໕. ກຸມາຣເປຕວຕ຺ຖຸວຓ຺ຓນາ

ອຈ຺ເຉຣຣູປໍ ສຸຄຕສ຺ສ ຎາຓນ຺ຕິ ອິທໍ ກຸມາຣເປຕວຕ຺ຖຸ. ຕສ຺ສ ກາ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ? ສາວຕ຺ຖິຍໍ ກິຣ ພຫູ ອຸປາສກາ ຘມ຺ມຄຓາ ຫຸຕ຺ວາ ນຄເຣ ມຫນ຺ຕໍ ມຓ຺ຑປໍ ກາເຣຕ຺ວາ ຕໍ ນານາວຓ຺ເຓຫິ ວຕ຺ເຖຫິ ອລງ຺ກຣິຕ຺ວາ ກາລສ຺ເສວ ສຕ຺ຖາຣໍ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆຎ຺ຈ ນິມນ຺ເຕຕ຺ວາ ມຫາຣຫວຣປຈ຺ຈຕ຺ຖຣຓຕ຺ຖເຕສຸ ອາສເນສຸ ພຸທ຺ຘປ຺ປມຸຂໍ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆໍ ນິສີທາເປຕ຺ວາ ຄນ຺ຘປຸປ຺ຜາທີຫິ ປູເຊຕ຺ວາ ມຫາທານໍ ປວຕ຺ເຕນ຺ຕິ. ຕໍ ທິສ຺ວາ ອຎ຺ຎຕໂຣ ມຈ຺ເຉຣມລປຣິຍຸຏ຺ຐິຕຈິຕ຺ໂຕ ປຸຣິໂສ ຕໍ ສກ຺ກາຣໍ ອສຫມາໂນ ເອວມາຫ – ‘‘ວຣເມຕໍ ສພ຺ພໍ ສງ຺ກາຣກູເຏ ຉຑ຺ຑິຕໍ, ນ ຕ຺ເວວ ອິເມສໍ ມຸຓ຺ຑການໍ ທິນ຺ນ’’ນ຺ຕິ. ຕໍ ສຸຕ຺ວາ ອຸປາສກາ ສໍວິຄ຺ຄມານສາ ‘‘ຠາຣິຍໍ ວຕ ອິມິນາ ປຸຣິເສນ ປາປໍ ປສຸຕໍ, ເຍນ ເອວໍ ພຸທ຺ຘປ຺ປມຸເຂ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ເຆ ອປຣທ຺ຘ’’ນ຺ຕິ ຕມຕ຺ຖໍ ຕສ຺ສ ມາຕຸຍາ ອາໂຣເຈຕ຺ວາ ‘‘ຄຈ຺ຉ, ຕ຺ວໍ ສສາວກສງ຺ຆໍ ຠຄວນ຺ຕໍ ຂມາເປຫີ’’ຕິ ອາຫໍສຸ. ສາ ‘‘ສາຘູ’’ຕິ ປຏິສ຺ສຸຓິຕ຺ວາ ປຸຕ຺ຕໍ ສນ຺ຕຊ຺ເຊນ຺ຕີ ສຎ຺ຎາເປຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆຎ຺ຈ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ປຸຕ຺ເຕນ ກຕອຈ຺ຈຍໍ ເທເສນ຺ຕີ ຂມາເປຕ຺ວາ ຠຄວໂຕ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆສ຺ສ ຈ ສຕ຺ຕາຫໍ ຍາຄຸທາເນນ ປູຊໍ ອກາສິ. ຕສ຺ສາ ປຸຕ຺ໂຕ ນຈິຣສ຺ເສວ ກາລໍ ກຕ຺ວາ ກິລິຏ຺ຐກມ຺ມູປຊີວິນິຍາ ຄຓິກາຍ ກຸຈ຺ຉິຍໍ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ. ສາ ຈ ນໍ ຊາຕມຕ຺ຕໍເຍວ ‘‘ທາຣໂກ’’ຕິ ຎຕ຺ວາ ສຸສາເນ ຉຑ຺ຑາເປສິ. ໂສ ຕຕ຺ຖ ອຕ຺ຕໂນ ປຸຎ຺ຎພເລເນວ ຄຫິຕາຣກ຺ໂຂ ເກນຈິ ອນຸປທ຺ທຸໂຕ ມາຕຸ-ອງ຺ເກ ວິຍ ສຸຂໍ ສຸປິ. ເທວຕາ ຕສ຺ສ ອາຣກ຺ຂໍ ຄຓ຺ຫິໍສູຕິ ຈ ວທນ຺ຕິ.

ອຖ ຠຄວາ ປຈ຺ຈູສສມເຍ ມຫາກຣຸຓາສມາປຕ຺ຕິໂຕ ວຸຏ຺ຐາຍ ພຸທ຺ຘຈກ຺ຂຸນາ ໂລກໍ ໂວໂລເກນ຺ໂຕ ຕໍ ທາຣກໍ ສິວຖິກາຍ ຉຑ຺ຑິຕໍ ທິສ຺ວາ ສູຣິຍຸຄ຺ຄມນເວລາຍ ສິວຖິກໍ ອຄມາສິ. ‘‘ສຕ຺ຖາ ອິຘາຄໂຕ, ກາຣເຓເນຕ຺ຖ ຠວິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ມຫາຊໂນ ສນ຺ນິປຕິ. ຠຄວາ ສນ຺ນິປຕິຕປຣິສາຍ ‘‘ນາຍໍ ທາຣໂກ ໂອຎ຺ຎາຕພ຺ໂພ, ຍທິປິ ອິທານິ ສຸສາເນ ຉຑ຺ຑິໂຕ ອນາໂຖ ຐິໂຕ, ອາຍຕິໍ ປນ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ອຠິສມ຺ປຣາຍຎ຺ຈ ອຸຬາຣສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ປຏິລຠິສ຺ສຕີ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ເຕຫິ ມນຸສ຺ເສຫິ ‘‘ກິໍ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ອິມິນາ ປຸຣິມຊາຕິຍໍ ກຕໍ ກມ຺ມ’’ນ຺ຕິ ປຸຏ຺ໂຐ –

‘‘ພຸທ຺ຘປມຸຂສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆສ຺ສ, ປູຊໍ ອກາສິ ຊນຕາ ອຸຬາຣໍ;

ຕຕ຺ຣສ຺ສ ຈິຕ຺ຕສ຺ສຫຸ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕໍ, ວາຈໍ ອຠາສິ ຜຣຸສໍ ອສພ຺ຠ’’ນ຺ຕິ. –

ອາທິນາ ນເຍນ ທາຣເກນ ກຕກມ຺ມໍ ອາຍຕິໍ ປຕ຺ຕພ຺ພໍ ສມ຺ປຕ຺ຕິຎ຺ຈ ປກາເສຕ຺ວາ ສນ຺ນິປຕິຕາຍ ປຣິສາຍ ອຊ຺ຌາສຍານຸຣູປໍ ຘມ຺ມໍ ກເຖຕ຺ວາ ອຸປຣິ ສາມຸກ຺ກໍສິກໍ ຘມ຺ມເທສນໍ ອກາສິ. ສຈ຺ຈປຣິໂຍສາເນ ຈຕຸຣາສີຕິຍາ ປາຓສຫສ຺ສານໍ ຘມ຺ມາຠິສມໂຍ ອໂຫສິ, ຕຎ຺ຈ ທາຣກໍ ອສີຕິໂກຏິວິຠໂວ ເອໂກ ກຸຏຸມ຺ພິໂກ ຠຄວໂຕ ສມ຺ມຸຂາວ ‘‘ມຍ຺ຫໍ ປຸຕ຺ໂຕ’’ຕິ ອຄ຺ຄເຫສິ. ຠຄວາ ‘‘ເອຕ຺ຕເກນ ອຍໍ ທາຣໂກ ຣກ຺ຂິໂຕ, ມຫາຊນສ຺ສ ຈ ອນຸຄ຺ຄໂຫ ກໂຕ’’ຕິ ວິຫາຣໍ ອຄມາສິ.

ໂສ ອປເຣນ ສມເຍນ ຕສ຺ມິໍ ກຸຏຸມ຺ພິເກ ກາລກເຕ ເຕນ ນິຍ຺ຍາທິຕໍ ຘນໍ ປຏິປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ກຸຏຸມ຺ພໍ ສຓ຺ຐເປນ຺ໂຕ ຕສ຺ມິໍ ນຄເຣເຍວ ມຫາວິຠໂວ ຄຫປຕິ ຫຸຕ຺ວາ ທານາທິນິຣໂຕ ອໂຫສິ. ອເຖກທິວສໍ ຠິກ຺ຂູ ຘມ຺ມສຠາຍໍ ກຖໍ ສມຸຏ຺ຐາເປສຸໍ – ‘‘ອໂຫ ນູນ ສຕ຺ຖາ ສຕ຺ເຕສຸ ອນຸກມ຺ປໂກ, ໂສປິ ນາມ ທາຣໂກ ຕທາ ອນາໂຖ ຐິໂຕ ເອຕຣຫິ ມຫຕິໍ ສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ປຈ຺ຈນຸຠວຕິ, ອຸຬາຣານິ ຈ ປຸຎ຺ຎານິ ກໂຣຕີ’’ຕິ. ຕໍ ສຸຕ຺ວາ ສຕ຺ຖາ ‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕສ຺ສ ເອຕ຺ຕກາວ ສມ຺ປຕ຺ຕິ, ອຖ ໂຂ ອາຍຸປຣິໂຍສາເນ ຕາວຕິໍສຠວເນ ສກ຺ກສ຺ສ ເທວຣຎ຺ໂຎ ປຸຕ຺ໂຕ ຫຸຕ຺ວາ ນິພ຺ພຕ຺ຕິສ຺ສຕິ, ມຫຕິໍ ທິພ຺ພສມ຺ປຕ຺ຕິຎ຺ຈ ປຏິລຠິສ຺ສຕີ’’ຕິ ພ຺ຍາກາສິ. ຕໍ ສຸຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູ ຈ ມຫາຊໂນ ຈ ‘‘ອິທໍ ກິຣ ກາຣຓໍ ທິສ຺ວາ ທີຆທສ຺ສີ ຠຄວາ ຊາຕມຕ຺ຕສ຺ເສວສ຺ສ ອາມກສຸສາເນ ຉຑ຺ຑິຕສ຺ສ ຕຕ຺ຖ ຄນ຺ຕ຺ວາ ສງ຺ຄຫໍ ອກາສີ’’ຕິ ສຕ຺ຖຸ ຎາຓວິເສສໍ ໂຖເມຕ຺ວາ ຕສ຺ມິໍ ອຕ຺ຕຠາເວ ຕສ຺ສ ປວຕ຺ຕິໍ ກເຖສຸໍ. ຕມຕ຺ຖໍ ທີເປນ຺ຕາ ສງ຺ຄີຕິກາຣາ –

໔໕໓. ‘‘ອຈ຺ເຉຣຣູປໍ ສຸຄຕສ຺ສ ຎາຓໍ, ສຕ຺ຖາ ຍຖາ ປຸຄ຺ຄລໍ ພ຺ຍາກາສິ;

ອຸສ຺ສນ຺ນປຸຎ຺ຎາປິ ຠວນ຺ຕິ ເຫເກ, ປຣິຕ຺ຕປຸຎ຺ຎາປິ ຠວນ຺ຕິ ເຫເກ.

໔໕໔. ‘‘ອຍໍ ກຸມາໂຣ ສີວຖິກາຍ ຉຑ຺ຑິໂຕ, ອງ຺ຄຸຏ຺ຐສ຺ເນເຫນ ຍາເປຕິ ຣຕ຺ຕິໍ;

ນ ຍກ຺ຂຠູຕາ ນ ສຣີສປາ ວາ, ວິເຫຐເຍຍ຺ຍຸໍ ກຕປຸຎ຺ຎໍ ກຸມາຣໍ.

໔໕໕. ‘‘ສຸນຂາປິມສ຺ສ ປລິຫິໍສຸ ປາເທ, ຘງ຺ກາ ສິງ຺ຄາລາ ປຣິວຕ຺ຕຍນ຺ຕິ;

ຄພ຺ຠາສຍໍ ປກ຺ຂິຄຓາ ຫຣນ຺ຕິ, ກາກາ ປນ ອກ຺ຂິມລໍ ຫຣນ຺ຕິ.

໔໕໖. ‘‘ນຍິມສ຺ສ ຣກ຺ຂໍ ວິທຫິໍສຸ ເກຈິ, ນ ໂອສຘໍ ສາສປຘູປນໍ ວາ;

ນກ຺ຂຕ຺ຕໂຍຄມ຺ປິ ນ ອຄ຺ຄເຫສຸໍ, ນ ສພ຺ພຘຎ຺ຎານິປິ ອາກິຣິໍສຸ.

໔໕໗. ‘‘ເອຕາທິສໍ ອຸຕ຺ຕມກິຈ຺ຉປຕ຺ຕໍ, ຣຕ຺ຕາຠຕໍ ສີວຖິກາຍ ຉຑ຺ຑິຕໍ;

ໂນນີຕປິຓ຺ຑໍວ ປເວຘມານໍ, ສສໍສຍໍ ຊີວິຕສາວເສສໍ.

໔໕໘. ‘‘ຕມທ຺ທສາ ເທວມນຸສ຺ສປູຊິໂຕ, ທິສ຺ວາ ຈ ຕໍ ພ຺ຍາກຣິ ຠູຣິປຎ຺ໂຎ;

‘ອຍໍ ກຸມາໂຣ ນຄຣສ຺ສິມສ຺ສ, ອຄ຺ຄກຸລິໂກ ຠວິສ຺ສຕິ ໂຠຄໂຕ ຈ’.

໔໕໙. ‘‘ກິສ຺ສ ວຕໍ ກິໍ ປນ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ, ກິສ຺ສ ສຸຈິຓ຺ຓສ຺ສ ອຍໍ ວິປາໂກ;

ເອຕາທິສໍ ພ຺ຍສນໍ ປາປຸຓິຕ຺ວາ, ຕໍ ຕາທິສໍ ປຈ຺ຈນຸໂຠສ຺ສຕິທ຺ຘິ’’ນ຺ຕິ. –

ຉ ຄາຖາ ອໂວຈຸໍ.

໔໕໓. ຕຕ຺ຖ ອຈ຺ເຉຣຣູປນ຺ຕິ ອຈ຺ຉຣິຍສຠາວໍ. ສຸຄຕສ຺ສ ຎາຓນ຺ຕິ ອຎ຺ເຎຫິ ອສາຘາຣຓໍ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘສ຺ສ ຎາຓໍ, ອາສຍານຸສຍຎາຓາທິສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎ຺ຎາຓເມວ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຍິທໍ ອຎ຺ເຎສໍ ອວິສຍຠູຕໍ ກຖໍ ຎາຓນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ສຕ຺ຖາ ຍຖາ ປຸຄ຺ຄລໍ ພ຺ຍາກາສີ’’ຕິ. ເຕນ ສຕ຺ຖຸ ເທສນາຍ ເອວ ຎາຓສ຺ສ ອຈ຺ຉຣິຍຠາໂວ ວິຎ຺ຎາຍຕີຕິ ທສ຺ເສຕິ.

ອິທານິ ພ຺ຍາກຣຓໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ອຸສ຺ສນ຺ນປຸຎ຺ຎາປິ ຠວນ຺ຕິ ເຫເກ, ປຣິຕ຺ຕປຸຎ຺ຎາປິ ຠວນ຺ຕິ ເຫເກ’’ຕິ ອາຫ. ຕສ຺ສຕ຺ໂຖ – ອຸສ຺ສນ຺ນກຸສລຘມ຺ມາປິ ອິເຘກຈ຺ເຈ ປຸຄ຺ຄລາ ລທ຺ຘປຈ຺ຈຍສ຺ສ ອປຸຎ຺ຎສ຺ສ ວເສນ ຊາຕິອາທິນາ ນິຫີນາ ຠວນ຺ຕິ, ປຣິຕ຺ຕປຸຎ຺ຎາປິ ອປ຺ປຕຣປຸຎ຺ຎຘມ຺ມາປິ ເອເກ ສຕ຺ຕາ ເຂຕ຺ຕສມ຺ປຕ຺ຕິອາທິນາ ຕສ຺ສ ປຸຎ຺ຎສ຺ສ ມຫາຊຸຕິກຕາຍ ອຸຬາຣາ ຠວນ຺ຕີຕິ.

໔໕໔. ສີວຖິກາຍາຕິ ສຸສາເນ. ອງ຺ຄຸຏ຺ຐສ຺ເນເຫນາຕິ ອງ຺ຄຸຏ຺ຐໂຕ ປວຕ຺ຕສ຺ເນເຫນ, ເທວຕາຍ ອງ຺ຄຸຏ຺ຐໂຕ ປຄ຺ຆຣິຕຂີເຣນາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ນ ຍກ຺ຂຠູຕາ ນ ສຣີສປາ ວາຕິ ປິສາຈຠູຕາ ວາ ຍກ຺ຂຠູຕາ ວາ ສຣີສປາ ວາ ເຍ ເກຈິ ສຣນ຺ຕາ ຄຈ຺ຉນ຺ຕາ ວາ ນ ວິເຫຐເຍຍ຺ຍຸໍ ນ ພາເຘຍ຺ຍຸໍ.

໔໕໕. ປລິຫິໍສຸ ປາເທຕິ ອຕ຺ຕໂນ ຊິວ຺ຫາຍ ປາເທ ລິຫິສຸໍ. ຘງ຺ກາຕິ ກາກາ. ປຣິວຕ຺ຕຍນ຺ຕີຕິ ‘‘ມາ ນໍ ກຸມາຣໍ ເກຈິ ວິເຫເຐຍ຺ຍຸ’’ນ຺ຕິ ຣກ຺ຂນ຺ຕາ ນິໂຣຄຠາວຊານນຕ຺ຖໍ ອປຣາປຣໍ ປຣິວຕ຺ຕນ຺ຕິ. ຄພ຺ຠາສຍນ຺ຕິ ຄພ຺ຠມລໍ. ປກ຺ຂິຄຓາຕິ ຄິຊ຺ຌກຸລລາທໂຍ ສກຸຓຄຓາ. ຫຣນ຺ຕີຕິ ອປເນນ຺ຕິ. ອກ຺ຂິມລນ຺ຕິ ອກ຺ຂິຄູຖໍ.

໔໕໖. ເກຈີຕິ ເກຈິ ມນຸສ຺ສາ, ອມນຸສ຺ສາ ປນ ຣກ຺ຂໍ ສໍວິທຫິໍສຸ. ໂອສຘນ຺ຕິ ຕທາ ອາຍຕິຎ຺ຈ ອາໂຣຄ຺ຍາວຫໍ ອຄທໍ. ສາສປຘູປນໍ ວາຕິ ຍໍ ຊາຕສ຺ສ ທາຣກສ຺ສ ຣກ຺ຂຓຕ຺ຖໍ ສາສເປນ ຘູປນໍ ກໂຣນ຺ຕິ, ຕມ຺ປິ ຕສ຺ສ ກໂຣນ຺ຕາ ນາເຫສຸນ຺ຕິ ທີເປນ຺ຕິ. ນກ຺ຂຕ຺ຕໂຍຄມ຺ປິ ນ ອຄ຺ຄເຫສຸນ຺ຕິ ນກ຺ຂຕ຺ຕຍຸຕ຺ຕມ຺ປິ ນ ຄຓ຺ຫິໍສຸ. ‘‘ອສຸກມ຺ຫິ ນກ຺ຂຕ຺ເຕ ຕິຖິມ຺ຫິ ມຸຫຸຕ຺ເຕ ອຍໍ ຊາໂຕ’’ຕິ ເອວໍ ຊາຕກມ຺ມມ຺ປິສ຺ສ ນ ເກຈິ ອກໍສູຕິ ອຕ຺ໂຖ. ນ ສພ຺ພຘຎ຺ຎານິປິ ອາກິຣິໍສູຕິ ມງ຺ຄລໍ ກໂຣນ຺ຕາ ອຄທວເສນ ຍໍ ສາສປເຕລມິສ຺ສິຕໍ ສາລິອາທິຘຎ຺ຎໍ ອາກິຣນ຺ຕິ, ຕມ຺ປິສ຺ສ ນາກໍສູຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໔໕໗. ເອຕາທິສນ຺ຕິ ເອວຣູປໍ. ອຸຕ຺ຕມກິຈ຺ຉປຕ຺ຕນ຺ຕິ ປຣມກິຈ຺ຉໍ ອາປນ຺ນໍ ອຕິວິຍ ທຸກ຺ຂປ຺ປຕ຺ຕໍ. ຣຕ຺ຕາຠຕນ຺ຕິ ຣຕ຺ຕິຍໍ ອາຠຕໍ. ໂນນີຕປິຓ຺ຑໍ ວິຍາຕິ ນວນີຕປິຓ຺ຑສທິສໍ, ມໍສເປສິມຕ຺ຕຕາ ເອວໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ປເວຘມານນ຺ຕິ ທຸພ຺ພລຠາເວນ ປກມ຺ປມານໍ. ສສໍສຍນ຺ຕິ ‘‘ຊີວຕິ ນຸ ໂຂ ນ ນຸ ໂຂ ຊີວຕີ’’ຕິ ສໍສຍິຕຕາຍ ສໍສຍວນ຺ຕໍ. ຊີວິຕສາວເສສນ຺ຕິ ຊີວິຕຏ຺ຐິຕິຍາ ເຫຕຸຠູຕານໍ ສາຘນານໍ ອຠາເວນ ເກວລໍ ຊີວິຕມຕ຺ຕາວເສສກໍ.

໔໕໘. ອຄ຺ຄກຸລິໂກ ຠວິສ຺ສຕິ ໂຠຄໂຕ ຈາຕິ ໂຠຄນິມິຕ຺ຕໍ ໂຠຄສ຺ສ ວເສນ ອຄ຺ຄກຸລິໂກ ເສຏ຺ຐກຸລິໂກ ຠວິສ຺ສຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໔໕໙. ‘‘ກິສ຺ສ ວຕ’’ນ຺ຕິ ອຍໍ ຄາຖາ ສຕ຺ຖຸ ສນ຺ຕິເກ ຐິເຕຫິ ອຸປາສເກຫິ ເຕນ ກຕກມ຺ມສ຺ສ ປຸຈ຺ຉາວເສນ ວຸຕ຺ຕາ. ສາ ຈ ໂຂ ສິວຖິກາຍ ສນ຺ນິປຕິເຕຫີຕິ ເວທິຕພ຺ພາ. ຕຕ຺ຖ ກິສ຺ສາຕິ ກິໍ ອສ຺ສ. ວຕນ຺ຕິ ວຕສມາທານໍ. ປຸນ ກິສ຺ສາຕິ ກີທິສສ຺ສ ສຸຈິຓ຺ຓສ຺ສ ວຕສ຺ສ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍສ຺ສ ຈາຕິ ວິຠຕ຺ຕິໍ ວິປຣິຓາເມຕ຺ວາ ໂຍຊນາ. ເອຕາທິສນ຺ຕິ ຄຓິກາຍ ກຸຈ຺ຉິຍາ ນິພ຺ພຕ຺ຕນໍ, ສຸສາເນ ຉຑ຺ຑນນ຺ຕິ ເອວຣູປໍ. ພ຺ຍສນນ຺ຕິ ອນຕ຺ຖໍ. ຕາທິສນ຺ຕິ ຕຖາຣູປໍ, ‘‘ອງ຺ຄຸຏ຺ຐສ຺ເນເຫນ ຍາເປຕິ ຣຕ຺ຕິ’’ນ຺ຕິອາທິນາ, ‘‘ອຍໍ ກຸມາໂຣ ນຄຣສ຺ສິມສ຺ສ ອຄ຺ຄກຸລິໂກ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິອາທິນາ ຈ ວຸຕ຺ຕປ຺ປກາຣນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອິທ຺ຘິນ຺ຕິ ເທວິທ຺ຘິໍ, ທິພ຺ພສມ຺ປຕ຺ຕິນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ.

ອິທານິ ເຕຫິ ອຸປາສເກຫິ ປຸຏ຺ໂຐ ຠຄວາ ຍຖາ ຕທາ ພ຺ຍາກາສິ, ຕໍ ທສ຺ເສນ຺ຕາ ສງ຺ຄີຕິກາຣາ –

໔໖໐. ‘‘ພຸທ຺ຘປມຸຂສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆສ຺ສ, ປູຊໍ ອກາສິ ຊນຕາ ອຸຬາຣໍ;

ຕຕ຺ຣສ຺ສ ຈິຕ຺ຕສ຺ສຫຸ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕໍ, ວາຈໍ ອຠາສິ ຜຣຸສໍ ອສພ຺ຠໍ.

໔໖໑. ‘‘ໂສ ຕໍ ວິຕກ຺ກໍ ປວິໂນທຍິຕ຺ວາ, ປີຕິໍ ປສາທໍ ປຏິລທ຺ຘາ ປຈ຺ຉາ;

ຕຖາຄຕໍ ເຊຕວເນ ວສນ຺ຕໍ, ຍາຄຸຍາ ອຸປຏ຺ຐາສິ ສຕ຺ຕຣຕ຺ຕໍ.

໔໖໒. ‘‘ຕສ຺ສ ວຕໍ ຕໍ ປນ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ, ຕສ຺ສ ສຸຈິຓ຺ຓສ຺ສ ອຍໍ ວິປາໂກ;

ເອຕາທິສໍ ພ຺ຍສນໍ ປາປຸຓິຕ຺ວາ, ຕໍ ຕາທິສໍ ປຈ຺ຈນຸໂຠສ຺ສຕິທ຺ຘິໍ.

໔໖໓. ‘‘ຐຕ຺ວານ ໂສ ວສ຺ສສຕໍ ອິເຘວ, ສພ຺ເພຫິ ກາເມຫິ ສມງ຺ຄິຠູໂຕ;

ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ອຠິສມ຺ປຣາຍໍ, ສຫພ຺ຍຕໍ ຄຈ຺ຉຕິ ວາສວສ຺ສາ’’ຕິ. –

ຈຕສ຺ໂສ ຄາຖາ ອໂວຈຸໍ.

໔໖໐. ຕຕ຺ຖ ຊນຕາຕິ ຊນສມູໂຫ, ອຸປາສກຄໂຓຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ຕຕ຺ຣາຕິ ຕສ຺ສໍ ປູຊາຍໍ. ອສ຺ສາຕິ ຕສ຺ສ ທາຣກສ຺ສ. ຈິຕ຺ຕສ຺ສຫຸ ອຎ຺ຎຖຕ຺ຕນ຺ຕິ ປຸຣິມຠວສ຺ມິໍ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ອຎ຺ຎຖາຠາໂວ ອນາທໂຣ ອຄາຣໂວ ອປຈ຺ຈໂຍ ອໂຫສິ. ອສພ຺ຠນ຺ຕິ ສາຘຸສຠາຍ ສາເວຕຸໍ ອຍຸຕ຺ຕໍ ຜຣຸສໍ ວາຈໍ ອຠາສິ.

໔໖໑. ໂສຕິ ໂສ ອຍໍ. ຕໍ ວິຕກ຺ກນ຺ຕິ ຕໍ ປາປກໍ ວິຕກ຺ກໍ. ປວິໂນທຍິຕ຺ວາຕິ ມາຕຣາ ກຕາຍ ສຎ຺ຎຕ຺ຕິຍາ ວູປສເມຕ຺ວາ. ປີຕິໍ ປສາທໍ ປຏິລທ຺ຘາຕິ ປີຕິໍ ປສາທຎ຺ຈ ປຏິລຠິຕ຺ວາ ອຸປ຺ປາເທຕ຺ວາ. ຍາຄຸຍາ ອຸປຏ຺ຐາສີຕິ ຍາຄຸທາເນນ ອຸປຏ຺ຐຫິ. ສຕ຺ຕຣຕ຺ຕນ຺ຕິ ສຕ຺ຕທິວສໍ.

໔໖໒. ຕສ຺ສ ວຕໍ ຕໍ ປນ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍນ຺ຕິ ຕໍ ມຍາ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕປ຺ປກາຣໍ ອຕ຺ຕໂນ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ປສາທນໍ ທານຎ຺ຈ ອິມສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ວຕໍ ຕໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍຎ຺ຈ, ອຎ຺ຎໍ ກິຎ຺ຈິ ນຕ຺ຖີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໔໖໓. ຐຕ຺ວານາຕິ ຍາວ ອາຍຸປຣິໂຍສານາ ອິເຘວ ມນຸສ຺ສໂລເກ ຐຕ຺ວາ. ອຠິສມ຺ປຣາຍນ຺ຕິ ປຸນພ຺ຠເວ. ສຫພ຺ຍຕໍ ຄຈ຺ຉຕິ ວາສວສ຺ສາຕິ ສກ຺ກສ຺ສ ເທວານມິນ຺ທສ຺ສ ປຸຕ຺ຕຠາເວນ ສຫຠາວໍ ຄມິສ຺ສຕິ. ອນາຄຕຕ຺ເຖ ຫິ ອິທໍ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນກາລວຈນໍ. ເສສໍ ສພ຺ພຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕານເມວາຕິ.

ກຸມາຣເປຕວຕ຺ຖຸວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.