໑໓. ຒຸພ຺ພຣິເປຕວຕ຺ຖຸວຓ຺ຓນາ

ອຫຸ ຣາຊາ ພ຺ຣຫ຺ມທຕ຺ໂຕຕິ ອິທໍ ອຸພ຺ພຣິເປຕວຕ຺ຖຸໍ ສຕ຺ຖາ ເຊຕວເນ ວິຫຣນ຺ໂຕ ອຎ຺ຎຕຣໍ ອຸປາສິກໍ ອາຣພ຺ຠ ກເຖສິ. ສາວຕ຺ຖິຍໍ ກິຣ ອຎ຺ຎຕຣາຍ ອຸປາສິກາຍ ສາມິໂກ ກາລມກາສິ. ສາ ປຕິວິໂຍຄທຸກ຺ຂາຕຸຣາ ໂສຈນ຺ຕີ ອາຬາຫນໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ໂຣທຕິ. ຠຄວາ ຕສ຺ສາ ໂສຕາປຕ຺ຕິຜລສ຺ສ ອຸປນິສ຺ສຍສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ທິສ຺ວາ ກຣຸຓາຍ ສຎ຺ໂຈທິຕມານໂສ ຫຸຕ຺ວາ ຕສ຺ສາ ເຄຫໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ປຎ຺ຎຕ຺ເຕ ອາສເນ ນິສີທິ. ອຸປາສິກາ ສຕ຺ຖາຣໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ອຖ ນໍ ສຕ຺ຖາ ‘‘ກິໍ, ອຸປາສິເກ, ໂສຈສີ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ‘‘ອາມ, ຠຄວາ, ປິຍວິປ຺ປໂຍເຄນ ໂສຈາມີ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ຕສ຺ສາ ໂສກໍ ອປເນຕຸກາໂມ ອຕີຕໍ ອາຫຣິ.

ອຕີເຕ ປຎ຺ຈາລຣຏ຺ເຐ ກປິລນຄເຣ ຈູຬນີພ຺ຣຫ຺ມທຕ຺ໂຕ ນາມ ຣາຊາ ອໂຫສິ. ໂສ ອຄຕິຄມນໍ ປຫາຍ ອຕ຺ຕໂນ ວິຊິເຕ ປຊາຍ ຫິຕກຣຓນິຣໂຕ ທສ ຣາຊຘມ຺ເມ ອໂກເປຕ຺ວາ ຣຊ຺ຊໍ ອນຸສາສມາໂນ ກທາຈິ ‘‘ອຕ຺ຕໂນ ຣຊ຺ເຊ ກິໍ ວທນ຺ຕີ’’ຕິ ໂສຕຸກາໂມ ຕຸນ຺ນວາຍເວສໍ ຄເຫຕ຺ວາ ເອໂກ ອທຸຕິໂຍ ນຄຣໂຕ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ຄາມໂຕ ຄາມໍ ຊນປທໂຕ ຊນປທໍ ວິຈຣິຕ຺ວາ ສພ຺ພຣຊ຺ຊໍ ອກຓ຺ຏກໍ ອນຸປປີຬໍ ມນຸສ຺ເສ ສມ຺ໂມທມາເນ ອປາຣຸຕຆເຣ ມຎ຺ເຎ ວິຫຣນ຺ເຕ ທິສ຺ວາ ໂສມນສ຺ສຊາໂຕ ນິວຕ຺ຕິຕ຺ວາ ນຄຣາຠິມຸໂຂ ອາຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ມິໍ ຄາເມ ເອກິສ຺ສາ ວິຘວາຍ ທຸຄ຺ຄຕິຕ຺ຖິຍາ ເຄຫໍ ປາວິສິ. ສາ ຕໍ ທິສ຺ວາ ອາຫ – ‘‘ໂກ ນຸ ຕ຺ວໍ, ອຍ຺ໂຍ, ກຸໂຕ ວາ ອາຄໂຕສີ’’ຕິ? ‘‘ອຫໍ ຕຸນ຺ນວາໂຍ, ຠທ຺ເທ, ຠຕິຍາ ຕຸນ຺ນວາຍກມ຺ມໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ວິຈຣາມິ. ຍທິ ຕຸມ຺ຫາກໍ ຕຸນ຺ນວາຍກມ຺ມໍ ອຕ຺ຖິ, ຠຕ຺ຕຎ຺ຈ ເວຕນຎ຺ຈ ເທຖ, ຕຸມ຺ຫາກມ຺ປິ ກມ຺ມໍ ກໂຣມີ’’ຕິ. ‘‘ນຕ຺ຖມ຺ຫາກໍ ກມ຺ມໍ ຠຕ຺ຕເວຕນໍ ວາ, ອຎ຺ເຎສໍ ກໂຣຫິ, ອຍ຺ຍາ’’ຕິ. ໂສ ຕຕ຺ຖ ກຕິປາຫໍ ວສນ຺ໂຕ ຘຎ຺ຎປຸຎ຺ຎລກ຺ຂຓສມ຺ປນ຺ນໍ ຕສ຺ສາ ຘີຕຣໍ ທິສ຺ວາ ມາຕຣໍ ອາຫ – ‘‘ອຍໍ ທາຣິກາ ກິໍ ເກນຈິ ກຕປຣິຄ຺ຄຫາ, ອຸທາຫຸ ອກຕປຣິຄ຺ຄຫາ. ສເຈ ປນ ເກນຈິ ອກຕປຣິຄ຺ຄຫາ, ອິມໍ ມຍ຺ຫໍ ເທຖ, ອຫໍ ຕຸມ຺ຫາກໍ ສຸເຂນ ຊີວນູປາຍໍ ກາຕຸໍ ສມຕ຺ໂຖ’’ຕິ. ‘‘ສາຘຸ, ອຍ຺ຍາ’’ຕິ ສາ ຕສ຺ສ ຕໍ ອທາສິ.

ໂສ ຕາຍ ສທ຺ຘິໍ ກຕິປາຫໍ ວສິຕ຺ວາ ຕສ຺ສາ ກຫາປຓສຫສ຺ສໍ ທຕ຺ວາ ‘‘ອຫໍ ກຕິປາເຫເນວ ນິວຕ຺ຕິສ຺ສາມິ. ຠທ຺ເທ, ຕ຺ວໍ ມາ ອຸກ຺ກຓ຺ຐສີ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ນຄຣໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ, ນຄຣສ຺ສ ຈ ຕສ຺ສ ຄາມສ຺ສ ຈ ອນ຺ຕເຣ ມຄ຺ຄໍ ສມໍ ກາຣາເປຕ຺ວາ ອລງ຺ກາຣາເປຕ຺ວາ ມຫຕາ ຣາຊານຸຠາເວນ ຕຕ຺ຖ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຕໍ ທາຣິກໍ ກຫາປຓຣາສິມ຺ຫິ ຐເປຕ຺ວາ ສຸວຓ຺ຓຣຊຕກລເສຫິ ນ຺ຫາເປຕ຺ວາ ‘‘ອຸພ຺ພຣີ’’ຕິ ນາມໍ ກາຣາເປຕ຺ວາ ອຄ຺ຄມເຫສິຏ຺ຐາເນ ຐເປຕ຺ວາ ຕຎ຺ຈ ຄາມໍ ຕສ຺ສາ ຎາຕີນໍ ທຕ຺ວາ ມຫຕາ ຣາຊານຸຠາເວນ ຕໍ ນຄຣໍ ອາເນຕ຺ວາ ຕາຍ ສທ຺ຘິໍ ອຠິຣມມາໂນ ຍາວຊີວໍ ຣຊ຺ຊສຸຂໍ ອນຸຠວິຕ຺ວາ ອາຍຸປຣິໂຍສາເນ ກາລມກາສິ. ກາລກເຕ ຈ ຕສ຺ມິໍ, ກເຕ ຈ ສຣີຣກິຈ຺ເຈ ອຸພ຺ພຣີ ປຕິວິໂຍເຄນ ໂສກສລ຺ລສມປ຺ປິຕຫທຍາ ອາຬາຫນໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ພຫູ ທິວເສ ຄນ຺ຘປຸປ຺ຜາທີຫິ ປູເຊຕ຺ວາ ຣຎ຺ໂຎ ຄຸເຓ ກິຕ຺ເຕຕ຺ວາ ອຸມ຺ມາທປ຺ປຕ຺ຕາ ວິຍ ກນ຺ທນ຺ຕີ ປຣິເທວນ຺ຕີ ອາຬາຫນໍ ປທກ຺ຂິຓໍ ກໂຣຕິ.

ເຕນ ຈ ສມເຍນ ອມ຺ຫາກໍ ຠຄວາ ໂພຘິສຕ຺ຕຠູໂຕ ອິສິປພ຺ພຊ຺ຊໍ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ອຘິຄຕຊ຺ຌານາຠິຎ຺ໂຎ ຫິມວນ຺ຕສ຺ສ ສາມນ຺ຕາ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ມິໍ ອຣຎ຺ຎາຍຕເນ ວິຫຣນ຺ໂຕ ໂສກສລ຺ລສມປ຺ປິຕໍ ອຸພ຺ພຣິໍ ທິພ຺ເພນ ຈກ຺ຂຸນາ ທິສ຺ວາ ອາກາເສນ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ທິສ຺ສມານຣູໂປ ອາກາເສ ຐຕ຺ວາ ຕຕ຺ຖ ຐິເຕ ມນຸສ຺ເສ ປຸຈ຺ຉິ – ‘‘ກສ຺ສິທໍ ອາຬາຫນໍ, ກສ຺ສຕ຺ຖາຍ ຈາຍໍ ອິຕ຺ຖີ ‘ພ຺ຣຫ຺ມທຕ຺ຕ, ພ຺ຣຫ຺ມທຕ຺ຕາ’ຕິ ກນ຺ທນ຺ຕີ ປຣິເທວຕີ’’ຕິ. ຕໍ ສຸຕ຺ວາ ມນຸສ຺ສາ ‘‘ພ຺ຣຫ຺ມທຕ຺ໂຕ ນາມ ປຎ຺ຈາລານໍ ຣາຊາ, ໂສ ອາຍຸປຣິໂຍສາເນ ກາລມກາສິ, ຕສ຺ສິທໍ ອາຬາຫນໍ, ຕສ຺ສ ອຍໍ ອຄ຺ຄມເຫສີ ອຸພ຺ພຣີ ນາມ ‘ພ຺ຣຫ຺ມທຕ຺ຕ, ພ຺ຣຫ຺ມທຕ຺ຕາ’ຕິ ຕສ຺ສ ນາມໍ ຄເຫຕ຺ວາ ກນ຺ທນ຺ຕີ ປຣິເທວຕີ’’ຕິ ອາຫໍສຸ. ຕມຕ຺ຖໍ ທີເປນ຺ຕາ ສງ຺ຄີຕິກາຣາ –

໓໖໘. ‘‘ອຫຸ ຣາຊາ ພ຺ຣຫ຺ມທຕ຺ໂຕ, ປຎ຺ຈາລານໍ ຣເຖສໂຠ;

ອໂຫຣຕ຺ຕານມຈ຺ຈຍາ, ຣາຊາ ກາລມກ຺ຣຸພ຺ພຖ.

໓໖໙. ‘‘ຕສ຺ສ ອາຬາຫນໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ, ຠຣິຍາ ກນ຺ທຕິ ອຸພ຺ພຣິ;

ພ຺ຣຫ຺ມທຕ຺ຕໍ ອປສ຺ສນ຺ຕີ, ພ຺ຣຫ຺ມທຕ຺ຕາຕິ ກນ຺ທຕິ.

໓໗໐. ‘‘ອິສິ ຈ ຕຕ຺ຖ ອາຄຈ຺ຉິ, ສມ຺ປນ຺ນຈຣໂຓ ມຸນິ;

ໂສ ຈ ຕຕ຺ຖ ອປຸຈ຺ຉິຕ຺ຖ, ເຍ ຕຕ຺ຖ ສຸ ສມາຄຕາ.

໓໗໑. ‘‘‘ກສ຺ສ ອິທໍ ອາຬາຫນໍ, ນານາຄນ຺ຘສເມຣິຕໍ;

ກສ຺ສາຍໍ ກນ຺ທຕິ ຠຣິຍາ, ອິໂຕ ທູຣຄຕໍ ປຕິໍ;

ພ຺ຣຫ຺ມທຕ຺ຕໍ ອປສ຺ສນ຺ຕີ, ພ຺ຣຫ຺ມທຕ຺ຕາຕິ ກນ຺ທຕິ’.

໓໗໒. ‘‘ເຕ ຈ ຕຕ຺ຖ ວິຍາກໍສຸ, ເຍ ຕຕ຺ຖ ສຸ ສມາຄຕາ;

ພ຺ຣຫ຺ມທຕ຺ຕສ຺ສ ຠທ຺ທນ຺ເຕ, ພ຺ຣຫ຺ມທຕ຺ຕສ຺ສ ມາຣິສ.

໓໗໓. ‘‘ຕສ຺ສ ອິທໍ ອາຬາຫນໍ, ນານາຄນ຺ຘສເມຣິຕໍ;

ຕສ຺ສາຍໍ ກນ຺ທຕິ ຠຣິຍາ, ອິໂຕ ທູຣຄຕໍ ປຕິໍ;

ພ຺ຣຫ຺ມທຕ຺ຕໍ ອປສ຺ສນ຺ຕີ, ພ຺ຣຫ຺ມທຕ຺ຕາຕິ ກນ຺ທຕີ’’ຕິ. – ຉ ຄາຖາ ຐເປສຸໍ;

໓໖໘-໙. ຕຕ຺ຖ ອຫູຕິ ອໂຫສິ. ປຎ຺ຈາລານນ຺ຕິ ປຎ຺ຈາລຣຏ຺ຐວາສີນໍ, ປຎ຺ຈາລຣຏ຺ຐສ຺ເສວ ວາ. ເອໂກປິ ຫິ ຊນປໂທ ຊນປທິການໍ ຣາຊກຸມາຣານໍ ວເສນ ຣຸຬ຺ຫິຍາ ‘‘ປຎ຺ຈາລານ’’ນ຺ຕິ ພຫຸວຈເນນ ນິທ຺ທິສີຍຕິ. ຣເຖສໂຠຕິ ຣເຖສຸ ອຸສຠສທິໂສ, ມຫາຣໂຖຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕສ຺ສ ອາຬາຫນນ຺ຕິ ຕສ຺ສ ຣຎ຺ໂຎ ສຣີຣສ຺ສ ທຑ຺ຒຏ຺ຐານໍ.

໓໗໐. ອິສີຕິ ຌານາທີນໍ ຄຸຓານໍ ເອສນຏ຺ເຐນ ອິສິ. ຕຕ຺ຖາຕິ ຕສ຺ມິໍ ອຸພ຺ພຣິຍາ ຐິຕຏ຺ຐາເນ, ສຸສາເນຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອາຄຈ຺ຉີຕິ ອຄມາສິ. ສມ຺ປນ຺ນຈຣໂຓຕິ ສີລສມ຺ປທາ, ອິນ຺ທ຺ຣິເຍສຸ ຄຸຕ຺ຕທ຺ວາຣຕາ, ໂຠຊເນ ມຕ຺ຕຎ຺ຎຸຕາ, ຊາຄຣິຍານຸໂຍໂຄ, ສທ຺ຘາທໂຍ ສຕ຺ຕ ສທ຺ຘມ຺ມາ, ຈຕ຺ຕາຣິ ຣູປາວຈຣຌານານີຕິ ອິເມຫິ ປນ຺ນຣສຫິ ຈຣຓສງ຺ຂາເຕຫິ ຄຸເຓຫິ ສມ຺ປນ຺ໂນ ສມນ຺ນາຄໂຕ, ຈຣຓສມ຺ປນ຺ໂນຕິ ອຕ຺ໂຖ. ມຸນີຕິ ອຕ຺ຕຫິຕຎ຺ຈ ປຣຫິຕຎ຺ຈ ມຸນາຕິ ຊານາຕີຕິ ມຸນິ. ໂສ ຈ ຕຕ຺ຖ ອປຸຈ຺ຉິຕ຺ຖາຕິ ໂສ ຕສ຺ມິໍ ຐາເນ ຐິເຕ ຊເນ ປຏິປຸຈ຺ຉິ. ເຍ ຕຕ຺ຖ ສຸ ສມາຄຕາຕິ ເຍ ມນຸສ຺ສາ ຕຕ຺ຖ ສຸສາເນ ສມາຄຕາ. ສູຕິ ນິປາຕມຕ຺ຕໍ. ‘‘ເຍ ຕຕ຺ຖາສຸໍ ສມາຄຕາ’’ຕິ ວາ ປາໂຐ. ອາສຸນ຺ຕິ ອເຫສຸນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໓໗໑. ນານາຄນ຺ຘສເມຣິຕນ຺ຕິ ນານາວິເຘຫິ ຄນ຺ເຘຫິ ສມນ຺ຕໂຕ ເອຣິຕໍ ອຸປວາສິຕໍ. ອິໂຕຕິ ມນຸສ຺ສໂລກໂຕ. ທູຣຄຕນ຺ຕິ ປຣໂລກໍ ຄຕຕ຺ຕາ ວທຕິ. ພ຺ຣຫ຺ມທຕ຺ຕາຕິ ກນ຺ທຕີຕິ ພ຺ຣຫ຺ມທຕ຺ຕາຕິ ເອວໍ ນາມສໍກິຕ຺ຕນໍ ກຕ຺ວາ ປຣິເທວນວເສນ ອວ຺ຫາຍຕິ.

໓໗໒-໓. ພ຺ຣຫ຺ມທຕ຺ຕສ຺ສ ຠທ຺ທນ຺ເຕ, ພ຺ຣຫ຺ມທຕ຺ຕສ຺ສ ມາຣິສາຕິ ມາຣິສ, ນິຣາມຍກາຍຈິຕ຺ຕ ມຫາມຸນິ ພ຺ຣຫ຺ມທຕ຺ຕສ຺ສ ຣຎ຺ໂຎ ອິທໍ ອາຬາຫນໍ, ຕສ຺ເສວ ພ຺ຣຫ຺ມທຕ຺ຕສ຺ສ ຣຎ຺ໂຎ ອຍໍ ຠຣິຍາ, ຠທ຺ທໍ ເຕ ຕສ຺ສ ຈ ພ຺ຣຫ຺ມທຕ຺ຕສ຺ສ ຠທ຺ທໍ ໂຫຕຸ, ຕາທິສານໍ ມເຫສີນໍ ຫິຕານຸຈິນ຺ຕເນນ ປຣໂລເກ ຐິຕານມ຺ປິ ຫິຕສຸຂໍ ໂຫຕິເຍວາຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ.

ອຖ ໂສ ຕາປໂສ ເຕສໍ ວຈນໍ ສຸຕ຺ວາ ອນຸກມ຺ປໍ ອຸປາທາຍ ອຸພ຺ພຣິຍາ ສນ຺ຕິກໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຕສ຺ສາ ໂສກວິໂນທນຕ຺ຖໍ –

໓໗໔. ‘‘ຉຬາສີຕິສຫສ຺ສານິ, ພ຺ຣຫ຺ມທຕ຺ຕສ຺ສນາມກາ;

ອິມສ຺ມິໍ ອາຬາຫເນ ທຑ຺ຒາ, ເຕສໍ ກມນຸໂສຈສີ’’ຕິ. –

ຄາຖມາຫ. ຕຕ຺ຖ ຉຬາສີຕິສຫສ຺ສານີຕິ ຉສຫສ຺ສາຘິກອສີຕິສຫສ຺ສສງ຺ຂາ. ພ຺ຣຫ຺ມທຕ຺ຕສ຺ສນາມກາຕິ ພ຺ຣຫ຺ມທຕ຺ໂຕຕິ ເອວໍນາມກາ. ເຕສໍ ກມນຸໂສຈສີຕິ ເຕສໍ ຉຬາສີຕິສຫສ຺ສສງ຺ຂາຕານໍ ພ຺ຣຫ຺ມທຕ຺ຕານໍ ກຕມໍ ພ຺ຣຫ຺ມທຕ຺ຕໍ ຕ຺ວໍ ອນຸໂສຈສິ, ກຕມໍ ປຏິຈ຺ຈ ເຕ ໂສໂກ ອຸປ຺ປນ຺ໂນຕິ ປຸຈ຺ຉິ.

ເອວໍ ປນ ເຕນ ອິສິນາ ປຸຈ຺ຉິຕາ ອຸພ຺ພຣີ ອຕ຺ຕນາ ອຘິປ຺ເປຕໍ ພ຺ຣຫ຺ມທຕ຺ຕໍ ອາຈິກ຺ຂນ຺ຕີ –

໓໗໕. ‘‘ໂຍ ຣາຊາ ຈູຬນີປຸຕ຺ໂຕ, ປຎ຺ຈາລານໍ ຣເຖສໂຠ;

ຕໍ ຠນ຺ເຕ ອນຸໂສຈາມິ, ຠຕ຺ຕາຣໍ ສພ຺ພກາມທ’’ນ຺ຕິ. –

ຄາຖມາຫ. ຕຕ຺ຖ ຈູຬນີປຸຕ຺ໂຕຕິ ເອວໍນາມສ຺ສ ຣຎ຺ໂຎ ປຸຕ຺ໂຕ. ສພ຺ພກາມທນ຺ຕິ ມຍ຺ຫໍ ສພ຺ພສ຺ສ ອິຈ຺ຉິຕິຈ຺ຉິຕສ຺ສ ທາຕາຣໍ, ສພ຺ເພສໍ ວາ ສຕ຺ຕານໍ ອິຈ຺ຉິຕທາຍກໍ.

ເອວໍ ອຸພ຺ພຣິຍາ ວຸຕ຺ເຕ ປຸນ ຕາປໂສ –

໓໗໖. ‘‘ສພ຺ເພວາເຫສຸໍ ຣາຊາໂນ, ພ຺ຣຫ຺ມທຕ຺ຕສ຺ສນາມກາ;

ສພ຺ເພວ ຈູຬນີປຸຕ຺ຕາ, ປຎ຺ຈາລານໍ ຣເຖສຠາ.

໓໗໗. ‘‘ສພ຺ເພສໍ ອນຸປຸພ຺ເພນ, ມເຫສິຕ຺ຕມກາຣຍິ;

ກສ຺ມາ ປຸຣິມເກ ຫິຕ຺ວາ, ປຈ຺ຉິມໍ ອນຸໂສຈສີ’’ຕິ. – ຄາຖາທ຺ວຍມາຫ;

໓໗໖. ຕຕ຺ຖ ສພ຺ເພວາເຫສຸນ຺ຕິ ສພ຺ເພວ ເຕ ຉຬາສີຕິສຫສ຺ສສງ຺ຂາ ຣາຊາໂນ ພ຺ຣຫ຺ມທຕ຺ຕສ຺ສ ນາມກາ ຈູຬນີປຸຕ຺ຕາ ປຎ຺ຈາລານໍ ຣເຖສຠາວ ອເຫສຸໍ. ອິເມ ຣາຊຠາວາທໂຍ ວິເສສາ ເຕສຸ ເອກສ຺ສາປິ ນາເຫສຸໍ.

໓໗໗. ມເຫສິຕ຺ຕມກາຣຍີຕິ ຕ຺ວຎ຺ຈ ເຕສໍ ສພ຺ເພສມ຺ປິ ອນຸປຸພ຺ເພນ ອຄ຺ຄມເຫສິຠາວໍ ອກາສິ, ອນຸປ຺ປຕ຺ຕາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ກສ຺ມາຕິ ຄຸຓໂຕ ຈ ສາມິກຠາວໂຕ ຈ ອວິສິຏ຺ເຐສຸ ເອຕ຺ຕເກສຸ ຊເນສຸ ປຸຣິມເກ ຣາຊາໂນ ປຫາຍ ປຈ຺ຉິມໍ ເອກໍເມວ ກສ຺ມາ ເກນ ກາຣເຓນ ອນຸໂສຈສີຕິ ປຸຈ຺ຉິ.

ຕໍ ສຸຕ຺ວາ ອຸພ຺ພຣີ ສໍເວຄຊາຕາ ປຸນ ຕາປສໍ –

໓໗໘. ‘‘ອາຕຸເມ ອິຕ຺ຖິຠູຕາຍ, ທີຆຣຕ຺ຕາຍ ມາຣິສ;

ຍສ຺ສາ ເມ ອິຕ຺ຖິຠູຕາຍ, ສໍສາເຣ ພຫຸຠາສສີ’’ຕິ. –

ຄາຖມາຫ. ຕຕ຺ຖ ອາຕຸເມຕິ ອຕ຺ຕນິ. ອິຕ຺ຖິຠູຕາຍາຕິ ອິຕ຺ຖິຠາວໍ ອຸປຄຕາຍ. ທີຆຣຕ຺ຕາຍາຕິ ທີຆຣຕ຺ຕໍ. ອຍຎ຺ເຫຕ຺ຖ ອຘິປ຺ປາໂຍ – ອິຕ຺ຖິຠູຕາຍ ອຕ຺ຕນິ ສພ຺ພກາລໍ ອິຕ຺ຖີເຍວ ໂຫຕິ, ອຸທາຫຸ ປຸຣິສຠາວມ຺ປິ ອຸປຄຈ຺ຉຕີຕິ. ຍສ຺ສາ ເມ ອິຕ຺ຖິຠູຕາຍາຕິ ຍສ຺ສາ ມຍ຺ຫໍ ອິຕ຺ຖິຠູຕາຍ ເອວໍ ຕາວ ພຫຸສໍສາເຣ ມເຫສິຠາວໍ ມຫາມຸນິ ຕ຺ວໍ ຠາສສິ ກເຖສີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ‘‘ອາຫຸ ເມ ອິຕ຺ຖິຠູຕາຍາ’’ຕິ ວາ ປາໂຐ. ຕຕ຺ຖ ອາຕິ ອນຸສ຺ສຣຓຕ຺ເຖ ນິປາໂຕ. ອາຫຸ ເມຕິ ສຍໍ ອນຸສ຺ສຣິຕໍ ອຎ຺ຎາຕມິທໍ ມຍາ, ອິຕ຺ຖິຠູຕາຍ ອິຕ຺ຖິຠາວໍ ອຸປຄຕາຍ ເອວໍ ມຍ຺ຫໍ ເອຕ຺ຕກໍ ກາລໍ ອປຣາປຣຸປ຺ປຕ຺ຕິ ອໂຫສິ. ກສ຺ມາ? ຍສ຺ມາ ຍສ຺ສາ ເມ ອິຕ຺ຖິຠູຕາຍ ສພ຺ເພສໍ ອນຸປຸພ຺ເພນ ມເຫສິຕ຺ຕມກາຣຍິ, ກິໍ ຕ຺ວໍ, ມຫາມຸນິ, ສໍສາເຣ ພຫຸໍ ຠາສສີຕິ ໂຍຊນາ.

ຕໍ ສຸຕ຺ວາ ຕາປໂສ ອຍໍ ນິຍໂມ ສໍສາເຣ ນຕ຺ຖິ ‘‘ອິຕ຺ຖີ ອິຕ຺ຖີເຍວ ໂຫຕິ, ປຸຣິໂສ ປຸຣິໂສ ເອວາ’’ຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ –

໓໗໙. ‘‘ອຫຸ ອິຕ຺ຖີ ອຫຸ ປຸຣິໂສ, ປສຸໂຍນິມ຺ປິ ອາຄມາ;

ເອວເມຕໍ ອຕີຕານໍ, ປຣິຍນ຺ໂຕ ນ ທິສ຺ສຕີ’’ຕິ. –

ຄາຖມາຫ. ຕຕ຺ຖ ອຫຸ ອິຕ຺ຖີ ອຫຸ ປຸຣິໂສຕິ ຕ຺ວໍ ກທາຈິ ອິຕ຺ຖີປິ ອໂຫສິ, ກທາຈິ ປຸຣິໂສປິ ອໂຫສິ. ນ ເກວລໍ ອິຕ຺ຖິປຸຣິສຠາວເມວ, ອຖ ໂຂ ປສຸ ໂຍນິມ຺ປິ ອຄມາສິ, ກທາຈິ ປສຸຠາວມ຺ປິ ອຄມາສິ, ຕິຣຈ຺ຉານໂຍນິມ຺ປິ ອຸປຄຕາ ອໂຫສິ. ເອວເມຕໍ ອຕີຕານໍ, ປຣິຍນ຺ໂຕ ນ ທິສ຺ສຕີຕິ ເອວໍ ຍຖາວຸຕ຺ຕໍ ເອຕໍ ອິຕ຺ຖິຠາວໍ ປຸຣິສຠາວໍ ຕິຣຈ຺ຉານາທິຠາວຎ຺ຈ ອຸປຄຕານໍ ອຕີຕານໍ ອຕ຺ຕຠາວານໍ ປຣິຍນ຺ໂຕ ຎາຓຈກ຺ຂຸນາ ມຫຕາ ອຸສ຺ສາເຫນ ປສ຺ສນ຺ຕານມ຺ປິ ນ ທິສ຺ສຕິ. ນ ເກວລໍ ຕເວວ, ອຖ ໂຂ ສພ຺ເພສມ຺ປິ ສໍສາເຣ ປຣິພ຺ຠມນ຺ຕານໍ ສຕ຺ຕານໍ ອຕ຺ຕຠາວສ຺ສ ປຣິຍນ຺ໂຕ ນ ທິສ຺ສເຕວ ນ ປຎ຺ຎາຍເຕວ. ເຕນາຫ ຠຄວາ –

‘‘ອນມຕຄ຺ໂຄຍໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ສໍສາໂຣ, ປຸພ຺ພາ ໂກຏິ ນ ປຎ຺ຎາຍຕິ ອວິຊ຺ຊານີວຣຓານໍ ສຕ຺ຕານໍ ຕຓ຺ຫາສໍໂຍຊນານໍ ສນ຺ຘາວຕໍ ສໍສຣຕ’’ນ຺ຕິ (ສໍ. ນິ. ໒.໑໒໔).

ເອວໍ ເຕນ ຕາປເສນ ສໍສາຣສ຺ສ ອປຣິຍນ຺ຕຕໍ ກມ຺ມສ຺ສກຕຎ຺ຈ ວິຠາເວນ຺ເຕນ ເທສິຕໍ ຘມ຺ມໍ ສຸຕ຺ວາ ສໍສາເຣ ສໍວິຄ຺ຄຫທຍາ ຘມ຺ເມ ຈ ປສນ຺ນມານສາ ວິຄຕໂສກສລ຺ລາ ຫຸຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ປສາທໍ ໂສກວິຄມນຎ຺ຈ ປກາເສນ຺ຕີ –

໓໘໐. ‘‘ອາທິຕ຺ຕໍ ວຕ ມໍ ສນ຺ຕໍ, ຆຕສິຕ຺ຕໍວ ປາວກໍ;

ວາຣິນາ ວິຍ ໂອສິຎ຺ຈໍ, ສພ຺ພໍ ນິພ຺ພາປເຍ ທຣໍ.

໓໘໑. ‘‘ອພ຺ພຫີ ວຕ ເມ ສລ຺ລໍ, ໂສກໍ ຫທຍນິສ຺ສິຕໍ;

ໂຍ ເມ ໂສກປເຣຕາຍ, ປຕິໂສກໍ ອປານຸທິ.

໓໘໒. ‘‘ສາຫໍ ອພ຺ພູຬ຺ຫສລ຺ລາສ຺ມິ, ສີຕິຠູຕາສ຺ມິ ນິພ຺ພຸຕາ;

ນ ໂສຈາມິ ນ ໂຣທາມິ, ຕວ ສຸຕ຺ວາ ມຫາມຸນີ’’ຕິ. –

ຕິສ຺ໂສ ຄາຖາ ອຠາສິ. ຕາສໍ ອຕ຺ໂຖ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ໂຕເຍວ.

ອິທານິ ສໍວິຄ຺ຄຫທຍາຍ ອຸພ຺ພຣິຍາ ປຏິປຕ຺ຕິໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ສຕ຺ຖາ –

໓໘໓. ‘‘ຕສ຺ສ ຕໍ ວຈນໍ ສຸຕ຺ວາ, ສມຓສ຺ສ ສຸຠາສິຕໍ;

ປຕ຺ຕຈີວຣມາທາຍ, ປພ຺ພຊິ ອນຄາຣິຍໍ.

໓໘໔. ‘‘ສາ ຈ ປພ຺ພຊິຕາ ສນ຺ຕາ, ອຄາຣສ຺ມາ ອນຄາຣິຍໍ;

ເມຕ຺ຕຈິຕ຺ຕໍ ອາຠາເວສິ, ພ຺ຣຫ຺ມໂລກູປປຕ຺ຕິຍາ.

໓໘໕. ‘‘ຄາມາ ຄາມໍ ວິຈຣນ຺ຕີ, ນິຄເມ ຣາຊຘານິໂຍ;

ອຸຣຸເວຬາ ນາມ ໂສ ຄາໂມ, ຍຕ຺ຖ ກາລມກ຺ຣຸພ຺ພຖ.

໓໘໖. ‘‘ເມຕ຺ຕຈິຕ຺ຕໍ ອາຠາເວຕ຺ວາ, ພ຺ຣຫ຺ມໂລກູປປຕ຺ຕິຍາ;

ອິຕ຺ຖິຈິຕ຺ຕໍ ວິຣາເຊຕ຺ວາ, ພ຺ຣຫ຺ມໂລກູປຄາ ອຫູ’’ຕິ. – ຈຕສ຺ໂສ ຄາຖາ ອຠາສິ;

໓໘໓-໔. ຕຕ຺ຖ ຕສ຺ສາຕິ ຕສ຺ສ ຕາປສສ຺ສ. ສຸຠາສິຕນ຺ຕິ ສຸຏ຺ຐຸ ຠາສິຕໍ, ຘມ຺ມນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປພ຺ພຊິຕາ ສນ຺ຕາຕິ ປພ຺ພຊ຺ຊໍ ອຸປຄຕາ ສມານາ, ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ ວາ ຫຸຕ຺ວາ ສນ຺ຕກາຍວາຈາ. ເມຕ຺ຕຈິຕ຺ຕນ຺ຕິ ເມຕ຺ຕາສຫຄຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ. ຈິຕ຺ຕສີເສນ ເມຕ຺ຕຊ຺ຌານໍ ວທຕິ. ພ຺ຣຫ຺ມໂລກູປປຕ຺ຕິຍາຕິ ຕຎ຺ຈ ສາ ເມຕ຺ຕຈິຕ຺ຕໍ ຠາເວນ຺ຕີ ພ຺ຣຫ຺ມໂລກູປປຕ຺ຕິຍາ ອຠາເວສິ, ນ ວິປສ຺ສນາປາທກາທິອຕ຺ຖໍ. ອນຸປ຺ປນ຺ເນ ຫິ ພຸທ຺ເຘ ພ຺ຣຫ຺ມວິຫາຣາທິເກ ຠາເວນ຺ຕາ ຕາປສປຣິພ຺ພາຊກາ ຍາວເທວ ຠວສມ຺ປຕ຺ຕິອຕ຺ຖເມວ ຠາເວສຸໍ.

໓໘໕-໖. ຄາມາ ຄາມນ຺ຕິ ຄາມໂຕ ອຎ຺ຎໍ ຄາມໍ. ອາຠາເວຕ຺ວາຕິ ວຑ຺ເຒຕ຺ວາ ພ຺ຣູເຫຕ຺ວາ. ‘‘ອຠາເວຕ຺ວາ’’ຕິ ເກຈິ ປຐນ຺ຕິ, ເຕສໍ ອ-ກາໂຣ ນິປາຕມຕ຺ຕໍ. ອິຕ຺ຖິຈິຕ຺ຕໍ ວິຣາເຊຕ຺ວາຕິ ອິຕ຺ຖິຠາເວ ຈິຕ຺ຕໍ ອຊ຺ຌາສຍໍ ອຠິຣຸຈິໍ ວິຣາເຊຕ຺ວາ ອິຕ຺ຖິຠາເວ ວິຣຕ຺ຕຈິຕ຺ຕາ ຫຸຕ຺ວາ. ພ຺ຣຫ຺ມໂລກູປຄາຕິ ປຏິສນ຺ຘິຄ຺ຄຫຓວເສນ ພ຺ຣຫ຺ມໂລກໍ ອຸປຄມນກາ ອໂຫສິ. ເສສໍ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕນຍຕ຺ຕາ ອຸຕ຺ຕານເມວ.

ສຕ຺ຖາ ອິມໍ ຘມ຺ມເທສນໍ ອາຫຣິຕ຺ວາ ຕສ຺ສາ ອຸປາສິກາຍ ໂສກໍ ວິໂນເທຕ຺ວາ ອຸປຣິ ຈຕຸສຈ຺ຈເທສນໍ ອກາສິ. ສຈ຺ຈປຣິໂຍສາເນ ສາ ອຸປາສິກາ ໂສຕາປຕ຺ຕິຜເລ ປຕິຏ຺ຐຫິ. ສມ຺ປຕ຺ຕປຣິສາຍ ຈ ເທສນາ ສາຕ຺ຖິກາ ອໂຫສີຕິ.

ອຸພ຺ພຣິເປຕວຕ຺ຖຸວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ອິຕິ ຂຸທ຺ທກ-ອຏ຺ຐກຖາຍ ເປຕວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ

ເຕຣສວຕ຺ຖຸປຏິມຓ຺ຑິຕສ຺ສ

ທຸຕິຍສ຺ສ ອຸພ຺ພຣິວຄ຺ຄສ຺ສ ອຕ຺ຖສໍວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.