໘. ກິມິລຕ຺ເຖຣຄາຖາວຓ຺ຓນາ

ອຠິສຕ຺ໂຕວ ນິປຕຕີຕິ ອາຍສ຺ມໂຕ ກິມິລຕ຺ເຖຣສ຺ສ ຄາຖາ. ກາ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ? ອຍມ຺ປິ ປຸຣິມພຸທ຺ເຘສຸ ກຕາຘິກາໂຣ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ຠເວ ປຸຎ຺ຎານິ ກໂຣນ຺ໂຕ ກກຸສນ຺ຘສ຺ສ ຠຄວໂຕ ກາເລ ກຸລເຄເຫ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ວິຎ຺ຎຸຕໍ ປຕ຺ໂຕ ປຣິນິພ຺ພຸເຕ ສຕ຺ຖຣິ ຕສ຺ສ ຘາຕຸໂຍ ອຸທ຺ທິສ຺ສ ສຬລມາລາຫິ ມຓ຺ຑປາກາເຣນ ປູຊໍ ອກາສິ. ໂສ ເຕນ ປຸຎ຺ຎກມ຺ເມນ ຕາວຕິໍເສ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ອປຣາປຣໍ ເທວມນຸສ຺ເສສຸ ສໍສຣນ຺ໂຕ ອິມສ຺ມິໍ ພຸທ຺ຘຸປ຺ປາເທ ກປິລວຕ຺ຖຸນຄເຣ ສາກິຍຣາຊກຸເລ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ, ກິມິໂລຕິສ຺ສ ນາມໍ ອໂຫສິ. ໂສ ວຍປ຺ປຕ຺ໂຕ ໂຠຄສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ ສມ຺ປນ຺ໂນ ວິຫຣຕິ. ຕສ຺ສ ຎາຓປຣິປາກໍ ທິສ຺ວາ ສໍເວຄຊນນຕ຺ຖໍ ອນຸປິຍາຍໍ ວິຫຣນ຺ໂຕ ສຕ຺ຖາ ປຐມໂຍພ຺ພເນ ຐິຕໍ ທສ຺ສນີຍໍ ອິຕ຺ຖິຣູປໍ ອຠິນິມ຺ມິນິຕ຺ວາ ປຸຣໂຕ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ປຸນ ອນຸກ຺ກເມນ ຍຖາ ຊຣາໂຣຄວິປຕ຺ຕີຫິ ອຠິຠູຕາ ທິສ຺ສຕິ, ຕຖາ ອກາສິ. ຕໍ ທິສ຺ວາ ກິມິລກຸມາໂຣ ອຕິວິຍ ສໍເວຄໍ ປກາເສນ຺ໂຕ –

໑໑໘. ‘‘ອຠິສຕ຺ໂຕວ ນິປຕຕິ ວໂຍ, ຣູປໍ ອຎ຺ຎມິວ ຕເຖວ ສນ຺ຕໍ;

ຕສ຺ເສວ ສໂຕ ອວິປ຺ປວສໂຕ, ອຎ຺ຎສ຺ເສວ ສຣາມິ ອຕ຺ຕານ’’ນ຺ຕິ. –

ຄາຖໍ ອຠາສິ.

ຕຕ຺ຖ ອຠິສຕ຺ໂຕວາຕິ ‘‘ຕ຺ວໍ ສີຆໍ ຄຈ຺ຉ ມາ ຕິຏ຺ຐາ’’ຕິ ເທເວຫິ ອນຸສິຏ຺ໂຐ ອາຓຕ຺ໂຕ ວິຍ. ‘‘ອຠິສຏ຺ໂຐ ວາ’’ຕິປິ ປາໂຐ, ‘‘ຕ຺ວໍ ລຫຸໍ ຄຈ຺ຉາ’’ຕິ ເກນຈິ ອຠິລາສາປິໂຕ ວິຍາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ນິປຕຕີຕິ ອຕິປຕຕິ ອຠິຘາວຕິ ນ ຕິຏ຺ຐຕິ, ຂເຓ ຂເຓ ຂຍວຍໍ ປາປຸຓາຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ວໂຍຕິ ພາລ຺ຍໂຍພ຺ພນາທິໂກ ສຣີຣສ຺ສ ອວຕ຺ຖາວິເສໂສ. ອິຘ ປນສ຺ສ ໂຍພ຺ພຎ຺ຎໍ ອຘິປ຺ເປຕໍ, ຕໍ ຫິສ຺ສ ອຠິປຕນ຺ຕໍ ຂີຍນ຺ຕໍ ຫຸຕ຺ວາ ອຸປຏ຺ຐິຕໍ. ຣູປນ຺ຕິ ຣູປສມ຺ປທາຕິ ວທຕິ. ຣູປນ຺ຕິ ປນ ສຣີຣໍ ‘‘ອຏ຺ຐິຎ຺ຈ ປຏິຈ຺ຈ ນ຺ຫາຣຸຎ຺ຈ ປຏິຈ຺ຈ ມໍສຎ຺ຈ ປຏິຈ຺ຈ ອາກາໂສ ປຣິວາຣິໂຕ ຣູປໍຕ຺ເວວ ສງ຺ຂໍ ຄຈ຺ຉຕີ’’ຕິອາທີສຸ (ມ. ນິ. ໑.໓໐໖) ວິຍ. ອຎ຺ຎມິວ ຕເຖວ ສນ຺ຕນ຺ຕິ ອິທໍ ຣູປໍ ຍາທິສໍ, ສຍໍ ຕເຖວ ເຕເນວາກາເຣນ ສນ຺ຕໍ ວິຊ຺ຊມານໍ ອຎ຺ຎໍ ວິຍ ມຍ຺ຫໍ ອຸປຏ຺ຐາຕີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ‘‘ຕເທວ ສນ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ຈ ເກຈິ ປຐນ຺ຕິ. ຕສ຺ເສວ ສໂຕຕິ ຕສ຺ເສວ ເມ ອນຎ຺ຎສ຺ສ ສໂຕ ສມານສ຺ສ. ອວິປ຺ປວສໂຕຕິ ນ ວິປ຺ປວສນ຺ຕສ຺ສ, ຈິຣວິປ຺ປວາເສນ ຫິ ສໂຕ ອນຎ຺ຎມ຺ປິ ອຎ຺ຎໍ ວິຍ ອຸປຏ຺ຐາຕິ ອິທມ຺ປິ ອິຘ ນຕ຺ຖີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ອຎ຺ຎສ຺ເສວ ສຣາມິ ອຕ຺ຕານນ຺ຕິ ອິມໍ ມມ ອຕ຺ຕຠາວໍ ອຎ຺ຎສ຺ສ ສຕ຺ຕສ຺ສ ວິຍ ສຣາມິ ອຸປຘາເຣມິ ສຎ຺ຊານາມີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕສ຺ເສວໍ ອນິຈ຺ຈຕໍ ມນສິ ກໂຣນ຺ຕສ຺ສ ທຬ຺ຫຕໂຣ ສໍເວໂຄ ອຸທປາທິ, ໂສ ສໍເວຄຊາໂຕ ສຕ຺ຖາຣໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຘມ຺ມໍ ສຸຕ຺ວາ ປຏິລທ຺ຘສທ຺ໂຘ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ວິປສ຺ສນໍ ປຏ຺ຐເປຕ຺ວາ ນຈິຣສ຺ເສວ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ອປທາເນ (ອປ. ເຖຣ ໒.໕໖.໔໒-໔໘) –

‘‘ນິພ຺ພຸເຕ ກກຸສນ຺ຘມ຺ຫິ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓມ຺ຫິ ວຸສີມຕິ;

ຄເຫຕ຺ວາ ສຬລໍ ມາລໍ, ມຓ຺ຑປໍ ກາຣຍິໍ ອຫໍ.

‘‘ຕາວຕິໍສໍ ຄໂຕ ສນ຺ໂຕ, ລຠິມ຺ຫ ພ຺ຍມ຺ຫມຸຕ຺ຕມໍ;

ອຎ຺ເຎ ເທເວຕິໂຣຈາມິ, ປຸຎ຺ຎກມ຺ມສ຺ສິທໍ ຜລໍ.

‘‘ທິວາ ວາ ຍທິ ວາ ຣຕ຺ຕິໍ, ຈງ຺ກມນ຺ໂຕ ຐິໂຕ ຈຫໍ;

ຉນ຺ໂນ ສຬລປຸປ຺ເຜຫິ, ປຸຎ຺ຎກມ຺ມສ຺ສິທໍ ຜລໍ.

‘‘ອິມສ຺ມິໍເຍວ ກປ຺ປມ຺ຫິ, ຍໍ ພຸທ຺ຘມຠິປູຊຍິໍ;

ທຸຄ຺ຄຕິໍ ນາຠິຊານາມິ, ພຸທ຺ຘປູຊາຍິທໍ ຜລໍ.

‘‘ກິເລສາ ຌາປິຕາ ມຍ຺ຫໍ…ເປ… ກຕໍ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ສາສນ’’ນ຺ຕິ.

ອຣຫຕ຺ຕໍ ປນ ປຕ຺ວາປິ ເຖໂຣ ອຕ຺ຕໂນ ປຸຣິມຸປ຺ປນ຺ນໍ ອນິຈ຺ຈຕາມນສິກາຣໍ ວິຠາເວນ຺ໂຕ ຕເມວ ຄາຖໍ ປຈ຺ຈຸທາຫາສິ. ເຕເນຕໍ ອິມສ຺ສ ເຖຣສ຺ສ ອຎ຺ຎາພ຺ຍາກຣຓມ຺ປິ ອໂຫສິ.

ກິມິລຕ຺ເຖຣຄາຖາວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.