ມຫນ຺ຕໍ ອນຕ຺ຖໍ ອາປາເທນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ອນາສນ຺ນວຣາ ເອຕາ ນິຈ຺ຈເມວ ວິຊານຕາຕິ. ອິທານິ ຕມຕ຺ຖໍ ອຕ຺ຕູປນາຍິກໍ ກຕ຺ວາ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ຄາມາ’’ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ຄາມາຕິ ຄາມໍ. ອຸປໂຍຄຕ຺ເຖ ຫິ ເອຕໍ ນິສ຺ສກ຺ກວຈນໍ. ອຣຎ຺ຎມາຄມ຺ມາຕິ ອຣຎ຺ຎໂຕ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ. ມ-ກາໂຣ ປທສນ຺ຘິກໂຣ, ນິສ຺ສກ຺ເກ ເຈຕໍ ອຸປໂຍຄວຈນໍ. ຕໂຕຕິ ມຎ຺ຈກໂຕ. ອນາມນ຺ເຕຕ຺ວາຕິ ອນາລປິຕ຺ວາ ປຸຣາຓທຸຕິຍິກໍ ‘‘ອປ຺ປມຕ຺ຕາ ໂຫຫີ’’ຕິ ເອຕ຺ຕກມ຺ປິ ອວຕ຺ວາ. ໂປສິໂຍຕິ ອຕ຺ຕານເມວ ປຣໍ ວິຍ ວທຕິ. ເຍ ປນ ‘‘ປກ຺ກາມິ’’ນ຺ຕິ ປຐນ຺ຕິ, ເຕສໍ ອຫໍ ໂປສິໂຍ ປກ຺ກາມິນ຺ຕິ ໂຍຊນາ. ເຍ ປນ ‘‘ສາ ອິຕ຺ຖີ ເຖຣໍ ຆຣໍ ອຸປຄຕໍ ໂຠເຊຕ຺ວາ ປໂລເຠຕຸກາມາ ຊາຕາ, ຕໍ ທິສ຺ວາ ເຖໂຣ ຕາວເທວ ເຄຫໂຕ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ວິຫາຣໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ວສນຏ຺ຐາເນ ມຎ຺ຈເກ ນິສີທິ. ສາປິ ໂຂ ອິຕ຺ຖີ ປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕໍ ອລງ຺ກຕປຏິຍຕ຺ຕາ ວິຫາເຣ ເຖຣສ຺ສ ວສນຏ຺ຐານໍ ອຸປສງ຺ກມິ. ຕໍ ທິສ຺ວາ ເຖໂຣ ກິຎ຺ຈິ ອວຕ຺ວາ ອຸຏ຺ຐາຍ ທິວາຏ຺ຐານເມວ ຄໂຕ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ, ເຕສໍ ‘‘ຄາມາ ອຣຎ຺ຎມາຄມ຺ມາ’’ຕິ ຄາຖາປທສ຺ສ ອຕ຺ໂຖ ຍຖາຣຸຕວເສເນວ ນິຍ຺ຍຕິ. ວິຫາໂຣ ຫິ ອິຘ ‘‘ອຣຎ຺ຎ’’ນ຺ຕິ ອຘິປ຺ເປໂຕ.

ໂປສິຍຕ຺ເຖຣຄາຖາວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.