໕. ອິນ຺ທ຺ຣິຍສໂມຘານວຓ຺ຓນາ

໒໐໔. ອິທານິ ສມາຘິໍ ຠາວຍໂຕ ວິປສ຺ສນໍ ຠາວຍໂຕ ຈ ອິນ຺ທ຺ຣິຍສໂມຘານໍ ທສ຺ເສຕຸກາໂມ ປຐມໍ ຕາວ ອຸປຏ຺ຐານໂກສລ຺ລປ຺ປເຠທໍ ນິທ຺ທິສິຕຸໍ ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ສມາຘິໍ ຠາເວນ຺ໂຕຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ສມາຘິໍ ຠາເວນ຺ໂຕຕິ ນິພ຺ເພຘຠາຄິຍໍ ສມາຘິໍ ຠາເວນ຺ໂຕ. ເສກ຺ຂສ຺ສ ວີຕຣາຄສ຺ສ ຈ ປນ ໂລກຸຕ຺ຕໂຣປິ ສມາຘິ ລພ຺ຠຕິ. ອາວຊ຺ຊິຕຕ຺ຕາຕິ ກສິຓາທິນິມິຕ຺ຕສ຺ສ ອາວຊ຺ຊິຕຕ຺ຕາ, ກສິຓາທິປຣິກມ຺ມໍ ກຕ຺ວາ ຕຕ຺ຖ ອຸປ຺ປາທິຕນິມິຕ຺ຕຕ຺ຕາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ອາຣມ຺ມຓູປຏ຺ຐານກຸສໂລຕິ ຕສ຺ສ ອຸປ຺ປາທິຕສ຺ສ ນິມິຕ຺ຕສ຺ເສວ ອຸປຏ຺ຐາເນ ກຸສໂລ. ສມຖນິມິຕ຺ຕູປຏ຺ຐານກຸສໂລຕິ ອຈ຺ຈາຣທ຺ຘວີຣິຍຕາທີຫິ ອຸທ຺ຘເຕ ຈິຕ຺ເຕ ປສ຺ສທ຺ຘິສມາຘິອຸເປກ຺ຂາສມ຺ໂພຊ຺ຌງ຺ຄຠາວນາວເສນ ຈິຕ຺ໂຕປສມນິມິຕ຺ຕສ຺ສ ອຸປຏ຺ຐາເນ ກຸສໂລ. ປຄ຺ຄຫນິມິຕ຺ຕູປຏ຺ຐານກຸສໂລຕິ ອຕິສິຖິລວີຣິຍຕາທີຫິ ລີເນ ຈິຕ຺ເຕ ຘມ຺ມວິຈຍວີຣິຍປີຕິສມ຺ໂພຊ຺ຌງ຺ຄຠາວນາວເສນ ຈິຕ຺ຕປຄ຺ຄຫນິມິຕ຺ຕສ຺ສ ອຸປຏ຺ຐາເນ ກຸສໂລ. ອວິກ຺ເຂປູປຏ຺ຐານກຸສໂລຕິ ອນຸທ຺ຘຕາລີນຈິຕ຺ຕສ຺ສ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕສ຺ສ ສມາຘິສ຺ສ ອຸປຏ຺ຐາເນ ກຸສໂລ. ໂອຠາສູປຏ຺ຐານກຸສໂລຕິ ປຎ຺ຎາປໂຍຄມນ຺ທຕາຍ ນິຣສ຺ສາເທ ຈິຕ຺ເຕ ອຏ຺ຐສໍເວຄວຕ຺ຖຸປຈ຺ຈເວກ຺ຂເຓນ ຈິຕ຺ຕໍ ສໍເວເຊຕ຺ວາ ຎາໂຓຠາສສ຺ສ ອຸປຏ຺ຐາເນ ກຸສໂລ. ອຏ຺ຐ ສໍເວຄວຕ຺ຖູນິ ນາມ ຊາຕິຊຣາພ຺ຍາຘິມຣຓານິ ຈຕ຺ຕາຣິ, ອປາຍທຸກ຺ຂໍ ປຎ຺ຈມໍ, ອຕີເຕ ວຏ຺ຏມູລກໍ ທຸກ຺ຂໍ, ອນາຄເຕ ວຏ຺ຏມູລກໍ ທຸກ຺ຂໍ, ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ເນ ອາຫາຣປຣິເຍຏ຺ຐິມູລກໍ ທຸກ຺ຂນ຺ຕິ. ສມ຺ປຫໍສນູປຏ຺ຐານກຸສໂລຕິ ອຸປສມສຸຂານຘິຄເມນ ນິຣສ຺ສາເທ ຈິຕ຺ເຕ ພຸທ຺ຘຘມ຺ມສງ຺ຆຄຸຓານຸສ຺ສຣເຓນ ຈິຕ຺ຕໍ ປສາເທນ຺ໂຕ ສມ຺ປຫໍສນສ຺ສ ອຸປຏ຺ຐາເນ ກຸສໂລ. ອຸເປກ຺ຂູປຏ຺ຐານກຸສໂລຕິ ອຸທ຺ຘຕາທິໂທສວິຣຫິເຕ ຈິຕ຺ເຕ ນິຄ຺ຄຫປຄ຺ຄຫາທີສຸ ພ຺ຍາປາຣາຠາວກຣເຓນ ອຸເປກ຺ຂາຍ ອຸປຏ຺ຐາເນ ກຸສໂລ. ເສກ຺ໂຂຕິ ຕິສ຺ໂສ ສິກ຺ຂາ ສິກ຺ຂຕີຕິ ເສກ຺ໂຂ. ເອກຕ຺ຕູປຏ຺ຐານກຸສໂລຕິ ສກ຺ກາຍທິຏ຺ຐາທີນໍ ປຫີນຕ຺ຕາ ເນກ຺ຂມ຺ມາທິໂນ ເອກຕ຺ຕສ຺ສ ອຸປຏ຺ຐາເນ ກຸສໂລ.

ວີຕຣາໂຄຕິ ສພ຺ພໂສ ປຫີນຣາຄຕ຺ຕາ ວີຕຣາໂຄ ຂີຓາສໂວ. ຎາຓູປຏ຺ຐານກຸສໂລຕິ ອຣຫາ ຘມ຺ເມສຸ ວິຄຕສມ຺ໂມຫຕ຺ຕາ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ອສມ຺ໂມຫຎາຓສ຺ສ ອຸປຏ຺ຐາເນ ກຸສໂລ. ວິມຸຕ຺ຕູປຏ຺ຐານກຸສໂລຕິ ອຣຫຕ຺ຕຜລວິມຸຕ຺ຕິຍາ ອຸປຏ຺ຐາເນ ກຸສໂລ. ວິມຸຕ຺ຕີຕິ ຫິ ສພ຺ພກິເລເສຫິ ວິມຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ອຣຫຕ຺ຕຜລວິມຸຕ຺ຕິ ອຘິປ຺ເປຕາ.

໒໐໕. ວິປສ຺ສນາຠາວນາຍ ອຸປຏ຺ຐານານຸປຏ຺ຐາເນສຸ ອນິຈ຺ຈໂຕຕິອາທີນິ ນິຈ຺ຈໂຕຕິອາທີນິ ຈ ສີລກຖາຍໍ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ພານິ. ປາຐໂຕ ປນ ‘‘ອາຍູຫນານຸປຏ຺ຐານກຸສໂລ ວິປຣິຓາມູປຏ຺ຐານກຸສໂລ ອນິມິຕ຺ຕູປຏ຺ຐານກຸສໂລ ນິມິຕ຺ຕານຸປຏ຺ຐານກຸສໂລ ອປ຺ປຓິຫິຕູປຏ຺ຐານກຸສໂລ ປຓິຘິອນຸປຏ຺ຐານກຸສໂລ ອຠິນິເວສານຸປຏ຺ຐານກຸສໂລ’’ຕິ ເອເຕສຸ ສາມິວຈເນນ ສມາສປທຈ຺ເຉໂທ ກາຕພ຺ໂພ. ເສເສສຸ ປນ ນິສ຺ສກ຺ກວຈເນນ ປາໂຐ.

໒໐໖. ສຸຎ຺ຎຕູປຏ຺ຐານກຸສໂລຕິ ປເນຕ຺ຖ ສຸຎ຺ຎໂຕ ອຸປຏ຺ຐານກຸສໂລຕິ ວາ ສຸຎ຺ຎຕາຍ ອຸປຏ຺ຐານກຸສໂລຕິ ວາ ປທຈ຺ເຉໂທ ກາຕພ຺ໂພ. ຍສ຺ມາ ປນ ນິພ຺ພິທາວິຣາຄນິໂຣຘປຏິນິສ຺ສຄ຺ຄານຸປສ຺ສນາ ອຘິປຎ຺ຎາຘມ຺ມວິປສ຺ສນາ ຍຖາຠູຕຎາຓທສ຺ສນໍ ປຏິສງ຺ຂານຸປສ຺ສນາ ວິວຏ຺ຏນານຸປສ຺ສນາຕິ ອິມາ ອຏ຺ຐ ມຫາວິປສ຺ສນາ ອຕ຺ຕໂນ ສຠາວວິເສເສນ ວິເສສິຕາ, ນ ອາຣມ຺ມຓວິເສເສນ, ຕສ຺ມາ ອິມາສໍ ອຏ຺ຐນ຺ນໍ ‘‘ອນິຈ຺ຈໂຕ ອຸປຏ຺ຐານກຸສໂລ ໂຫຕີ’’ຕິອາທີນິ ວຈນານິ ວິຍ ‘‘ນິພ຺ພິທາໂຕ ອຸປຏ຺ຐານກຸສໂລ ໂຫຕີ’’ຕິອາທີນິ ວຈນານິ ນ ຍຸຊ຺ຊນ຺ຕິ. ຕສ຺ມາ ເອວ ອິມາ ອຏ຺ຐ ນ ໂຍຊິຕາ. ອາທີນວານຸປສ຺ສນາ ປນ ‘‘ສຸຎ຺ຎຕູປຏ຺ຐານກຸສໂລ ໂຫຕິ, ອຠິນິເວສານຸປຏ຺ຐານກຸສໂລ ໂຫຕີ’’ຕິ ອິມິນາ ຍຸຄລກວຈເນເນວ ອຕ຺ຖໂຕ ‘‘ອາທີນວໂຕ ອຸປຏ຺ຐານກຸສໂລ ໂຫຕິ, ອາລຍາຠິນິເວສານຸປຏ຺ຐານກຸສໂລ ໂຫຕີ’’ຕິ ໂຍຊິຕາວ ໂຫຕີຕິ ສຣູເປນ ນ ໂຍຊິຕາ. ອິຕິ ປຸຣິມາ ຈ ອຏ຺ຐ, ອຍຎ຺ຈ ອາທີນວານຸປສ຺ສນາຕິ ອຏ຺ຐາຣສສຸ ມຫາວິປສ຺ສນາສຸ ອິມາ ນວ ອໂຍເຊຕ຺ວາ ອິຕຣາ ເອວ ນວ ໂຍຊິຕາຕິ ເວທິຕພ຺ພາ. ຎາຓູປຏ຺ຐານກຸສໂລຕິ ເສກ຺ໂຂ ວິປສ຺ສນູປກ຺ກິເລສານໍ ອຠາວໂຕ ວິປສ຺ສນາຠາວນາຍ ຎາຓສ຺ສ ອຸປຏ຺ຐາເນ ກຸສໂລ. ສມາຘິຠາວນາຍ ປນ ນິກນ຺ຕິສພ຺ຠາວໂຕ ຎາຓູປຏ຺ຐາເນ ກຸສໂລຕິ ນ ວຸຕ຺ໂຕ.

ວິສຎ຺ໂຎຄູປຏ຺ຐານກຸສໂລຕິ ‘‘ກາມໂຍຄວິສຎ຺ໂຎໂຄ ຠວໂຍຄວິສຎ຺ໂຎໂຄ ທິຏ຺ຐິໂຍຄວິສຎ຺ໂຎໂຄ ອວິຊ຺ຊາໂຍຄວິສຎ຺ໂຎໂຄ’’ຕິ (ທີ. ນິ. ໓.໓໑໒) ຈຕຸຘາ ວຸຕ຺ຕສ຺ສ ວິສຎ຺ໂຎຄສ຺ສ ອຸປຏ຺ຐາເນ ກຸສໂລ. ສຎ຺ໂຎຄານຸປຏ຺ຐານກຸສໂລຕິ ກາມໂຍຄຠວໂຍຄທິຏ຺ຐິໂຍຄາວິຊ຺ຊາໂຍຄວເສນ ຈຕຸຘາ ວຸຕ຺ຕສ຺ສ ສຎ຺ໂຎຄສ຺ສ ອນຸປຏ຺ຐາເນ ກຸສໂລ. ນິໂຣຘູປຏ຺ຐານກຸສໂລຕິ ‘‘ປຸນ ຈປຣໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຂີຓາສວສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ນິພ຺ພານນິນ຺ນໍ ຈິຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ ນິພ຺ພານໂປຓໍ ນິພ຺ພານປພ຺ຠາຣໍ ວິເວກຏ຺ຐໍ ເນກ຺ຂມ຺ມາຠິຣຕໍ ພ຺ຍນ຺ຕີຠູຕໍ ສພ຺ພໂສ ອາສວຏ຺ຐານິເຍຫິ ຘມ຺ເມຫີ’’ຕິ (ອ. ນິ. ໑໐.໙໐; ປຏິ. ມ. ໒.໔໔ ອຕ຺ຖໂຕ ສມານໍ) ວຸຕ຺ຕຂີຓາສວພລວເສນ ນິພ຺ພານນິນ຺ນຈິຕ຺ຕຕ຺ຕາ ຂີຓາສໂວວ ນິໂຣຘສງ຺ຂາຕສ຺ສ ນິພ຺ພານສ຺ສ ອຸປຏ຺ຐາເນ ກຸສໂລ.

ອາຣມ຺ມຓູປຏ຺ຐານກຸສລວເສນາຕິອາທີສຸ ກຸສລນ຺ຕິ ຎາຓໍ. ຎາຓມ຺ປິ ຫິ ກຸສລປຸຄ຺ຄລໂຍຄໂຕ ກຸສລໍ ຍຖາ ປຓ຺ຑິຕປຸຄ຺ຄລໂຍຄໂຕ ‘‘ປຓ຺ຑິຕາ ຘມ຺ມາ’’ຕິ (ຘ. ສ. ທຸກມາຕິກາ ໑໐໓). ຕສ຺ມາ ໂກສລ຺ລວເສນາຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໒໐໗. ອິທານິ ຈຕຸສຏ຺ຐິຍາ ອາກາເຣຫີຕິອາທິ ຎາຓກຖາຍໍ (ປຏິ. ມ. ໑.໑໐໗) ວຸຕ຺ຕມ຺ປິ ອິນ຺ທ຺ຣິຍກຖາສມ຺ພນ຺ເຘນ ອິຘາເນຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕໍ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ເວທິຕພ຺ພໍ.

໒໐໘. ປຸນ ສມນ຺ຕຈກ຺ຂຸສມ຺ພນ຺ເຘນ ອິນ຺ທ຺ຣິຍວິຘານໍ ວຕ຺ຕຸກາໂມ ນ ຕສ຺ສ ອທ຺ທິຏ຺ຐມິຘຕ຺ຖິ ກິຎ຺ຈີຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ສມນ຺ຕຈກ຺ຂູຕິ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎ຺ຎາຓໍ. ປຎ຺ຎິນ຺ທ຺ຣິຍສ຺ສ ວເສນາຕິອາທິນາ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ອິນ຺ທ຺ຣິຍານໍ ອວິໂຍຄິຕໍ ທສ຺ເສຕິ. ສທ຺ທຫນ຺ໂຕ ປຄ຺ຄຓ຺ຫາຕີຕິອາທີຫິ ເອເກກິນ຺ທ຺ຣິຍມູລເກຫິ ປຎ຺ຈຫິ ຈຕຸກ຺ເກຫິ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ອິນ຺ທ຺ຣິຍານໍ ນິນ຺ນປໂຍຄກາເລ ວາ ມຄ຺ຄກ຺ຂເຓ ວາ ເອກຣສຠາວໍ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎປຈ຺ຈຍຠາວຎ຺ຈ ທສ຺ເສຕິ. ສທ຺ທຫິຕຕ຺ຕາ ປຄ຺ຄຫິຕນ຺ຕິອາທີຫິ ເອເກກິນ຺ທ຺ຣິຍມູລເກຫິ ປຎ຺ຈຫິ ຈຕຸກ຺ເກຫິ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ອິນ຺ທ຺ຣິຍານໍ ນິພ຺ພຕ຺ຕິກາເລ ວາ ຜລກາເລ ວາ ເອກຣສຠາວໍ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎປຈ຺ຈຍຠາວຎ຺ຈ ທສ຺ເສຕິ. ປຸນ ພຸທ຺ຘຈກ຺ຂຸສມ຺ພນ຺ເຘນ ອິນ຺ທ຺ຣິຍວິຘານໍ ວຕ຺ຕຸກາໂມ ຍໍ ພຸທ຺ຘຈກ຺ຂູຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ພຸທ຺ຘຈກ຺ຂູຕິ ອິນ຺ທ຺ຣິຍປໂຣປຣິຍຕ຺ຕຎາຓໍ ອາສຍານຸສຍຎາຓຎ຺ຈ. ພຸທ຺ຘຎາຓນ຺ຕິ ຈ ອິທໍ ຕເທວ ທ຺ວຍໍ, ເສສໍ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຖເມວາຕິ.

ອິນ຺ທ຺ຣິຍສໂມຘານວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ສທ຺ຘມ຺ມປ຺ປກາສິນິຍາ ປຏິສມ຺ຠິທາມຄ຺ຄ-ອຏ຺ຐກຖາຍ

ອິນ຺ທ຺ຣິຍກຖາວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.