໖. ອຸທຍພ຺ພຍຎາຓນິທ຺ເທສວຓ຺ຓນາ

໔໙. ອິທານິ ອນນ຺ຕຣໍ ວຸຕ຺ຕສ຺ສ ສມ຺ມສນຎາຓສ຺ສ ນານານເຍຫິ ຠາວນາຖິຣກຣເຓນ ປາຣໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຐິເຕນ ອນິຈ຺ຈາທິໂຕ ທິຏ຺ເຐ ສງ຺ຂາເຣ ອຸທຍພ຺ພເຍນ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ອນິຈ຺ຈາທິໂຕ ວິປສ຺ສນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕສ຺ສ ອຸທຍພ຺ພຍານຸປສ຺ສນາຎາຓສ຺ສ ນິທ຺ເທເສ ຊາຕໍ ຣູປນ຺ຕິອາທີສຸ ສນ຺ຕຕິວເສນ ຍຖາສກໍ ປຈ຺ຈເຍຫິ ນິພ຺ພຕ຺ຕໍ ຣູປໍ. ຕສ຺ສ ຊາຕສ຺ສ ຣູປສ຺ສ ນິພ຺ພຕ຺ຕິລກ຺ຂຓໍ ຊາຕິໍ ອຸປ຺ປາທໍ ອຠິນວາກາຣໍ ອຸທໂຍຕິ, ວິປຣິຓາມລກ຺ຂຓໍ ຂຍໍ ຠງ຺ຄໍ ວໂຍຕິ, ອນຸປສ຺ສນາ ປຸນປ຺ປຸນໍ ນິສາມນາ, ອຸທຍພ຺ພຍ ອນຸປສ຺ສນາຎາຓນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເວທນາທີສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ຊາຕິຊຣາມຣຓວນ຺ຕານໍເຍວ ອຸທຍພ຺ພຍສ຺ສ ປຣິຄ຺ຄເຫຕພ຺ພຕ຺ຕາ ຊາຕິຊຣາມຣຓານໍ ອຸທຍພ຺ພຍາຠາວໂຕ ຊາຕິຊຣາມຣຓໍ ອນາມສິຕ຺ວາ ຊາຕໍ ຈກ຺ຂຸ…ເປ… ຊາໂຕ ຠໂວຕິ ເປຍ຺ຍາລໍ ກຕໍ. ໂສ ເອວໍ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ຂນ຺ຘານໍ ອຸທຍພ຺ພຍໍ ປສ຺ສນ຺ໂຕ ເອວໍ ຊານາຕິ ‘‘ອິເມສໍ ຂນ຺ຘານໍ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິໂຕ ປຸພ຺ເພ ອນຸປ຺ປນ຺ນານໍ ຣາສິ ວາ ນິຈໂຍ ວາ ນຕ຺ຖິ, ອຸປ຺ປຊ຺ຊມານານມ຺ປິ ຣາສິໂຕ ວາ ນິຈຍໂຕ ວາ ອາຄມນໍ ນາມ ນຕ຺ຖິ, ນິຣຸຊ຺ຌມານານມ຺ປິ ທິສາວິທິສາຄມນໍ ນາມ ນຕ຺ຖິ, ນິຣຸທ຺ຘານມ຺ປິ ເອກສ຺ມິໍ ຐາເນ ຣາສິໂຕ ນິຈຍໂຕ ນິຘານໂຕ ອວຏ຺ຐານໍ ນາມ ນຕ຺ຖິ. ຍຖາ ປນ ວີຓາຍ ວາທິຍມານາຍ ອຸປ຺ປນ຺ນສ຺ສ ສທ຺ທສ຺ສ ເນວ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິໂຕ ປຸພ຺ເພ ສນ຺ນິຈໂຍ ອຕ຺ຖິ, ນ ອຸປ຺ປຊ຺ຊມາໂນ ສນ຺ນິຈຍໂຕ ອາຄໂຕ, ນ ນິຣຸຊ຺ຌມານສ຺ສ ທິສາວິທິສາຄມນໍ ອຕ຺ຖິ, ນ ນິຣຸທ຺ໂຘ ກຕ຺ຖຈິ ສນ຺ນິຈິໂຕ ຕິຏ຺ຐຕິ, ອຖ ໂຂ ວີຓຎ຺ຈ ອຸປວີຓຎ຺ຈ ປຸຣິສສ຺ສ ຈ ຕຊ຺ຊໍ ວາຍາມໍ ປຏິຈ຺ຈ ອຫຸຕ຺ວາ ສມ຺ໂຠຕິ, ຫຸຕ຺ວາ ປຏິເວຕິ, ເອວໍ ສພ຺ເພປິ ຣູປາຣູປິໂນ ຘມ຺ມາ ອຫຸຕ຺ວາ ສມ຺ໂຠນ຺ຕິ, ຫຸຕ຺ວາ ປຏິເວນ຺ຕີ’’ຕິ.

໕໐. ເອວໍ ສງ຺ເຂປໂຕ ອຸທຍພ຺ພຍທສ຺ສນໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ອິທານິ ວິຕ຺ຖາຣໂຕ ທສ຺ເສຕຸໍ ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ຂນ຺ຘານໍ ອຸທຍໍ ປສ຺ສນ຺ໂຕ ກຕິ ລກ຺ຂຓານິ ປສ຺ສຕີຕິອາທີຫິ ຣາສິໂຕ ຄຓນໍ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ, ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ຂນ຺ຘານໍ ອຸທຍໍ ປສ຺ສນ຺ໂຕ ປຎ຺ຈວີສຕິ ລກ຺ຂຓານິ ປສ຺ສຕີຕິອາທີຫິ ຣາສິໂຕວ ຄຓນໍ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຕ຺ວາ, ປຸນ ຣູປກ຺ຂນ຺ຘສ຺ສ ອຸທຍໍ ປສ຺ສນ຺ໂຕ ກຕິ ລກ຺ຂຓານິ ປສ຺ສຕີຕິອາທີຫິ ວິຠາຄໂຕ ຄຓນໍ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ຣູປກ຺ຂນ຺ຘສ຺ສ ອຸທຍໍ ປສ຺ສນ຺ໂຕ ປຎ຺ຈ ລກ຺ຂຓານິ ປສ຺ສຕີຕິອາທີຫິ ວິຠາຄໂຕ ຄຓນໍ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຕ຺ວາ, ປຸນ ຣູປກ຺ຂນ຺ຘສ຺ສ ອຸທຍໍ ປສ຺ສນ຺ໂຕ ກຕມານິ ປຎ຺ຈ ລກ຺ຂຓານິ ປສ຺ສຕີຕິອາທີຫິ ລກ຺ຂຓວິຠາຄໍ ປຸຈ຺ຉິຕ຺ວາ ວິສ຺ສຊ຺ຊນໍ ກຕໍ.

ຕຕ຺ຖ ອວິຊ຺ຊາສມຸທຍາ ຣູປສມຸທໂຍຕິ ‘‘ປຸຣິມກມ຺ມຠວສ຺ມິໍ ໂມໂຫ ອວິຊ຺ຊາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕາຍ ອວິຊ຺ຊາຍ ສຕິ ອິມສ຺ມິໍ ຠເວ ຣູປສ຺ສ ອຸປ຺ປາໂທ ໂຫຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປຈ຺ຈຍສມຸທຍຏ຺ເຐນາຕິ ປຈ຺ຈຍສ຺ສ ອຸປ຺ປນ຺ນຠາເວນາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອວິຊ຺ຊາຕຓ຺ຫາກມ຺ມານິ ເຈຕ຺ຖ ອິຘ ປຏິສນ຺ຘິເຫຕຸຠູຕາ ອຕີຕປຈ຺ຈຍາ. ອິເມສຸ ຈ ຕີສຸ ຄຫິເຕສຸ ສງ຺ຂາຣຸປາທານານິ ຄຫິຕາເນວ ໂຫນ຺ຕິ. ອາຫາຣສມຸທຍາຕິ ປວຕ຺ຕິປຈ຺ຈເຍສຸ ກພຬີກາຣາຫາຣສ຺ສ ພລວຕ຺ຕາ ໂສເຍວ ຄຫິໂຕ. ຕສ຺ມິໍ ປນ ຄຫິເຕ ປວຕ຺ຕິເຫຕຸຠູຕານິ ອຸຕຸຈິຕ຺ຕານິປິ ຄຫິຕາເນວ ໂຫນ຺ຕິ. ນິພ຺ພຕ຺ຕິລກ຺ຂຓນ຺ຕິ ອທ຺ຘາສນ຺ຕຕິຂຓວເສນ ຣູປສ຺ສ ອຸປ຺ປາທໍ, ອຸປ຺ປາໂທເຍວ ສງ຺ຂຕລກ຺ຂຓຕ຺ຕາ ລກ຺ຂຓນ຺ຕິ ຈ ວຸຕ຺ໂຕ. ປຎ຺ຈ ລກ຺ຂຓານີຕິ ອວິຊ຺ຊາ ຕຓ຺ຫາ ກມ຺ມາຫາຣາ ນິພ຺ພຕ຺ຕິ ຈາຕິ ອິມານິ ປຎ຺ຈ ລກ຺ຂຓານິ. ອວິຊ຺ຊາທໂຍປິ ຫິ ຣູປສ຺ສ ອຸທໂຍ ລກ຺ຂີຍຕິ ເອເຕຫີຕິ ລກ຺ຂຓານິ. ນິພ຺ພຕ຺ຕິ ປນ ສງ຺ຂຕລກ຺ຂຓເມວ, ຕມ຺ປິ ສງ຺ຂຕນ຺ຕິ ລກ຺ຂີຍຕິ ເອເຕນາຕິ ລກ຺ຂຓໍ.

ອວິຊ຺ຊານິໂຣຘາ ຣູປນິໂຣໂຘຕິ ອນາຄຕຠວສ຺ສ ປຈ຺ຈຍຠູຕາຍ ອິມສ຺ມິໍ ຠເວ ອວິຊ຺ຊາຍ ອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ຄຎາເຓນ ນິໂຣເຘ ກເຕ ປຈ຺ຈຍາຠາວາ ອນາຄຕສ຺ສ ຣູປສ຺ສ ອນຸປ຺ປາໂທ ນິໂຣໂຘ ໂຫຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປຈ຺ຈຍນິໂຣຘຏ຺ເຐນາຕິ ປຈ຺ຈຍສ຺ສ ນິຣຸທ຺ຘຠາເວນາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ນິໂຣໂຘ ເຈຕ຺ຖ ອນາຄຕປຏິສນ຺ຘິປຈ຺ຈຍານໍ ອິຘ ອວິຊ຺ຊາຕຓ຺ຫາກມ຺ມານໍເຍວ ນິໂຣໂຘ. ອາຫາຣນິໂຣຘາ ຣູປນິໂຣໂຘຕິ ປວຕ຺ຕິປຈ຺ຈຍສ຺ສ ກພຬີກາຣາຫາຣສ຺ສ ອຠາເວ ຕໍສມຸຏ຺ຐານຣູປາຠາໂວ ໂຫຕິ. ວິປຣິຓາມລກ຺ຂຓນ຺ຕິ ອທ຺ຘາສນ຺ຕຕິຂຓວເສນ ຣູປສ຺ສ ຠງ຺ຄໍ, ຠງ຺ໂຄເຍວ ສງ຺ຂຕລກ຺ຂຓຕ຺ຕາ ລກ຺ຂຓນ຺ຕິ ວຸຕ຺ໂຕ. ອິຘ ປຎ຺ຈ ລກ຺ຂຓານີຕິ ອວິຊ຺ຊາຕຓ຺ຫາກມ຺ມາຫາຣານໍ ອຠາວນິໂຣຘາ ຈຕ຺ຕາຣິ, ວິປຣິຓາໂມ ເອກນ຺ຕິ ປຎ຺ຈ. ເອສ ນໂຍ ເວທນາກ຺ຂນ຺ຖາທີສຸ. ອຍໍ ປນ ວິເສໂສ – ອຣູປກ຺ຂນ຺ຘານໍ ອຸທຍພ຺ພຍທສ຺ສນໍ ອທ຺ຘາສນ຺ຕຕິວເສນ, ນ ຂຓວເສນ. ຜສ຺ໂສ ເວທນາສຎ຺ຎາສງ຺ຂາຣກ຺ຂນ຺ຘານໍ ປວຕ຺ຕິປຈ຺ຈໂຍ, ຕໍນິໂຣຘາ ຈ ເຕສໍ ນິໂຣໂຘ. ນາມຣູປໍ ວິຎ຺ຎາຓກ຺ຂນ຺ຘສ຺ສ ປວຕ຺ຕິປຈ຺ຈໂຍ, ຕໍນິໂຣຘາ ຈ ຕສ຺ສ ນິໂຣໂຘຕິ.

ເກຈິ ປນາຫຸ – ‘‘ຈຕຸຘາ ປຈ຺ຈຍໂຕ ອຸທຍພ຺ພຍທສ຺ສເນ ອຕີຕາທິວິຠາຄໍ ອນາມສິຕ຺ວາວ ສພ຺ພສາມຎ຺ຎວເສນ ອວິຊ຺ຊາທີຫິ ອຸເທຕີຕິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊມານຠາວມຕ຺ຕໍ ຄຓ຺ຫາຕິ, ນ ອຸປ຺ປາທໍ. ອວິຊ຺ຊາທິນິໂຣຘາ ນິຣຸຊ຺ຊຕີຕິ ອນຸປ຺ປຊ຺ຊມານຠາວມຕ຺ຕໍ ຄຓ຺ຫາຕິ, ນ ຠງ຺ຄໍ. ຂຓໂຕ ອຸທຍພ຺ພຍທສ຺ສເນ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນານໍ ອຸປ຺ປາທໍ ຠງ຺ຄໍ ຄຓ຺ຫາຕີ’’ຕິ.

ວິປສ຺ສມາໂນ ປນ ວິປສ຺ສໂກ ປຐມໍ ປຈ຺ຈຍໂຕ ອຸທຍພ຺ພຍໍ ມນສິກຣິຕ຺ວາ ວິປສ຺ສນາກາເລ ອວິຊ຺ຊາທິເກ ຈຕຸໂຣ ຘມ຺ເມ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຕ຺ວາ ອຸທຍພ຺ພຍວນ຺ເຕເຍວ ຂນ຺ເຘ ຄເຫຕ຺ວາ ເຕສໍ ອຸທຍພ຺ພຍໍ ປສ຺ສຕິ, ເອວຎ຺ຈ ຕສ຺ສ ວິປສ຺ສກສ຺ສ ‘‘ເອວໍ ຣູປາທີນໍ ອຸທໂຍ, ເອວໍ ວໂຍ, ເອວໍ ຣູປາທໂຍ ອຸເທນ຺ຕິ, ເອວໍ ເວນ຺ຕີ’’ຕິ ປຈ຺ຈຍໂຕ ຈ ຂຓໂຕ ຈ ວິຕ຺ຖາເຣນ ອຸທຍພ຺ພຍໍ ປສ຺ສໂຕ ‘‘ອິຕິ ກິຣ ອິເມ ຘມ຺ມາ ອຫຸຕ຺ວາ ສມ຺ໂຠນ຺ຕິ, ຫຸຕ຺ວາ ປຏິເວນ຺ຕີ’’ຕິ ຎາຓໍ ວິສທຕຣໍ ໂຫຕິ, ສຈ຺ຈປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປາທນຍລກ຺ຂຓເຠທາ ປາກຏາ ໂຫນ຺ຕິ. ຍຎ຺ຫິ ໂສ ອວິຊ຺ຊາທິສມຸທຍາ ຂນ຺ຘານໍ ສມຸທຍໍ ອວິຊ຺ຊາທິນິໂຣຘາ ຈ ຂນ຺ຘານໍ ນິໂຣຘໍ ປສ຺ສຕິ, ອິທມສ຺ສ ປຈ຺ຈຍໂຕ ອຸທຍພ຺ພຍທສ຺ສນໍ. ຍໍ ປນ ນິພ຺ພຕ຺ຕິລກ຺ຂຓວິປຣິຓາມລກ຺ຂຓານິ ປສ຺ສນ຺ໂຕ ຂນ຺ຘານໍ ອຸທຍພ຺ພຍໍ ປສ຺ສຕິ, ອິທມສ຺ສ ຂຓໂຕ ອຸທຍພ຺ພຍທສ຺ສນໍ. ອຸປ຺ປຕ຺ຕິກ຺ຂເຓເຍວ ຫິ ນິພ຺ພຕ຺ຕິລກ຺ຂຓໍ, ຠງ຺ຄກ຺ຂເຓ ຈ ວິປຣິຓາມລກ຺ຂຓໍ.

ອິຈ຺ຈສ຺ເສວໍ ປຈ຺ຈຍໂຕ ເຈວ ຂຓໂຕ ຈ ທ຺ເວຘາ ອຸທຍພ຺ພຍໍ ປສ຺ສໂຕ ປຈ຺ຈຍໂຕ ອຸທຍທສ຺ສເນນ ສມຸທຍສຈ຺ຈໍ ປາກຏໍ ໂຫຕິ ຊນກາວໂພຘໂຕ. ຂຓໂຕ ອຸທຍທສ຺ສເນນ ທຸກ຺ຂສຈ຺ຈໍ ປາກຏໍ ໂຫຕິ ຊາຕິທຸກ຺ຂາວໂພຘໂຕ. ປຈ຺ຈຍໂຕ ວຍທສ຺ສເນນ ນິໂຣຘສຈ຺ຈໍ ປາກຏໍ ໂຫຕິ ປຈ຺ຈຍານຸປ຺ປາເທນ ປຈ຺ຈຍວຕໍ ອນຸປ຺ປາທາວໂພຘໂຕ. ຂຓໂຕ ວຍທສ຺ສເນນ ທຸກ຺ຂສຈ຺ຈເມວ ປາກຏໍ ໂຫຕິ ມຣຓທຸກ຺ຂາວໂພຘໂຕ. ຍຎ຺ຈສ຺ສ ອຸທຍພ຺ພຍທສ຺ສນໍ, ມຄ຺ໂຄວາຍໍ ໂລກິໂກຕິ ມຄ຺ຄສຈ຺ຈໍ ປາກຏໍ ໂຫຕິ ຕຕ຺ຣ ສມ຺ໂມຫວິຆາຕໂຕ.

ປຈ຺ຈຍໂຕ ຈສ຺ສ ອຸທຍທສ຺ສເນນ ອນຸໂລໂມ ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປາໂທ ປາກໂຏ ໂຫຕິ ‘‘ອິມສ຺ມິໍ ສຕິ ອິທໍ ໂຫຕີ’’ຕິ (ມ. ນິ. ໑.໔໐໔; ສໍ. ນິ. ໒.໒໑; ອຸທາ. ໑) ອວໂພຘໂຕ. ປຈ຺ຈຍໂຕ ວຍທສ຺ສເນນ ປຏິໂລໂມ ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປາໂທ ປາກໂຏ ໂຫຕິ ‘‘ອິມສ຺ສ ນິໂຣຘາ ອິທໍ ນິຣຸຊ຺ຌຕີ’’ຕິ (ມ. ນິ. ໑.໔໐໖; ສໍ. ນິ. ໒.໒໑; ອຸທາ. ໒) ອວໂພຘໂຕ. ຂຓໂຕ ປນ ອຸທຍພ຺ພຍທສ຺ສເນນ ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປນ຺ນາ ຘມ຺ມາ ປາກຏາ ໂຫນ຺ຕິ ສງ຺ຂຕລກ຺ຂຓາວໂພຘໂຕ. ອຸທຍພ຺ພຍວນ຺ໂຕ ຫິ ສງ຺ຂຕາ, ເຕ ຈ ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປນ຺ນາຕິ.

ປຈ຺ຈຍໂຕ ຈສ຺ສ ອຸທຍທສ຺ສເນນ ເອກຕ຺ຕນໂຍ ປາກໂຏ ໂຫຕິ ເຫຕຸຜລສມ຺ພນ຺ເຘນ ສນ຺ຕານສ຺ສ ອນຸປຈ຺ເຉທາວໂພຘໂຕ. ອຖ ສຸຏ຺ຐຸຕຣໍ ອຸຈ຺ເຉທທິຏ຺ຐິໍ ປຊຫຕິ. ຂຓໂຕ ອຸທຍທສ຺ສເນນ ນານຕ຺ຕນໂຍ ປາກໂຏ ໂຫຕິ ນວນວານໍ ອຸປ຺ປາທາວໂພຘໂຕ. ອຖ ສຸຏ຺ຐຸຕຣໍ ສສ຺ສຕທິຏ຺ຐິໍ ປຊຫຕິ. ປຈ຺ຈຍໂຕ ຈສ຺ສ ອຸທຍພ຺ພຍທສ຺ສເນນ ອພ຺ຍາປາຣນໂຍ ປາກໂຏ ໂຫຕິ ຘມ຺ມານໍ ອວສວຕ຺ຕິຠາວາວໂພຘໂຕ. ອຖ ສຸຏ຺ຐຸຕຣໍ ອຕ຺ຕທິຏ຺ຐິໍ ປຊຫຕິ. ປຈ຺ຈຍໂຕ ປນ ອຸທຍທສ຺ສເນນ ເອວໍຘມ຺ມຕານໂຍ ປາກໂຏ ໂຫຕິ ປຈ຺ຈຍານຸຣູເປນ ຜລສ຺ສຸປ຺ປາທາວໂພຘໂຕ. ອຖ ສຸຏ຺ຐຸຕຣໍ ອກິຣິຍທິຏ຺ຐິໍ ປຊຫຕິ.

ປຈ຺ຈຍໂຕ ຈສ຺ສ ອຸທຍທສ຺ສເນນ ອນຕ຺ຕລກ຺ຂຓໍ ປາກຏໍ ໂຫຕິ ຘມ຺ມານໍ ນິຣີຫກຕ຺ຕປຈ຺ຈຍປຏິພທ຺ຘວຸຕ຺ຕິຕາວໂພຘໂຕ. ຂຓໂຕ ອຸທຍພ຺ພຍທສ຺ສເນນ ອນິຈ຺ຈລກ຺ຂຓໍ ປາກຏໍ ໂຫຕິ ຫຸຕ຺ວາ ອຠາວາວໂພຘໂຕ, ປຸພ຺ພນ຺ຕາປຣນ຺ຕວິເວກາວໂພຘໂຕ ຈ. ທຸກ຺ຂລກ຺ຂຓມ຺ປິ ປາກຏໍ ໂຫຕິ ອຸທຍພ຺ພເຍຫິ ປຏິປີຬນາວໂພຘໂຕ. ສຠາວລກ຺ຂຓມ຺ປິ ປາກຏໍ ໂຫຕິ ອຸທຍພ຺ພຍປຣິຈ຺ຉິນ຺ນາວໂພຘໂຕ. ສຠາວລກ຺ຂເຓ ສງ຺ຂຕລກ຺ຂຓສ຺ສ ຕາວກາລິກຕ຺ຕມ຺ປິ ປາກຏໍ ໂຫຕິ, ອຸທຍກ຺ຂເຓ ວຍສ຺ສ, ວຍກ຺ຂເຓ ຈ ອຸທຍສ຺ສ ອຠາວາວໂພຘໂຕຕິ.

ຕສ຺ເສວໍ ປາກຏີຠູຕສຈ຺ຈປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປາທນຍລກ຺ຂຓເຠທສ຺ສ ‘‘ເອວໍ ກິຣ ນາມິເມ ຘມ຺ມາ ອນຸປ຺ປນ຺ນປຸພ຺ພາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ, ອຸປ຺ປນ຺ນາ ນິຣຸຊ຺ຌນ຺ຕີ’’ຕິ ນິຈ຺ຈນວາວ ຫຸຕ຺ວາ ສງ຺ຂາຣາ ອຸປຏ຺ຐຫນ຺ຕິ. ນ ເກວລຎ຺ຈ ນິຈ຺ຈນວາວ, ສູຣິຍຸຄ຺ຄມເນ ອຸສ຺ສາວພິນ຺ທຸ ວິຍ ອຸທກປຸພ຺ພຸໂຬ ວິຍ ອຸທເກ ທຓ຺ຑຣາຊິ ວິຍ ອາຣຄ຺ເຄ ສາສໂປ ວິຍ ວິຊ຺ຊຸປ຺ປາໂທ ວິຍ ຈ ປຣິຕ຺ຕຏ຺ຐາຍິໂນ ມາຍາມຣີຈິສຸປິນນ຺ຕອລາຕຈກ຺ກຄນ຺ຘພ຺ພນຄຣເຜຓກທລິອາທໂຍ ວິຍ ອສາຣາ ນິສ຺ສາຣາຕິ ຈາປິ ອຸປຏ຺ຐຫນ຺ຕິ. ເອຕ຺ຕາວຕາ ເຕນ ‘‘ວຍຘມ຺ມເມວ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ອຸປ຺ປນ຺ນຎ຺ຈ ວຍໍ ອຸເປຕີ’’ຕິ ອິມິນາ ອາກາເຣນ ສມປຎ຺ຎາສ ລກ຺ຂຓານິ ປຏິວິຊ຺ຌິຕ຺ວາ ຐິຕໍ ອຸທຍພ຺ພຍານຸປສ຺ສນາ ນາມ ປຐມໍ ຕຣຸຓວິປສ຺ສນາຎາຓໍ ອຘິຄຕໍ ໂຫຕິ, ຍສ຺ສາຘິຄມາ ‘‘ອາຣທ຺ຘວິປສ຺ສໂກ’’ຕິ ສງ຺ຂໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ອິມສ຺ມິໍ ຎາເຓ ຐິຕສ຺ສ ໂອຠາສາທໂຍ ທສ ວິປສ຺ສນູປກ຺ກິເລສາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ, ເຍສໍ ອຸປ຺ປຕ຺ຕິຍາ ອກຸສໂລ ໂຍຄາວຈໂຣ ເຕສຸ ມຄ຺ຄຎາຓສຎ຺ຎີ ຫຸຕ຺ວາ ອມຄ຺ຄເມວ ‘‘ມຄ຺ໂຄ’’ຕິ ຄຓ຺ຫາຕິ, ອຸປກ຺ກິເລສຊຏາຊຏິໂຕ ຈ ໂຫຕິ. ກຸສໂລ ປນ ໂຍຄາວຈໂຣ ເຕສຸ ວິປສ຺ສນໍ ອາໂຣເປນ຺ໂຕ ອຸປກ຺ກິເລສຊຏໍ ວິຊເຏຕ຺ວາ ‘‘ເອເຕ ຘມ຺ມາ ນ ມຄ຺ໂຄ, ອຸປກ຺ກິເລສວິມຸຕ຺ຕໍ ປນ ວີຖິປຏິປນ຺ນໍ ວິປສ຺ສນາຎາຓໍ ມຄ຺ໂຄ’’ຕິ ມຄ຺ຄຎ຺ຈ ອມຄ຺ຄຎ຺ຈ ວວຕ຺ຖເປຕິ. ຕສ຺ເສວໍ ມຄ຺ຄຎ຺ຈ ອມຄ຺ຄຎ຺ຈ ຎຕ຺ວາ ຐິຕໍ ຎາຓໍ ມຄ຺ຄາມຄ຺ຄຎາຓທສ຺ສນວິສຸທ຺ຘິ ນາມ.

ເອຕ຺ຕາວຕາ ຈ ປນ ເຕນ ຈຕຸນ຺ນໍ ສຈ຺ຈານໍ ວວຕ຺ຖານໍ ກຕໍ ໂຫຕິ. ກຖໍ? ນາມຣູປປຣິຄ຺ຄເຫ ສຕິ ປຈ຺ຈຍປຣິຄ຺ຄຫສມ຺ຠວໂຕ ຘມ຺ມຏ຺ຐິຕິຎາຓວຈເນເນວ ວຸຕ຺ເຕນ ທິຏ຺ຐິວິສຸທ຺ຘິສງ຺ຂາເຕນ ນາມຣູປວວຕ຺ຖາປເນນ ທຸກ຺ຂສຈ຺ຈສ຺ສ ວວຕ຺ຖານໍ ກຕໍ ໂຫຕິ, ກງ຺ຂາວິຕຣຓວິສຸທ຺ຘິສງ຺ຂາເຕນ ປຈ຺ຈຍປຣິຄ຺ຄຫເຓນ ສມຸທຍສຈ຺ຈສ຺ສ ວວຕ຺ຖານໍ, ອຸທຍພ຺ພຍານຸປສ຺ສເນນ ຈ ຂຓໂຕ ອຸທຍພ຺ພຍທສ຺ສເນນ ທຸກ຺ຂສຈ຺ຈສ຺ສ ວວຕ຺ຖານໍ ກຕໍ, ປຈ຺ຈຍໂຕ ອຸທຍທສ຺ສເນນ ສມຸທຍສຈ຺ຈສ຺ສ ວວຕ຺ຖານໍ, ປຈ຺ຈຍໂຕ ວຍທສ຺ສເນນ ນິໂຣຘສຈ຺ຈສ຺ສ ວວຕ຺ຖານໍ, ຍຎ຺ຈສ຺ສ ອຸທຍພ຺ພຍທສ຺ສນໍ, ມຄ຺ໂຄວາຍໍ ໂລກິໂກຕິ ຕຕ຺ຣ ສມ຺ໂມຫວິຆາຕໂຕ ອິມິສ຺ສຎ຺ຈ ມຄ຺ຄາມຄ຺ຄຎາຓທສ຺ສນວິສຸທ຺ຘິຍໍ ວິປສ຺ສໂຕ ສມ຺ມາ ມຄ຺ຄສ຺ສ ອວຘາຣເຓນ ມຄ຺ຄສຈ຺ຈສ຺ສ ວວຕ຺ຖານໍ ກຕໍ. ເອວໍ ໂລກິເຍນ ຕາວ ຎາເຓນ ຈຕຸນ຺ນໍ ສຈ຺ຈານໍ ວວຕ຺ຖານໍ ກຕໍ ໂຫຕີຕິ.

ອຸທຍພ຺ພຍຎາຓນິທ຺ເທສວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.