໕໐. ອິທ຺ຘິວິຘຎາຓນິທ຺ເທສວຓ຺ຓນາ

໑໐໑. ອິທ຺ຘິວິຘຎາຓນິທ຺ເທສໍ ອິຘ ຠິກ຺ຂູຕິ ອິມສ຺ມິໍ ສາສເນ ຠິກ຺ຂຸ. ຉນ຺ທສມາຘິປຘານສງ຺ຂາຣສມນ຺ນາຄຕນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ຉນ຺ທເຫຕຸໂກ ສມາຘິ, ຉນ຺ທາຘິໂກ ວາ ສມາຘິ ຉນ຺ທສມາຘິ, ກຕ຺ຕຸກມ຺ຍຕາຉນ຺ທໍ ອຘິປຕິໍ ກຣິຕ຺ວາ ປຏິລທ຺ຘສມາຘິສ຺ເສຕໍ ອຘິວຈນໍ. ປຘານຠູຕາ ສງ຺ຂາຣາ ປຘານສງ຺ຂາຣາ, ຈຕຸກິຈ຺ຈສາຘກສ຺ສ ສມ຺ມປ຺ປຘານວີຣິຍສ຺ເສຕໍ ອຘິວຈນໍ. ຈຕຸກິຈ຺ຈສາຘນວເສນ ພຫຸວຈນໍ ກຕໍ. ສມນ຺ນາຄຕນ຺ຕິ ຉນ຺ທສມາຘິນາ ຈ ປຘານສງ຺ຂາເຣຫິ ຈ ອຸເປຕໍ. ອິທ຺ຘິປາທນ຺ຕິ ນິປ຺ຜຕ຺ຕິປຣິຍາເຍນ ວາ ອິຊ຺ຌນຏ຺ເຐນ, ອິຊ຺ຌນ຺ຕິ ເອຕາຍ ສຕ຺ຕາ ອິທ຺ຘາ ວຸທ຺ຘາ ອຸກ຺ກໍສຄຕາ ໂຫນ຺ຕີຕິ ອິມິນາ ວາ ປຣິຍາເຍນ ອິທ຺ຘີຕິ ສງ຺ຂໍ ຄຕານໍ ອຸປຈາຣຊ຺ຌານາທິກຸສລຈິຕ຺ຕສມ຺ປຍຸຕ຺ຕານໍ ຉນ຺ທສມາຘິປຘານສງ຺ຂາຣານໍ ອຘິຏ຺ຐານຏ຺ເຐນ ປາທຠູຕໍ ເສສຈິຕ຺ຕເຈຕສິກຣາສິນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ວຸຕ຺ຕຎ຺ຫິ ອິທ຺ຘິປາທວິຠງ຺ເຄ ສຸຕ຺ຕນ຺ຕຠາຊນີເຍ ‘‘ອິທ຺ຘິປາໂທຕິ ຕຖາຠູຕສ຺ສ ເວທນາກ຺ຂນ຺ໂຘ…ເປ… ວິຎ຺ຎາຓກ຺ຂນ຺ໂຘ’’ຕິ (ວິຠ. ໔໓໔). ອຠິຘມ຺ມຠາຊນີເຍ ຈ ‘‘ອິທ຺ຘິປາໂທຕິ ຕຖາຠູຕສ຺ສ ຜສ຺ໂສ ເວທນາ…ເປ… ປຄ຺ຄາໂຫ ອວິກ຺ເຂໂປ’’ຕິ (ວິຠ. ໔໔໗) ວຸຕ຺ຕໍ. ຕສ຺ມາ ‘‘ເສສຈິຕ຺ຕເຈຕສິກຣາສິ’’ນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ? ຉນ຺ທສມາຘິປຘານສງ຺ຂາເຣສຸ ເອເກກໍ ອິທ຺ຘິໍ ກຕ຺ວາ ທ຺ວີຫິ ທ຺ວີຫິ ສຫ ເສສວຈນໍ ກຕນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ເອວຎ຺ຫິ ຈຕ຺ຕາໂຣ ຂນ຺ຘາ ສພ຺ເພ ຈ ຜສ຺ສາທໂຍ ຘມ຺ມາ ສງ຺ຄຫິຕາ ໂຫນ຺ຕິ. ອິມິນາ ນເຍນ ເສເສສຸປິ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ. ຍເຖວ ຫິ ຉນ຺ທໍ ອຘິປຕິໍ ກຣິຕ຺ວາ ປຏິລທ຺ຘສມາຘິ ຉນ຺ທສມາຘີຕິ ວຸຕ຺ໂຕ, ເອວໍ ວີຣິຍໍ ຈິຕ຺ຕໍ ວີມໍສໍ ອຘິປຕິໍ ກຣິຕ຺ວາ ປຏິລທ຺ຘສມາຘິ ວີມໍສາສມາຘີຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ເອວເມເກກສ຺ມິໍ ອິທ຺ຘິປາເທ ຉນ຺ທາທໂຍ ວີຣິຍາທໂຍ ຈິຕ຺ຕາທໂຍ ວີມໍສາທໂຍຕິ ຕໂຍ ຕໂຍ ຘມ຺ມາ ອິທ຺ຘີປິ ໂຫນ຺ຕິ ອິທ຺ຘິປາທາປິ, ເສສາ ປນ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕກາ ຈຕ຺ຕາໂຣ ຂນ຺ຘາ ອິທ຺ຘິປາທາເຍວ. ຍສ຺ມາ ວາ ອິເມ ຕໂຍ ຕໂຍ ຘມ຺ມາ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕເກຫິ ຈຕູຫິ ຂນ຺ເຘຫິ ສທ຺ຘິໍເຍວ ອິຊ຺ຌນ຺ຕິ, ນ ວິນາ ເຕຫິ, ຕສ຺ມາ ເຕນ ປຣິຍາເຍນ ສພ຺ເພ ຈຕ຺ຕາໂຣປິ ຂນ຺ຘາ ອິຊ຺ຌນຏ຺ເຐນ ອິທ຺ຘິ ນາມ ໂຫນ຺ຕິ, ປຕິຏ຺ຐຏ຺ເຐນ ປາທາ ນາມາຕິປິ ເວທິຕພ຺ພໍ.

ວີຣິຍສມາຘິປຘານສງ຺ຂາຣສມນ຺ນາຄຕນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ປນ ວີຣິຍນ຺ຕິ ຈ ປຘານສງ຺ຂາໂຣຕິ ຈ ເອໂກເຍວ. ກສ຺ມາ ທ຺ວິຘາ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ເຈ? ວີຣິຍສ຺ສ ອຘິປຕິຠາວທສ຺ສນວເສເນຕ຺ຖ ປຐມໍ ວີຣິຍຄ຺ຄຫຓໍ ກຕໍ, ຕສ຺ເສວ ຈຕຸກິຈ຺ຈສາຘກຕ຺ຕທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ປຘານສງ຺ຂາຣວຈນໍ ກຕໍ. ເອວໍ ທ຺ວິຘາ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ເອວ ເຈຕ຺ຖາປິ ຕໂຍ ຕໂຍ ຘມ຺ມາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ເກຈິ ປນ ‘‘ວິຠງ຺ເຄ ‘ອິທ຺ຘີຕິ ຍາ ເຕສໍ ເຕສໍ ຘມ຺ມານໍ ອິທ຺ຘິ ສມິທ຺ຘິ ອິຊ຺ຌນາ ສມິຊ຺ຌນາ’ຕິ (ວິຠ. ໔໓໔) ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ອິທ຺ຘິ ນາມ ອນິປ຺ຜນ຺ນາ, ອິທ຺ຘິປາໂທ ນິປ຺ຜນ຺ໂນ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ. ອິຘ ປນ ອິທ຺ຘິປິ ອິທ຺ຘິປາໂທປິ ນິປ຺ຜນ຺ໂນ ລກ຺ຂຓພ຺ຠາຫໂຕຕິ ສນ຺ນິຏ຺ຐານໍ ກຕໍ. ອິທ຺ຘິ ສມິທ຺ຘີຕິອາທີຫິ ອິຊ຺ຌນາກາເຣນ ຘມ຺ມາ ເອວ ວຸຕ຺ຕາຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ.

ຠາເວຕີຕິ ອາເສວຕິ. ສຸຕ຺ຕນ຺ຕຠາຊນີເຍ (ວິຠ. ໔໓໑ ອາທໂຍ) ວິຍ ອິຘາປິ ອິທ຺ຘິປາທຠາວນາ ໂລກິຍາ ເອວ. ຕສ຺ມາ ອິທ຺ຘິວິຘໍ ຕາວ ສມ຺ປາເທຕຸກາໂມ ໂລກິຍໍ ອິທ຺ຘິປາທໍ ຠາເວນ຺ໂຕ ປຖວີກສິຓາທີສຸ ອຏ຺ຐສຸ ກສິເຓສຸ ອຘິກຕວສິປ຺ປຕ຺ຕອຏ຺ຐສມາປຕ຺ຕິໂກ ກສິຓານຸໂລມໂຕ ກສິຓປຏິໂລມໂຕ ກສິຓານຸໂລມປຏິໂລມໂຕ ຌານານຸໂລມໂຕ ຌານປຏິໂລມໂຕ ຌານານຸໂລມປຏິໂລມໂຕ ຌານຸກ຺ກນ຺ຕິກໂຕ ກສິຓຸກ຺ກນ຺ຕິກໂຕ ຌານກສິຓຸກ຺ກນ຺ຕິກໂຕ ອງ຺ຄສງ຺ກນ຺ຕິກໂຕ ອາຣມ຺ມຓສງ຺ກນ຺ຕິກໂຕ ອງ຺ຄາຣມ຺ມຓສງ຺ກນ຺ຕິກໂຕ ອງ຺ຄວວຕ຺ຖານໂຕ ອາຣມ຺ມຓວວຕ຺ຖານໂຕຕິ ອິເມຫິ ຈຸທ຺ທສຫິ ອາກາເຣຫິ ຈິຕ຺ຕໍ ປຣິທເມຕ຺ວາ ຉນ຺ທສີສວີຣິຍສີສຈິຕ຺ຕສີສວີມໍສາສີສວເສນ ປຸນປ຺ປຸນໍ ຌານໍ ສມາປຊ຺ຊຕິ. ອງ຺ຄາຣມ຺ມຓວວຕ຺ຖານມ຺ປິ ເກຈິ ອິຈ຺ຉນ຺ຕິ. ປຸພ຺ພເຫຕຸສມ຺ປນ຺ເນນ ປນ ກສິເຓສຸ ຈຕຸກ຺ກຊ຺ຌານມຕ຺ເຕ ຈິຓ຺ຓວສິນາປິ ກາຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີຕິ ຕໍ ຕໍ ອິທ຺ຘິປາທໍ ສມາຘິໍ ຠາເວນ຺ໂຕ ‘‘ອນຸປ຺ປນ຺ນານໍ ປາປການໍ ອກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ອນຸປ຺ປາທາຍາ’’ຕິອາທິກໍ (ວິຠ. ໔໓໒) ຈຕຸປ຺ປກາຣໍ ວີຣິຍໍ ອຘິຏ຺ຐາຕິ, ຕສ຺ສ ຈ ຫານິວຸທ຺ຘິໂຍ ຎຕ຺ວາ ວີຣິຍສມຕໍ ອຘິຏ຺ຐາຕິ. ໂສ ເອວໍ ຈຕູສຸ ອິທ຺ຘິປາເທສຸ ຈິຕ຺ຕໍ ປຣິຠາເວຕ຺ວາ ອິທ຺ຘິວິຘໍ ສມ຺ປາເທຕິ.

ໂສ ອິເມສຸ ຈຕູສຸ ອິທ຺ຘິປາເທສູຕິອາທີສຸ ໂສຕິ ໂສ ຠາວິຕຈຕຸຣິທ຺ຘິປາໂທ ຠິກ຺ຂຸ. ຈຕູສຸ ອິທ຺ຘິປາເທສຸ ຈິຕ຺ຕໍ ປຣິຠາເວຕີຕິ ປຸນປ຺ປຸນໍ ຉນ຺ທາທີສຸ ເອເກກໍ ອຘິປຕິໍ ກຕ຺ວາ ຌານສມາປຊ຺ຊນວເສນ ເຕສຸ ຈິຕ຺ຕໍ ປຣິຠາເວຕິ ນາມ, ຉນ຺ທາທິວາສນໍ ຄາຫາເປຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປຣິທເມຕີຕິ ນິພ຺ພິເສວນໍ ກໂຣຕິ. ປຸຣິມໍ ປຈ຺ຉິມສ຺ສ ກາຣຓວຈນໍ. ປຣິຠາວິຕຎ຺ຫິ ຈິຕ຺ຕໍ ປຣິທມິຕໍ ໂຫຕີຕິ. ມຸທຸໍ ກໂຣຕີຕິ ຕຖາ ທນ຺ຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ວສິປ຺ປຕ຺ຕໍ ກໂຣຕິ. ວເສ ວຕ຺ຕມານຎ຺ຫິ ຈິຕ຺ຕໍ ‘‘ມຸທູ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ກມ຺ມນິຍນ຺ຕິ ກມ຺ມກ຺ຂມໍ ກມ຺ມໂຍຄ຺ຄໍ ກໂຣຕິ. ມຸທຸ ຫິ ຈິຕ຺ຕໍ ກມ຺ມນິຍໍ ໂຫຕິ ສຸຘນ຺ຕມິວ ສຸວຓ຺ຓໍ, ອິຘ ປນ ອິທ຺ຘິວິຘກມ຺ມກ຺ຂມໍ. ໂສຕິ ໂສ ປຣິຠາວິຕຈິຕ຺ໂຕ ຠິກ຺ຂຸ. ກາຍມ຺ປິ ຈິຕ຺ເຕ ສໂມທຫຕີຕິອາທິ ອິທ຺ຘິກຣຓກາເລ ຍຖາສຸຂໍ ຈິຕ຺ຕຈາຣສ຺ສ ອິຊ຺ຌນຕ຺ຖໍ ໂຍຄວິຘານໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ກາຍມ຺ປິ ຈິຕ຺ເຕ ສໂມທຫຕີຕິ ອຕ຺ຕໂນ ກຣຊກາຍມ຺ປິ ປາທກຊ຺ຌານຈິຕ຺ເຕ ສໂມທຫຕິ ປເວເສຕິ ອາໂຣເປຕິ, ກາຍໍ ຈິຕ຺ຕານຸຄຕິກໍ ກໂຣຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເອວໍ ກຣຓໍ ອທິສ຺ສມາເນນ ກາເຍນ ຄມນສ຺ສ ອຸປກາຣາຍ ໂຫຕິ. ຈິຕ຺ຕມ຺ປິ ກາເຍ ສໂມທຫຕີຕິ ປາທກຊ຺ຌານຈິຕ຺ຕໍ ອຕ຺ຕໂນ ກຣຊກາເຍ ສໂມທຫຕິ ອາໂຣເປຕິ, ຈິຕ຺ຕມ຺ປິ ກາຍານຸຄຕິກໍ ກໂຣຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເອວໍ ກຣຓໍ ທິສ຺ສມາເນນ ກາເຍນ ຄມນສ຺ສ ອຸປກາຣາຍ ໂຫຕິ. ສມາທຫຕີຕິປິ ປາໂຐ, ປຕິຏ຺ຐາເປຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ກາຍວເສນ ຈິຕ຺ຕໍ ປຣິຓາເມຕີຕິ ປາທກຊ຺ຌານຈິຕ຺ຕໍ ຄເຫຕ຺ວາ ກຣຊກາເຍ ອາໂຣເປຕິ ກາຍານຸຄຕິກໍ ກໂຣຕິ, ອິທໍ ຈິຕ຺ຕໍ ກາເຍ ສໂມທຫນສ຺ສ ເວວຈນໍ. ຈິຕ຺ຕວເສນ ກາຍໍ ປຣິຓາເມຕີຕິ ກຣຊກາຍໍ ຄເຫຕ຺ວາ ປາທກຊ຺ຌານຈິຕ຺ເຕ ອາໂຣເປຕິ, ຈິຕ຺ຕານຸຄຕິກໍ ກໂຣຕິ, ອິທໍ ກາຍໍ ຈິຕ຺ເຕ ສໂມທຫນສ຺ສ ເວວຈນໍ. ອຘິຏ຺ຐາຕີຕິ ‘‘ເອວໍ ໂຫຕູ’’ຕິ ອຘິຏ຺ຐາຕິ. ສໂມທຫນສ຺ສ ອຕ຺ຖວິວຣຓຕ຺ຖໍ ປຣິຓາໂມ ວຸຕ຺ໂຕ, ປຣິຓາມສ຺ສ ອຕ຺ຖວິວຣຓຕ຺ຖໍ ອຘິຏ຺ຐານໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຍສ຺ມາ ສໂມທຫຕີຕິ ມູລປທໍ, ປຣິຓາເມຕິ ອຘິຏ຺ຐາຕີຕິ ຕສ຺ສ ອຕ຺ຖນິທ຺ເທສປທານິ, ຕສ຺ມາ ເຕສໍ ທ຺ວິນ຺ນໍເຍວ ປທານໍ ວເສນ ປຣິຓາເມຕ຺ວາຕິ ອຘິຏ຺ຐຫິຕ຺ວາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ນ ວຸຕ຺ຕໍ ສໂມທຫິຕ຺ວາຕິ.

ສຸຂສຎ຺ຎຎ຺ຈ ລຫຸສຎ຺ຎຎ຺ຈ ກາເຍ ໂອກ຺ກມິຕ຺ວາ ວິຫຣຕີຕິ ຈຕຸຕ຺ຖຊ຺ຌາເນນ ສຫຊາຕສຸຂສຎ຺ຎຎ຺ຈ ລຫຸສຎ຺ຎຎ຺ຈ ສມາປຊ຺ຊນວເສນ ກຣຊກາເຍ ໂອກ຺ກມິຕ຺ວາ ປເວເສຕ຺ວາ ວິຫຣຕິ. ຕາຍ ສຎ຺ຎາຍ ໂອກ຺ກນ຺ຕກາຍສ຺ສ ປນສ຺ສ ກຣຊກາໂຍປິ ຕູລປິຈຸ ວິຍ ລຫຸໂກ ໂຫຕິ. ໂສຕິ ໂສ ກຕໂຍຄວິຘາໂນ ຠິກ຺ຂຸ. ຕຖາຠາວິເຕນ ຈິຕ຺ເຕນາຕິ ອິຕ຺ຖມ຺ຠູຕລກ຺ຂເຓ ກຣຓວຈນໍ, ເຫຕຸອຕ຺ເຖ ວາ, ຕຖາຠາວິເຕນ ຈິຕ຺ເຕນ ເຫຕຸຠູເຕນາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປຣິສຸທ຺ເຘນາຕິ ອຸເປກ຺ຂາສຕິປາຣິສຸທ຺ຘິຠາວໂຕ ປຣິສຸທ຺ເຘນ. ປຣິສຸທ຺ຘຕ຺ຕາເຍວ ປຣິໂຍທາເຕນ, ປຠສ຺ສເຣນາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອິທ຺ຘິວິຘຎາຓາຍາຕິ ອິທ຺ຘິໂກຏ຺ຐາເສ, ອິທ຺ຘິວິກປ຺ເປ ວາ ຎາຓຕ຺ຖາຍ. ຈິຕ຺ຕໍ ອຠິນີຫຣຕີຕິ ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ວຸຕ຺ຕປ຺ປກາຣວເສນ ຕສ຺ມິໍ ຈິຕ຺ເຕ ອຠິຎ຺ຎາປາທເກ ຊາເຕ ອິທ຺ຘິວິຘຎາຓາຘິຄມຕ຺ຖາຍ ປຣິກມ຺ມຈິຕ຺ຕໍ ອຠິນີຫຣຕິ, ກສິຓາຣມ຺ມຓໂຕ ອປເນຕ຺ວາ ອິທ຺ຘິວິຘາຠິມຸຂໍ ເປເສຕິ. ອຠິນິນ຺ນາເມຕີຕິ ອຘິຄນ຺ຕພ຺ພອິທ຺ຘິໂປຓໍ ອິທ຺ຘິປພ຺ຠາຣໍ ກໂຣຕິ. ໂສຕິ ໂສ ເອວໍ ກຕຈິຕ຺ຕາຠິນີຫາໂຣ ຠິກ຺ຂຸ. ອເນກວິຫິຕນ຺ຕິ ອເນກວິຘໍ ນານປ຺ປກາຣກໍ. ອິທ຺ຘິວິຘນ຺ຕິ ອິທ຺ຘິໂກຏ຺ຐາສໍ, ອິທ຺ຘິວິກປ຺ປໍ ວາ. ປຈ຺ຈນຸໂຠຕີຕິ ປຈ຺ຈນຸຠວຕິ, ຜສ຺ເສຕິ ສຈ຺ຉິກໂຣຕິ ປາປຸຓາຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໑໐໒. ອິທານິສ຺ສ ອເນກວິຫິຕຠາວໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ເອໂກປິ ຫຸຕ຺ວາຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ເອໂກປິ ຫຸຕ຺ວາຕິ ອິທ຺ຘິກຣຓໂຕ ປຸພ຺ເພ ປກຕິຍາ ເອໂກປິ ຫຸຕ຺ວາ. ພຫຸຘາ ໂຫຕີຕິ ພຫຸນ຺ນໍ ສນ຺ຕິເກ ຈງ຺ກມິຕຸກາໂມ ວາ, ສຊ຺ຌາຍໍ ວາ ກຕ຺ຕຸກາໂມ, ປຎ຺ຫໍ ວາ ປຸຈ຺ຉິຕຸກາໂມ ຫຸຕ຺ວາ ສຕມ຺ປິ ສຫສ຺ສມ຺ປິ ໂຫຕິ. ກຖໍ ປນາຍເມວໍ ໂຫຕິ? ອິທ຺ຘິຍາ ຠູມິປາທປທມູລຠູເຕ ຘມ຺ເມ ສມ຺ປາເທຕ຺ວາ ອຠິຎ຺ຎາປາທກຊ຺ຌານໍ ສມາປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ວຸຏ຺ຐາຍ ສເຈ ສຕໍ ອິຈ຺ຉຕິ, ‘‘ສຕໍ ໂຫມິ ສຕໍ ໂຫມີ’’ຕິ ປຣິກມ຺ມໍ ກຕ຺ວາ ປຸນ ປາທກຊ຺ຌານໍ ສມາປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ວຸຏ຺ຐາຍ ອຘິຏ຺ຐາຕິ. ອຘິຏ຺ຐານຈິຕ຺ເຕນ ສເຫວ ສຕໍ ໂຫຕິ. ສຫສ຺ສາທີສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ສເຈ ເອວໍ ນ ອິຊ຺ຌຕິ, ປຸນ ປຣິກມ຺ມໍ ກຕ຺ວາ ທຸຕິຍມ຺ປິ ສມາປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ວຸຏ຺ຐາຍ ອຘິຏ຺ຐາຕພ຺ພໍ. ສໍຍຸຕ຺ຕຏ຺ຐກຖາຍຎ຺ຫິ ‘‘ເອກວາຣໍ ທ຺ເວວາຣໍ ສມາປຊ຺ຊິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ປາທກຊ຺ຌານຈິຕ຺ຕໍ ນິມິຕ຺ຕາຣມ຺ມຓໍ, ປຣິກມ຺ມຈິຕ຺ຕານິ ສຕາຣມ຺ມຓານິ ວາ ສຫສ຺ສາຣມ຺ມຓານິ ວາ. ຕານິ ຈ ໂຂ ວຓ຺ຓວເສເນວ, ໂນ ປຓ຺ຓຕ຺ຕິວເສນ. ອຘິຏ຺ຐານຈິຕ຺ຕມ຺ປິ ຕເຖວ ສຕາຣມ຺ມຓໍ ວາ ສຫສ຺ສາຣມ຺ມຓໍ ວາ, ຕໍ ປຐມປ຺ປນາຈິຕ຺ຕມິວ ໂຄຕ຺ຣຠຸອນນ຺ຕຣໍ ເອກເມວ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ຣູປາວຈຣຈຕຸຕ຺ຖຊ຺ຌານິກໍ. ຕຕ຺ຖ ເຍ ເຕ ພຫູ ນິມ຺ມິຕາ, ເຕ ອນິຍເມຕ຺ວາ ນິມ຺ມິຕຕ຺ຕາ ອິທ຺ຘິມຕາ ສທິສາວ ໂຫນ຺ຕິ. ຐານນິສຊ຺ຊາທີສຸ ວາ ຠາສິຕຕຸຓ຺ຫີຠາວາທີສຸ ວາ ຍໍ ຍໍ ອິທ຺ຘິມາ ກໂຣຕິ, ຕໍຕເທວ ກໂຣນ຺ຕິ. ສເຈ ປນ ນານາວຓ຺ເຓ ກາຕຸກາໂມ ໂຫຕິ, ເກຈິ ປຐມວເຍ ເກຈິ ມຊ຺ຌິມວເຍ ເກຈິ ປຈ຺ຉິມວເຍ, ຕຖາ ທີຆເກເສ ອຸປຑ຺ຒມຸຓ຺ຑມຸຓ຺ເຑ ມິສ຺ສກເກເສ ອຸປຑ຺ຒຣຕ຺ຕຈີວເຣ ປຓ຺ຑຸກຈີວເຣ ປທຠາຓຘມ຺ມກຖາສຣຠຎ຺ຎປຎ຺ຫປຸຈ຺ຉນປຎ຺ຫວິສ຺ສຊ຺ຊນຣຊນປຈນຈີວຣສິພ຺ພນໂຘວນາທີນິ ກໂຣນ຺ເຕ, ອປເຣປິ ວາ ນານປ຺ປກາຣເກ ກາຕຸກາໂມ ໂຫຕິ, ເຕນ ປາທກຊ຺ຌານໂຕ ວຸຏ຺ຐາຍ ‘‘ເອຕ຺ຕກາ ຠິກ຺ຂູ ປຐມວຍາ ໂຫນ຺ຕູ’’ຕິອາທິນາ ນເຍນ ປຣິກມ຺ມໍ ກຕ຺ວາ ປຸນ ສມາປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ວຸຏ຺ຐາຍ ອຘິຏ຺ຐາຕພ຺ພໍ. ອຘິຏ຺ຐານຈິຕ຺ເຕນ ສທ຺ຘິໍ ອິຈ຺ຉິຕປ຺ປກາຣາເຍວ ໂຫນ຺ຕີຕິ. ເອສ ນໂຍ ‘‘ພຫຸຘາປິ ຫຸຕ຺ວາ ເອໂກ ໂຫຕີ’’ຕິອາທີສຸ. ອຍໍ ປນ ວິເສໂສ – ອິມິນາ ຫິ ຠິກ຺ຂຸນາ ເອວໍ ພຫຸຠາວໍ ນິມ຺ມິນິຕ຺ວາ ປຸນ ‘‘ເອໂກວ ຫຸຕ຺ວາ ຈງ຺ກມິສ຺ສາມິ, ສຊ຺ຌາຍໍ ກຣິສ຺ສາມິ, ປຎ຺ຫໍ ປຸຈ຺ຉິສ຺ສາມີ’’ຕິ ຈິນ຺ເຕຕ຺ວາ ວາ ‘‘ອຍໍ ວິຫາໂຣ ອປ຺ປຠິກ຺ຂຸໂກ, ສເຈ ເກຈິ ອາຄມິສ຺ສນ຺ຕິ, ກຸໂຕ ອິເມ ເອຕ຺ຕກາ ເອກສທິສາ ຠິກ຺ຂູ ອທ຺ຘາ ເຖຣສ຺ສ ເອສານຸຠາໂວຕິ ມໍ ຊານິສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ ອປ຺ປິຈ຺ຉຕາຍ ວາ ອນ຺ຕຣາວ ‘‘ເອໂກ ໂຫມີ’’ຕິ ອິຈ຺ຉນ຺ເຕນ ປາທກຊ຺ຌານໍ ສມາປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ວຸຏ຺ຐາຍ ‘‘ເອໂກ ໂຫມີ’’ຕິ ປຣິກມ຺ມໍ ກຕ຺ວາ ປຸນ ສມາປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ວຸຏ຺ຐາຍ ‘‘ເອໂກ ໂຫມີ’’ຕິ ອຘິຏ຺ຐາຕພ຺ພໍ. ອຘິຏ຺ຐານຈິຕ຺ເຕນ ສທ຺ຘິໍເຍວ ເອໂກ ໂຫຕິ. ເອວໍ ອກໂຣນ຺ໂຕ ປນ ຍຖາປຣິຈ຺ຉິນ຺ນກາລວເສນ ສຍເມວ ເອໂກ ໂຫຕິ.

ອາວິຠາວນ຺ຕິ ປາກຏຠາວໍ ກໂຣຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕິໂຣຠາວນ຺ຕິ ປຏິຈ຺ຉນ຺ນຠາວໍ ກໂຣຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອາວິຠາວໍ ປຈ຺ຈນຸໂຠຕິ, ຕິໂຣຠາວໍ ປຈ຺ຈນຸໂຠຕີຕິ ປຸຣິເມນ ວາ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຕຕ຺ຣາຍໍ ອິທ຺ຘິມາ ອາວິຠາວໍ ກຕ຺ຕຸກາໂມ ອນ຺ຘກາຣໍ ວາ ອາໂລກໍ ກໂຣຕິ, ປຏິຈ຺ຉນ຺ນໍ ວາ ວິວຏໍ ກໂຣຕິ, ອນາປາຖໍ ວາ ອາປາຖໍ ກໂຣຕິ. ກຖໍ? ອຍຎ຺ຫິ ຍຖາ ປຏິຈ຺ຉນ຺ໂນປິ ທູເຣ ຐິໂຕປິ ວາ ທິສ຺ສຕິ, ເອວໍ ອຕ຺ຕານໍ ວາ ປຣໍ ວາ ກຕ຺ຕຸກາໂມ ປາທກຊ຺ຌານໂຕ ວຸຏ຺ຐາຍ ‘‘ອິທໍ ອນ຺ຘກາຣໍ ອາໂລກຊາຕໍ ໂຫຕູ’’ຕິ ວາ, ‘‘ອິທໍ ປຏິຈ຺ຉນ຺ນໍ ວິວຏໍ ໂຫຕູ’’ຕິ ວາ, ‘‘ອິທໍ ອນາປາຖໍ ອາປາຖໍ ໂຫຕູ’’ຕິ ວາ ອາວຊ຺ຊິຕ຺ວາ ປຣິກມ຺ມໍ ກຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ອຘິຏ຺ຐາຕິ. ສຫ ອຘິຏ຺ຐານາ ຍຖາຘິຏ຺ຐິຕເມວ ໂຫຕິ. ປເຣ ທູເຣ ຐິຕາປິ ປສ຺ສນ຺ຕິ, ສຍມ຺ປິ ປສ຺ສິຕຸກາໂມ ປສ຺ສຕິ. ຕິໂຣຠາວໍ ກຕ຺ຕຸກາໂມ ປນ ອາໂລກໍ ວາ ອນ຺ຘກາຣໍ ກໂຣຕິ, ອປ຺ປຏິຈ຺ຉນ຺ນໍ ວາ ປຏິຈ຺ຉນ຺ນໍ, ອາປາຖໍ ວາ ອນາປາຖໍ ກໂຣຕິ. ກຖໍ? ອຍຎ຺ຫິ ຍຖາ ອປ຺ປຏິຈ຺ຉນ຺ໂນປິ ສມີເປ ຐິໂຕປິ ວາ ນ ທິສ຺ສຕິ, ເອວໍ ອຕ຺ຕານໍ ວາ ປຣໍ ວາ ກຕ຺ຕຸກາໂມ ປາທກຊ຺ຌານາ ວຸຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ‘‘ອິທໍ ອາໂລກຏ຺ຐານໍ ອນ຺ຘກາຣໍ ໂຫຕູ’’ຕິ ວາ, ‘‘ອິທໍ ອປ຺ປຏິຈ຺ຉນ຺ນໍ ປຏິຈ຺ຉນ຺ນໍ ໂຫຕູ’’ຕິ ວາ, ‘‘ອິທໍ ອາປາຖໍ ອນາປາຖໍ ໂຫຕູ’’ຕິ ວາ ອາວຊ຺ຊິຕ຺ວາ ປຣິກມ຺ມໍ ກຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ອຘິຏ຺ຐາຕິ. ສຫ ອຘິຏ຺ຐານາ ຍຖາຘິຏ຺ຐິຕເມວ ໂຫຕິ. ປເຣ ສມີເປ ຐິຕາປິ ນ ປສ຺ສນ຺ຕິ, ສຍມ຺ປິ ອປສ຺ສິຕຸກາໂມ ນ ປສ຺ສຕິ. ອປິຈ ສພ຺ພມ຺ປິ ປາກຏປາຏິຫາຣິຍໍ ອາວິຠາໂວ ນາມ, ອປາກຏປາຏິຫາຣິຍໍ ຕິໂຣຠາໂວ ນາມ. ຕຕ຺ຖ ປາກຏປາຏິຫາຣິເຍ ອິທ຺ຘິປິ ປຎ຺ຎາຍຕິ ອິທ຺ຘິມາປິ. ຕໍ ຍມກປາຏິຫາຣິເຍນ ທີເປຕພ຺ພໍ. ອປາກຏປາຏິຫາຣິເຍ ອິທ຺ຘິເຍວ ປຎ຺ຎາຍຕິ, ນ ອິທ຺ຘິມາ. ຕໍ ມຫກສຸຕ຺ເຕນ (ສໍ. ນິ. ໔.໓໔໖) ຈ ພ຺ຣຫ຺ມນິມນ຺ຕນິກສຸຕ຺ເຕນ (ມ. ນິ. ໑.໕໐໑ ອາທໂຍ) ຈ ທີເປຕພ຺ພໍ.

ຕິໂຣກຸຏ຺ຏນ຺ຕິ ປຣກຸຏ຺ຏໍ, ກຸຏ຺ຏສ຺ສ ປຣຠາຄນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ເອສ ນໂຍ ຕິໂຣປາກາຣຕິໂຣປພ຺ພເຕສຸ. ກຸຏ຺ໂຏຕິ ຈ ເຄຫຠິຕ຺ຕິ. ປາກາໂຣຕິ ເຄຫວິຫາຣຄາມາທີນໍ ປຣິກ຺ເຂປປາກາໂຣ. ປພ຺ພໂຕຕິ ປໍສຸປພ຺ພໂຕ ວາ ປາສາຓປພ຺ພໂຕ ວາ. ອສຊ຺ຊມາໂນຕິ ອລຄ຺ຄມາໂນ. ເສຍ຺ຍຖາປິ ອາກາເສຕິ ອາກາເສ ວິຍ. ເອວໍ ຄນ຺ຕຸກາເມນ ປນ ອາກາສກສິຓໍ ສມາປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ວຸຏ຺ຐາຍ ກຸຏ຺ຏໍ ວາ ປາກາຣໍ ວາ ປພ຺ພຕໍ ວາ ອາວຊ຺ຊິຕ຺ວາ ກຕປຣິກມ຺ເມນ ‘‘ອາກາໂສ ໂຫຕູ’’ຕິ ອຘິຏ຺ຐາຕພ຺ໂພ, ອາກາໂສວ ໂຫຕິ. ອໂຘ ໂອຕຣິຕຸກາມສ຺ສ, ອຸທ຺ຘໍ ວາ ອາໂຣຫິຕຸກາມສ຺ສ ສຸສິໂຣ ໂຫຕິ, ວິນິວິຊ຺ຌິຕ຺ວາ ຄນ຺ຕຸກາມສ຺ສ ຉິທ຺ໂທ. ໂສ ຕຕ຺ຖ ອສຊ຺ຊມາໂນ ຄຈ຺ຉຕິ. ສເຈ ປນສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ອຘິຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ຄຈ຺ຉນ຺ຕສ຺ສ ອນ຺ຕຣາ ປພ຺ພໂຕ ວາ ຣຸກ຺ໂຂ ວາ ອຸຏ຺ເຐຕິ, ກິໍ ປຸນ ສມາປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ອຘິຏ຺ຐາຕພ຺ພນ຺ຕິ? ໂທໂສ ນຕ຺ຖິ. ປຸນ ສມາປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ອຘິຏ຺ຐານຎ຺ຫິ ອຸປຊ຺ຌາຍສ຺ສ ສນ຺ຕິເກ ນິສ຺ສຍຄ຺ຄຫຓສທິສໍ ໂຫຕິ. ອິມິນາ ປນ ຠິກ຺ຂຸນາ ‘‘ອາກາໂສ ໂຫຕູ’’ຕິ ອຘິຏ຺ຐິຕຕ຺ຕາ ອາກາໂສ ໂຫຕິເຍວ. ປຸຣິມາຘິຏ຺ຐານພເລເນວ ຈສ຺ສ ອນ຺ຕຣາ ອຎ຺ໂຎ ປພ຺ພໂຕ ວາ ຣຸກ຺ໂຂ ວາ ອຸຕຸມໂຍ ອຸຏ຺ຐຫິສ຺ສຕີຕິ ອຏ຺ຐານເມຕໍ. ອຎ຺ເຎນ ອິທ຺ຘິມຕາ ນິມ຺ມິເຕ ປນ ປຐມໍ ນິມ຺ມານໍ ພລວໍ ໂຫຕິ. ອິຕເຣນ ຕສ຺ສ ອຸທ຺ຘໍ ວາ ອໂຘ ວາ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ.

ປຖວິຍາປິ ອຸມ຺ມຸຊ຺ຊນິມຸຊ຺ຊນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ອຸມ຺ມຸຊ຺ຊນ຺ຕິ ອຸຏ຺ຐານໍ, ນິມຸຊ຺ຊນ຺ຕິ ສໍສີທນໍ, ອຸມ຺ມຸຊ຺ຊຎ຺ຈ ນິມຸຊ຺ຊຎ຺ຈ ອຸມ຺ມຸຊ຺ຊນິມຸຊ຺ຊໍ. ເອວໍ ກຕ຺ຕຸກາເມນ ປນ ອາໂປກສິຓໍ ສມາປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ອຸຏ຺ຐາຍ ‘‘ເອຕ຺ຕເກ ຐາເນ ປຖວີ ອຸທກໍ ໂຫຕູ’’ຕິ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ປຣິກມ຺ມໍ ກຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ອຘິຏ຺ຐາຕພ຺ພໍ. ສຫ ອຘິຏ຺ຐານາ ຍຖາປຣິຈ຺ຉິນ຺ເນ ຐາເນ ປຖວີ ອຸທກເມວ ໂຫຕິ. ໂສ ຕຕ຺ຖ ອຸມ຺ມຸຊ຺ຊນິມຸຊ຺ຊໍ ກໂຣຕິ ເສຍ຺ຍຖາປິ ອຸທເກ. ນ ເກວລຎ຺ຈ ອຸມ຺ມຸຊ຺ຊນິມຸຊ຺ຊເມວ, ນ຺ຫານປານມຸຂໂຘວນຠຓ຺ຑກໂຘວນາທີສຸ ຍໍ ຍໍ ອິຈ຺ຉຕິ, ຕໍ ຕໍ ກໂຣຕິ. ນ ເກວລຎ຺ຈ ອຸທກເມວ ກໂຣຕິ, ສປ຺ປິເຕລມຘຸຜາຓິຕາທີສຸປິ ຍໍ ຍໍ ອິຈ຺ຉຕິ, ຕໍ ຕໍ ‘‘ອິທຎ຺ຈິທຎ຺ຈ ເອຕ຺ຕກໍ ໂຫຕູ’’ຕິ ອາວຊ຺ຊິຕ຺ວາ ປຣິກມ຺ມໍ ກຕ຺ວາ ອຘິຏ຺ຐຫນ຺ຕສ຺ສ ຍຖາຘິຏ຺ຐິຕເມວ ໂຫຕິ. ອຸທ຺ຘຣິຕ຺ວາ ຠາຊນຄຕໍ ກໂຣນ຺ຕສ຺ສ ສປ຺ປິ ສປ຺ປິເຍວ ໂຫຕິ, ເຕລາທີນິ ເຕລາທີນິເຍວ, ອຸທກໍ ອຸທກເມວ. ໂສ ຕຕ຺ຖ ເຕມິຕຸກາໂມວ ເຕເມຕິ, ນ ເຕມິຕຸກາໂມ ນ ເຕເມຕິ. ຕສ຺ເສວ ຈ ສາ ປຖວີ ອຸທກໍ ໂຫຕິ, ເສສຊນສ຺ສ ປຖວີເຍວ. ຕຕ຺ຖ ມນຸສ຺ສາ ປຕ຺ຕິກາປິ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ຍານາທີຫິປິ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ກສິກມ຺ມາທີນິປິ ກໂຣນ຺ຕິເຍວ. ສເຈ ປນາຍໍ ‘‘ເຕສມ຺ປິ ອຸທກໍ ໂຫຕູ’’ຕິ ອິຈ຺ຉຕິ, ໂຫຕິເຍວ. ປຣິຈ຺ຉິນ຺ນກາລໍ ປນ ອຕິກ຺ກມິຕ຺ວາ ຍໍ ປກຕິຍາ ຆຏຕຬາກາທີສຸ ອຸທກໍ, ຕໍ ຐເປຕ຺ວາ ອວເສສໍ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ນຏ຺ຐານໍ ປຖວີເຍວ ໂຫຕິ.

ອຸທເກປິ ອຠິຊ຺ຊມາເນ ຄຈ຺ຉຕີຕິ ເອຕ຺ຖ ຍໍ ອຸທກໍ ອກ຺ກມິຕ຺ວາ ສໍສີທຕິ, ຕໍ ຠິຊ຺ຊມານນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ວິປຣີຕໍ ອຠິຊ຺ຊມານໍ. ເອວໍ ຄນ຺ຕຸກາເມນ ປນ ປຖວີກສິຓໍ ສມາປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ວຸຏ຺ຐາຍ ‘‘ເອຕ຺ຕເກ ຐາເນ ອຸທກໍ ປຖວີ ໂຫຕູ’’ຕິ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ປຣິກມ຺ມໍ ກຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ອຘິຏ຺ຐາຕພ຺ພໍ. ສຫ ອຘິຏ຺ຐານາ ຍຖາປຣິຈ຺ຉິນ຺ນຏ຺ຐາເນ ອຸທກໍ ປຖວີເຍວ ໂຫຕິ. ໂສ ຕຕ຺ຖ ຄຈ຺ຉຕິ ເສຍ຺ຍຖາປິ ປຖວິຍໍ. ນ ເກວລຎ຺ຈ ຄຈ຺ຉຕິ, ຍໍ ຍໍ ອິຣິຍາປຖໍ ອິຈ຺ຉຕິ, ຕໍ ຕໍ ກປ຺ເປຕິ. ນ ເກວລຎ຺ຈ ປຖວິເມວ ກໂຣຕິ, ມຓິສຸວຓ຺ຓປພ຺ພຕຣຸກ຺ຂາທີສຸປິ ຍໍ ຍໍ ອິຈ຺ຉຕິ, ຕໍ ຕໍ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ອາວຊ຺ຊິຕ຺ວາ ອຘິຏ຺ຐາຕິ, ຍຖາຘິຏ຺ຐິຕເມວ ໂຫຕິ. ຕສ຺ເສວ ຈ ຕໍ ອຸທກໍ ປຖວີ ໂຫຕິ, ເສສຊນສ຺ສ ອຸທກເມວ. ມຈ຺ຉກຈ຺ຉປາ ຈ ອຸທກກາກາທໂຍ ຈ ຍຖາຣຸຈິ ວິຈຣນ຺ຕິ. ສເຈ ປນາຍໍ ອຎ຺ເຎສມ຺ປິ ມນຸສ຺ສານໍ ຕໍ ປຖວິໍ ກາຕຸໍ ອິຈ຺ຉຕິ, ກໂຣຕິເຍວ. ຍຖາປຣິຈ຺ຉິນ຺ນກາລາຕິກ຺ກເມນ ປນ ອຸທກເມວ ໂຫຕິ.

ອາກາເສປິ ປລ຺ລງ຺ເກນ ກມຕີຕິ ອນ຺ຕລິກ຺ເຂ ສມນ຺ຕໂຕ ອູຣຸພທ຺ຘາສເນນ ຄຈ຺ຉຕິ. ປກ຺ຂີ ສກຸໂຓຕິ ປກ຺ເຂຫິ ຍຸຕ຺ໂຕ ສກຸໂຓ, ນ ອປຣິປຸຓ຺ຓປກ຺ໂຂ ລູນປກ຺ໂຂ ວາ. ຕາທິໂສ ຫິ ອາກາເສ ຄນ຺ຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກຕິ. ເອວມາກາເສ ຄນ຺ຕຸກາເມນ ປນ ປຖວີກສິຓໍ ສມາປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ວຸຏ຺ຐາຍ ສເຈ ນິສິນ຺ໂນ ຄນ຺ຕຸມິຈ຺ຉຕິ, ປລ຺ລງ຺ກປ຺ປມາຓໍ ຐານໍ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ປຣິກມ຺ມໍ ກຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ອຘິຏ຺ຐາຕພ຺ພໍ. ສເຈ ນິປນ຺ໂນ ຄນ຺ຕຸກາໂມ ໂຫຕິ, ມຎ຺ຈປ຺ປມາຓໍ, ສເຈ ປທສາ ຄນ຺ຕຸກາໂມ ໂຫຕິ, ມຄ຺ຄປ຺ປມາຓນ຺ຕິ ເອວໍ ຍຖານຸຣູປໍ ຐານໍ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ‘‘ປຖວີ ໂຫຕູ’’ຕິ ອຘິຏ຺ຐາຕພ຺ພໍ. ສຫ ອຘິຏ຺ຐານາ ປຖວີເຍວ ໂຫຕິ. ອາກາເສ ຄນ຺ຕຸກາເມນ ຈ ຠິກ຺ຂຸນາ ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸລາຠິນາປິ ຠວິຕພ຺ພໍ. ກສ຺ມາ? ຍສ຺ມາ ອນ຺ຕຣາ ອຸຕຸສມຸຏ຺ຐານາ ວາ ປພ຺ພຕຣຸກ຺ຂາທໂຍ ໂຫນ຺ຕິ, ນາຄສຸປຓ຺ຓາທໂຍ ວາ ອຸສູຍນ຺ຕາ ມາເປນ຺ຕິ, ເຕສໍ ທສ຺ສນຕ຺ຖໍ. ເຕ ປນ ທິສ຺ວາ ກິໍ ກາຕພ຺ພນ຺ຕິ? ປາທກຊ຺ຌານໍ ສມາປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ວຸຏ຺ຐາຍ ‘‘ອາກາໂສ ໂຫຕູ’’ຕິ ປຣິກມ຺ມໍ ກຕ຺ວາ ອຘິຏ຺ຐາຕພ຺ພໍ. ອປິຈ ໂອກາເສ ໂອໂຣຫຓຕ຺ຖມ຺ປິ ອິມິນາ ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸລາຠິນາ ຠວິຕພ຺ພໍ. ອຍຎ຺ຫິ ສເຈ ອໂນກາເສ ນ຺ຫານຕິຕ຺ເຖ ວາ ຄາມທ຺ວາເຣ ວາ ໂອໂຣຫຕິ, ມຫາຊນສ຺ສ ປາກໂຏ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸນາ ປສ຺ສິຕ຺ວາ ອໂນກາສໍ ວຊ຺ເຊຕ຺ວາ ໂອກາເສ ໂອຕຣຕີຕິ.

ອິເມປິ ຈນ຺ທິມສູຣິເຍ ເອວໍມຫິທ຺ຘິເກ ເອວໍມຫານຸຠາເວຕິ ເອຕ຺ຖ ຈນ຺ທິມສູຣິຍານໍ ທ຺ວາຈຕ຺ຕາລີສໂຍຊນສຫສ຺ໂສປຣິຈຣເຓນ ມຫິທ຺ຘິກຕາ, ຕີສຸ ທີເປສຸ ເອກກ຺ຂເຓ ອາໂລກກຣເຓນ ມຫານຸຠາວຕາ ເວທິຕພ຺ພາ, ເອວໍ ອຸປຣິຈຣຓອາໂລກຜຣເຓຫິ ວາ ມຫິທ຺ຘິເກ, ເຕເນວ ມຫິທ຺ຘິກຕ຺ເຕນ ມຫານຸຠາເວ. ປຣາມສຕີຕິ ປຣິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ, ເອກເທເສ ວາ ຜຸສຕິ. ປຣິມຊ຺ຊຕີຕິ ສມນ຺ຕໂຕ ອາທາສຕລໍ ວິຍ ປຣິມຊ຺ຊຕິ. ອຍໍ ປນສ຺ສ ອິທ຺ຘິ ອຠິຎ຺ຎາປາທກຊ຺ຌານວເສເນວ ອິຊ຺ຌຕິ, ນຕ຺ເຖຕ຺ຖ ກສິຓສມາປຕ຺ຕິນິຍໂມ. ສ຺ວາຍໍ ຍທິ ອິຈ຺ຉຕິ ຄນ຺ຕ຺ວາ ປຣາມສິຕຸໍ, ຄນ຺ຕ຺ວາ ປຣາມສຕິ. ສເຈ ປນ ອິເຘວ ນິສິນ຺ນໂກ ວາ ນິປນ຺ນໂກ ວາ ປຣາມສິຕຸກາໂມ ໂຫຕິ, ‘‘ຫຕ຺ຖປາເສ ໂຫຕູ’’ຕິ ອຘິຏ຺ຐາຕິ. ອຘິຏ຺ຐານພເລນ ວຓ຺ຏາ ມຸຕ຺ຕຕາລຜລໍ ວິຍ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ຫຕ຺ຖປາເສ ຐິເຕ ວາ ປຣາມສຕິ, ຫຕ຺ຖໍ ວາ ວຑ຺ເຒຕ຺ວາ ປຣາມສຕິ. ຫຕ຺ຖໍ ວຑ຺ເຒນ຺ຕສ຺ສ ປນ ກິໍ ອຸປາທິນ຺ນກໍ ວຑ຺ຒຕິ ອນຸປາທິນ຺ນກໍ ວາຕິ? ອຸປາທິນ຺ນກໍ ນິສ຺ສາຍ ອນຸປາທິນ຺ນກໍ ວຑ຺ຒຕິ. ໂຍ ເອວໍ ກຕ຺ວາ ນ ເກວລໍ ຈນ຺ທິມສູຣິເຍ ປຣາມສຕິ, ສເຈ ອິຈ຺ຉຕິ, ປາທກຖລິກໍ ກຕ຺ວາ ປາເທ ຐເປຕິ, ປີຐໍ ກຕ຺ວາ ນິສີທຕິ, ມຎ຺ຈໍ ກຕ຺ວາ ນິປຊ຺ຊຕິ, ອປສ຺ເສນຜລກໍ ກຕ຺ວາ ອປສ຺ສຍຕິ. ຍຖາ ເອໂກ, ເອວໍ ອປໂຣປິ. ອເນເກສຸປິ ຫິ ຠິກ຺ຂຸສຕສຫສ຺ເສສຸ ເອວໍ ກໂຣນ຺ເຕສຸ ເຕສຎ຺ຈ ເອກເມກສ຺ສ ຕເຖວ ອິຊ຺ຌຕິ. ຈນ຺ທິມສູຣິຍານຎ຺ຈ ຄມນມ຺ປິ ອາໂລກກຣຓມ຺ປິ ຕເຖວ ໂຫຕິ. ຍຖາ ຫິ ປາຕິສຫສ຺ເສສຸ ອຸທກປູເຣສຸ ສພ຺ພປາຕີສຸ ຈນ຺ທມຓ຺ຑລານິ ທິສ຺ສນ຺ຕິ, ປາກຕິກເມວ ຈນ຺ທສ຺ສ ຄມນໍ ອາໂລກກຣຓຎ຺ຈ ໂຫຕິ, ຕຖູປມເມຕໍ ປາຏິຫາຣິຍໍ. ຍາວ ພ຺ຣຫ຺ມໂລກາປິ ກາເຍນ ວສໍ ວຕ຺ເຕຕີຕິ ພ຺ຣຫ຺ມໂລກໍ ປຣິຈ຺ເຉທໍ ກຕ຺ວາ ເອຕ຺ຖນ຺ຕເຣ ອເນກວິຘໍ ອຠິຎ຺ຎໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ອຕ຺ຕໂນ ກາເຍນ ວສໍ ອິສ຺ສຣິຍໍ ວຕ຺ເຕຕິ. ວິຕ຺ຖາໂຣ ປເນຕ຺ຖ ອິທ຺ຘິກຖາຍໍ ອາວິຠວິສ຺ສຕີຕິ.

ອິທ຺ຘິວິຘຎາຓນິທ຺ເທສວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.