໙. ຫາຣິຕຕ຺ເຖຣຄາຖາວຓ຺ຓນາ

ສມຸນ຺ນມຍມຕ຺ຕານນ຺ຕິ ອາຍສ຺ມໂຕ ຫາຣິຕຕ຺ເຖຣສ຺ສ ຄາຖາ. ກາ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ? ໂສ ກິຣ ປຸຣິມພຸທ຺ເຘສຸ ກຕາຘິກາໂຣ ຫຸຕ຺ວາ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ວິວຏ຺ຏູປນິສ຺ສຍໍ ປຸຎ຺ຎສມ຺ຠາຣໍ ອຸປຈິນນ຺ໂຕ ອິໂຕ ເອກຕິໍເສ ກປ຺ເປ ສຸທສ຺ສນໍ ນາມ ປຈ຺ເຈກສມ຺ພຸທ຺ຘໍ ທິສ຺ວາ ປສນ຺ນມານໂສ ກຸຏຊປຸປ຺ເຜຫິ ປູຊໍ ກຕ຺ວາ ເຕນ ປຸຎ຺ຎກມ຺ເມນ ສຸຄຕີສຸເຍວ ປຣິວຕ຺ເຕນ຺ໂຕ ອິມສ຺ມິໍ ພຸທ຺ຘຸປ຺ປາເທ ສາວຕ຺ຖິນຄເຣ ພ຺ຣາຫ຺ມຓມຫາສາລກຸເລ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ. ຫາຣິໂຕຕິສ຺ສ ນາມໍ ອໂຫສິ. ຕສ຺ສ ວຍປ຺ປຕ຺ຕສ຺ສ ມາຕາປິຕໂຣ ກຸລຣູປາທີຫິ ອນຸຈ຺ຉວິກໍ ກຸມາຣິກໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓຘີຕຣໍ ອາເນສຸໍ. ໂສ ຕາຍ ສທ຺ຘິໍ ໂຠຄສຸຂໍ ອນຸຠວນ຺ໂຕ ເອກທິວສໍ ອຕ຺ຕໂນ ຕສ຺ສາ ຈ ຣູປສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ໂອໂລເກຕ຺ວາ ຘມ຺ມຕາຍ ໂຈທິຍມາໂນ ‘‘ອີທິສໍ ນາມ ຣູປໍ ນຈິຣສ຺ເສວ ຊຣາຍ ມຈ຺ຈຸນາ ຈ ອຠິປ຺ປມທ຺ທີຍຕີ’’ຕິ ສໍເວຄໍ ປຏິລຠິ. ກຕິປຍທິວສາຕິກ຺ກເມເນວ ຈສ຺ສ ຠຣິຍໍ ກຓ຺ຫສປ຺ໂປ ຑໍສິຕ຺ວາ ມາເຣສິ. ໂສ ເຕນ ຠິຍ຺ໂຍໂສມຕ຺ຕາຍ ສຎ຺ຊາຕສໍເວໂຄ ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິກໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຘມ຺ມໍ ສຸຕ຺ວາ ຆຣພນ຺ຘເນ ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ປພ຺ພຊິ. ຕສ຺ສ ຈ ຈຣິຍານຸກູລໍ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ຄເຫຕ຺ວາ ວິຫຣນ຺ຕສ຺ສ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ນ ສມ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຈິຕ຺ຕໍ ອຸຊຸຄຕໍ ນ ໂຫຕິ. ໂສ ຄາມໍ ປິຓ຺ຑາຍ ປວິຏ຺ໂຐ ອຎ຺ຎຕຣໍ ອຸສຸກາຣໍ ອຸສຸທຓ຺ຑໍ ຍນ຺ເຕ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ອຸຊຸໍ ກໂຣນ຺ຕໍ ທິສ຺ວາ ‘‘ອິເມ ອເຈຕນມ຺ປິ ນາມ ອຸຊຸໍ ກໂຣນ຺ຕິ, ກສ຺ມາ ອຫໍ ຈິຕ຺ຕໍ ອຸຊຸໍ ນ ກຣິສ຺ສາມີ’’ຕິ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ຕໂຕວ ປຏິນິວຕ຺ຕິຕ຺ວາ ທິວາຏ຺ຐາເນ ນິສິນ຺ໂນ ວິປສ຺ສນໍ ອາຣຠິ. ອຖສ຺ສ ຠຄວາ ອຸປຣິ ອາກາເສ ນິສີທິຕ຺ວາ ໂອວາທໍ ເທນ຺ໂຕ ‘‘ສມຸນ຺ນມຍມຕ຺ຕານ’’ນ຺ຕິ ຄາຖໍ ອຠາສິ. ອຍເມວ ເຖໂຣ ອຕ຺ຕານໍ ປຣໍ ວິຍ ໂອວທນ຺ໂຕ ອຠາສີຕິ ຈ ວທນ຺ຕິ.

໒໙. ຕຕ຺ຖ ສມຸນ຺ນມຍນ຺ຕິ ສມ຺ມາ ອຸນ຺ນເມນ຺ໂຕ, ສມາປຕ຺ຕິວເສນ ໂກສຊ຺ຊປກ຺ເຂ ປຕິຕຸໍ ອທຕ຺ວາ ຕໂຕ ອຸທ຺ຘຣນ຺ໂຕ ວີຣິຍສມຕໍ ໂຍເຊນ຺ໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຕ຺ຕານນ຺ຕິ ຈິຕ຺ຕໍ, ອຖ ວາ ສມຸນ຺ນມຍາຕິ ໂກສຊ຺ຊປກ຺ຂໂຕ ສມຸນ຺ນເມຫິ. ມ-ກາໂຣ ປທສນ຺ຘິກໂຣ. ຫີນວີຣິຍຕາຍ ຕວ ຈິຕ຺ຕໍ ກມ຺ມຏ຺ຐານວີຖິໍ ນປ຺ປຏິປຊ຺ຊຕິ ເຈ, ຕໍ ວີຣິຍາຣມ຺ຠວເສນ ສມ຺ມາ ອຸນ຺ນເມຫິ, ອໂນນຕໍ ອນປນຕໍ ກໂຣຫີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ເອວໍ ປນ ກໂຣນ຺ໂຕ ອຸສຸກາໂຣວ ເຕຊນໍ. ຈິຕ຺ຕໍ ອຸຊຸໍ ກຣິຕ຺ວານ, ອວິຊ຺ຊໍ ຠິນ຺ທ ຫາຣິຕາຕິ. ຍຖາ ນາມ ອຸສຸກາໂຣ ກຓ຺ຑໍ ອີສກມ຺ປິ ໂອນຕໍ ອປນຕຎ຺ຈ ວິຊ຺ຌນ຺ໂຕ ລກ຺ຂໍ ຠິນ຺ທນຕ຺ຖໍ ອຸຊຸໍ ກໂຣຕິ, ເອວໍ ໂກສຊ຺ຊປາຕໂຕ ອຣກ຺ຂເຓນ ໂອນຕໍ ອຸທ຺ຘຈ຺ຈປາຕໂຕ ອຣກ຺ຂເຓນ ອປນຕໍ ວິຊ຺ຌນ຺ໂຕ ອປ຺ປນາປຕ຺ຕິຍາ ຈິຕ຺ຕໍ ອຸຊຸໍ ກຣິຕ຺ວານ ສມາຫິຕຈິຕ຺ໂຕ ວິປສ຺ສນໍ ອຸສ຺ສຸກ຺ກາເປຕ຺ວາ ສີຆໍ ອຄ຺ຄມຄ຺ຄຎາເຓນ ອວິຊ຺ຊໍ ຠິນ຺ທ ປທາເລຫີຕິ. ຕໍ ສຸຕ຺ວາ ເຖໂຣ ວິປສ຺ສນໍ ວຑ຺ເຒຕ຺ວາ ນຈິເຣເນວ ອຣຫາ ອໂຫສິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ອປທາເນ (ອປ. ເຖຣ ໑.໓໕.໓໙-໔໓) –

‘‘ຫິມວນ຺ຕສ຺ສາວິທູເຣ, ວສໂລ ນາມ ປພ຺ພໂຕ;

ພຸທ຺ໂຘ ສຸທສ຺ສໂນ ນາມ, ວສເຕ ປພ຺ພຕນ຺ຕເຣ.

‘‘ປຸປ຺ຜໍ ເຫມວນ຺ຕໍ ຄຍ຺ຫ, ເວຫາສໍ ອຄມາສຫໍ;

ຕຕ຺ຖທ຺ທສາສິໍ ສມ຺ພຸທ຺ຘໍ, ໂອຆຕິຓ຺ຓມນາສວໍ.

‘‘ປຸປ຺ຜໍ ກຸຏຊມາທາຍ, ສີເສ ກຕ຺ວານຫໍ ຕທາ;

ພຸທ຺ຘສ຺ສ ອຠິໂຣເປສິໍ, ສຍມ຺ຠຸສ຺ສ ມເຫສິໂນ.

‘‘ເອກຕິໍເສ ອິໂຕ ກປ຺ເປ, ຍໍ ປຸປ຺ຜມຠິປູຊຍິໍ;

ທຸຄ຺ຄຕິໍ ນາຠິຊານາມິ, ປຸປ຺ຜປູຊາຍິທໍ ຜລໍ.

‘‘ກິເລສາ ຌາປິຕາ ມຍ຺ຫໍ…ເປ… ກຕໍ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ສາສນ’’ນ຺ຕິ.

ອຣຫຕ຺ຕໍ ປນ ປຕ຺ວາ ອຎ຺ຎໍ ພ຺ຍາກໂຣນ຺ໂຕປິ ຕເມວ ຄາຖໍ ອຠາສິ.

ຫາຣິຕຕ຺ເຖຣຄາຖາວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.