໖. ປຎ຺ຈປຸຕ຺ຕຂາທກເປຕິວຕ຺ຖຸວຓ຺ຓນາ

ນຄ຺ຄາ ທຸພ຺ພຓ຺ຓຣູປາສີຕິ ອິທໍ ສຕ຺ຖຣິ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣນ຺ເຕ ປຎ຺ຈປຸຕ຺ຕຂາທກເປຕິໍ ອາຣພ຺ຠ ວຸຕ຺ຕໍ. ສາວຕ຺ຖິຍາ ກິຣ ອວິທູເຣ ຄາມເກ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ສ ກຸຏຸມ຺ພິກສ຺ສ ຠຣິຍາ ວຎ຺ຌາ ອໂຫສິ. ຕສ຺ສ ຎາຕກາ ເອຕທໂວຈຸໍ – ‘‘ຕວ ປຊາປຕິ ວຎ຺ຌາ, ອຎ຺ຎໍ ເຕ ກຎ຺ຎໍ ອາເນມາ’’ຕິ. ໂສ ຕສ຺ໂສ ຠຣິຍາຍ ສິເນເຫນ ນ ອິຈ຺ຉິ. ອຖສ຺ສ ຠຣິຍາ ຕໍ ປວຕ຺ຕິໍ ສຸຕ຺ວາ ສາມິກໍ ເອວມາຫ – ‘‘ສາມິ, ອຫໍ ວຎ຺ຌາ, ອຎ຺ຎາ ກຎ຺ຎາ ອາເນຕພ຺ພາ, ມາ ເຕ ກຸລວໍໂສ ອຸປຈ຺ຉິຊ຺ຊີ’’ຕິ. ໂສ ຕາຍ ນິປ຺ປີຬິຍມາໂນ ອຎ຺ຎໍ ກຎ຺ຎໍ ອາເນສິ. ສາ ອປເຣນ ສມເຍນ ຄພ຺ຠິນີ ອໂຫສິ. ວຎ຺ຌິຕ຺ຖີ – ‘‘ອຍໍ ປຸຕ຺ຕໍ ລຠິຕ຺ວາ ອິມສ຺ສ ເຄຫສ຺ສ ອິສ຺ສຣາ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ ອິສ຺ສາປກຕາ ຕສ຺ສາ ຄພ຺ຠປາຕນູປາຍໍ ປຣິເຍສນ຺ຕີ ອຎ຺ຎຕຣໍ ປຣິພ຺ພາຊິກໍ ອນ຺ນປານາທີຫິ ສງ຺ຄຓ຺ຫິຕ຺ວາ ຕາຍ ຕສ຺ສາ ຄພ຺ຠປາຕນໍ ທາເປສິ. ສາ ຄພ຺ເຠ ປຕິເຕ ອຕ຺ຕໂນ ມາຕຸຍາ ອາໂຣເຈສິ, ມາຕາ ອຕ຺ຕໂນ ຎາຕເກ ສໂມຘາເນຕ຺ວາ ຕມຕ຺ຖໍ ນິເວເທສິ. ເຕ ວຎ຺ຌິຕ຺ຖິໍ ເອຕທໂວຈຸໍ – ‘‘ຕຍາ ອິມິສ຺ສາ ຄພ຺ໂຠ ປາຕິໂຕ’’ຕິ? ‘‘ນາຫໍ ປາເຕມີ’’ຕິ. ‘‘ສເຈ ຕຍາ ຄພ຺ໂຠ ນ ປາຕິໂຕ, ສປຖໍ ກໂຣຫີ’’ຕິ. ‘‘ສເຈ ມຍາ ຄພ຺ໂຠ ປາຕິໂຕ, ທຸຄ຺ຄຕິປຣາຍຓາ ຂຸປ຺ປິປາສາຠິຠູຕາ ສາຍໍ ປາຕໍ ປຎ຺ຈ ປຎ຺ຈ ປຸຕ຺ເຕ ວິຊາຍິຕ຺ວາ ຂາທິຕ຺ວາ ຕິຕ຺ຕິໍ ນ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍໍ, ນິຈ຺ຈໍ ທຸຄ຺ຄນ຺ຘາ ມກ຺ຂິກາປຣິກິຓ຺ຓາ ຈ ຠເວຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ ມຸສາ ວຕ຺ວາ ສປຖໍ ອກາສິ. ສາ ນຈິຣສ຺ເສວ ກາລໍ ກຕ຺ວາ ຕສ຺ເສວ ຄາມສ຺ສ ອວິທູເຣ ທຸພ຺ພຓ຺ຓຣູປາ ເປຕີ ຫຸຕ຺ວາ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ.

ຕທາ ຊນປເທ ວຸຕ຺ຖວສ຺ສາ ອຏ຺ຐ ເຖຣາ ສຕ຺ຖຸ ທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ສາວຕ຺ຖິໍ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕາ ຕສ຺ສ ຄາມສ຺ສ ອວິທູເຣ ຉາຍູທກສມ຺ປນ຺ເນ ອຣຎ຺ຎຏ຺ຐາເນ ວາສໍ ອຸປຄຈ຺ຉິໍສຸ. ອຖ ສາ ເປຕີ ເຖຣານໍ ອຕ຺ຕານໍ ທສ຺ເສສິ. ເຕສຸ ສງ຺ຆຕ຺ເຖໂຣ ຕໍ ເປຕິໍ –

໒໖. ‘‘ນຄ຺ຄາ ທຸພ຺ພຓ຺ຓຣູປາສິ, ທຸຄ຺ຄນ຺ຘາ ປູຕິ ວາຍສິ;

ມກ຺ຂິກາຫິ ປຣິກິຓ຺ຓາ, ກາ ນຸ ຕ຺ວໍ ອິຘ ຕິຏ຺ຐສີ’’ຕິ. –

ຄາຖາຍ ປຏິປຸຈ຺ຉິ. ຕຕ຺ຖ ນຄ຺ຄາຕິ ນິຈ຺ໂຈຬາ. ທຸພ຺ພຓ຺ຓຣູປາສີຕິ ຓວິຣູປາ ອຕິວິຍ ພີຠຈ຺ຉຣູເປນ ສມນ຺ນາຄຕາ ອສິ. ທຸຄ຺ຄນ຺ຘາຕິ ອນິຏ຺ຐຄນ຺ຘາ. ປູຕິ ວາຍສີຕິ ສຣີຣໂຕ ກຸຓປຄນ຺ຘໍ ວາຍສິ. ມກ຺ຂິກາຫິ ປຣິກິຓ຺ຓາຕິ ນີລມກ຺ຂິກາຫິ ສມນ຺ຕໂຕ ອາກິຓ຺ຓາ. ກາ ນຸ ຕ຺ວໍ ອິຘ ຕິຏ຺ຐສີຕິ ກາ ນາມ ເອວຣູປາ ອິມສ຺ມິໍ ຐາເນ ຕິຏ຺ຐສິ, ອິໂຕ ຈິໂຕ ຈ ວິຈຣສີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ອຖ ສາ ເປຕີ ມຫາເຖເຣນ ເອວໍ ປຸຏ຺ຐາ ອຕ຺ຕານໍ ປກາເສນ຺ຕີ ສຕ຺ຕານໍ ສໍເວຄໍ ຊເນນ຺ຕີ –

໒໗. ‘‘ອຫໍ ຠທນ຺ເຕ ເປຕີມ຺ຫິ, ທຸຄ຺ຄຕາ ຍມໂລກິກາ;

ປາປກມ຺ມໍ ກຣິຕ຺ວານ, ເປຕໂລກໍ ອິໂຕ ຄຕາ.

໒໘. ‘‘ກາເລນ ປຎ຺ຈ ປຸຕ຺ຕານິ, ສາຍໍ ປຎ຺ຈ ປຸນາປເຣ;

ວິຊາຍິຕ຺ວານ ຂາທາມິ, ເຕປິ ນາ ໂຫນ຺ຕິ ເມ ອລໍ.

໒໙. ‘‘ປຣິຑຍ຺ຫຕິ ຘູມາຍຕິ, ຂຸທາຍ ຫທຍໍ ມມ;

ປານີຍໍ ນ ລເຠ ປາຕຸໍ, ປສ຺ສ ມໍ ພ຺ຍສນໍ ຄຕ’’ນ຺ຕິ. –

ອິມາ ຕິສ຺ໂສ ຄາຖາ ອຠາສິ.

໒໗. ຕຕ຺ຖ ຠທນ຺ເຕຕິ ເຖຣໍ ຄາຣເວນ ອາລປຕິ. ທຸຄ຺ຄຕາຕິ ທຸຄ຺ຄຕິໍ ຄຕາ. ຍມໂລກິກາຕິ ‘‘ຍມໂລໂກ’’ຕິ ລທ຺ຘນາເມ ເປຕໂລເກ ຕຕ຺ຖ ປຣິຍາປນ຺ນຠາເວນ ວິທິຕາ. ອິໂຕ ຄຕາຕິ ອິໂຕ ມນຸສ຺ສໂລກໂຕ ເປຕໂລກໍ ອຸປປຊ຺ຊນວເສນ ຄຕາ, ອຸປປນ຺ນາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໒໘. ກາເລນາຕິ ຣຕ຺ຕິຍາ ວິຠາຕກາເລ. ຠຸມ຺ມຕ຺ເຖ ຫິ ເອຕໍ ກຣຓວຈນໍ. ປຎ຺ຈ ປຸຕ຺ຕານີຕິ ປຎ຺ຈ ປຸຕ຺ເຕ. ລິງ຺ຄວິປລ຺ລາເສນ ເຫຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ສາຍໍ ປຎ຺ຈ ປຸນາປເຣຕິ ສາຍນ຺ຫກາເລ ປຸນ ອປເຣ ປຎ຺ຈ ປຸຕ຺ເຕ ຂາທາມີຕິ ໂຍຊນາ. ວິຊາຍິຕ຺ວານາຕິ ທິວເສ ທິວເສ ທສ ທສ ປຸຕ຺ເຕ ວິຊາຍິຕ຺ວາ. ເຕປິ ນາ ໂຫນ຺ຕິ ເມ ອລນ຺ຕິ ເຕປິ ທສປຸຕ຺ຕາ ເອກທິວສໍ ມຍ຺ຫໍ ຂຸທາຍ ປຏິຆາຕາຍ ອຫໍ ປຣິຍຕ຺ຕາ ນ ໂຫນ຺ຕິ. ຄາຖາສຸຂຕ຺ຖຎ຺ເຫຕ຺ຖ ນາ-ອິຕິ ທີຆໍ ກຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕໍ.

໒໙. ປຣິຑຍ຺ຫຕິ ຘູມາຍຕິ ຂຸທາຍ ຫທຍໍ ມມາຕິ ຂຸທາຍ ຊິຆຈ຺ຉາຍ ພາຘິຍມານາຍ ມມ ຫທຍປເທໂສ ອຸທຣຄ຺ຄິນາ ປຣິສມນ຺ຕໂຕ ຌາຍຕິ ຘູມາຍຕິ ສນ຺ຕປ຺ປຕິ. ປານີຍໍ ນ ລເຠ ປາຕຸນ຺ຕິ ປິປາສາຠິຠູຕາ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ວິຈຣນ຺ຕີ ປານີຍມ຺ປິ ປາຕຸໍ ນ ລຠາມິ. ປສ຺ສ ມໍ ພ຺ຍສນໍ ຄຕນ຺ຕິ ເປຕູປປຕ຺ຕິຍາ ສາຘາຣຓໍ ອສາຘາຣຓຎ຺ຈ ອິມໍ ອີທິສໍ ພ຺ຍສນໍ ອຸປຄຕໍ ມໍ ປສ຺ສ, ຠນ຺ເຕຕິ ອຕ຺ຕນາ ອນຸຠວິຍມານໍ ທຸກ຺ຂໍ ເຖຣສ຺ສ ປເວເທສິ.

ຕໍ ສຸຕ຺ວາ ເຖໂຣ ຕາຍ ກຕກມ຺ມໍ ປຸຈ຺ຉນ຺ໂຕ –

໓໐. ‘‘ກິໍ ນຸ ກາເຍນ ວາຈາຍ, ມນສາ ທຸກ຺ກຏໍ ກຕໍ;

ກິສ຺ສ ກມ຺ມວິປາເກນ, ປຸຕ຺ຕມໍສານິ ຂາທສີ’’ຕິ. –

ຄາຖມາຫ. ຕຕ຺ຖ ທຸກ຺ກຏນ຺ຕິ ທຸຈ຺ຈຣິຕໍ. ກິສ຺ສ ກມ຺ມວິປາເກນາຕິ ກີທິສສ຺ສ ກມ຺ມສ຺ສ ວິປາເກນ, ກິໍ ປາຓາຕິປາຕສ຺ສ, ອຸທາຫຸ ອທິນ຺ນາທານາທີສຸ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ສາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ‘‘ເກນ ກມ຺ມວິປາເກນາ’’ຕິ ເກຈິ ປຐນ຺ຕິ.

ອຖ ສາ ເປຕີ ອຕ຺ຕນາ ກຕກມ຺ມໍ ເຖຣສ຺ສ ກເຖນ຺ຕີ –

໓໑. ‘‘ສປຕີ ເມ ຄພ຺ຠິນີ ອາສິ, ຕສ຺ສາ ປາປໍ ອເຈຕຍິໍ;

ສາຫໍ ປທຸຏ຺ຐມນສາ, ອກຣິໍ ຄພ຺ຠປາຕນໍ.

໓໒. ‘‘ຕສ຺ສ ທ຺ເວມາສິໂກ ຄພ຺ໂຠ, ໂລຫິຕຎ຺ເຎວ ປຄ຺ຆຣິ;

ຕທສ຺ສາ ມາຕາ ກຸປິຕາ, ມຍ຺ຫໍ ຎາຕີ ສມານຍິ;

ສປຖຎ຺ຈ ມໍ ອກາເຣສິ, ປຣິຠາສາປຍີ ຈ ມໍ.

໓໓. ‘‘ສາຫໍ ໂຆຣຎ຺ຈ ສປຖໍ, ມຸສາວາທໍ ອຠາສິສໍ;

‘ປຸຕ຺ຕມໍສານິ ຂາທາມິ, ສເຈ ຕໍ ປກຕໍ ມຍາ’.

໓໔. ‘‘ຕສ຺ສ ກມ຺ມສ຺ສ ວິປາເກນ, ມຸສາວາທສ຺ສ ຈູຠຍໍ;

ປຸຕ຺ຕມໍສານິ ຂາທາມິ, ປຸພ຺ພໂລຫິຕມກ຺ຂິຕາ’’ຕິ. – ຄາຖາໂຍ ອຠາສິ;

໓໑-໓໒. ຕຕ຺ຖ ສປຕີຕິ ສມານປຕິກາ ອິຕ຺ຖີ ວຸຈ຺ຈຕິ. ຕສ຺ສາ ປາປໍ ອເຈຕຍິນ຺ຕິ ຕສ຺ສ ສປຕິຍາ ປາປໍ ລຸທ຺ທກໍ ກມ຺ມໍ ອເຈຕຍິໍ. ປທຸຏ຺ຐມນສາຕິ ປທຸຏ຺ຐຈິຕ຺ຕາ, ປທຸຏ຺ເຐນ ວາ ມນສາ. ທ຺ເວມາສິໂກຕິ ທ຺ເວມາສຊາໂຕ ປຕິຏ຺ຐິໂຕ ຫຸຕ຺ວາ ທ຺ເວມາສິກາ. ໂລຫິຕຎ຺ເຎວ ປຄ຺ຆຣີຕິ ວິປຊ຺ຊມາໂນ ຣຸຫິຣຎ຺ເຎວ ຫຸຕ຺ວາ ວິສ຺ສນ຺ທິ. ຕທສ຺ສາ ມາຕາ ກຸປິຕາ, ມຍ຺ຫໍ ຎາຕີ ສມານຍີຕິ ຕທາ ອສ຺ສາ ສປຕິຍາ ມາຕາ ມຍ຺ຫໍ ກຸປິຕາ ອຕ຺ຕໂນ ຎາຕເກ ສໂມຘາເນສິ. ‘‘ຕຕສ຺ສາ’’ຕິ ວາ ປາໂຐ, ຕໂຕ ອສ຺ສາຕິ ປທວິຠາໂຄ.

໓໓-໓໔. ສປຖນ຺ຕິ ສປນໍ. ປຣິຠາສາປຍີຕິ ຠເຍນ ຕຊ຺ຊາເປສິ. ສປຖໍ ມຸສາວາທໍ ອຠາສິສນ຺ຕິ ‘‘ສເຈ ຕໍ ມຍາ ກຕໍ, ອີທິສີ ຠເວຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ ກຕເມວ ປາປໍ ອກຕໍ ກຕ຺ວາ ທສ຺ເສນ຺ຕີ ມຸສາວາທໍ ອຠູຕໍ ສປຖໍ ອຠາສິໍ. ມຸຕ຺ຕມໍສານິ ຂາທາມິ, ສເຈຕໍ ປກຕໍ ມຍາຕິ ອິທໍ ຕທາ ສປຖສ຺ສ ກຕາກາຣທສ຺ສນໍ. ຍທິ ເອຕໍ ຄພ຺ຠປາຕນປາປໍ ມຍາ ກຕໍ, ອາຍຕິໍ ປຸນພ຺ຠວາຠິນິພ຺ພຕ຺ຕິຍໍ ມຍ຺ຫໍ ປຸຕ຺ຕມໍສານິເຍວ ຂາເທຍ຺ຍນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕສ຺ສ ກມ຺ມສ຺ສາຕິ ຕສ຺ສ ຄພ຺ຠປາຕນວເສນ ປກຕສ຺ສ ປາຓາຕິປາຕກມ຺ມສ຺ສ. ມຸສາວາທສ຺ສ ຈາຕິ ມຸສາວາທກມ຺ມສ຺ສ ຈ. ອຸຠຍນ຺ຕິ ອຸຠຍສ຺ສປິ ກມ຺ມສ຺ສ ອຸຠເຍນ ວິປາເກນ. ກຣຓຕ຺ເຖ ຫິ ອິທໍ ປຈ຺ຈຕ຺ຕວຈນໍ. ປຸພ຺ພໂລຫິຕມກ຺ຂິຕາຕິ ປສວນວເສນ ປຣິຠິຊ຺ຊນວເສນ ຈ ປຸພ຺ເພນ ຈ ໂລຫິເຕນ ຈ ມກ຺ຂິຕາ ຫຸຕ຺ວາ ປຸຕ຺ຕມໍສານິ ຂາທາມີຕິ ໂຍຊນາ.

ເອວໍ ສາ ເປຕີ ອຕ຺ຕໂນ ກມ຺ມວິປາກໍ ປເວເທຕ຺ວາ ປຸນ ເຖເຣ ເອວມາຫ – ‘‘ອຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ອິມສ຺ມິໍເຍວ ຄາເມ ອສຸກສ຺ສ ກຸຏຸມ຺ພິກສ຺ສ ຠຣິຍາ ອິສ຺ສາປກຕາ ຫຸຕ຺ວາ ປາປກມ຺ມໍ ກຕ຺ວາ ເອວໍ ເປຕໂຍນິຍໍ ນິພ຺ພຕ຺ຕາ. ສາຘຸ, ຠນ຺ເຕ, ຕສ຺ສ ກຸຏຸມ຺ພິກສ຺ສ ເຄຫໍ ຄຈ຺ຉຖ, ໂສ ຕຸມ຺ຫາກໍ ທານໍ ທສ຺ສຕິ, ຕໍ ທກ຺ຂິຓໍ ມຍ຺ຫໍ ອຸທ຺ທິສາເປຍ຺ຍາຖ, ເອວໍ ເມ ອິໂຕ ເປຕໂລກໂຕ ມຸຕ຺ຕິ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ. ເຖຣາ ຕໍ ສຸຕ຺ວາ ຕໍ ອນຸກມ຺ປມານາ ອຸລ຺ລຸມ຺ປນສຠາວສຓ຺ຐິຕາ ຕສ຺ສ ກຸຏຸມ຺ພິກສ຺ສ ເຄຫໍ ປິຓ຺ຑາຍ ປວິສິໍສຸ. ກຸຏມ຺ພິໂກ ເຖເຣ ທິສ຺ວາ ສຎ຺ຊາຕປ຺ປສາໂທ ປຈ຺ຈຸຄ຺ຄນ຺ຕ຺ວາ ປຕ຺ຕານິ ຄເຫຕ຺ວາ ເຖເຣ ອາສເນສຸ ນິສີທາເປຕ຺ວາ ປຓີເຕນ ອາຫາເຣນ ໂຠເຊຕຸໍ ອາຣຠິ. ເຖຣາ ຕໍ ປວຕ຺ຕິໍ ກຸຏຸມ຺ພິກສ຺ສ ອາໂຣເຈຕ຺ວາ ຕໍ ທານໍ ຕສ຺ສາ ເປຕິຍາ ອຸທ຺ທິສາເປສຸໍ. ຕງ຺ຂຓຎ຺ເຎວ ຈ ສາ ເປຕີ ຕໂຕ ທຸກ຺ຂໂຕ ອເປຕາ ອຸຬາຣສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ປຏິລຠິຕ຺ວາ ຣຕ຺ຕິຍໍ ກຸຏຸມ຺ພິກສ຺ສ ອຕ຺ຕານໍ ທສ຺ເສສິ. ອຖ ເຖຣາ ອນຸກ຺ກເມນ ສາວຕ຺ຖິໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຠຄວໂຕ ຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ຠຄວາ ຈ ຕມຕ຺ຖໍ ອຏ຺ຐຸປ຺ປຕ຺ຕິໍ ກຕ຺ວາ ສມ຺ປຕ຺ຕປຣິສາຍ ຘມ຺ມໍ ເທເສສິ. ເທສນາວສາເນ ມຫາຊໂນ ປຏິລທ຺ຘສໍເວໂຄ ອິສ຺ສາມຈ຺ເຉຣໂຕ ປຏິວິຣມິ. ເອວໍ ສາ ເທສນາ ມຫາຊນສ຺ສ ສາຕ຺ຖິກາ ອໂຫສີຕິ.

ປຎ຺ຈປຸຕ຺ຕຂາທກເປຕິວຕ຺ຖຸວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.