໑. ກາມສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

໗໗໓. ກາມໍ ກາມຍມານສ຺ສາຕິ ກາມສຸຕ຺ຕໍ. ກາ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ? ຠຄວຕິ ກິຣ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣນ຺ເຕ ອຎ຺ຎຕໂຣ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ສາວຕ຺ຖິຍາ ເຊຕວນສ຺ສ ຈ ອນ຺ຕເຣ ອຈິຣວຕີນທີຕີເຣ ‘‘ຍວໍ ວປິສ຺ສາມີ’’ຕິ ເຂຕ຺ຕໍ ກສຕິ. ຠຄວາ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆປຣິວຸໂຕ ປິຓ຺ຑາຍ ປວິສນ຺ໂຕ ຕໍ ທິສ຺ວາ ອາວຊ຺ເຊນ຺ໂຕ ອທ຺ທສ – ‘‘ອສ຺ສ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ຍວາ ວິນສ຺ສິສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ, ປຸນ ອຸປນິສ຺ສຍສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ອາວຊ຺ເຊນ຺ໂຕ ຈສ຺ສ ໂສຕາປຕ຺ຕິຜລສ຺ສ ອຸປນິສ຺ສຍໍ ອທ຺ທສ. ‘‘ກທາ ປາປຸເຓຍ຺ຍາ’’ຕິ ອາວຊ຺ເຊນ຺ໂຕ ‘‘ສສ຺ເສ ວິນຏ຺ເຐ ໂສກາຠິຠູໂຕ ຘມ຺ມເທສນໍ ສຸຕ຺ວາ’’ຕິ ອທ຺ທສ. ຕໂຕ ຈິນ຺ເຕສິ – ‘‘ສຈາຫໍ ຕທາ ເອວ ພ຺ຣາຫ຺ມຓໍ ອຸປສງ຺ກມິສ຺ສາມິ, ນ ເມ ໂອວາທໍ ໂສຕພ຺ພໍ ມຎ຺ຎິສ຺ສຕິ. ນານາຣຸຈິກາ ຫິ ພ຺ຣາຫ຺ມຓາ, ຫນ຺ທ, ນໍ ອິໂຕ ປຠຸຕິເຍວ ສງ຺ຄຓ຺ຫາມິ, ເອວໍ ມຍິ ມຸທຸຈິຕ຺ໂຕ ຫຸຕ຺ວາ ຕທາ ໂອວາທໍ ໂສສ຺ສຕີ’’ຕິ ພ຺ຣາຫ຺ມຓໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອາຫ – ‘‘ກິໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ກໂຣສີ’’ຕິ. ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ‘‘ເອວໍ ອຸຈ຺ຈາກຸລີໂນ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ ມຍາ ສທ຺ຘິໍ ປຏິສນ຺ຖາຣໍ ກໂຣຕີ’’ຕິ ຕາວຕເກເນວ ຠຄວຕິ ປສນ຺ນຈິຕ຺ໂຕ ຫຸຕ຺ວາ ‘‘ເຂຕ຺ຕໍ, ໂຠ ໂຄຕມ, ກສາມິ ຍວໍ ວປິສ຺ສາມີ’’ຕິ ອາຫ. ອຖ ສາຣິປຸຕ຺ຕຕ຺ເຖໂຣ ຈິນ຺ເຕສິ – ‘‘ຠຄວາ ພ຺ຣາຫ຺ມເຓນ ສທ຺ຘິໍ ປຏິສນ຺ຖາຣໍ ອກາສິ, ນ ຈ ອເຫຕຸ ອປ຺ປຈ຺ຈຍາ ຕຖາຄຕາ ເອວໍ ກໂຣນ຺ຕິ, ຫນ຺ທາຫມ຺ປິ ເຕນ ສທ຺ຘິໍ ປຏິສນ຺ຖາຣໍ ກໂຣມີ’’ຕິ ພ຺ຣາຫ຺ມຓໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຕເຖວ ປຏິສນ຺ຖາຣມກາສິ. ເອວໍ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລານຕ຺ເຖໂຣ ເສສາ ຈ ອສີຕິ ມຫາສາວກາ. ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ອຕີວ ອຕ຺ຕມໂນ ອໂຫສິ.

ອຖ ຠຄວາ ສມ຺ປຊ຺ຊມາເນປິ ສສ຺ເສ ເອກທິວສໍ ກຕຠຕ຺ຕກິຈ຺ໂຈ ສາວຕ຺ຖິໂຕ ເຊຕວນໍ ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ມຄ຺ຄາ ໂອກ຺ກມ຺ມ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ສນ຺ຕິກໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ອາຫ – ‘‘ສຸນ຺ທຣໍ ເຕ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ຍວກ຺ເຂຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ. ‘‘ເອວໍ, ໂຠ ໂຄຕມ, ສຸນ຺ທຣໍ, ສເຈ ສມ຺ປຊ຺ຊິສ຺ສຕິ, ຕຸມ຺ຫາກມ຺ປິ ສໍວິຠາຄໍ ກຣິສ຺ສາມີ’’ຕິ. ອຖສ຺ສ ຈຕຸມາສຈ຺ຈເຍນ ຍວາ ນິປ຺ຜຊ຺ຊິໍສຸ. ຕສ຺ສ ‘‘ອຊ຺ຊ ວາ ສ຺ເວ ວາ ລາຍິສ຺ສາມີ’’ຕິ ອຸສ຺ສຸກ຺ກໍ ກຸຣຸມານສ຺ເສວ ມຫາເມໂຆ ອຸຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ສພ຺ພຣຕ຺ຕິໍ ວສ຺ສິ. ອຈິຣວຕີ ນທີ ປູຣາ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ສພ຺ພໍ ຍວໍ ວຫິ. ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ສພ຺ພຣຕ຺ຕິໍ ອນຕ຺ຕມໂນ ຫຸຕ຺ວາ ປຠາເຕ ນທີຕີຣໍ ຄໂຕ ສພ຺ພໍ ສສ຺ສວິປຕ຺ຕິໍ ທິສ຺ວາ ‘‘ວິນຏ຺ໂຐມ຺ຫິ, ກຖໍ ທານິ ຊີວິສ຺ສາມີ’’ຕິ ພລວໂສກໍ ອຸປ຺ປາເທສິ. ຠຄວາປິ ຕເມວ ຣຕ຺ຕິໍ ປຈ຺ຈູສສມເຍ ພຸທ຺ຘຈກ຺ຂຸນາ ໂລກໍ ໂວໂລເກນ຺ໂຕ ‘‘ອຊ຺ຊ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ຘມ຺ມເທສນາກາໂລ’’ຕິ ຎຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂາຈາຣວຕ຺ເຕນ ສາວຕ຺ຖິໍ ປວິສິຕ຺ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ຆຣທ຺ວາເຣ ອຏ຺ຐາສິ. ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ຠຄວນ຺ຕໍ ທິສ຺ວາ ‘‘ໂສກາຠິຠູຕໍ ມໍ ອສ຺ສາເສຕຸກາໂມ ສມໂຓ ໂຄຕໂມ ອາຄໂຕ’’ຕິ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ອາສນໍ ປຎ຺ຎາເປຕ຺ວາ ປຕ຺ຕໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ນິສີທາເປສິ. ຠຄວາ ຊານນ຺ໂຕວ ພ຺ຣາຫ຺ມຓໍ ປຸຈ຺ຉິ – ‘‘ກິໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓ ປທຸຏ຺ຐຈິຕ຺ໂຕ ວິຫາສີ’’ຕິ? ອາມ, ໂຠ ໂຄຕມ, ສພ຺ພໍ ເມ ຍວກ຺ເຂຕ຺ຕໍ ອຸທເກນ ວູຬ຺ຫນ຺ຕິ. ອຖ ຠຄວາ ‘‘ນ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ວິປນ຺ເນ ໂທມນສ຺ສໍ, ສມ຺ປນ຺ເນ ຈ ໂສມນສ຺ສໍ ກາຕພ຺ພໍ. ກາມາ ຫິ ນາມ ສມ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິປິ ວິປຊ຺ຊນ຺ຕິປີ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ສປ຺ປາຍໍ ຎຕ຺ວາ ຘມ຺ມເທສນາວເສນ ອິມໍ ສຸຕ຺ຕມຠາສິ. ຕຕ຺ຖ ສງ຺ເຂປໂຕ ປທຕ຺ຖສມ຺ພນ຺ຘມຕ຺ຕເມວ ວຓ຺ຓຍິສ຺ສາມ, ວິຕ຺ຖາໂຣ ປນ ນິທ຺ເທເສ (ມຫານິ. ໑) ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ໂພ. ຍຖາ ຈ ອິມສ຺ມິໍ ສຸຕ຺ເຕ, ເອວໍ ອິໂຕ ປຣໍ ສພ຺ພສຸຕ຺ເຕສຸ.

ຕຕ຺ຖ ກາມນ຺ຕິ ມນາປິຍຣູປາທິເຕຠູມກຘມ຺ມສງ຺ຂາຕໍ ວຕ຺ຖຸກາມໍ, ກາມຍມານສ຺ສາຕິ ອິຈ຺ຉມານສ຺ສ. ຕສ຺ສ ເຈ ຕໍ ສມິຊ຺ຌຕີຕິ ຕສ຺ສ ກາມຍມານສ຺ສ ສຕ຺ຕສ຺ສ ຕໍ ກາມສງ຺ຂາຕໍ ວຕ຺ຖຸ ສມິຊ຺ຌຕິ ເຈ, ສເຈ ໂສ ຕໍ ລຠຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ອທ຺ຘາ ປີຕິມໂນ ໂຫຕີຕິ ເອກໍສໍ ຕຸຏ຺ຐຈິຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ. ລທ຺ຘາຕິ ລຠິຕ຺ວາ. ມຈ຺ໂຈຕິ ສຕ຺ໂຕ. ຍທິຈ຺ຉຕີຕິ ຍໍ ອິຈ຺ຉຕິ.

໗໗໔. ຕສ຺ສ ເຈ ກາມຍານສ຺ສາຕິ ຕສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ກາເມ ອິຈ຺ຉມານສ຺ສ, ກາເມນ ວາ ຍາຍມານສ຺ສ. ຉນ຺ທຊາຕສ຺ສາຕິ ຊາຕຕຓ຺ຫສ຺ສ. ຊນ຺ຕຸໂນຕິ ສຕ຺ຕສ຺ສ. ເຕ ກາມາ ປຣິຫາຍນ຺ຕີຕິ ເຕ ກາມາ ປຣິຫາຍນ຺ຕິ ເຈ. ສລ຺ລວິທ຺ໂຘວ ຣຸປ຺ປຕີຕິ ອຖ ອໂຍມຍາທິນາ ສລ຺ເລນ ວິທ຺ໂຘ ວິຍ ປີຬີຍຕິ.

໗໗໕. ຕຕິຍຄາຖາຍ ສງ຺ເຂປຕ຺ໂຖ – ໂຍ ປນ ອິເມ ກາເມ ຕຕ຺ຖ ຉນ຺ທຣາຄວິກ຺ຂມ຺ຠເນນ ວາ ສມຸຈ຺ເຉເທນ ວາ ອຕ຺ຕໂນ ປາເທນ ສປ຺ປສ຺ສ ສິຣໍ ອິວ ປຣິວຊ຺ເຊຕິ. ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ສພ຺ພໍ ໂລກໍ ວິສຣິຕ຺ວາ ຐິຕຕ຺ຕາ ໂລເກ ວິສຕ຺ຕິກາສງ຺ຂາຕໍ ຕຓ຺ຫໍ ສໂຕ ຫຸຕ຺ວາ ສມຕິວຕ຺ຕຕີຕິ.

໗໗໖-໘. ຕໂຕ ປຣາສໍ ຕິສ຺ສນ຺ນໍ ຄາຖານໍ ອຍໍ ສງ຺ເຂປຕ຺ໂຖ – ໂຍ ເອຕໍ ສາລິກ຺ເຂຕ຺ຕາທິໍ ເຂຕ຺ຕໍ ວາ ຆຣວຕ຺ຖາທິໍ ວຕ຺ຖຸໍ ວາ ກຫາປຓສງ຺ຂາຕໍ ຫິຣຎ຺ຎໍ ວາ ໂຄອສ຺ສເຠທໍ ຄວາສ຺ສໍ ວາ ອິຕ຺ຖິສຎ຺ຎິກາ ຖິໂຍ ວາ ຎາຕິພນ຺ຘວາທີ ພນ຺ຘູ ວາ ອຎ຺ເຎ ວາ ມນາປິຍຣູປາທີ ປຸຖຸ ກາເມ ອນຸຄິຊ຺ຌຕິ, ຕໍ ປຸຄ຺ຄລໍ ອພລສງ຺ຂາຕາ ກິເລສາ ພລີຍນ຺ຕິ ສຫນ຺ຕິ ມທ຺ທນ຺ຕິ, ສທ຺ຘາພລາທິວິຣເຫນ ວາ ອພລໍ ຕໍ ປຸຄ຺ຄລໍ ອພລາ ກິເລສາ ພລີຍນ຺ຕິ, ອພລຕ຺ຕາ ພລີຍນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຖ ຕໍ ກາມຄິທ຺ຘໍ ກາເມ ຣກ຺ຂນ຺ຕໍ ປຣິເຍສນ຺ຕຎ຺ຈ ສີຫາທໂຍ ຈ ປາກຏປຣິສ຺ສຍາ ກາຍທຸຈ຺ຈຣິຕາທໂຍ ຈ ອປາກຏປຣິສ຺ສຍາ ມທ຺ທນ຺ຕິ, ຕໂຕ ອປາກຏປຣິສ຺ສເຍຫິ ອຠິຠູຕໍ ຕໍ ປຸຄ຺ຄລໍ ຊາຕິອາທິທຸກ຺ຂໍ ຠິນ຺ນໍ ນາວໍ ອຸທກໍ ວິຍ ອນ຺ເວຕິ. ຕສ຺ມາ ກາຍຄຕາສຕິອາທິຠາວນາຍ ຊນ຺ຕຸ ສທາ ສໂຕ ຫຸຕ຺ວາ ວິກ຺ຂມ຺ຠນສມຸຈ຺ເຉທວເສນ ຣູປາທີສຸ ວຕ຺ຖຸກາເມສຸ ສພ຺ພປ຺ປກາຣມ຺ປິ ກິເລສກາມໍ ປຣິວຊ຺ເຊນ຺ໂຕ ກາມານິ ປຣິວຊ຺ຊເຍ. ເອວໍ ເຕ ກາເມ ປຫາຍ ຕປ຺ປຫານກຣມຄ຺ເຄເນວ ຈຕຸພ຺ພິຘມ຺ປິ ຕເຣ ໂອຆໍ ຕເຣຍ຺ຍ ຕຣິຕຸໍ ສກ຺ກຸເຓຍ຺ຍ. ຕໂຕ ຍຖາ ປຸຣິໂສ ອຸທກຄຣຸກໍ ນາວໍ ສິຎ຺ຈິຕ຺ວາ ລຫຸກາຍ ນາວາຍ ອປ຺ປກສິເຣເນວ ປາຣຄູ ຠເວຍ຺ຍ, ປາຣໍ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ, ເອວເມວ ອຕ຺ຕຠາວນາວໍ ກິເລສູທກຄຣຸກໍ ສິຎ຺ຈິຕ຺ວາ ລຫຸເກນ ອຕ຺ຕຠາເວນ ປາຣຄູ ຠເວຍ຺ຍ, ສພ຺ພຘມ຺ມປາຣໍ ນິພ຺ພານໍ ຄໂຕ ຠເວຍ຺ຍ, ອຣຫຕ຺ຕປ຺ປຕ຺ຕິຍາ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ ຈ, ອນຸປາທິເສສາຍ ນິພ຺ພານຘາຕຸຍາ ປຣິນິພ຺ພາຕີຕິ ອຣຫຕ຺ຕນິກູເຏນ ເທສນໍ ນິຏ຺ຐາເປສິ. ເທສນາປຣິໂຍສາເນ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ຈ ພ຺ຣາຫ຺ມຓີ ຈ ໂສຕາປຕ຺ຕິຜເລ ປຕິຏ຺ຐຫິໍສູຕິ.

ປຣມຕ຺ຖໂຊຕິກາຍ ຂຸທ຺ທກ-ອຏ຺ຐກຖາຍ

ສຸຕ຺ຕນິປາຕ-ອຏ຺ຐກຖາຍ ກາມສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.