໗໐. ຍມກປາຏິຫີຣຎາຓນິທ຺ເທສວຓ຺ຓນາ

໑໑໖. ຍມກປາຏິຫີຣຎາຓນິທ຺ເທເສ ອສາຘາຣຓໍ ສາວເກຫີຕິ ເສສາສາຘາຣຓຎາຓນິທ຺ເທເສ ອຎ຺ຎວຈເນຫິ ໂອກາສາຠາວໂຕ ນ ວຸຕ຺ຕໍ, ອິຘ ປນ ອຎ຺ຎວຈນາຠາວໂຕ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ອຸປຣິມກາຍໂຕຕິ ນາຠິຍາ ອຸທ຺ຘໍ ສຣີຣໂຕ. ອຄ຺ຄິກ຺ຂນ຺ໂຘ ປວຕ຺ຕຕີຕິ ເຕໂຊກສິຓາຣມ຺ມຓໍ ປາທກຊ຺ຌານໍ ສມາປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ວຸຏ຺ຐາຍ ‘‘ອຸປຣິມກາຍໂຕ ອຄ຺ຄິຊາລາ ວຸຏ຺ຐາຕູ’’ຕິ ອາວຊ຺ຊິຕ຺ວາ ປຣິກມ຺ມໍ ກຕ຺ວາ ອນນ຺ຕຣໍ ອຠິຎ຺ຎາຎາເຓນ ‘‘ອຸປຣິມກາຍໂຕ ອຄ຺ຄິຊາລາ ວຸຏ຺ຐາຕູ’’ຕິ ອຘິຏ຺ຐິເຕ ສຫ ອຘິຏ຺ຐານາ ອຸປຣິມກາຍໂຕ ອຄ຺ຄິຊາລາ ວຸຏ຺ຐາຕິ. ສາ ຫິ ອິຘ ຣາສຏ຺ເຐນ ຂນ຺ໂຘຕິ ວຸຕ຺ຕາ. ເຫຏ຺ຐິມກາຍໂຕຕິ ນາຠິໂຕ ເຫຏ຺ຐາ ສຣີຣໂຕ. ອຸທກຘາຣາ ປວຕ຺ຕຕີຕິ ອາໂປກສິຓາຣມ຺ມຓໍ ປາທກຊ຺ຌານໍ ສມາປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ວຸຏ຺ຐາຍ ‘‘ເຫຏ຺ຐິມກາຍໂຕ ອຸທກຘາຣາ ວຸຏ຺ຐາຕູ’’ຕິ ອາວຊ຺ຊິຕ຺ວາ ປຣິກມ຺ມໍ ກຕ຺ວາ ອນນ຺ຕຣໍ ອຠິຎ຺ຎາຎາເຓນ ‘‘ເຫຏ຺ຐິມກາຍໂຕ ອຸທກຘາຣາ ວຸຏ຺ຐາຕູ’’ຕິ ອຘິຏ຺ຐິເຕ ສຫ ອຘິຏ຺ຐານາ ເຫຏ຺ຐິມກາຍໂຕ ອຸທກຘາຣາ ວຸຏ຺ຐາຕິ. ອຸຠຍຕ຺ຖາປິ ອພ຺ໂພຈ຺ເຉທວເສນ ປວຕ຺ຕຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຘິຏ຺ຐານສ຺ສ ອາວຊ຺ຊນສ຺ສ ຈ ອນ຺ຕເຣ ທ຺ເວ ຠວງ຺ຄຈິຕ຺ຕານິ ວຕ຺ຕນ຺ຕິ. ຕສ຺ມາເຍວ ຍຸຄລາ ຫຸຕ຺ວາ ອຄ຺ຄິກ຺ຂນ຺ຘອຸທກຘາຣາ ປວຕ຺ຕນ຺ຕິ, ອນ຺ຕຣໍ ນ ປຎ຺ຎາຍຕິ. ອຎ຺ເຎສໍ ປນ ຠວງ຺ຄປຣິຈ຺ເຉໂທ ນຕ຺ຖິ. ປຸຣຕ຺ຖິມກາຍໂຕຕິ ອຠິມຸຂປສ຺ສໂຕ. ປຈ຺ຉິມກາຍໂຕຕິ ປິຏ຺ຐິປສ຺ສໂຕ. ທກ຺ຂິຓອກ຺ຂິໂຕ ວາມອກ຺ຂິໂຕຕິອາທິ ສມາສປາໂຐເຍວ, ນ ອຎ຺ໂຎ. ທກ຺ຂິຓນາສິກາໂສຕໂຕ ວາມນາສິກາໂສຕໂຕຕິ ປາໂຐ ສຸນ຺ທໂຣ. ຣສ຺ສໍ ກຕ຺ວາປິ ປຐນ຺ຕິ. ອໍສກູຏໂຕຕິ ເອຕ຺ຖ ອພ຺ຠຸຄ຺ຄຕຏ຺ເຐນ ກູໂຏ ວິຍາຕິ ກູໂຏ, ອໍໂສເຍວ ກູໂຏ ອໍສກູໂຏ. ອງ຺ຄຸລງ຺ຄຸເລຫີຕິ ອງ຺ຄຸລີຫິ ອງ຺ຄຸລີຫິ. ອງ຺ຄຸລນ຺ຕຣິກາຫີຕິ ອງ຺ຄຸລີນໍ ອນ຺ຕຣິກາຫິ. ເອເກກໂລມໂຕ ອຄ຺ຄິກ຺ຂນ຺ໂຘ ປວຕ຺ຕຕິ, ເອເກກໂລມໂຕ ອຸທກຘາຣາ ປວຕ຺ຕຕີຕິ ອຸຠຍຕ຺ຖາປິ ອາເມຑິຕວຈເນນ ສພ຺ພໂລມານໍ ປຣິຍາທິນ຺ນຕ຺ຕາ ເອເກກໂລມໂຕວ ອຄ຺ຄິກ຺ຂນ຺ຘອຸທກຘາຣາ ຍຸຄລາ ຍຸຄລາ ຫຸຕ຺ວາ ປວຕ຺ຕນ຺ຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ໂລມກູປໂຕ ໂລມກູປໂຕ ອຄ຺ຄິກ຺ຂນ຺ໂຘ ປວຕ຺ຕຕິ, ໂລມກູປໂຕ ໂລມກູປໂຕ ອຸທກຘາຣາ ປວຕ຺ຕຕີຕິ ເອຕ຺ຖາປິ ເອເສວ ນໂຍ. ເກສຸຈິ ໂປຕ຺ຖເກສຸ ‘‘ເອເກກໂລມໂຕ ອຄ຺ຄິກ຺ຂນ຺ໂຘ ປວຕ຺ຕຕິ. ໂລມກູປໂຕ ໂລມກູປໂຕ ອຸທກຘາຣາ ປວຕ຺ຕຕິ, ໂລມກູປໂຕ ໂລມກູປໂຕ ອຄ຺ຄິກ຺ຂນ຺ໂຘ ປວຕ຺ຕຕິ, ເອເກກໂລມໂຕ ອຸທກຘາຣາ ປວຕ຺ຕຕີ’’ຕິ ລິຂິຕໍ. ຕມ຺ປິ ຍຸຊ຺ຊຕິເຍວ. ປາຏິຫີຣສ຺ສ ອຕິສຸຂຸມຕ຺ຕທີປນໂຕ ປນ ປຸຣິມປາໂຐເຍວ ສຸນ຺ທຣຕໂຣ.

ອິທານິ ຉນ຺ນໍ ວຓ຺ຓານນ຺ຕິ ໂກ ສມ຺ພນ຺ໂຘ? ເຫຏ຺ຐາ ‘‘ອຸປຣິມກາຍໂຕ’’ຕິອາທີຫິ ອເນເກຫິ ສຣີຣາວຍວາ ວຸຕ຺ຕາ. ເຕນ ສຣີຣາວຍວສມ຺ພນ຺ໂຘ ປວຕ຺ຕຕີຕິ ວຈນສມ຺ພນ຺ເຘນ ຈ ຍມກປາຏິຫີຣາຘິກາເຣນ ຈ ຉນ຺ນໍ ວຓ຺ຓານໍ ສຣີຣາວຍວຠູຕານໍ ຣສ຺ມິໂຍ ຍມກາ ຫຸຕ຺ວາ ປວຕ຺ຕນ຺ຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ສາມິວຈນສມ຺ພນ຺ເຘນ ຈ ອວສ຺ສໍ ‘‘ຣສ຺ມິໂຍ’’ຕິ ປາຐເສໂສ ອິຈ຺ຉິຕພ຺ໂພເຍວ. ນີລານນ຺ຕິ ອຸມາປຸປ຺ຜວຓ຺ຓານໍ. ປີຕການນ຺ຕິ ກຓິກາຣປຸປ຺ຜວຓ຺ຓານໍ. ໂລຫິຕການນ຺ຕິ ອິນ຺ທໂຄປກວຓ຺ຓານໍ. ໂອທາຕານນ຺ຕິ ໂອສຘິຕາຣກວຓ຺ຓານໍ. ມຎ຺ຊິຏ຺ຐານນ຺ຕິ ມນ຺ທຣຕ຺ຕວຓ຺ຓານໍ. ປຠສ຺ສຣານນ຺ຕິ ປຠາສນປກຕິການໍ ປຠສ຺ສຣວຓ຺ຓານໍ. ປຠສ຺ສຣວຓ຺ເຓ ວິສຸໍ ອວິຊ຺ຊມາເນປິ ວຸຕ຺ເຕສຸ ປຎ຺ຈສຸ ວຓ຺ເຓສຸ ເຍ ເຍ ປຠາ ສມຸຊ຺ຊລາ, ເຕ ເຕ ປຠສ຺ສຣາ. ຕຖາ ຫິ ຕຖາຄຕສ຺ສ ຍມກປາຏິຫີຣໍ ກໂຣນ຺ຕສ຺ສ ຍມກປາຏິຫີຣຎາຓພເລເນວ ເກສມສ຺ສູນຎ຺ເຈວ ອກ຺ຂີນຎ຺ຈ ນີລຏ຺ຐາເນຫິ ນີລຣສ຺ມິໂຍ ນິກ຺ຂມນ຺ຕິ, ຍາສໍ ວເສນ ຄຄນຕລໍ ອຎ຺ຊນຈຸຓ຺ຓສໂມກິຓ຺ຓໍ ວິຍ ອຸມາປຸປ຺ຜນີລຸປ຺ປລທລສຎ຺ຉນ຺ນໍ ວິຍ ວີຕິປຕນ຺ຕມຓິຕາລວຓ຺ຏໍ ວິຍ ປສາຣິຕເມຈກປຏໍ ວິຍ ຈ ໂຫຕິ. ຉວິໂຕ ເຈວ ອກ຺ຂີນຎ຺ຈ ປີຕກຏ຺ຐາເນຫິ ປີຕຣສ຺ມິໂຍ ນິກ຺ຂມນ຺ຕິ, ຍາສໍ ວເສນ ທິສາຠາຄາ ສຸວຓ຺ຓຣສນິສິຎ຺ຈມານາ ວິຍ ສຸວຓ຺ຓປຏປສາຣິຕາ ວິຍ ກຸງ຺ກຸມຈຸຓ຺ຓກຓິກາຣປຸປ຺ຜສມ຺ປຣິກິຓ຺ຓາ ວິຍ ຈ ວິໂຣຈນ຺ຕິ. ມໍສໂລຫິເຕຫິ ເຈວ ອກ຺ຂີນຎ຺ຈ ຣຕ຺ຕຏ຺ຐາເນຫິ ໂລຫິຕຣສ຺ມິໂຍ ນິກ຺ຂມນ຺ຕິ, ຍາສໍ ວເສນ ທິສາຠາຄາ ຈິນປິຏ຺ຐຈຸຓ຺ຓຣຎ຺ຊິຕາ ວິຍ ສຸປກ຺ກລາຂາຣສນິສິຎ຺ຈມານາ ວິຍ ຣຕ຺ຕກມ຺ພລປຣິກ຺ຂິຕ຺ຕາ ວິຍ ຊຍສຸມນປາລິຠທ຺ທກພນ຺ຘຸຊີວກກຸສຸມສມ຺ປຣິກິຓ຺ຓາ ວິຍ ຈ ວິໂຣຈນ຺ຕິ. ອຏ຺ຐີຫິ ເຈວ ທນ຺ເຕຫິ ຈ ອກ຺ຂີນຎ຺ຈ ເສຕຏ຺ຐາເນຫິ ໂອທາຕຣສ຺ມິໂຍ ນິກ຺ຂມນ຺ຕິ, ຍາສໍ ວເສນ ທິສາຠາຄາ ຣຊຕກຸເຏຫິ ອາສິຎ຺ຈມານຂີຣຘາຣາສມ຺ປຣິກິຓ຺ຓາ ວິຍ ປສາຣິຕຣຊຕປຏ຺ຏວິຕານາ ວິຍ ວີຕິປຕນ຺ຕຣຊຕຕາລວຓ຺ຏາ ວິຍ ກຸນ຺ທກຸມຸທສິນ຺ທຸວາຣສຸມນມລ຺ລິກາທິກຸສຸມສຎ຺ຉນ຺ນາ ວິຍ ຈ ວິໂຣຈນ຺ຕິ. ຫຕ຺ຖຕລປາທຕລາທີຫິ ມນ຺ທຣຕ຺ຕຏ຺ຐາເນຫິ ມຎ຺ຊິຏ຺ຐຣສ຺ມິໂຍ ນິກ຺ຂມນ຺ຕິ, ຍາສໍ ວເສນ ທິສາຠາຄາ ປວາຬຊາລປຣິກ຺ຂິຕ຺ຕາ ວິຍ ຣຕ຺ຕກຸຣວກກຸສຸມສໂມກິຓ຺ຓາ ວິຍ ຈ ວິໂຣຈນ຺ຕິ. ອຸຓ຺ຓານຂາທີຫິ ປຠສ຺ສຣຏ຺ຐາເນຫິ ປຠສ຺ສຣຣສ຺ມິໂຍ ນິກ຺ຂມນ຺ຕິ, ຍາສໍ ວເສນ ທິສາຠາຄາ ໂອສຘິຕາຣກປຸຎ຺ຊປຸຓ຺ຓາ ວິຍ ວິຊ຺ຊຸປຏລາທິປຣິປຸຓ຺ຓາ ວິຍ ຈ ວິໂຣຈນ຺ຕິ.

ຠຄວາ ຈງ຺ກມຕີຕິອາທິ ‘‘ຠຄວໂຕ ຈ ນິມ຺ມິຕານຎ຺ຈ ນານາອິຣິຍາປຖກຣຓໍ ຍມກປາຏິຫີເຣເນວ ໂຫຕີ’’ຕິ ທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ເຕສຎ຺ຫິ ນິມ຺ມິຕານໍ ອິຣິຍາປຖາ ຍຸຄລາວ ຫຸຕ຺ວາ ວຕ຺ຕນ຺ຕິ. ຍທິ ນິມ຺ມິຕາ ພຫຸກາ ໂຫນ຺ຕິ, ‘‘ນິມ຺ມິໂຕ’’ຕິອາທິ ກສ຺ມາ ເອກວຈນໍ ກຕນ຺ຕິ ເຈ? ນິມ຺ມິເຕສຸປິ ເອເກກສ຺ສ ນານາອິຣິຍາປຖຠາວທສ຺ສນຕ຺ຖໍ. ພຫຸວຈເນນ ຫິ ວຸຕ຺ເຕ ສພ຺ເພປິ ນິມ຺ມິຕາ ສກິໍ ເອເກກອິຣິຍາປຖິກາ ວິຍ ໂຫນ຺ຕິ. ເອກວຈເນນ ປນ ວຸຕ຺ເຕ ນິມ຺ມິເຕສຸ ເອເກໂກ ນານາອິຣິຍາປຖິໂກຕິ ຎາຍຕິ. ຕສ຺ມາ ເອກວຈນນິທ຺ເທໂສ ກໂຕ. ຈູຬປນ຺ຖກຕ຺ເຖໂຣປິ ຕາວ ນານາອິຣິຍາປຖິກຠິກ຺ຂູນໍ ສຫສ຺ສໍ ມາເປສິ, ກິໍ ປນ ຠຄວາ ຍມກປາຏິຫີເຣ ພຫູ ນິມ຺ມິເຕ ນ ກຣິສ຺ສຕິ. ຈູຬປນ຺ຖກຕ຺ເຖຣໍ ມຸຎ຺ຈິຕ຺ວາ ອຎ຺ເຎສໍ ສາວການໍ ເອກາວຊ຺ຊເນນ ນານາອິຣິຍປຖິການໍ ນານາຣູປານຎ຺ຈ ນິມ຺ມານໍ ນ ອິຊ຺ຌຕິ. ອນິຍເມຕ຺ວາ ຫິ ນິມ຺ມິຕາ ອິທ຺ຘິມຕາ ສທິສາວ ໂຫນ຺ຕິ. ຐານນິສຊ຺ຊາທີສຸ ວາ ຠາສິຕຕຸຓ຺ຫີຠາວາທີສຸ ວາ ຍໍ ຍໍ ອິທ຺ຘິມາ ກໂຣຕິ, ຕໍ ຕເທວ ກໂຣນ຺ຕິ, ວິສທິສກຣຓໍ ນານາກິຣິຍາກຣຓຎ຺ຈ ‘‘ເອຕ຺ຕກາ ອີທິສາ ໂຫນ຺ຕຸ, ເອຕ຺ຕກາ ອິມໍ ນາມ ກໂຣນ຺ຕູ’’ຕິ ວິສຸໍ ວິສຸໍ ອາວຊ຺ຊິຕ຺ວາ ອຘິຏ຺ຐາເນນ ອິຊ຺ຌຕິ. ຕຖາຄຕສ຺ສ ປນ ເອກາວຊ຺ຊນາຘິຏ຺ຐາເນເນວ ນານປ຺ປກາຣນິມ຺ມານໍ ອິຊ຺ຌຕິ. ເອວເມວ ອຄ຺ຄິກ຺ຂນ຺ຘອຸທກຘາຣານິມ຺ມາເນ ຈ ນານາວຓ຺ຓນິມ຺ມາເນ ຈ ເວທິຕພ຺ພໍ. ຕຕ຺ຖ ຠຄວາ ຈງ຺ກມຕີຕິ ອາກາເສ ວາ ປຖວິຍໍ ວາ ຈງ຺ກມຕິ. ນິມ຺ມິໂຕຕິ ອິທ຺ຘິຍາ ມາປິຕພຸທ຺ຘຣູປໍ. ຕິຏ຺ຐຕິ ວາຕິອາທີນິປິ ອາກາເສ ວາ ປຖວິຍໍ ວາ. ກປ຺ເປຕີຕິ ກໂຣຕິ. ຠຄວາ ຕິຏ຺ຐຕີຕິອາທີສຸປິ ເອເສວ ນໂຍຕິ.

ຍມກປາຏິຫີຣຎາຓນິທ຺ເທສວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.