໑໐. ອຸຕ຺ຕຣມາຕຸເປຕິວຕ຺ຖຸວຓ຺ຓນາ

ທິວາວິຫາຣຄຕໍ ຠິກ຺ຂຸນ຺ຕິ ອິທໍ ອຸຕ຺ຕຣມາຕຸເປຕິວຕ຺ຖຸ. ຕຕ຺ຣາຍໍ ອຕ຺ຖວິຠາວນາ – ສຕ຺ຖຣິ ປຣິນິພ຺ພຸເຕ ປຐມມຫາສງ຺ຄີຕິຍາ ປວຕ຺ຕິຕາຍ ອາຍສ຺ມາ ມຫາກຈ຺ຈາຍໂນ ທ຺ວາທສຫິ ຠິກ຺ຂູຫິ ສທ຺ຘິໍ ໂກສມ຺ພິຍາ ອວິທູເຣ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ມິໍ ອຣຎ຺ຎາຍຕເນ ວິຫາສິ. ເຕນ ຈ ສມເຍນ ຣຎ຺ໂຎ ອຸເທນສ຺ສ ອຎ຺ຎຕໂຣ ອມຈ຺ໂຈ ກາລມກາສິ, ເຕນ ຈ ປຸພ຺ເພ ນຄເຣ ກມ຺ມນ຺ຕາ ອຘິຏ຺ຐິຕາ ອເຫສຸໍ. ອຖ ຣາຊາ ຕສ຺ສ ປຸຕ຺ຕໍ ອຸຕ຺ຕຣໍ ນາມ ມາຓວໍ ປກ຺ໂກສາເປຕ຺ວາ ‘‘ຕ຺ວຎ຺ຈ ປິຕຣາ ອຘິຏ຺ຐິເຕ ກມ຺ມນ຺ເຕ ສມນຸສາສາ’’ຕິ ເຕນ ຐິຕຏ຺ຐາເນ ຐເປສິ.

ໂສ ຈ ສາຘູຕິ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິຕ຺ວາ ເອກທິວສໍ ນຄຣປຏິສງ຺ຂຣຓິຍານໍ ທາຣູນໍ ອຕ຺ຖາຍ ວຑ຺ຒກິໂຍ ຄເຫຕ຺ວາ ອຣຎ຺ຎໍ ຄໂຕ. ຕຕ຺ຖ ອາຍສ຺ມໂຕ ມຫາກຈ຺ຈາຍນຕ຺ເຖຣສ຺ສ ວສນຏ຺ຐານໍ ອຸປຄນ຺ຕ຺ວາ ເຖຣໍ ຕຕ຺ຖ ປໍສຸກູລຈີວຣຘຣໍ ວິວິຕ຺ຕໍ ນິສິນ຺ນໍ ທິສ຺ວາ ອິຣິຍາປເຖເຍວ ປສີທິຕ຺ວາ ກຕປຏິສນ຺ຖາໂຣ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເຖໂຣ ຕສ຺ສ ຘມ຺ມໍ ກເຖສິ. ໂສ ຘມ຺ມໍ ສຸຕ຺ວາ ຣຕນຕ຺ຕເຍ ສຎ຺ຊາຕປ຺ປສາໂທ ສຣເຓສຸ ປຕິຏ຺ຐາຍ ເຖຣໍ ນິມນ຺ເຕສິ – ‘‘ອຘິວາເສຖ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ສ຺ວາຕນາຍ ຠຕ຺ຕໍ ສທ຺ຘິໍ ຠິກ຺ຂູຫິ ອນຸກມ຺ປໍ ອຸປາທາຍາ’’ຕິ. ອຘິວາເສສິ ເຖໂຣ ຕຸຓ຺ຫີຠາເວນ. ໂສ ຕໂຕ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ນຄຣໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ອຎ຺ເຎສໍ ອຸປາສການໍ ອາຈິກ຺ຂິ – ‘‘ເຖໂຣ ມຍາ ສ຺ວາຕນາຍ ນິມນ຺ຕິໂຕ, ຕຸມ຺ເຫຫິປິ ມມ ທານຄ຺ຄໍ ອາຄນ຺ຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ.

ໂສ ທຸຕິຍທິວເສ ກາລສ຺ເສວ ປຓີຕໍ ຂາທນີຍໍ ໂຠຊນີຍໍ ປຏິຍາທາເປຕ຺ວາ ກາລໍ ອາໂຣຈາເປຕ຺ວາ ສທ຺ຘິໍ ຠິກ຺ຂູຫິ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕສ຺ສ ເຖຣສ຺ສ ປຈ຺ຈຸຄ຺ຄມນໍ ກຕ຺ວາ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ປຸຣກ຺ຂຕ຺ວາ ເຄຫໍ ປເວເສສິ. ອຖ ມຫາຣຫກປ຺ປິຍປຈ຺ຈຕ຺ຖຣຓອຕ຺ຖເຕສຸ ອາສເນສຸ ເຖເຣ ຈ ຠິກ຺ຂູສຸ ຈ ນິສິນ຺ເນສຸ ຄນ຺ຘປຸປ຺ຜຘູເປຫິ ປູຊໍ ກຕ຺ວາ ປຓີເຕນ ອນ຺ນປາເນນ ເຕ ສນ຺ຕປ຺ເປຕ຺ວາ ສຎ຺ຊາຕປ຺ປສາໂທ ກຕຎ຺ຊລີ ອນຸໂມທນໍ ສຸຓິຕ຺ວາ ກຕຠຕ຺ຕານຸໂມທເນ ເຖເຣ ຄຈ຺ຉນ຺ເຕ ປຕ຺ຕໍ ຄເຫຕ຺ວາ ອນຸຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ນຄຣໂຕ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ປຏິນິວຕ຺ຕນ຺ໂຕ ‘‘ຠນ຺ເຕ, ຕຸມ຺ເຫຫິ ນິຈ຺ຈໍ ມມ ເຄຫໍ ປວິສິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ຍາຈິຕ຺ວາ ເຖຣສ຺ສ ອຘິວາສນໍ ຎຕ຺ວາ ນິວຕ຺ຕິ. ເອວໍ ໂສ ເຖຣໍ ອຸປຏ຺ຐຫນ຺ໂຕ ຕສ຺ສ ໂອວາເທ ປຕິຏ຺ຐາຍ ໂສຕາປຕ຺ຕິຜລໍ ປາປຸຓິ, ວິຫາຣຎ຺ຈ ກາເຣສິ, ສພ຺ເພ ຈ ອຕ຺ຕໂນ ຎາຕເກ ສາສເນ ອຠິປ຺ປສນ຺ເນ ອກາສິ.

ມາຕາ ປນສ຺ສ ມຈ຺ເຉຣມລປຣິຍຸຏ຺ຐິຕຈິຕ຺ຕາ ຫຸຕ຺ວາ ເອວໍ ປຣິຠາສິ – ‘‘ຍໍ ຕ຺ວໍ ມມ ອນິຈ຺ຉນ຺ຕິຍາ ເອວ ສມຓານໍ ອນ຺ນປານໍ ເທສິ, ຕໍ ເຕ ປຣໂລເກ ໂລຫິຕໍ ສມ຺ປຊ຺ຊຕູ’’ຕິ. ເອກໍ ປນ ໂມຣປິຎ຺ຉກລາປໍ ວິຫາຣມຫທິວເສ ທິຍ຺ຍມານໍ ອນຸຊານິ. ສາ ກາລໍ ກຕ຺ວາ ເປຕໂຍນິຍໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິ, ໂມຣປິຎ຺ຉກລາປທານານຸໂມທເນນ ປນສ຺ສາ ເກສາ ນີລາ ສິນິທ຺ຘາ ເວລ຺ລິຕຄ຺ຄາ ສຸຂຸມາ ທີຆາ ຈ ອເຫສຸໍ. ສາ ຍທາ ຄງ຺ຄານທິໍ ‘‘ປານີຍໍ ປິວິສ຺ສາມີ’’ຕິ ໂອຕຣຕິ, ຕທາ ນທີ ໂລຫິຕປູຣາ ໂຫຕິ. ສາ ປຎ຺ຈປຓ຺ຓາສ ວສ຺ສານິ ຂຸປ຺ປິປາສາຠິຠູຕາ ວິຈຣິຕ຺ວາ ເອກທິວສໍ ກງ຺ຂາເຣວຕຕ຺ເຖຣໍ ຄງ຺ຄາຍ ຕີເຣ ທິວາວິຫາຣໍ ນິສິນ຺ນໍ ທິສ຺ວາ ອຕ຺ຕານໍ ອຕ຺ຕໂນ ເກເສຫິ ປຏິຈ຺ຉາເທຕ຺ວາ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ປານີຍໍ ຍາຈິ. ຕໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ –

໓໓໑. ‘‘ທິວາວິຫາຣຄຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ, ຄງ຺ຄາຕີເຣ ນິສິນ຺ນກໍ;

ຕໍ ເປຕີ ອຸປສງ຺ກມ຺ມ, ທຸພ຺ພຓ຺ຓາ ຠີຣຸທສ຺ສນາ.

໓໓໒. ‘‘ເກສາ ຈສ຺ສາ ອຕິທີຆາ, ຍາວຠູມາວລມ຺ພເຣ;

ເກເສຫິ ສາ ປຏິຈ຺ຉນ຺ນາ, ສມຓໍ ເອຕທພ຺ຣວີ’’ຕິ. –

ອິມາ ທ຺ເວ ຄາຖາ ສງ຺ຄີຕິກາຣເກຫິ ອິຘ ອາທິໂຕ ຐປິຕາ.

ຕຕ຺ຖ ຠີຣຸທສ຺ສນາຕິ ຠຍານກທສ຺ສນາ. ‘‘ຣຸທ຺ທທສ຺ສນາ’’ຕິ ວາ ປາໂຐ, ພີຠຈ຺ຉຠາຣິຍທສ຺ສນາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຍາວຠູມາວລມ຺ພເຣຕິ ຍາວ ຠູມິ, ຕາວ ໂອລມ຺ພນ຺ຕິ. ປຸພ຺ເພ ‘‘ຠິກ຺ຂຸ’’ນ຺ຕິ ຈ ປຈ຺ຉາ ‘‘ສມຓ’’ນ຺ຕິ ຈ ກງ຺ຂາເຣວຕຕ຺ເຖຣເມວ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ.

ສາ ປນ ເປຕີ ເຖຣໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ປານີຍໍ ຍາຈນ຺ຕີ –

໓໓໓. ‘‘ປຎ຺ຈປຓ຺ຓາສ ວສ຺ສານິ, ຍໂຕ ກາລກຕາ ອຫໍ;

ນາຠິຊານາມິ ຠຸຕ຺ຕໍ ວາ, ປີຕໍ ວາ ປນ ປານິຍໍ;

ເທຫິ ຕ຺ວໍ ປານິຍໍ ຠນ຺ເຕ, ຕສິຕາ ປານິຍາຍ ເມ’’ຕິ. – ອິມໍ ຄາຖມາຫ;

໓໓໓. ຕຕ຺ຖ ນາຠິຊານາມິ ຠຸຕ຺ຕໍ ວາຕິ ເອວໍ ທີຆມນ຺ຕເຣ ກາເລ ໂຠຊນໍ ຠຸຕ຺ຕໍ ວາ ປານີຍໍ ປີຕໍ ວາ ນາຠິຊານາມິ, ນ ຠຸຕ຺ຕໍ ນ ປີຕນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕສິຕາຕິ ປິປາສິຕາ. ປານິຍາຍາຕິ ປານີຍຕ຺ຖາຍ ອາຫິຓ຺ຑນ຺ຕິຍາ ເມ ປານີຍໍ ເທຫິ, ຠນ຺ເຕຕິ ໂຍຊນາ.

ອິໂຕ ປຣໍ –

໓໓໔. ‘‘ອຍໍ ສີໂຕທິກາ ຄງ຺ຄາ, ຫິມວນ຺ຕໂຕ ສນ຺ທຕິ;

ປິວ ເອຕ຺ໂຕ ຄເຫຕ຺ວານ, ກິໍ ມໍ ຍາຈສິ ປານິຍໍ.

໓໓໕. ‘‘ສຈາຫໍ ຠນ຺ເຕ ຄງ຺ຄາຍ, ສຍໍ ຄຓ຺ຫາມິ ປານິຍໍ;

ໂລຫິຕໍ ເມ ປຣິວຕ຺ຕຕິ, ຕສ຺ມາ ຍາຈາມິ ປານິຍໍ.

໓໓໖. ‘‘ກິໍ ນຸ ກາເຍນ ວາຈາຍ, ມນສາ ທຸກ຺ກຏໍ ກຕໍ;

ກິສ຺ສກມ຺ມວິປາເກນ, ຄງ຺ຄາ ເຕ ໂຫຕິ ໂລຫິຕໍ.

໓໓໗. ‘‘ປຸຕ຺ໂຕ ເມ ອຸຕ຺ຕໂຣ ນາມ, ສທ຺ໂຘ ອາສິ ອຸປາສໂກ;

ໂສ ຈ ມຍ຺ຫໍ ອກາມາຍ, ສມຓານໍ ປເວຈ຺ຉຕິ.

໓໓໘. ‘‘ຈີວຣໍ ປິຓ຺ຑປາຕຎ຺ຈ, ປຈ຺ຈຍໍ ສຍນາສນໍ;

ຕມຫໍ ປຣິຠາສາມິ, ມຈ຺ເຉເຣນ ອຸປທ຺ທຸຕາ.

໓໓໙. ‘‘ຍໍ ຕ຺ວໍ ມຍ຺ຫໍ ອກາມາຍ, ສມຓານໍ ປເວຈ຺ຉສິ;

ຈີວຣໍ ປິຓ຺ຑປາຕຎ຺ຈ, ປຈ຺ຈຍໍ ສຍນາສນໍ.

໓໔໐. ‘‘ເອຕໍ ເຕ ປຣໂລກສ຺ມິໍ, ໂລຫິຕໍ ໂຫຕຸ ອຸຕ຺ຕຣ;

ຕສ຺ສກມ຺ມວິປາເກນ, ຄງ຺ຄາ ເມ ໂຫຕິ ໂລຫິຕ’’ນ຺ຕິ. –

ອິມາ ເຖຣສ຺ສ ຈ ເປຕິຍາ ຈ ວຈນປຏິວຈນຄາຖາ.

໓໓໔. ຕຕ຺ຖ ຫິມວນ຺ຕໂຕຕິ ມຫໂຕ ຫິມສ຺ສ ອຕ຺ຖິຕາຍ ‘‘ຫິມວາ’’ຕິ ລທ຺ຘນາມໂຕ ປພ຺ພຕຣາຊໂຕ. ສນ຺ທຕີຕິ ປວຕ຺ຕຕິ. ເອຕ຺ໂຕຕິ ອິໂຕ ມຫາຄງ຺ຄາໂຕ. ກິນ຺ຕິ ກສ຺ມາ ມໍ ຍາຈສິ ປານີຍໍ, ຄງ຺ຄານທິໍ ໂອຕຣິຕ຺ວາ ຍຖາຣຸຈິ ປິວາຕິ ທສ຺ເສຕິ.

໓໓໕. ໂລຫິຕໍ ເມ ປຣິວຕ຺ຕຕີຕິ ອຸທກໍ ສນ຺ທມານໍ ມຍ຺ຫໍ ປາປກມ຺ມຜເລນ ໂລຫິຕໍ ຫຸຕ຺ວາ ປຣິວຕ຺ຕຕິ ປຣິຓມຕິ, ຕາຍ ຄຫິຕມຕ຺ຕໍ ອຸທກໍ ໂລຫິຕໍ ຊາຍຕິ.

໓໓໗-໔໐. ມຍ຺ຫໍ ອກາມາຍາຕິ ມມ ອນິຈ຺ຉນ຺ຕິຍາ. ປເວຈ຺ຉຕີຕິ ເທຕິ. ປຈ຺ຈຍນ຺ຕິ ຄິລານປຈ຺ຈຍໍ. ເອຕນ຺ຕິ ຍໍ ເອຕໍ ຈີວຣາທິກໍ ປຈ຺ຈຍຊາຕໍ ສມຓານໍ ປເວຈ຺ຉສິ ເທສິ, ເອຕໍ ເຕ ປຣໂລກສ຺ມິໍ ໂລຫິຕໍ ໂຫຕຸ ອຸຕ຺ຕຣາຕິ ອຠິສປນວເສນ ກຕໍ ປາປກມ຺ມໍ, ຕສ຺ສ ວິປາເກນາຕິ ໂຍຊນາ.

ອຖາຍສ຺ມາ ເຣວໂຕ ຕໍ ເປຕິໍ ອຸທ຺ທິສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆສ຺ສ ປານີຍໍ ອທາສິ, ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣິຕ຺ວາ ຠຕ຺ຕໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູນມທາສິ, ສງ຺ກາຣກູຏາທິໂຕ ປໍສຸກູລໍ ຄເຫຕ຺ວາ ໂຘວິຕ຺ວາ ຠິສິຎ຺ຈ ຈິມິລິກຎ຺ຈ ກຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູນໍ ອທາສິ, ເຕນ ຈສ຺ສາ ເປຕິຍາ ທິພ຺ພສມ຺ປຕ຺ຕິໂຍ ອເຫສຸໍ. ສາ ເຖຣສ຺ສ ສນ຺ຕິກໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ອຕ຺ຕນາ ລທ຺ຘທິພ຺ພສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ເຖຣສ຺ສ ທສ຺ເສສິ. ເຖໂຣ ຕໍ ປວຕ຺ຕິໍ ອຕ຺ຕໂນ ສນ຺ຕິກໍ ອຸປຄຕານໍ ຈຕຸນ຺ນໍ ປຣິສານໍ ປກາເສຕ຺ວາ ຘມ຺ມກຖໍ ກເຖສິ. ເຕນ ມຫາຊໂນ ສຎ຺ຊາຕສໍເວໂຄ ວິຄຕມລມຈ຺ເຉໂຣ ຫຸຕ຺ວາ ທານສີລາທິກຸສລຘມ຺ມາຠິຣໂຕ ອໂຫສີຕິ. ອິທໍ ປນ ເປຕວຕ຺ຖຸ ທຸຕິຍສງ຺ຄີຕິຍໍ ສງ຺ຄຫໍ ອາຣຸຬ຺ຫນ຺ຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ.

ອຸຕ຺ຕຣມາຕຸເປຕິວຕ຺ຖຸວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.