໒. ວຈ຺ຉໂຄຕ຺ຕຕ຺ເຖຣຄາຖາວຓ຺ຓນາ

ເຕວິຊ຺ໂຊຫໍ ມຫາຌາຍີຕິ ອາຍສ຺ມໂຕ ວຈ຺ຉໂຄຕ຺ຕຕ຺ເຖຣສ຺ສ ຄາຖາ. ກາ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ? ອຍມ຺ປິ ປຸຣິມພຸທ຺ເຘສຸ ກຕາຘິກາໂຣ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ຠເວ ວິວຏ຺ຏູປນິສ຺ສຍໍ ກຸສລພີຊໍ ໂຣເປນ຺ໂຕ ວິປສ຺ສິສ຺ສ ຠຄວໂຕ ກາເລ ພນ຺ຘຸມຕີນຄເຣ ກຸລເຄເຫ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຕ຺ວາ ວິຎ຺ຎຸຕໍ ປຕ຺ໂຕ ເອກທິວສໍ ຣຎ຺ຎາ ນາຄເຣຫິ ຈ ສທ຺ຘິໍ ພຸທ຺ຘປູຊໍ ກຕ຺ວາ ຕໂຕ ປຣໍ ເທວມນຸສ຺ເສສຸ ສໍສຣນ຺ໂຕ ອິມສ຺ມິໍ ພຸທ຺ຘຸປ຺ປາເທ ຣາຊຄເຫ ວິຠວສມ຺ປນ຺ນສ຺ສ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ປຸຕ຺ໂຕ ຫຸຕ຺ວາ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ, ຕສ຺ສ ວຈ຺ຉໂຄຕ຺ຕຕາຍ ວຈ຺ຉໂຄຕ຺ໂຕຕ຺ເວວ ສມຎ຺ຎາ ອໂຫສິ. ໂສ ວິຎ຺ຎຸຕໍ ປຕ຺ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓວິຊ຺ຊາສຸ ນິປ຺ຜຕ຺ຕິໍ ຄໂຕ ວິມຸຕ຺ຕິໍ ຄເວສນ຺ໂຕ ຕຕ຺ຖ ສາຣໍ ອທິສ຺ວາ ປຣິພ຺ພາຊກປພ຺ພຊ຺ຊໍ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ວິຈຣນ຺ໂຕ ສຕ຺ຖາຣໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ປຎ຺ຫໍ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ຕສ຺ມິໍ ວິສ຺ສຊ຺ຊິເຕ ປສນ຺ນມານໂສ ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິເກ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ວິປສ຺ສນາຍ ກມ຺ມໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ນຈິຣສ຺ເສວ ຉຬຠິຎ຺ໂຎ ອໂຫສິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ອປທາເນ (ອປ. ເຖຣ ໑.໑໖.໑໕-໒໐) –

‘‘ອຸເທນ຺ຕໍ ສຕຣໍສິໍວ, ປີຕຣໍສິໍວ ຠາຓຸມໍ;

ປນ຺ນຣເສ ຍຖາ ຈນ຺ທໍ, ນິຍ຺ຍນ຺ຕໍ ໂລກນາຍກໍ.

‘‘ອຏ຺ຐສຏ຺ຐິສຫສ຺ສານິ, ສພ຺ເພ ຂີຓາສວາ ອຫຸໍ;

ປຣິວາຣິໍສຸ ສມ຺ພຸທ຺ຘໍ, ທ຺ວິປທິນ຺ທໍ ນຣາສຠໍ.

‘‘ສມ຺ມຊ຺ຊິຕ຺ວານ ຕໍ ວີຖິໍ, ນິຍ຺ຍນ຺ເຕ ໂລກນາຍເກ;

ອຸສ຺ສາເປສິໍ ຘຊໍ ຕຕ຺ຖ, ວິປ຺ປສນ຺ເນນ ເຈຕສາ.

‘‘ເອກນວຸຕິໂຕ ກປ຺ເປ, ຍໍ ຘຊໍ ອຠິໂຣປຍິໍ;

ທຸຄ຺ຄຕິໍ ນາຠິຊານາມິ, ຘຊທານສ຺ສິທໍ ຜລໍ.

‘‘ອິໂຕ ຈຕຸຕ຺ຖເກ ກປ຺ເປ, ຣາຊາໂຫສິໍ ມຫພ຺ພໂລ;

ສພ຺ພາກາເຣນ ສມ຺ປນ຺ໂນ, ສຸຘໂຊ ອິຕິ ວິສ຺ສຸໂຕ.

‘‘ກິເລສາ ຌາປິຕາ ມຍ຺ຫໍ…ເປ… ກຕໍ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ສາສນ’’ນ຺ຕິ.

ຉຬຠິຎ຺ໂຎ ປນ ຫຸຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ປຏິປຕ຺ຕິໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂິຕ຺ວາ ໂສມນສ຺ສຊາໂຕ ອຸທານວເສນ –

໑໑໒. ‘‘ເຕວິຊ຺ໂຊຫໍ ມຫາຌາຍີ, ເຈໂຕສມຖໂກວິໂທ;

ສທຕ຺ໂຖ ເມ ອນຸປ຺ປຕ຺ໂຕ, ກຕໍ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ສາສນ’’ນ຺ຕິ. – ຄາຖໍ ອຠາສິ;

ຕຕ຺ຖ ເຕວິຊ຺ໂຊຫນ຺ຕິ ຍທິປິ ມໍ ປຸພ຺ເພ ຕິຓ຺ຓໍ ເວທານໍ ປາຣໍ ຄຕຕ຺ຕາ ‘‘ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ເຕວິຊ຺ໂຊ’’ຕິ ສຎ຺ຊານນ຺ຕິ, ຕໍ ປນ ສມຎ຺ຎາມຕ຺ຕໍ ເວເທສຸ ວິຊ຺ຊາກິຈ຺ຈສ຺ສ ອຠາວໂຕ. ອິທານິ ປນ ປຸພ຺ເພນິວາສຎາຓາທີນໍ ຕິສ຺ສນ຺ນໍ ວິຊ຺ຊານໍ ອຘິຄຕຕ຺ຕາ ປຣມຕ຺ຖໂຕ ເຕວິຊ຺ໂຊ ອຫໍ, ມຫນ຺ຕສ຺ສ ອນວເສສສ຺ສ ສມຸທຍປກ຺ຂິຍສ຺ສ ກິເລສຄຓສ຺ສ ຌາປນໂຕ, ມຫນ຺ເຕນ ມຄ຺ຄຜລຌາເນນ ມຫນ຺ຕສ຺ສ ອຸຬາຣສ຺ສ ປຓີຕສ຺ສ ນິພ຺ພານສ຺ສ ຌາຍນໂຕ ຈ ມຫາຌາຍີ. ເຈໂຕສມຖໂກວິໂທຕິ ຈິຕ຺ຕສງ຺ໂຂຠກຣານໍ ສໍກິເລສຘມ຺ມານໍ ວູປສມເນນ ເຈຕໂສ ສມາທຫເນ ກຸສໂລ. ເອເຕນ ເຕວິຊ຺ຊຠາວສ຺ສ ກາຣຓມາຫ. ສມາຘິໂກສລ຺ລສຫິເຕນ ຫິ ອາສວກ຺ຂເຍນ ເຕວິຊ຺ຊຕາ, ນ ເກວເລນ. ສທຕ຺ໂຖຕິ ສກຕ຺ໂຖ ກ-ກາຣສ຺ສາຍໍ ທ-ກາໂຣ ກໂຕ ‘‘ອນຸປ຺ປຕ຺ຕສທຕ຺ໂຖ’’ຕິອາທີສຸ (ມ. ນິ. ໑.໙; ອ. ນິ. ໓.໓໘) ວິຍ. ‘‘ສທຕ຺ໂຖ’’ຕິ ຈ ອຣຫຕ຺ຕໍ ເວທິຕພ຺ພໍ. ຕຎ຺ຫິ ອຕ຺ຕປຏິພນ຺ຘຏ຺ເຐນ ອຕ຺ຕານໍ ອວິຊຫນຏ຺ເຐນ ອຕ຺ຕໂນ ປຣມຕ຺ຖຏ຺ເຐນ ອຕ຺ຕໂນ ອຕ຺ຖຕ຺ຕາ ‘‘ສກຕ຺ໂຖ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ສ຺ວາຍໍ ສທຕ຺ໂຖ ເມ ມຍາ ອນຸປ຺ປຕ຺ໂຕ ອຘິຄໂຕ. ເອເຕນ ຍຖາວຸຕ຺ຕໍ ມຫາຌາຍິຠາວໍ ສິຂາປຕ຺ຕໍ ກຕ຺ວາ ທສ຺ເສຕິ. ເສສໍ ວຸຕ຺ຕນຍເມວ.

ວຈ຺ຉໂຄຕ຺ຕຕ຺ເຖຣຄາຖາວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.