໓. ວນວຈ຺ຉຕ຺ເຖຣຄາຖາວຓ຺ຓນາ

ນີລພ຺ຠວຓ຺ຓາຕິ ອາຍສ຺ມໂຕ ວນວຈ຺ຉຕ຺ເຖຣສ຺ສ ຄາຖາ. ກາ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ? ໂສ ກິຣ ອຕ຺ຖທສ຺ສິໂນ ຠຄວໂຕ ກາເລ ກຈ຺ຉປໂຍນິຍໍ ນິພ຺ພຕ຺ໂຕ ວິນຕາຍ ນາມ ນທິຍາ ວສຕິ. ຕສ຺ສ ຂຸທ຺ທກນາວປ຺ປມາໂຓ ອຕ຺ຕຠາໂວ ອໂຫສິ. ໂສ ກິຣ ເອກທິວສໍ ຠຄວນ຺ຕໍ ນທິຍາ ຕີເຣ ຐິຕໍ ທິສ຺ວາ, ‘‘ປາຣໍ ຄນ຺ຕຸກາໂມ ມຎ຺ເຎ ຠຄວາ’’ຕິ ອຕ຺ຕໂນ ປິຏ຺ຐິຍໍ ອາໂຣເປຕ຺ວາ ເນຕຸກາໂມ ປາທມູເລ ນິປຊ຺ຊິ. ຠຄວາ ຕສ຺ສ ອຊ຺ຌາສຍໍ ຎຕ຺ວາ ຕໍ ອນຸກມ຺ປນ຺ໂຕ ອາຣຸຫິ. ໂສ ປີຕິໂສມນສ຺ສຊາໂຕ ໂສຕໍ ຉິນ຺ທນ຺ໂຕ ຊິຍາຍ ເວເຄນ ຂິຕ຺ຕສໂຣ ວິຍ ຕາວເທວ ປຣຕີຣໍ ປາເປສິ. ຠຄວາ ຕສ຺ສ ປຸຎ຺ຎສ຺ສ ຜລໍ ເອຕຣຫິ ນິພ຺ພຕ຺ຕນກສມ຺ປຕ຺ຕິຎ຺ຈ ພ຺ຍາກຣິຕ຺ວາ ປກ຺ກາມິ. ໂສ ເຕນ ປຸຎ຺ຎກມ຺ເມນ ເທວມນຸສ຺ເສສຸ ສໍສຣນ຺ໂຕ ອເນກສຕກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ຕາປສປພ຺ພຊ຺ຊໍ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ອຣຎ຺ຎວາສີເຍວ ອໂຫສິ. ປຸນ ກສ຺ສປພຸທ຺ຘກາເລ ກໂປຕໂຍນິຍໍ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ອຣຎ຺ເຎ ວິຫຣນ຺ຕໍ ເມຕ຺ຕາວິຫາຣິໍ ເອກໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ທິສ຺ວາ ຈິຕ຺ຕໍ ປສາເທສິ.

ຕໂຕ ປນ ຈຸໂຕ ພາຣາຓສິຍໍ ກຸລເຄເຫ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ວຍປ຺ປຕ຺ໂຕ ສໍເວຄຊາໂຕ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ວິວຏ຺ຏູປນິສ຺ສຍໍ ພຫຸໍ ປຸຎ຺ຎກມ຺ມໍ ອຸປຈິນິ. ເອວໍ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ເທວມນຸສ຺ເສສຸ ສໍສຣິຕ຺ວາ ອິມສ຺ມິໍ ພຸທ຺ຘຸປ຺ປາເທ ກປິລວຕ຺ຖຸນຄເຣ ວຈ຺ຉໂຄຕ຺ຕສ຺ສ ນາມ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ເຄເຫ ປຏິສນ຺ຘິໍ ຄຓ຺ຫິ. ຕສ຺ສ ມາຕາ ປຣິປກ຺ກຄພ຺ຠາ ອຣຎ຺ຎໍ ທສ຺ສນຕ຺ຖາຍ ສຎ຺ຊາຕໂທຫຬາ ອຣຎ຺ຎໍ ປວິສິຕ຺ວາ ວິຈຣຕິ, ຕາວເທວສ຺ສາ ກມ຺ມຊວາຕາ ຈລິໍສຸ, ຕິໂຣກຣຓິໍ ປຣິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ອທໍສຸ. ສາ ຘຎ຺ຎປຸຎ຺ຎລກ຺ຂຓໍ ປຸຕ຺ຕໍ ວິຊາຍິ. ໂສ ໂພຘິສຕ຺ເຕນ ສຫ ປໍສຸກີຬິກສຫາໂຍ ອໂຫສິ. ‘‘ວຈ຺ໂຉ’’ຕິສ຺ສ ນາມຎ຺ຈ ອໂຫສິ. ວນາຠິຣຕິຍາ ວເສນ ວນວຈ຺ໂຉຕິ ປຎ຺ຎາຍິຕ຺ຖ. ອປຣຠາເຄ ມຫາສຕ຺ເຕ ມຫາຠິນິກ຺ຂມນໍ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ມຫາປຘານໍ ປທຫນ຺ເຕ, ‘‘ອຫມ຺ປິ ສິທ຺ຘຕ຺ຖກຸມາເຣນ ສຫ ອຣຎ຺ເຎ ວິຫຣິສ຺ສາມີ’’ຕິ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ຕາປສປພ຺ພຊ຺ຊໍ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ຫິມວນ຺ເຕ ວສນ຺ໂຕ ອຠິສມ຺ພຸທ຺ຘຠາວໍ ສຸຕ຺ວາ ຠຄວໂຕ ສນ຺ຕິກໍ ອຸປຄນ຺ຕ຺ວາ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ຄເຫຕ຺ວາ ອຣຎ຺ເຎ ວສມາໂນ ນຈິຣສ຺ເສວ ວິປສ຺ສນໍ ອຸສ຺ສຸກ຺ກາເປຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ສຈ຺ຉາກາສິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ອປທາເນ (ອປ. ເຖຣ ໒.໔໙-໑໔໘-໑໖໓) –

‘‘ອຕ຺ຖທສ຺ສີ ຕຸ ຠຄວາ, ສຍມ຺ຠູ ໂລກນາຍໂກ;

ວິນຕານທິຍາ ຕີຣໍ, ອຸປຄຈ຺ຉິ ຕຖາຄໂຕ.

‘‘ອຸທກາ ອຠິນິກ຺ຂມ຺ມ, ກຈ຺ຉໂປ ວາຣິໂຄຈໂຣ;

ພຸທ຺ຘໍ ຕາເຣຕຸກາໂມຫໍ, ອຸເປສິໍ ໂລກນາຍກໍ.

‘‘ອຠິຣູຫຕຸ ມໍ ພຸທ຺ໂຘ, ອຕ຺ຖທສ຺ສີ ມຫາມຸນິ;

ອຫໍ ຕໍ ຕາຣຍິສ຺ສາມິ, ທຸກ຺ຂສ຺ສນ຺ຕກໂຣ ຕຸວໍ.

‘‘ມມ ສງ຺ກປ຺ປມຎ຺ຎາຍ, ອຕ຺ຖທສ຺ສີ ມຫາຍໂສ;

ອຠິຣູຫິຕ຺ວາ ເມ ປິຏ຺ຐິໍ, ອຏ຺ຐາສິ ໂລກນາຍໂກ.

‘‘ຍໂຕ ສຣາມິ ອຕ຺ຕານໍ, ຍໂຕ ປຕ຺ໂຕສ຺ມິ ວິຎ຺ຎຸຕໍ;

ສຸຂໍ ເມ ຕາທິສໍ ນຕ຺ຖິ, ຜຸຏ຺ເຐ ປາທຕເລ ຍຖາ.

‘‘ອຸຕ຺ຕຣິຕ຺ວານ ສມ຺ພຸທ຺ໂຘ, ອຕ຺ຖທສ຺ສີ ມຫາຍໂສ;

ນທິຕີຣມ຺ຫິ ຐຕ຺ວານ, ອິມາ ຄາຖາ ອຠາສຖ.

‘‘ຍາວຕາ ວຕ຺ຕເຕ ຈິຕ຺ຕໍ, ຄງ຺ຄາໂສຕໍ ຕຣາມຫໍ;

ອຍຎ຺ຈ ກຈ຺ຉໂປ ຣາຊາ, ຕາເຣສິ ມມ ປຎ຺ຎວາ.

‘‘ອິມິນາ ພຸທ຺ຘຕຣເຓນ, ເມຕ຺ຕຈິຕ຺ຕວຕາຍ ຈ;

ອຏ຺ຐາຣເສ ກປ຺ປສເຕ, ເທວໂລເກ ຣມິສ຺ສຕິ.

‘‘ເທວໂລກາ ອິຘາຄນ຺ຕ຺ວາ, ສຸກ຺ກມູເລນ ໂຈທິໂຕ;

ເອກາສເນ ນິສີທິຕ຺ວາ, ກງ຺ຂາໂສຕໍ ຕຣິສ຺ສຕິ.

‘‘ຍຖາປິ ຠທ຺ທເກ ເຂຕ຺ເຕ, ພີຊໍ ອປ຺ປມ຺ປິ ໂຣປິຕໍ;

ສມ຺ມາຘາເຣ ປເວຈ຺ຉນ຺ເຕ, ຜລໍ ໂຕເສຕິ ກສ຺ສກໍ.

‘‘ຕເຖວິທໍ ພຸທ຺ຘເຂຕ຺ຕໍ, ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘເທສິຕໍ;

ສມ຺ມາຘາເຣ ປເວຈ຺ຉນ຺ເຕ, ຜລໍ ມໍ ໂຕສຍິສ຺ສຕິ.

‘‘ປຘານປຫິຕຕ຺ໂຕມ຺ຫິ, ອຸປສນ຺ໂຕ ນິຣູປຘິ;

ສພ຺ພາສເວ ປຣິຎ຺ຎາຍ, ວິຫຣາມິ ອນາສໂວ.

‘‘ອຏ຺ຐາຣເສ ກປ຺ປສເຕ, ຍໍ ກມ຺ມມກຣິໍ ຕທາ;

ທຸຄ຺ຄຕິໍ ນາຠິຊານາມິ, ຕຣຓາຍ ອິທໍ ຜລໍ.

‘‘ກິເລສາ ຌາປິຕາ ມຍ຺ຫໍ…ເປ… ກຕໍ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ສາສນ’’ນ຺ຕິ.

ເອວໍ ປນ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປຕ຺ວາ ຠຄວຕິ ກປິລວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ວິຫຣນ຺ເຕ ຕຕ຺ຖ ຄນ຺ຕ຺ວາ ສຕ຺ຖາຣໍ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູຫິ ສມາຄໂຕ ປຏິສນ຺ຖາຣວເສນ ‘‘ກິໍ, ອາວຸໂສ, ອຣຎ຺ເຎ ຜາສຸວິຫາໂຣ ລທ຺ໂຘ’’ຕິ ປຸຏ຺ໂຐ ‘‘ຣມຓີຍາ, ອາວຸໂສ, ອຣຎ຺ເຎ ປພ຺ພຕາ’’ຕິ ອຕ຺ຕນາ ວຸຏ຺ຐປພ຺ພເຕ ວຓ຺ເຓນ຺ໂຕ ‘‘ນີລພ຺ຠວຓ຺ຓາ’’ຕິ ຄາຖໍ ອຠາສິ.

໑໓. ຕຕ຺ຖ ນີລພ຺ຠວຓ຺ຓາຕິ ນີລວລາຫກນິຠາ ນີລວລາຫກສຓ຺ຐານາ ຈ. ຣຸຈິຣາຕິ ຣຸຈິຍາ ສກິຣຓາ ປຠສ຺ສຣາ ຈ. ສີຕວາຣີຕິ ສີຕລສລິລາ. ສຸຈິນ຺ຘຣາຕິ ສຸຈິສຸທ຺ຘຠູມິຠາຄຕາຍ ສຸທ຺ຘຈິຕ຺ຕານໍ ວາ ອຣິຍານໍ ນິວາສນຏ຺ຐານຕາຍ ສຸຈິນ຺ຘຣາ. ຄາຖາສຸຂຕ຺ຖຎ຺ຫິ ສານຸນາສິກໍ ກຕ຺ວາ ນິທ຺ເທໂສ. ‘‘ສີຕວາຣິສຸຈິນ຺ຘຣາ’’ຕິປິ ປາໂຐ, ສີຕສຸຈິວາຣິຘຣາ ສີຕລວິມລສລິລາສຍວນ຺ໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອິນ຺ທໂຄປກສຎ຺ຉນ຺ນາຕິ ອິນ຺ທໂຄປກນາມເກຫິ ປວາຬວຓ຺ເຓຫິ ຣຕ຺ຕກິມີຫິ ສຎ຺ຉາທິຕາ ປາວຸສ຺ສກາລວເສນ ເອວມາຫ. ເກຈິ ປນ ‘‘ອິນ຺ທໂຄປກນາມານິ ຣຕ຺ຕຕິຓານີ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ. ອປເຣ ‘‘ກຓິກາຣຣຸກ຺ຂາ’’ຕິ. ເສລາຕິ ສິລາມຍາ ປພ຺ພຕາ, ນ ປໍສຸປພ຺ພຕາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເຕນາຫ – ‘‘ຍຖາປິ ປພ຺ພໂຕ ເສໂລ’’ຕິ (ອຸທາ. ໒໔). ຣມຍນ຺ຕິ ມນ຺ຕິ ມໍ ຣມາເປນ຺ຕິ, ມຍ຺ຫໍ ວິເວກາຠິຣຕ຺ຕິໍ ປຣິພ຺ຣູເຫນ຺ຕິ. ເອວໍ ເຖໂຣ ອຕ຺ຕໂນ ຈິຣກາລປຣິຠາວິຕໍ ອຣຎ຺ຎາຠິຣຕິໍ ປເວເທນ຺ໂຕ ຕິວິຘໍ ວິເວກາຠິຣຕິເມວ ທີເປຕິ. ຕຕ຺ຖ ອຸປຘິວິເວເກນ ອຎ຺ຎາພ຺ຍາກຣຓໍ ທີປິຕເມວ ໂຫຕີຕິ.

ວນວຈ຺ຉຕ຺ເຖຣຄາຖາວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.