໑໑. ສຸຕ຺ຕເປຕວຕ຺ຖຸວຓ຺ຓນາ

ອຫໍ ປຸເຣ ປພ຺ພຊິຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນຕິ ອິທໍ ສຸຕ຺ຕເປຕວຕ຺ຖຸ. ຕສ຺ສ ກາ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິ? ສາວຕ຺ຖິຍາ ກິຣ ອວິທູເຣ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ມິໍ ຄາມເກ ອມ຺ຫາກໍ ສຕ຺ຖຣິ ອນຸປ຺ປນ຺ເນເຍວ ສຕ຺ຕນ຺ນໍ ວສ຺ສສຕານໍ ອຸປຣິ ອຎ຺ຎຕໂຣ ທາຣໂກ ເອກໍ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘໍ ອຸປຏ຺ຐຫິ. ຕສ຺ສ ມາຕາ ຕສ຺ມິໍ ວຍປ຺ປຕ຺ເຕ ຕສ຺ສຕ຺ຖາຍ ສມານກຸລໂຕ ອຎ຺ຎຕຣໍ ກຸລຘີຕຣໍ ອາເນສິ. ວິວາຫທິວເສເຍວ ຈ ໂສ ກຸມາໂຣ ສຫາເຍຫິ ສທ຺ຘິໍ ນ຺ຫາຍິຕຸໍ ຄໂຕ ອຫິນາ ທຏ຺ໂຐ ກາລມກາສິ, ‘‘ຍກ຺ຂຄາເຫນາ’’ຕິປິ ວທນ຺ຕິ. ໂສ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘສ຺ສ ອຸປຏ຺ຐາເນນ ພຫຸໍ ກຸສລກມ຺ມໍ ກຕ຺ວາ ຐິໂຕປິ ຕສ຺ສາ ທາຣິກາຍ ປຏິພທ຺ຘຈິຕ຺ຕຕາຍ ວິມານເປໂຕ ຫຸຕ຺ວາ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ, ມຫິທ຺ຘິໂກ ປນ ອໂຫສິ ມຫານຸຠາໂວ.

ອຖ ໂສ ຕໍ ທາຣິກໍ ອຕ຺ຕໂນ ວິມານໍ ເນຕຸກາໂມ ‘‘ເກນ ນຸ ໂຂ ອຸປາເຍນ ເອສາ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມເວທນີຍກມ຺ມໍ ກຕ຺ວາ ມຍາ ສທ຺ຘິໍ ອິຘ ອຠິຣເມຍ຺ຍາ’’ຕິ ຕສ຺ສາ ທິພ຺ພໂຠຄສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ ອນຸຠວນເຫຕຸໍ ວີມໍສນ຺ໂຕ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘໍ ຈີວຣກມ຺ມໍ ກໂຣນ຺ຕໍ ທິສ຺ວາ ມນຸສ຺ສຣູເປນ ຄນ຺ຕ຺ວາ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ‘‘ກິໍ, ຠນ຺ເຕ, ສຸຕ຺ຕເກນ ອຕ຺ໂຖ ອຕ຺ຖີ’’ຕິ ອາຫ. ‘‘ຈີວຣກມ຺ມໍ ກໂຣມິ, ອຸປາສກາ’’ຕິ. ‘‘ເຕນ ຫິ, ຠນ຺ເຕ, ອສຸກສ຺ມິໍ ຐາເນ ສຸຕ຺ຕຠິກ຺ຂໍ ຈຣຖາ’’ຕິ ຕສ຺ສາ ທາຣິກາຍ ເຄຫໍ ທສ຺ເສສິ. ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ໂຘ ຕຕ຺ຖ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຆຣທ຺ວາເຣ ອຏ຺ຐາສິ. ອຖ ສາ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘໍ ຕຕ຺ຖ ຐິຕໍ ທິສ຺ວາ ປສນ຺ນມານສາ ‘‘ສຸຕ຺ຕເກນ ເມ ອຍ຺ໂຍ ອຕ຺ຖິໂກ’’ຕິ ຎຕ຺ວາ ເອກໍ ສຸຕ຺ຕຄຸຬໍ ອທາສິ. ອຖ ໂສ ອມນຸສ຺ໂສ ມນຸສ຺ສຣູເປນ ຕສ຺ສ ທາຣິກາຍ ຆຣໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຕສ຺ສາ ມາຕຣໍ ຍາຈິຕ຺ວາ ຕາຍ ສທ຺ຘິໍ ກຕິປາຫໍ ວສິຕ຺ວາ ຕສ຺ສາ ມາຕຸຍາ ອນຸຄ຺ຄຫຕ຺ຖໍ ຕສ຺ມິໍ ເຄເຫ ສພ຺ພຠາຊນານິ ຫິຣຎ຺ຎສຸວຓ຺ຓສ຺ສ ປູເຣຕ຺ວາ ສພ຺ພຕ຺ຖ ອຸປຣິ ນາມໍ ລິຂິ ‘‘ອິທໍ ເທວທຕ຺ຕິຍໍ ຘນໍ ນ ເກນຈິ ຄເຫຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ, ຕຎ຺ຈ ທາຣິກໍ ຄເຫຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ວິມານໍ ອຄມາສິ. ຕສ຺ສາ ມາຕາ ປຫູຕໍ ຘນໍ ລຠິຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ຎາຕການໍ ກປຓທ຺ຘິກາທິນຎ຺ຈ ທຕ຺ວາ ອຕ຺ຕນາ ຈ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ກາລໍ ກໂຣນ຺ຕີ ‘‘ມມ ຘີຕາ ອາຄຈ຺ຉຕິ ເຈ, ອິທໍ ຘນໍ ທສ຺ເສຖາ’’ຕິ ຎາຕການໍ ກເຖຕ຺ວາ ກາລມກາສິ.

ຕໂຕ ສຕ຺ຕນ຺ນໍ ວສ຺ສສຕານໍ ອຈ຺ຈເຍນ ອມ຺ຫາກໍ ຠຄວຕິ ໂລເກ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ປວຕ຺ຕິຕວຣຘມ຺ມຈກ຺ເກ ອນຸກ຺ກເມນ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣນ຺ເຕ ຕສ຺ສາ ອິຕ຺ຖິຍາ ເຕນ ອມນຸສ຺ເສນ ສທ຺ຘິໍ ວສນ຺ຕິຍາ ອຸກ຺ກຓ຺ຐາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິ. ສາ ຕໍ ‘‘ສາຘຸ, ອຍ຺ຍປຸຕ຺ຕ, ມໍ ສກຎ຺ເຎວ ເຄຫໍ ປຏິເນຫີ’’ຕິ ວທນ຺ຕີ –

໓໔໑. ‘‘ອຫໍ ປຸເຣ ປພ຺ພຊິຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ,

ສຸຕ຺ຕໍ ອທາສິໍ ອຸປສງ຺ກມ຺ມ ຍາຈິຕາ;

ຕສ຺ສ ວິປາໂກ ວິປຸລຜລູປລພ຺ຠຕິ,

ພຫຸກາ ຈ ເມ ອຸປ຺ປຊ຺ຊເຣ ວຕ຺ຖໂກຏິໂຍ.

໓໔໒. ‘‘ປຸປ຺ຜາຠິກິຓ຺ຓໍ ຣມິຕໍ ວິມານໍ, ອເນກຈິຕ຺ຕໍ ນຣນາຣິເສວິຕໍ;

ສາຫໍ ຠຸຎ຺ຊາມິ ຈ ປາຣຸປາມິ ຈ, ປຫູຕວິຕ຺ຕາ ນ ຈ ຕາວ ຂີຍຕິ.

໓໔໓. ‘‘ຕສ຺ເສວ ກມ຺ມສ຺ສ ວິປາກມນ຺ວຍາ, ສຸຂຎ຺ຈ ສາຕຎ຺ຈ ອິຘູປລພ຺ຠຕິ;

ສາຫໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ປຸນເທວ ມານຸສໍ, ກາຫາມິ ປຸຎ຺ຎານິ ນຍຍ຺ຍປຸຕ຺ຕ ມ’’ນ຺ຕິ. –

ອິມາ ຄາຖາ ອຠາສິ.

໓໔໑. ຕຕ຺ຖ ‘‘ປພ຺ພຊິຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ’’ຕິ ອິທໍ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘໍ ສທ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ໂສ ຫິ ກາມາທິມລານໍ ອຕ຺ຕໂນ ສນ຺ຕານໂຕ ອນວເສສໂຕ ປພ຺ພາຊິຕຕ຺ຕາ ປຫີນຕ຺ຕາ ປຣມຕ຺ຖໂຕ ‘‘ປພ຺ພຊິໂຕ’’ຕິ, ຠິນ຺ນກິເລສຕ຺ຕາ ‘‘ຠິກ຺ຂູ’’ຕິ ຈ ວຕ຺ຕພ຺ພຕໍ ອຣຫຕິ. ສຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ກປ຺ປາສິຍສຸຕ຺ຕໍ. ອຸປສງ຺ກມ຺ມາຕິ ມຍ຺ຫໍ ເຄຫໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ. ຍາຈິຕາຕິ ‘‘ອຸທ຺ທິສ຺ສ ອຣິຍາ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕິ, ເອສາ ອຣິຍານ ຍາຈນາ’’ຕິ (ຊາ. ໑.໗.໕໙) ເອວໍ ວຸຕ຺ຕາຍ ກາຍວິຎ຺ຎຕ຺ຕິປໂຍຄສງ຺ຂາຕາຍ ຠິກ຺ຂາຈຣິຍາຍ ຍາຈິຕາ. ຕສ຺ສາຕິ ຕສ຺ສ ສຸຕ຺ຕທານສ຺ສ. ວິປາໂກ ວິປຸລຜລູປລພ຺ຠຕີຕິ ວິປຸລຜໂລ ອຸຬາຣອຸທໂຍ ມຫາອຸທໂຍ ວິປາໂກ ເອຕຣຫິ ອຸປລພ຺ຠຕິ ປຈ຺ຈນຸຠວີຍຕິ. ພຫຸກາຕິ ອເນກາ. ວຕ຺ຖໂກຏິໂຍຕິ ວຕ຺ຖານໍ ໂກຏິໂຍ, ອເນກສຕສຫສ຺ສປເຠທານິ ວຕ຺ຖານີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໓໔໒. ອເນກຈິຕ຺ຕນ຺ຕິ ນານາວິຘຈິຕ຺ຕກມ຺ມໍ, ອເນເກຫິ ວາ ມຸຕ຺ຕາມຓິອາທີຫິ ຣຕເນຫິ ວິຈິຕ຺ຕຣູປໍ. ນຣນາຣິເສວິຕນ຺ຕິ ປຣິຈາຣກຠູເຕຫິ ນເຣຫິ ນາຣີຫິ ຈ ອຸປເສວິຕໍ. ສາຫໍ ຠຸຎ຺ຊາມີຕິ ສາ ອຫໍ ຕໍ ວິມານໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊາມິ. ປາຣຸປາມີຕິ ອເນກາສຸ ວຕ຺ຖໂກຏີສຸ ອິຈ຺ຉິຕິຈ຺ຉິຕໍ ນິວາເສມິ ເຈວ ປຣິທຫາມິ ຈ. ປຫູຕວິຕ຺ຕາຕິ ປຫູຕວິຕ຺ຕູປກຣຓາ ມຫທ຺ຘນາ ມຫາໂຠຄາ. ນ ຈ ຕາວ ຂີຍຕີຕິ ຕຎ຺ຈ ວິຕ຺ຕໍ ນ ຂີຍຕິ, ນ ປຣິກ຺ຂຍໍ ປຣິຍາທານໍ ຄຈ຺ຉຕິ.

໓໔໓. ຕສ຺ເສວ ກມ຺ມສ຺ສ ວິປາກມນ຺ວຍາຕິ ຕສ຺ເສວ ສຸຕ຺ຕທານມຍປຸຎ຺ຎກມ຺ມສ຺ສ ອນ຺ວຍາ ປຈ຺ຈຍາ ເຫຕຸຠາເວນ ວິປາກຠູຕໍ ສຸຂໍ, ອິຏ຺ຐມຘຸຣສງ຺ຂາຕໍ ສາຕຎ຺ຈ ອິຘ ອິມສ຺ມິໍ ວິມາເນ ອຸປລພ຺ຠຕິ. ຄນ຺ຕ຺ວາ ປຸນເທວ ມານຸສນ຺ຕິ ປຸນ ເອວ ມນຸສ຺ສໂລກໍ ອຸປຄນ຺ຕ຺ວາ. ກາຫາມິ ປຸຎ຺ຎານີຕິ ມຍ຺ຫໍ ສຸຂວິເສສນິປ຺ຜາທການິ ປຸຎ຺ຎານິ ກຣິສ຺ສາມິ, ເຍສໍ ວາ ມຍາ ອຍໍ ສມ຺ປຕ຺ຕິ ລທ຺ຘາຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ນຍຍ຺ຍປຸຕ຺ຕ ມນ຺ຕິ, ອຍ຺ຍປຸຕ຺ຕ, ມໍ ມນຸສ຺ສໂລກໍ ນຍ, ເນຫີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ຕໍ ສຸຕ຺ວາ ໂສ ອມນຸສ຺ໂສ ຕສ຺ສາ ປຏິພທ຺ຘຈິຕ຺ຕຕາຍ ອນຸກມ຺ປາຍ ຄມນໍ ອນິຈ຺ຉນ຺ໂຕ –

໓໔໔. ‘‘ສຕ຺ຕ ຕຸວໍ ວສ຺ສສຕາ ອິຘາຄຕາ,

ຊິຓ຺ຓາ ຈ ວຸຑ຺ຒາ ຈ ຕຫິໍ ຠວິສ຺ສສິ;

ສພ຺ເພວ ເຕ ກາລກຕາ ຈ ຎາຕກາ,

ກິໍ ຕຕ຺ຖ ຄນ຺ຕ຺ວານ ອິໂຕ ກຣິສ຺ສສີ’’ຕິ. –

ຄາຖມາຫ. ຕຕ຺ຖ ສຕ຺ຕາຕິ ວິຠຕ຺ຕິໂລເປນ ນິທ຺ເທໂສ, ນິສ຺ສກ຺ເກ ວາ ເອຕໍ ປຈ຺ຈຕ຺ຕວຈນໍ. ວສ຺ສສຕາຕິ ວສ຺ສສຕໂຕ, ສຕ຺ຕຫິ ວສ຺ສສເຕຫິ ອຸທ຺ຘໍ ຕຸວໍ ອິຘາຄຕາ ອິມໍ ວິມານໍ ອາຄຕາ, ອິຘາຄຕາຍ ຕຸຍ຺ຫໍ ສຕ຺ຕ ວສ຺ສສຕານິ ໂຫນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຊິຓ຺ຓາ ຈ ວຸຑ຺ຒາ ຈ ຕຫິໍ ຠວິສ຺ສສີຕິ ອິຘ ທິພ຺ເພຫິ ອຸຕຸອາຫາເຣຫິ ອຸປຖມ຺ຠິຕຕ຺ຕຠາວາ ກມ຺ມານຸຠາເວນ ເອຕ຺ຕກໍ ກາລໍ ທຫຣາກາເຣເນວ ຐິຕາ. ອິໂຕ ປນ ຄຕາ ກມ຺ມສ຺ສ ຈ ປຣິກ຺ຂີຓຕ຺ຕາ ມນຸສ຺ສານຎ຺ຈ ອຸຕຸອາຫາຣວເສນ ຊຣາຊິຓ຺ຓາ ວໂຍວຸຑ຺ຒາ ຈ ຕຫິໍ ມນຸສ຺ສໂລເກ ຠວິສ຺ສສິ. ກິນ຺ຕິ? ສພ຺ເພວ ເຕ ກາລກຕາ ຈ ຎາຕກາຕິ ທີຆສ຺ສ ອທ຺ຘຸໂນ ຄຕຕ຺ຕາ ຕວ ຎາຕໂຍປິ ສພ຺ເພ ເອວ ມຕາ, ຕສ຺ມາ ອິໂຕ ເທວໂລກໂຕ ຕຕ຺ຖ ມນຸສ຺ສໂລກໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ກິໍ ກຣິສ຺ສສິ, ອວເສສມ຺ປິ ອາຍຸຎ຺ຈ ອິເຘວ ເຂເປຫິ, ອິຘ ວສາຫີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ.

ເອວໍ ເຕນ ວຸຕ຺ຕາ ສາ ຕສ຺ສ ວຈນໍ ອສທ຺ທຫນ຺ຕີ ປຸນເທວ –

໓໔໕. ‘‘ສຕ຺ເຕວ ວສ຺ສານິ ອິຘາຄຕາຍ ເມ, ທິພ຺ພຎ຺ຈ ສຸຂຎ຺ຈ ສມປ຺ປິຕາຍ;

ສາຫໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ປຸນເທວ ມານຸສໍ, ກາຫາມິ ປຸຎ຺ຎານິ ນຍຍ຺ຍປຸຕ຺ຕ ມ’’ນ຺ຕິ. –

ຄາຖມາຫ. ຕຕ຺ຖ ສຕ຺ເຕວ ວສ຺ສານິ ອິຘາຄຕາຍ ເມຕິ, ອຍ຺ຍປຸຕ຺ຕ, ມຍ຺ຫໍ ອິຘາຄຕາຍ ສຕ຺ເຕວ ວສ຺ສານິ ມຎ຺ເຎ ວີຕິວຕ຺ຕານິ. ສຕ຺ຕ ວສ຺ສສຕານິ ທິພ຺ພສຸຂສມປ຺ປິຕາຍ ພຫຸມ຺ປິ ກາລໍ ຄຕໍ ອສລ຺ລກ຺ເຂນ຺ຕີ ເອວມາຫ.

ເອວໍ ປນ ຕາຍ ວຸຕ຺ໂຕ ໂສ ວິມານເປໂຕ ນານປ຺ປກາຣໍ ຕໍ ອນຸສາສິຕ຺ວາ ‘‘ຕ຺ວໍ ອິທານິ ສຕ຺ຕາຫໂຕ ອຸຕ຺ຕຣິ ຕຕ຺ຖ ນ ຊີວິສ຺ສສິ, ມາຕຸຍາ ເຕ ນິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ ມຍາ ທິນ຺ນໍ ຘນໍ ອຕ຺ຖິ, ຕໍ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓານໍ ທຕ຺ວາ ອິເຘວ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິໍ ປຕ຺ເຖຫີ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ຕໍ ພາຫາຍໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຄາມມຊ຺ເຌ ຐເປຕ຺ວາ ‘‘ອິຘາຄເຕ ອຎ຺ເຎປິ ຊເນ ‘ຍຖາພລໍ ປຸຎ຺ຎານິ ກໂຣຖາ’ຕິ ໂອວເທຍ຺ຍາສີ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ຄໂຕ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ –

໓໔໖. ‘‘ໂສ ຕໍ ຄເຫຕ຺ວານ ປສຍ຺ຫ ພາຫາຍໍ, ປຈ຺ຈານຍິຕ຺ວານ ເຖຣິໍ ສຸທຸພ຺ພລໍ;

ວຊ຺ເຊສິ ‘ອຎ຺ຎມ຺ປິ ຊນໍ ອິຘາຄຕໍ, ກໂຣຖ ປຸຎ຺ຎານິ ສຸຂູປລພ຺ຠຕີ’’’ຕິ.

ຕຕ຺ຖ ໂສຕິ ໂສ ວິມານເປໂຕ. ຕນ຺ຕິ ຕໍ ອິຕ຺ຖິໍ. ຄເຫຕ຺ວານ ປສຍ຺ຫ ພາຫາຍນ຺ຕິ ປສຍ຺ຫ ເນຕາ ວິຍ ພາຫາຍໍ ຕໍ ຄເຫຕ຺ວາ. ປຈ຺ຈານຍິຕ຺ວານາຕິ ຕສ຺ສາ ຊາຕສໍວຸຑ຺ຒຄາມໍ ປຸນເທວ ອານຍິຕ຺ວາ. ເຖຣິນ຺ຕິ ຖາວຣິໍ, ຊິຓ຺ຓໍ ວຸຑ຺ຒນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສຸທຸພ຺ພລນ຺ຕິ ຊຣາຊິຓ຺ຓຕາຍ ເອວ ສຸຏ຺ຐຸ ທຸພ຺ພລໍ. ສາ ກິຣ ຕໂຕ ວິມານໂຕ ອປຄມນສມນນ຺ຕຣເມວ ຊິຓ຺ຓາ ວຸຑ຺ຒາ ມຫລ຺ລິກາ ອທ຺ຘຄຕາ ວໂຍອນຸປ຺ປຕ຺ຕາ ອໂຫສິ. ວຊ຺ເຊສີຕິ ວເທຍ຺ຍາສິ. ວຕ຺ຕພ຺ພວຈນາກາຣຎ຺ຈ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ອຎ຺ຎມ຺ປິ ຊນ’’ນ຺ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕສ຺ສຕ຺ໂຖ – ຠທ຺ເທ, ຕ຺ວມ຺ປິ ປຸຎ຺ຎໍ ກເຣຍ຺ຍາສິ, ອຎ຺ຎມ຺ປິ ຊນໍ ອິຘ ຕວ ທສ຺ສນຕ຺ຖາຍ ອາຄຕໍ ‘‘ຠທ຺ຣມຸຂາ, ອາທິຕ຺ຕໍ ສີສໍ ວາ ເຈລໍ ວາ ອຊ຺ຌຸເປກ຺ຂິຕ຺ວາປິ ທານສີລາທີນິ ປຸຎ຺ຎານິ ກໂຣຖາຕິ, ກເຕ ຈ ປຸຎ຺ເຎ ເອກໍເສເນວ ຕສ຺ສ ຜລຠູຕໍ ສຸຂໍ ອຸປລພ຺ຠຕິ, ນ ເອຕ຺ຖ ສໍສໂຍ ກາຕພ຺ໂພ’’ຕິ ວເທຍ຺ຍາສິ ໂອວເທຍ຺ຍາສີຕິ.

ເອວຎ຺ຈ ວຕ຺ວາ ຕສ຺ມິໍ ຄເຕ ສາ ອິຕ຺ຖີ ອຕ຺ຕໂນ ຎາຕການໍ ວສນຏ຺ຐານໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ເຕສໍ ອຕ຺ຕານໍ ຊານາເປຕ຺ວາ ເຕຫິ ນິຍ຺ຍາທິຕຘນໍ ຄເຫຕ຺ວາ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓານໍ ທານໍ ເທນ຺ຕີ ອຕ຺ຕໂນ ສນ຺ຕິກໍ ອາຄຕາຄຕານໍ –

໓໔໗. ‘‘ທິຏ຺ຐາ ມຍາ ອກເຕນ ສາຘຸນາ, ເປຕາ ວິຫຎ຺ຎນ຺ຕິ ຕເຖວ ມນຸສ຺ສາ;

ກມ຺ມຎ຺ຈ ກຕ຺ວາ ສຸຂເວທນີຍໍ, ເທວາ ມນຸສ຺ສາ ຈ ສຸເຂ ຐິຕາ ປຊາ’’ຕິ. –

ຄາຖາຍ ໂອວາທມທາສິ.

ຕຕ຺ຖ ອກເຕນາຕິ ອນິພ຺ພຕ຺ຕິເຕນ ອຕ຺ຕນາ ອນຸປຈິເຕນ. ສາຘຸນາຕິ ກຸສລກມ຺ເມນ, ອິຕ຺ຖມ຺ຠູຕລກ຺ຂເຓ ກຣຓວຈນໍ. ວິຫຎ຺ຎນ຺ຕີຕິ ວິຆາຕໍ ອາປຊ຺ຊນ຺ຕິ. ສຸຂເວທນີຍນ຺ຕິ ສຸຂວິປາກໍ ປຸຎ຺ຎກມ຺ມໍ. ສຸເຂ ຐິຕາຕິ ສຸເຂ ປຕິຏ຺ຐິຕາ. ‘‘ສຸເຂຘິຕາ’’ຕິ ວາ ປາໂຐ, ສຸເຂນ ອຠິວຸຑ຺ຒາ ຜີຕາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຍຎ຺ເຫຕ຺ຖ ອຘິປ຺ປາໂຍ – ຍຖາ ເປຕາ ຕເຖວ ມນຸສ຺ສາ ອກເຕນ ກຸສເລນ, ກເຕນ ຈ ອກຸສເລນ ວິຫຎ຺ຎມານາ ຂຸປ຺ປິປາສາທິນາ ວິຆາຕໍ ອາປຊ຺ຊນ຺ຕາ ມຫາທຸກ຺ຂໍ ອນຸຠວນ຺ຕາ ທິຏ຺ຐາ ມຍາ. ສຸຂເວທນີຍໍ ປນ ກມ຺ມໍ ກຕ຺ວາ ເຕນ ກເຕນ ກຸສລກມ຺ເມນ, ອກເຕນ ຈ ອກຸສລກມ຺ເມນ ເທວມນຸສ຺ສປຣິຍາປນ຺ນາ ປຊາ ສຸເຂ ຐິຕາ ທິຏ຺ຐາ ມຍາ, ອຕ຺ຕປຈ຺ຈກ຺ຂເມຕໍ, ຕສ຺ມາ ປາປໍ ທູຣໂຕວ ປຣິວຊ຺ເຊນ຺ຕາ ປຸຎ຺ຎກິຣິຍາຍ ຍຸຕ຺ຕປຍຸຕ຺ຕາ ໂຫຖາຕິ.

ເອວໍ ປນ ໂອວາທໍ ເທນ຺ຕີ ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓາທີນໍ ສຕ຺ຕາຫໍ ມຫາທານໍ ປວຕ຺ເຕຕ຺ວາ ສຕ຺ຕເມ ທິວເສ ກາລໍ ກຕ຺ວາ ຕາວຕິໍເສສຸ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ. ຠິກ຺ຂູ ຕໍ ປວຕ຺ຕິໍ ຠຄວໂຕ ອາໂຣເຈສຸໍ. ຠຄວາ ຕມຕ຺ຖໍ ອຏ຺ຐຸປ຺ປຕ຺ຕິໍ ກຕ຺ວາ ສມ຺ປຕ຺ຕປຣິສາຍ ຘມ຺ມໍ ເທເສສິ, ວິເສສໂຕ ຈ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ເຘສຸ ປວຕ຺ຕິຕທານສ຺ສ ມຫປ຺ຜລຕໍ ມຫານິສໍສຕຎ຺ຈ ປກາເສສິ. ຕໍ ສຸຕ຺ວາ ມຫາຊໂນ ວິຄຕມລມຈ຺ເຉໂຣ ທານາທິປຸຎ຺ຎາຠິຣໂຕ ອໂຫສີຕິ.

ສຸຕ຺ຕເປຕວຕ຺ຖຸວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.