໗. ຕິສ຺ສເມຕ຺ເຕຍ຺ຍສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໘໒໑. ເມຖຸນມນຸຍຸຕ຺ຕສ຺ສາຕິ ຕິສ຺ສເມຕ຺ເຕຍ຺ຍສຸຕ຺ຕໍ. ກາ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ? ຠຄວຕິ ກິຣ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣນ຺ເຕ ຕິສ຺ສເມຕ຺ເຕຍ຺ຍາ ນາມ ທ຺ເວ ສຫາຍາ ສາວຕ຺ຖິໍ ອຄມໍສຸ. ເຕ ສາຍນ຺ຫສມຍໍ ມຫາຊນໍ ເຊຕວນາຠິມຸຂໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕໍ ທິສ຺ວາ ‘‘ກຸຫິໍ ຄຈ຺ຉຖາ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິໍສຸ. ຕໂຕ ເຕຫິ ‘‘ພຸທ຺ໂຘ ໂລເກ ອຸປ຺ປນ຺ໂນ, ພຫຸຊນຫິຕາຍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ, ຕໍ ໂສຕຸໍ ເຊຕວນໍ ຄຈ຺ຉາມາ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ‘‘ມຍມ຺ປິ ໂສສ຺ສາມາ’’ຕິ ອຄມໍສຸ. ເຕ ອວຎ຺ຌຘມ຺ມເທສກສ຺ສ ຠຄວໂຕ ຘມ຺ມເທສນໍ ສຸຕ຺ວາ ປຣິສນ຺ຕເຣ ນິສິນ຺ນາວ ຈິນ຺ເຕສຸໍ – ‘‘ນ ສກ຺ກາ ອຄາຣມຊ຺ເຌ ຐິເຕນາຍໍ ຘມ຺ໂມ ປຣິປູເຣຕຸ’’ນ຺ຕິ. ອຖ ປກ຺ກນ຺ເຕ ມຫາຊເນ ຠຄວນ຺ຕໍ ປພ຺ພຊ຺ຊໍ ຍາຈິໍສຸ. ຠຄວາ ‘‘ອິເມ ປພ຺ພາເຊຫີ’’ຕິ ອຎ຺ຎຕຣໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ອາຓາເປສິ. ໂສ ເຕ ປພ຺ພາເຊຕ຺ວາ ຕຈປຎ຺ຈກກມ຺ມຏ຺ຐານໍ ທຕ຺ວາ ອຣຎ຺ຎວາສໍ ຄນ຺ຕຸມາຣທ຺ໂຘ. ເມຕ຺ເຕຍ຺ໂຍ ຕິສ຺ສໍ ອາຫ – ‘‘ອາວຸໂສ, ອຸປຊ຺ຌາໂຍ ອຣຎ຺ຎໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ມຍມ຺ປິ ຄຈ຺ຉາມາ’’ຕິ. ຕິສ຺ໂສ ‘‘ອລໍ ອາວຸໂສ, ຠຄວໂຕ ທສ຺ສນໍ ຘມ຺ມສ຺ສວນຎ຺ຈ ອຫໍ ປິເຫມິ, ຄຈ຺ຉ ຕ຺ວ’’ນ຺ຕິ ວຕ຺ວາ ນ ອຄມາສິ. ເມຕ຺ເຕຍ຺ໂຍ ອຸປຊ຺ຌາເຍນ ສຫ ຄນ຺ຕ຺ວາ ອຣຎ຺ເຎ ສມຓຘມ຺ມໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ນ ຈິຣສ຺ເສວ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓິ ສທ຺ຘິໍ ອາຈຣິຍຸປຊ຺ຌາເຍຫິ. ຕິສ຺ສສ຺ສາປິ ເຊຏ຺ຐຠາຕາ ພ຺ຍາຘິນາ ກາລມກາສິ. ໂສ ຕໍ ສຸຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ຄາມໍ ອຄມາສິ, ຕຕ຺ຣ ນໍ ຎາຕກາ ປໂລເຠຕ຺ວາ ອຸປ຺ປພ຺ພາເຊສຸໍ. ເມຕ຺ເຕຍ຺ໂຍປິ ອາຈຣິຍຸປຊ຺ຌາເຍຫິ ສທ຺ຘິໍ ສາວຕ຺ຖິໍ ອາຄໂຕ. ອຖ ຠຄວາ ວຸຕ຺ຖວສ຺ໂສ ຊນປທຈາຣິກໍ ຈຣມາໂນ ອນຸປຸພ຺ເພນ ຕໍ ຄາມໍ ປາປຸຓິ. ຕຕ຺ຖ ເມຕ຺ເຕຍ຺ໂຍ ຠຄວນ຺ຕໍ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ‘‘ອິມສ຺ມິໍ, ຠນ຺ເຕ, ຄາເມ ມມ ຄິຫິສຫາໂຍ ອຕ຺ຖິ, ມຸຫຸຕ຺ຕໍ ຕາວ ອາຄເມຖ ອນຸກມ຺ປໍ ອຸປາທາຍາ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ຄາມໍ ປວິສິຕ຺ວາ ຕໍ ຠຄວໂຕ ສນ຺ຕິກໍ ອາເນຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ຐິໂຕ ຕສ຺ສຕ຺ຖາຍ ອາທິຄາຖາຍ ຠຄວນ຺ຕໍ ປຎ຺ຫໍ ປຸຈ຺ຉິ. ຕສ຺ສ ຠຄວາ ພ຺ຍາກໂຣນ຺ໂຕ ອວເສສຄາຖາໂຍ ອຠາສິ. ອຍມສ຺ສ ສຸຕ຺ຕສ຺ສ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ.

ຕຕ຺ຖ ເມຖຸນມນຸຍຸຕ຺ຕສ຺ສາຕິ ເມຖຸນຘມ຺ມສມາຍຸຕ຺ຕສ຺ສ. ອິຕີຕິ ເອວມາຫ. ອາຍສ຺ມາຕິ ປິຍວຈນເມຕໍ, ຕິສ຺ໂສຕິ ນາມໍ ຕສ຺ສ ເຖຣສ຺ສ. ໂສ ຫິ ຕິສ຺ໂສຕິ ນາເມນ. ເມຕ຺ເຕຍ຺ໂຍຕິ ໂຄຕ຺ຕໍ, ໂຄຕ຺ຕວເສເນວ ເຈສ ປາກໂຏ ອໂຫສິ. ຕສ຺ມາ ອຏ຺ຐຸປ຺ປຕ຺ຕິຍໍ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ຕິສ຺ສເມຕ຺ເຕຍ຺ຍາ ນາມ ທ຺ເວ ສຫາຍາ’’ຕິ. ວິຆາຕນ຺ຕິ ອຸປຆາຕໍ. ພ຺ຣູຫີຕິ ອາຈິກ຺ຂ. ມາຣິສາຕິ ປິຍວຈນເມຕໍ, ນິທຸກ຺ຂາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ສຸຕ຺ວານ ຕວ ສາສນນ຺ຕິ ຕວ ວຈນໍ ສຸຕ຺ວາ. ວິເວເກ ສິກ຺ຂິສ຺ສາມເສຕິ ສຫາຍໍ ອາຣພ຺ຠ ຘມ຺ມເທສນໍ ຍາຈນ຺ໂຕ ຠຓຕິ. ໂສ ປນ ສິກ຺ຂິຕສິກ຺ໂຂເຍວ.

໘໒໒. ມຸສ຺ສເຕ ວາປິ ສາສນນ຺ຕິ ປຣິຍຕ຺ຕິປຏິປຕ຺ຕິໂຕ ທຸວິຘມ຺ປິ ສາສນໍ ນສ຺ສຕິ. ວາປີຕິ ປທປູຣຓມຕ຺ຕໍ. ເອຕໍ ຕສ຺ມິໍ ອນາຣິຍນ຺ຕິ ຕສ຺ມິໍ ປຸຄ຺ຄເລ ເອຕໍ ອນຣິຍໍ, ຍທິທໍ ມິຈ຺ຉາປຏິປທາ.

໘໒໓. ເອໂກ ປຸພ຺ເພ ຈຣິຕ຺ວານາຕິ ປພ຺ພຊ຺ຊາສງ຺ຂາເຕນ ວາ ຄຓໂວສ຺ສຄ຺ຄຏ຺ເຐນ ວາ ປຸພ຺ເພ ເອໂກ ວິຫຣິຕ຺ວາ. ຍານໍ ຠນ຺ຕໍວ ຕໍ ໂລເກ, ຫີນມາຫຸ ປຸຖຸຊ຺ຊນນ຺ຕິ ຕໍ ວິພ຺ຠນ຺ຕກໍ ປຸຄ຺ຄລໍ ຍຖາ ຫຕ຺ຖິຍານາທິຍານໍ ອທນ຺ຕໍ ວິສມໍ ອາໂຣຫຕິ, ອາໂຣຫກມ຺ປິ ຠຎ຺ຊຕິ, ປປາເຕປິ ປປຕຕິ. ເອວໍ ກາຍທຸຈ຺ຈຣິຕາທິວິສມາໂຣຫເນນ ນຣກາທີສຸ, ອຕ຺ຖຠຎ຺ຊເນນ ຊາຕິປປາຕາທີສຸ ປປຕເນນ ຈ ຍານໍ ຠນ຺ຕໍວ ອາຫຸ ຫີນໍ ປຸຖຸຊ຺ຊນຎ຺ຈ ອາຫູຕິ.

໘໒໔-໕. ຍໂສ ກິຕ຺ຕິ ຈາຕິ ລາຠສກ຺ກາໂຣ ປສໍສາ ຈ. ປຸພ຺ເພຕິ ປພ຺ພຊິຕຠາເວ. ຫາຍເຕ ວາປິ ຕສ຺ສ ສາຕິ ຕສ຺ສ ວິພ຺ຠນ຺ຕກສ຺ສ ສໂຕ ໂສ ຈ ຍໂສ ສາ ຈ ກິຕ຺ຕິ ຫາຍຕິ. ເອຕມ຺ປິ ທິສ຺ວາຕິ ເອຕມ຺ປິ ປຸພ຺ເພ ຍສກິຕ຺ຕີນໍ ຠາວໍ ປຈ຺ຉາ ຈ ຫານິໍ ທິສ຺ວາ. ສິກ຺ເຂຖ ເມຖຸນໍ ວິປ຺ປຫາຕເວຕິ ຕິສ຺ໂສ ສິກ຺ຂາ ສິກ຺ເຂຖ. ກິໍ ກາຣຓໍ? ເມຖຸນໍ ວິປ຺ປຫາຕເວ, ເມຖຸນປ຺ປຫານຕ຺ຖາຍາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ໂຍ ຫິ ເມຖຸນໍ ນ ວິປ຺ປຊຫຕິ, ສງ຺ກປ຺ເປຫິ…ເປ… ຕຖາວິໂຘ. ຕຕ຺ຖ ປເຣໂຕຕິ ສມນ຺ນາຄໂຕ. ປເຣສໍ ນິຄ຺ໂຆສນ຺ຕິ ອຸປຊ຺ຌາຍາທີນໍ ນິນ຺ທາວຈນໍ. ມງ຺ກຸ ໂຫຕີຕິ ທຸມ຺ມໂນ ໂຫຕິ.

໘໒໖. ອິໂຕ ປຣາ ຄາຖາ ປາກຏສມ຺ພນ຺ຘາ ເອວ. ຕາສຸ ສຕ຺ຖານີຕິ ກາຍທຸຈ຺ຈຣິຕາທີນິ. ຕານິ ຫິ ອຕ຺ຕໂນ ປເຣສຎ຺ຈ ເຉທນຏ຺ເຐນ ‘‘ສຕ຺ຖານີ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ. ເຕສຸ ຈາຍໍ ວິເສສໂຕ ໂຈທິໂຕ ມຸສາວຈນສຕ຺ຖາເນວ ກໂຣຕິ – ‘‘ອິມິນາ ກາຣເຓນາຫໍ ວິພ຺ຠນ຺ໂຕ’’ຕິ ຠຓນ຺ໂຕ. ເຕເນວາຫ – ‘‘ເອສ ຂ຺ວສ຺ສ ມຫາເຄໂຘ, ໂມສວຊ຺ຊໍ ປຄາຫຕີ’’ຕິ. ຕຕ຺ຖ ເອສ ຂ຺ວສ຺ສາຕິ ເອສ ໂຂ ອສ຺ສ. ມຫາເຄໂຘຕິ ມຫາພນ຺ຘນໍ. ກຕໂມຕິ ເຈ? ຍທິທໍ ໂມສວຊ຺ຊໍ ປຄາຫຕິ, ສ຺ວາສ຺ສ ມຸສາວາທຊ຺ໂຌຄາໂຫ ມຫາເຄໂຘຕິ ເວທິຕພ຺ໂພ.

໘໒໗. ມນ຺ໂທວ ປຣິກິສ຺ສຕີຕິ ປາຓວຘາທີນິ ກໂຣນ຺ໂຕ ຕໂຕນິທານຎ຺ຈ ທຸກ຺ຂມນຸໂຠນ຺ໂຕ ໂຠຄປຣິເຍສນຣກ຺ຂນານິ ຈ ກໂຣນ຺ໂຕ ໂມມູໂຫ ວິຍ ປຣິກິລິສ຺ສຕິ.

໘໒໘-໙. ‘‘ເອຕມາທີນວໍ ຎຕ຺ວາ, ມຸນິ ປຸພ຺ພາປເຣ ອິຘາ’’ຕິ ເອຕໍ ‘‘ຍໂສ ກິຕ຺ຕິ ຈ ຍາ ປຸພ຺ເພ, ຫາຍເຕວາປິ ຕສ຺ສ ສາ’’ຕິ ອິໂຕ ປຠຸຕິ ວຸຕ຺ເຕ ປຸພ຺ພາປເຣ ອິຘ ອິມສ຺ມິໍ ສາສເນ ປຸພ຺ພໂຕ ອປເຣ ສມຓຠາວໂຕ ວິພ຺ຠນ຺ຕກຠາເວ ອາທີນວໍ ມຸນິ ຎຕ຺ວາ. ເອຕທຣິຍານມຸຕ຺ຕມນ຺ຕິ ຍທິທໍ ວິເວກຈຣິຍາ, ເອຕໍ ພຸທ຺ຘາທີນໍ ອຣິຍານໍ ອຸຕ຺ຕມໍ, ຕສ຺ມາ ວິເວກຎ຺ເຎວ ສິກ຺ເຂຖາຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ນ ເຕນ ເສຏ຺ໂຐ ມຎ຺ເຎຖາຕິ ເຕນ ຈ ວິເວເກນ ນ ອຕ຺ຕານໍ ‘‘ເສຏ຺ໂຐ ອຫ’’ນ຺ຕິ ມຎ຺ເຎຍ຺ຍ, ເຕນ ຖທ຺ໂຘ ນ ຠເວຍ຺ຍາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ.

໘໓໐. ຣິຕ຺ຕສ຺ສາຕິ ວິວິຕ຺ຕສ຺ສ ກາຍທຸຈ຺ຈຣິຕາທີຫິ ວິຣຫິຕສ຺ສ. ໂອຆຕິຓ຺ຓສ຺ສ ປິຫຍນ຺ຕິ, ກາເມສຸ ຄຘິຕາ ປຊາຕິ ວຕ຺ຖຸກາເມສຸ ລຄ຺ຄາ ສຕ຺ຕາ ຕສ຺ສ ຈຕຸໂຣຆຕິຓ຺ຓສ຺ສ ປິຫຍນ຺ຕິ ອິຓາຍິກາ ວິຍ ອາຓຓ຺ຍສ຺ສາຕິ ອຣຫຕ຺ຕນິກູເຏນ ເທສນໍ ນິຏ຺ຐາເປສິ. ເທສນາປຣິໂຍສາເນ ຕິສ຺ໂສ ໂສຕາປຕ຺ຕິຜລໍ ປຕ຺ວາ ປຈ຺ຉາ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ອຣຫຕ຺ຕໍ ສຈ຺ຉາກາສີຕິ.

ປຣມຕ຺ຖໂຊຕິກາຍ ຂຸທ຺ທກ-ອຏ຺ຐກຖາຍ

ສຸຕ຺ຕນິປາຕ-ອຏ຺ຐກຖາຍ ຕິສ຺ສເມຕ຺ເຕຍ຺ຍສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.