໔. ຘມ຺ມຏ຺ຐິຕິຎາຓນິທ຺ເທສວຓ຺ຓນາ

໔໕. ຘມ຺ມຏ຺ຐິຕິຎາຓນິທ຺ເທເສ ອວິຊ຺ຊາສງ຺ຂາຣານໍ ອຸປ຺ປາທຏ຺ຐິຕີຕິອາທີສຸ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕິ ເອຕາຍ ສງ຺ຂາຣາຕິ ຐິຕິ. ກາ ສາ? ອວິຊ຺ຊາ. ສາ ຫິ ສງ຺ຂາຣານໍ ອຸປ຺ປາທາຍ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຍາ ຐິຕິ ກາຣຓນ຺ຕິ ອຸປ຺ປາທຏ຺ຐິຕິ. ອຸປ຺ປນ຺ນານໍ ປວຕ຺ຕິຍາປິ ກາຣຓນ຺ຕິ ປວຕ຺ຕຏ຺ຐິຕິ. ກິຎ຺ຈາປິ ຫິ ຊນກປຈ຺ຈຍສ຺ສ ຊນນກ຺ຂເຓເຍວ ກິຈ຺ຈານຸຠາໂວ ໂຫຕິ, ເຕນ ປນ ຊນິຕານໍເຍວ ປວຕ຺ຕຕ຺ຕາ ສກກ຺ຂເຓ ປວຕ຺ຕິຍາປິ ກາຣຓໍ ນາມ ໂຫຕິ, ສນ຺ຕຕິວເສນ ວາ ປວຕ຺ຕິຍາ ກາຣຓນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປວຕ຺ຕນ຺ຕິ ຈ ນປຸໍສເກ ຠາວວຈນເມຕໍ, ຕສ຺ມາ ປວຕ຺ຕໍ ປວຕ຺ຕີຕິ ອຕ຺ຖໂຕ ເອກໍ. ປວຕ຺ຕິສທ຺ທສ຺ສ ປນ ປາກຏຕ຺ຕາ ເຕນ ໂຍເຊຕ຺ວາ ອຕ຺ໂຖ ວຸຕ຺ໂຕ. ຠາເວປິ ຐິຕິສທ຺ທສ຺ສ ສິຊ຺ຌນໂຕ ນ ອິຘ ຠາເວ ຐິຕິສທ຺ໂທ, ກາຣເຓ ຐິຕິສທ຺ໂທຕິ ທສ຺ສນຕ຺ຕໍ ນິມິຕ຺ຕຏ຺ຐິຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ນິມິຕ຺ຕຠູຕາ ຐິຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ, ກາຣຓຠູຕາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ນ ເກວລໍ ນິມິຕ຺ຕມຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ, ອຖ ໂຂ ສງ຺ຂາຣຊນເນ ສພ຺ຍາປາຣາ ວິຍ ຫຸຕ຺ວາ ອາຍູຫຕິ ວາຍມຕີຕິ ປຈ຺ຈຍສມຕ຺ຖຕໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອາຍູຫນຏ຺ຐິຕີຕິ ອາຫ, ອາຍູຫນຠູຕາ ຐິຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຍສ຺ມາ ອວິຊ຺ຊາ ສງ຺ຂາເຣ ອຸປ຺ປາທຍມານາ ອຸປ຺ປາເທ ສໍໂຍເຊຕິ ນາມ, ຆເຏຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສງ຺ຂາເຣ ປວຕ຺ຕຍມານາ ປວຕ຺ຕິຍໍ ປລິພຸນ຺ຘຕິ ນາມ, ພນ຺ຘຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕສ຺ມາ ສຎ຺ໂຎຄຏ຺ຐິຕິ ປລິໂພຘຏ຺ຐິຕີຕິ ວຸຕ຺ຕາ. ສຎ຺ໂຎຄຠູຕາ ຐິຕິ, ປລິໂພຘຠູຕາ ຐິຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຍສ຺ມາ ອວິຊ຺ຊາວ ສງ຺ຂາເຣ ອຸປ຺ປາທຍມານາ ອຸປ຺ປາທາຍ ປວຕ຺ຕິຍາ ຈ ມູລກາຣຓຏ຺ເຐນ ສມຸທໂຍ ນາມ, ສມຸທຍຠູຕາ ຐິຕີຕິ ສມຸທຍຏ຺ຐິຕິ, ມູລກາຣຓຠູຕາ ຐິຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອວິຊ຺ຊາວ ສງ຺ຂາຣານໍ ອຸປ຺ປາເທ ຊນກປຈ຺ຈຍຕ຺ຕາ, ປວຕ຺ຕິຍໍ ອຸປຕ຺ຖມ຺ຠກປຈ຺ຈຍຕ຺ຕາ ເຫຕຸຏ຺ຐິຕິ ປຈ຺ຈຍຏ຺ຐິຕີຕິ ວຸຕ຺ຕາ, ເຫຕຸຠູຕາ ຐິຕິ, ປຈ຺ຈຍຠູຕາ ຐິຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຊນກປຈ຺ຈໂຍ ຫິ ເຫຕູຕິ, ອຸປຕ຺ຖມ຺ຠໂກ ປຈ຺ຈໂຍຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ເອວໍ ເສເສສຸປິ ໂຍເຊຕພ຺ພໍ.

ຠໂວ ຊາຕິຍາ, ຊາຕິ ຊຣາມຣຓສ຺ສາຕິ ເອຕ຺ຖ ປນ ອຸປ຺ປາທຏ຺ຐິຕິ ສຎ຺ໂຎຄຏ຺ຐິຕິ ເຫຕຸຏ຺ຐິຕີຕິ ອຸປ຺ປາທວເສນ ໂຍຊິຕານິ ປທານິ ຊາຕິຊຣາມຣຓວນ຺ຕານໍ ຂນ຺ຘານໍ ວເສນ ປຣິຍາເຍນ ວຸຕ຺ຕານີຕິ ເວທິຕພ຺ພານິ. ເກຈິ ປນ ‘‘ອຸປ຺ປາທາຍ ຐິຕິ ອຸປ຺ປາທຏ຺ຐິຕີ’’ຕິ ເອວມາທິນາ ນເຍເນຕ຺ຖ ອຕ຺ຖໍ ວຓ຺ຓຍນ຺ຕິ. ອວິຊ຺ຊາ ປຈ຺ຈໂຍຕິ ອວິຊ຺ຊາຍ ສງ຺ຂາຣານໍ ປຈ຺ຈຍຠາວໍ ອເປກ຺ຂິຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕໍ. ອວິຊ຺ຊາຍປິ ປຈ຺ຈຍສມ຺ຠູຕຕ຺ຕາ ຕສ຺ສາ ອປິ ປຈ຺ຈຍປຣິຄ຺ຄຫຓທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ອຸໂຠເປເຕ ຘມ຺ມາ ປຈ຺ຈຍສມຸປ຺ປນ຺ນາຕິ ປຈ຺ຈຍປຣິຄ຺ຄເຫ ປຎ຺ຎາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ເອວໍ ເສເສສຸປິ ໂຍເຊຕພ຺ພໍ. ຊາຕິ ປຈ຺ຈໂຍ, ຊຣາມຣຓໍ ປຈ຺ຈຍສມຸປ຺ປນ຺ນນ຺ຕິ ປນ ປຣິຍາເຍນ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຕີຕມ຺ປິ ອທ຺ຘານນ຺ຕິ ອຕິກ຺ກນ຺ຕມ຺ປິ ກາລໍ. ອນາຄຕມ຺ປິ ອທ຺ຘານນ຺ຕິ ອປ຺ປຕ຺ຕມ຺ປິ ກາລໍ. ອຸຠຍຕ຺ຖາປິ ອຈ຺ຈນ຺ຕສໍໂຍຄຕ຺ເຖ ອຸປໂຍຄວຈນໍ.

໔໖. ອິທານິ ນວາກາຣວາຣານນ຺ຕຣໍ ເຕ ນວາກາເຣ ວິຫາຍ ເຫຕຸປຏິຈ຺ຈປຈ຺ຈຍປເທເຫວ ໂຍເຊຕ຺ວາ ອວິຊ຺ຊາ ເຫຕຸ, ສງ຺ຂາຣາ ເຫຕຸສມຸປ຺ປນ຺ນາຕິອາທໂຍ ຕໂຍ ວາຣາ ນິທ຺ທິຏ຺ຐາ. ນວາກາຣວາເຣ ຊນກອຸປຕ຺ຖມ຺ຠກວເສນ ປຈ຺ຈໂຍ ວຸຕ຺ໂຕ. ອິຘ ປນ ເຫຕຸວາຣສ຺ສ ປຈ຺ຈຍວາຣສ຺ສ ຈ ວິສຸໍ ອາຄຕຕ຺ຕາ ເຫຕູຕິ ຊນກປຈ຺ຈຍຕ຺ຕໍ, ປຈ຺ຈໂຍຕິ ອຸປຕ຺ຖມ຺ຠກປຈ຺ຈຍຕ຺ຕໍ ເວທິຕພ຺ພໍ ເອເກກສ຺ສາປິ ອວິຊ຺ຊາທິກສ຺ສ ປຈ຺ຈຍສ຺ສ ອຸຠຍຖາ ສມ຺ຠວໂຕ. ປຏິຈ຺ຈວາເຣ ອວິຊ຺ຊາ ປຏິຈ຺ຈາຕິ ອຕ຺ຕໂນ ອຸປ຺ປາເທ ສງ຺ຂາຣານໍ ອວິຊ຺ຊາເປກ຺ຂຕ຺ຕາ ສງ຺ຂາເຣຫິ ອວິຊ຺ຊາ ປຏິມຸຂໍ ເອຕພ຺ພາ ຄນ຺ຕພ຺ພາຕິ ປຏິຈ຺ຈາ. ເອເຕນ ອວິຊ຺ຊາຍ ສງ຺ຂາຣຸປ຺ປາທນສມຕ຺ຖຕາ ວຸຕ຺ຕາ ໂຫຕິ. ສງ຺ຂາຣາ ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປນ຺ນາຕິ ສງ຺ຂາຣາ ອວິຊ຺ຊໍ ປຏິຈ຺ຈ ຕທຠິມຸຂໍ ປວຕ຺ຕນໂຕ ປຏິມຸຂໍ ກຕ຺ວາ ນ ວິຫາຍ ສມໍ ອຸປ຺ປນ຺ນາ. ເອວໍ ເສເສສຸປິ ລິງ຺ຄານຸຣູເປນ ໂຍເຊຕພ຺ພໍ. ອວິຊ຺ຊາ ປຏິຈ຺ຈາຕິ ອຸສ຺ສຸກ຺ກວເສນ ວາ ປາໂຐ, ອຕ຺ໂຖ ປເນຕ຺ຖ ອວິຊ຺ຊາ ອຕ຺ຕໂນ ປຈ຺ຈເຍ ປຏິຈ຺ຈ ປວຕ຺ຕາຕິ ປາຐເສສວເສນ ໂຍເຊຕພ຺ໂພ. ເອວໍ ເສເສສຸປິ. ຈຕູສຸປິ ຈ ເອເຕສຸ ວາເຣສຸ ທ຺ວາທສນ຺ນໍ ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປາທງ຺ຄານໍ ປຈ຺ຈຍສ຺ເສວ ວເສນ ຘມ຺ມຏ຺ຐິຕິຎາຓສ຺ສ ນິທ຺ທິສິຕພ຺ພຕ຺ຕາ ອວິຊ຺ຊາທີນໍ ເອກາທສນ຺ນໍເຍວ ອງ຺ຄານໍ ວເສນ ຘມ຺ມຏ຺ຐິຕິຎາຓໍ ນິທ຺ທິຏ຺ຐໍ, ຊຣາມຣຓສ຺ສ ປນ ອນ຺ເຕ ຐິຕຕ຺ຕາ ຕສ຺ສ ວເສນ ນ ນິທ຺ທິຏ຺ຐໍ. ຊຣາມຣຓສ຺ສາປິ ໂສກປຣິເທວທຸກ຺ຂໂທມນສ຺ສຸປາຍາສານໍ ປຈ຺ຈຍຕ຺ຕາ ຊຣາມຣຓໍ ເຕສໍ ປຈ຺ຈຍໍ ກຕ຺ວາ ອຸປປຣິກ຺ຂມານສ຺ສ ຕສ຺ສາປິ ຊຣາມຣຓສ຺ສ ວເສນ ຘມ຺ມຏ຺ຐິຕິຎາຓໍ ຍຸຊ຺ຊເຕວ.

໔໗. ອິທານິ ຕາເນວ ທ຺ວາທສ ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປາທງ຺ຄານິ ວີສຕິອາກາຣວເສນ ວິຠຊິຕ຺ວາ ຈຕຸສງ຺ເຂປຕິຍທ຺ຘຕິສນ຺ຘິໂຍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ຘມ຺ມຏ຺ຐິຕິຎາຓໍ ນິທ຺ທິສິຕຸກາໂມ ປຸຣິມກມ຺ມຠວສ຺ມິນ຺ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ປຸຣິມກມ຺ມຠວສ຺ມິນ຺ຕິ ປຸຣິເມ ກມ຺ມຠເວ, ອຕີຕຊາຕິຍໍ ກມ຺ມຠເວ ກຣິຍມາເນຕິ ອຕ຺ໂຖ. ໂມໂຫ ອວິຊ຺ຊາຕິ ໂຍ ຕທາ ທຸກ຺ຂາທີສຸ ໂມໂຫ, ເຍນ ມູຬ຺ໂຫ ກມ຺ມໍ ກໂຣຕິ, ສາ ອວິຊ຺ຊາ. ອາຍູຫນາ ສງ຺ຂາຣາຕິ ຕໍ ກມ຺ມໍ ກໂຣນ຺ຕສ຺ສ ປຸຣິມເຈຕນາໂຍ, ຍຖາ ‘‘ທານໍ ທສ຺ສາມີ’’ຕິ ຈິຕ຺ຕໍ ອຸປ຺ປາເທຕ຺ວາ ມາສມ຺ປິ ສໍວຈ຺ຉຣມ຺ປິ ທານູປກຣຓານິ ສຊ຺ເຊນ຺ຕສ຺ສ ອຸປ຺ປນ຺ນາ ປຸຣິມເຈຕນາໂຍ. ປຏິຄ຺ຄາຫການໍ ປນ ຫຕ຺ເຖ ທກ຺ຂິຓໍ ປຕິຏ຺ຐາປຍໂຕ ເຈຕນາ ຠໂວຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ເອກາວຊ຺ຊເນສຸ ວາ ຉສຸ ຊວເນສຸ ເຈຕນາ ອາຍູຫນາ ສງ຺ຂາຣາ ນາມ, ສຕ຺ຕມຊວເນ ເຈຕນາ ຠໂວ. ຍາ ກາຈິ ວາ ປນ ເຈຕນາ ຠໂວ, ຕໍສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ ອາຍູຫນາ ສງ຺ຂາຣາ ນາມ.

ນິກນ຺ຕິ ຕຓ຺ຫາຕິ ຍາ ກມ຺ມໍ ກໂຣນ຺ຕສ຺ສ ຕສ຺ສ ຜເລ ອຸປປຕ຺ຕິຠເວ ນິກາມນາ ປຕ຺ຖນາ, ສາ ຕຓ຺ຫາ ນາມ. ອຸປຄມນໍ ອຸປາທານນ຺ຕິ ຍໍ ກມ຺ມຠວສ຺ສ ປຈ຺ຈຍຠູຕໍ ‘‘ອິມສ຺ມິໍ ນາມ ກມ຺ເມ ກເຕ ກາມາ ສມ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕີ’’ຕິ ວາ ‘‘ອິທໍ ກຕ຺ວາ ອສຸກສ຺ມິໍ ນາມ ຐາເນ ກາເມ ເສວິສ຺ສາມີ’’ຕິ ວາ ‘‘ອຕ຺ຕາ ອຸຈ຺ຉິນ຺ໂນ ສຸອຸຈ຺ຉິນ຺ໂນ ໂຫຕີ’’ຕິ ວາ ‘‘ສຸຂີ ໂຫຕິໍ ວິຄຕປຣິຬາໂຫ’’ຕິ ວາ ‘‘ສີລພ຺ພຕໍ ສຸເຂນ ປຣິປູຣຕີ’’ຕິ ວາ ປວຕ຺ຕໍ ອຸປຄມນໍ ທຬ຺ຫຄຫຓໍ, ອິທໍ ອຸປາທານໍ ນາມ. ເຈຕນາ ຠໂວຕິ ອາຍູຫນາວສາເນ ວຸຕ຺ຕາ ເຈຕນາ ຠໂວ ນາມ. ປຸຣິມກມ຺ມຠວສ຺ມິນ຺ຕິ ອຕີຕຊາຕິຍາ ກມ຺ມຠເວ ກຣິຍມາເນ ປວຕ຺ຕາ. ອິຘ ປຏິສນ຺ຘິຍາ ປຈ຺ຈຍາຕິ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນປຏິສນ຺ຘິຍາ ປຈ຺ຈຍຠູຕາ.

ອິຘ ປຏິສນ຺ຘິ ວິຎ຺ຎາຓນ຺ຕິ ຍໍ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນຠວສ຺ສ ຠວນ຺ຕຣປຏິສນ຺ຘານວເສນ ອຸປ຺ປນ຺ນຕ຺ຕາ ປຏິສນ຺ຘີຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຕໍ ວິຎ຺ຎາຓໍ. ໂອກ຺ກນ຺ຕິ ນາມຣູປນ຺ຕິ ຍາ ຄພ຺ເຠ ຣູປາຣູປຘມ຺ມານໍ ໂອກ຺ກນ຺ຕິ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ປວິສນໍ ວິຍ, ອິທໍ ນາມຣູປໍ. ປສາໂທ ອາຍຕນນ຺ຕິ ໂຍ ປສນ຺ນຠາໂວ, ອິທໍ ອາຍຕນໍ. ຊາຕິຄ຺ຄຫເຓນ ເອກວຈນໍ ກຕໍ. ເອເຕນ ຈກ຺ຂາທີນິ ປຎ຺ຈາຍຕນານິ ວຸຕ຺ຕານິ. ‘‘ປຠສ຺ສຣມິທໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈິຕ຺ຕໍ, ຕຎ຺ຈ ໂຂ ອາຄນ຺ຕຸເກຫິ ອຸປກ຺ກິເລເສຫິ ອຸປກ຺ກິລິຏ຺ຐ’’ນ຺ຕິ (ອ. ນິ. ໑.໔໙) ເອຕ຺ຖ ຠວງ຺ຄຈິຕ຺ຕໍ ອຘິປ຺ເປຕນ຺ຕິ ວຈນໂຕ ອິຘາປິ ມນາຍຕນສ຺ສ ວິປາກຠູຕຕ຺ຕາ, ຕສ຺ສ ຈ ກິເລສກາລຸສ຺ສິຍາຠາເວນ ປສນ຺ນຕ຺ຕາ ປສາທວຈເນນ ມນາຍຕນມ຺ປິ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ຜຸຏ຺ໂຐ ຜສ຺ໂສຕິ ໂຍ ອາຣມ຺ມຓໍ ຜຸຏ຺ໂຐ ຜຸສນ຺ໂຕ ອຸປ຺ປນ຺ໂນ, ອຍໍ ຜສ຺ໂສ. ເວທຍິຕໍ ເວທນາຕິ ຍໍ ປຏິສນ຺ຘິວິຎ຺ຎາເຓນ ວາ ສຬາຍຕນປຈ຺ຈເຍນ ວາ ຜສ຺ເສນ ສຫ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ວິປາກເວທຍິຕໍ, ອຍໍ ເວທນາ. ອິຘຸປປຕ຺ຕິຠວສ຺ມິໍ ປຸເຣກຕສ຺ສ ກມ຺ມສ຺ສ ປຈ຺ຈຍາຕິ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ເນ ວິປາກຠເວ ອຕີຕຊາຕິຍໍ ກຕສ຺ສ ກມ຺ມສ຺ສ ປຈ຺ຈເຍນ ປວຕ຺ຕນ຺ຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ອິຘ ປຣິປກ຺ກຕ຺ຕາ ອາຍຕນານນ຺ຕິ ປຣິປກ຺ກາຍຕນສ຺ສ ກມ຺ມກຣຓກາເລ ໂມຫາທໂຍ ທສ຺ສິຕາ. ອາຍຕິໍ ປຏິສນ຺ຘິຍາຕິ ອນາຄເຕ ປຏິສນ຺ຘິຍາ. ອາຍຕິໍ ປຏິສນ຺ຘິ ວິຎ຺ຎາຓນ຺ຕິອາທີນິ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຖານິ.

ກຖໍ ປນ ທ຺ວາທສຫິ ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປາທງ຺ເຄຫິ ອິເມ ວີສຕິ ອາກາຣາ ຄຫິຕາ ໂຫນ຺ຕີຕິ? ອວິຊ຺ຊາ ສງ຺ຂາຣາຕິ ອິເມ ທ຺ເວ ອຕີຕເຫຕຸໂຍ ສຣູປໂຕ ວຸຕ຺ຕາ. ຍສ຺ມາ ປນ ອວິທ຺ວາ ປຣິຕສ຺ສຕິ, ປຣິຕສ຺ສິໂຕ ອຸປາທິຍຕິ, ຕສ຺ສຸປາທານປຈ຺ຈຍາ ຠໂວ, ຕສ຺ມາ ເຕຫິ ທ຺ວີຫິ ຄຫິເຕຫິ ຕຓ຺ຫຸປາທານຠວາປິ ຄຫິຕາວ ໂຫນ຺ຕິ. ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ເນ ວິຎ຺ຎາຓນາມຣູປສຬາຍຕນຜສ຺ສເວທນາ ສຣູປໂຕ ວຸຕ຺ຕາເຍວ. ຕຓ຺ຫຸປາທານຠວາ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນເຫຕຸໂຍ ສຣູປໂຕ ວຸຕ຺ຕາ. ຠເວ ປນ ຄຫິເຕ ຕສ຺ສ ປຸພ຺ພຠາຄາ ຕໍສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ ວາ ສງ຺ຂາຣາ ຄຫິຕາວ ໂຫນ຺ຕິ, ຕຓ຺ຫຸປາທານຄ຺ຄຫເຓນ ຈ ຕໍສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ. ຍາຍ ວາ ມູຬ຺ໂຫ ກມ຺ມໍ ກໂຣຕິ, ສາ ອວິຊ຺ຊາ ຄຫິຕາວ ໂຫຕິ. ອນາຄເຕ ຊາຕິ ຊຣາມຣຓນ຺ຕິ ທ຺ເວ ສຣູເປນ ວຸຕ຺ຕານິ, ຊາຕິຊຣາມຣຓຄ຺ຄຫເຓເນວ ປນ ວິຎ຺ຎາຓາທີນິ ປຎ຺ຈ ອນາຄຕຜລານິ ຄຫິຕາເນວ ໂຫນ຺ຕິ. ເຕສໍເຍວ ຫິ ຊາຕິຊຣາມຣຓານີຕິ ເອວໍ ທ຺ວາທສຫິ ອງ຺ເຄຫິ ວີສຕິ ອາກາຣາ ຄຫິຕາ ໂຫນ຺ຕິ.

‘‘ອຕີເຕ ເຫຕໂວ ປຎ຺ຈ, ອິທານິ ຜລປຎ຺ຈກໍ;

ອິທານິ ເຫຕໂວ ປຎ຺ຈ, ອາຍຕິໍ ຜລປຎ຺ຈກ’’ນ຺ຕິ. –

ຄາຖາຍ ອຍເມວຕ຺ໂຖ ວຸຕ຺ໂຕ. ອິຕິເມຕິ ອິຕິ ອິເມ. ອິຕິ ອິເມຕິ ວາ ປາໂຐ.

ຈຕຸສງ຺ເຂເປຕິ ຈຕຸໂຣ ຣາສີ. ອຕີເຕ ປຎ຺ຈ ເຫຕຸຘມ຺ມາ ເອໂກ ເຫຕຸສງ຺ເຂໂປ, ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ເນ ປຎ຺ຈ ຜລຘມ຺ມາ ເອໂກ ຜລສງ຺ເຂໂປ, ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ເນ ປຎ຺ຈ ເຫຕຸຘມ຺ມາ ເອໂກ ເຫຕຸສງ຺ເຂໂປ, ອນາຄເຕ ປຎ຺ຈ ຜລຘມ຺ມາ ເອໂກ ຜລສງ຺ເຂໂປ.

ຕໂຍ ອທ຺ເຘຕິ ຕໂຍ ກາເລ. ປຐມປຎ຺ຈກວເສນ ອຕີຕກາໂລ, ທຸຕິຍຕຕິຍປຎ຺ຈກວເສນ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນກາໂລ, ຈຕຸຕ຺ຖປຎ຺ຈກວເສນ ອນາຄຕກາໂລ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ຕິສນ຺ຘິນ຺ຕິ ຕໂຍ ສນ຺ຘໂຍ ອສ຺ສາຕິ ຕິສນ຺ຘິ, ຕໍ ຕິສນ຺ຘິໍ. ອຕີຕເຫຕຸປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນຜລານມນ຺ຕຣາ ເອໂກ ເຫຕຸຜລສນ຺ຘິ, ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນຜລອນາຄຕເຫຕູນມນ຺ຕຣາ ເອໂກ ຜລເຫຕຸສນ຺ຘິ, ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນເຫຕຸອນາຄຕຜລານມນ຺ຕຣາ ເອໂກ ເຫຕຸຜລສນ຺ຘິ.

ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປາທປາຬິຍໍ ສຣູປໂຕ ອາຄຕວເສນ ປນ ອວິຊ຺ຊາສງ຺ຂາຣາ ເອໂກ ສງ຺ເຂໂປ, ວິຎ຺ຎາຓນາມຣູປສຬາຍຕນຜສ຺ສເວທນາ ທຸຕິໂຍ, ຕຓ຺ຫຸປາທານຠວາ ຕຕິໂຍ, ຊາຕິຊຣາມຣຓໍ ຈຕຸຕ຺ໂຖ. ອວິຊ຺ຊາສງ຺ຂາຣາຕິ ທ຺ເວ ອງ຺ຄານິ ອຕີຕກາລານິ, ວິຎ຺ຎາຓາທີນິ ຠວາວສານານິ ອຏ຺ຐ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນກາລານິ, ຊາຕິຊຣາມຣຓນ຺ຕິ ທ຺ເວ ອນາຄຕກາລານິ. ສງ຺ຂາຣວິຎ຺ຎາຓານໍ ອນ຺ຕຣາ ເອໂກ ເຫຕຸຜລສນ຺ຘິ, ເວທນາຕຓ຺ຫານມນ຺ຕຣາ ເອໂກ ຜລເຫຕຸສນ຺ຘິ, ຠວຊາຕີນມນ຺ຕຣາ ເອໂກ ເຫຕຸຜລສນ຺ຘິ.

ວີສຕິຍາ ອາກາເຣຫີຕິ ວີສຕິຍາ ໂກຏ຺ຐາເສຫິ. ຈຕຸສງ຺ເຂເປ ຈ ຕໂຍ ອທ຺ເຘ ຈ ຕິສນ຺ຘິໍ ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປາທຎ຺ຈ ວີສຕິຍາ ອາກາເຣຫິ ຊານາຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ.

ຊານາຕີຕິ ສຸຕານຸສາເຣນ ຠາວນາຣມ຺ຠຎາເຓນ ຊານາຕິ. ປສ຺ສຕີຕິ ຎາຕເມວ ຈກ຺ຂຸນາ ທິຏ຺ຐໍ ວິຍ ຫຕ຺ຖຕເລ ອາມລກໍ ວິຍ ຈ ຜຸຏໍ ກຕ຺ວາ ຎາເຓເນວ ປສ຺ສຕິ. ອຎ຺ຎາຕີຕິ ທິຏ຺ຐມຣິຍາເທເນວ ອາເສວນໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ຎາເຓເນວ ຊານາຕິ. ມຣິຍາທຕ຺ໂຖ ຫິ ເອຕ຺ຖ ອາກາໂຣ. ປຏິວິຊ຺ຌຕີຕິ ຠາວນາປາຣິປູຣິຍາ ນິຏ຺ຐໍ ປາເປນ຺ໂຕ ຎາເຓເນວ ປຏິເວຘໍ ກໂຣຕິ. ສລກ຺ຂຓວເສນ ວາ ຊານາຕິ, ສຣສວເສນ ປສ຺ສຕິ, ປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐານວເສນ ອຎ຺ຎາຕິ, ປທຏ຺ຐານວເສນ ປຏິວິຊ຺ຌຕິ.

ຕຕ຺ຖ ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປາໂທຕິ ປຈ຺ຈຍຘມ຺ມາ ເວທິຕພ຺ພາ. ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປນ຺ນາ ຘມ຺ມາຕິ ເຕຫິ ເຕຫິ ປຈ຺ຈເຍຫິ ນິພ຺ພຕ຺ຕຘມ຺ມາ. ກຖມິທໍ ຊານິຕພ຺ພນ຺ຕິ ເຈ? ຠຄວໂຕ ວຈເນນ. ຠຄວຕາ ຫິ ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປາທປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປນ຺ນຘມ຺ມເທສນາສຸຕ຺ເຕ –

‘‘ກຕໂມ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປາໂທ, ຊາຕິປຈ຺ຈຍາ, ຠິກ຺ຂເວ, ຊຣາມຣຓໍ, ອຸປ຺ປາທາ ວາ ຕຖາຄຕານໍ ອນຸປ຺ປາທາ ວາ ຕຖາຄຕານໍ ຐິຕາວ ສາ ຘາຕຸ ຘມ຺ມຏ຺ຐິຕຕາ ຘມ຺ມນິຍາມຕາ ອິທປ຺ປຈ຺ຈຍຕາ, ຕໍ ຕຖາຄໂຕ ອຠິສມ຺ພຸຊ຺ຌຕິ ອຠິສເມຕິ, ອຠິສມ຺ພຸຊ຺ຌິຕ຺ວາ ອຠິສເມຕ຺ວາ ອາຈິກ຺ຂຕິ ເທເສຕິ ປຎ຺ຎາເປຕິ ປຏ຺ຐເປຕິ ວິວຣຕິ ວິຠຊຕິ ອຸຕ຺ຕານີກໂຣຕິ ‘ປສ຺ສຖາ’ຕິ ຈາຫ. ຊາຕິປຈ຺ຈຍາ, ຠິກ຺ຂເວ, ຊຣາມຣຓໍ, ຠວປຈ຺ຈຍາ, ຠິກ຺ຂເວ, ຊາຕິ…ເປ… ອວິຊ຺ຊາປຈ຺ຈຍາ, ຠິກ຺ຂເວ, ສງ຺ຂາຣາ. ອຸປ຺ປາທາ ວາ ຕຖາຄຕານໍ…ເປ… ອຸຕ຺ຕານີກໂຣຕິ ‘ປສ຺ສຖາ’ຕິ ຈາຫ. ອວິຊ຺ຊາປຈ຺ຈຍາ, ຠິກ຺ຂເວ, ສງ຺ຂາຣາ. ອິຕິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຍາ ຕຕ຺ຣຕ ຖຕາ ອວິຕຖຕາ ອນຎ຺ຎຖຕາ ອິທປ຺ປຈ຺ຈຍຕາ. ອຍໍ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປາໂທ’’ຕິ (ສໍ. ນິ. ໒.໒໐) –

ເອວໍ ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປາທໍ ເທເສນ຺ເຕນ ຕຖຕາທີຫິ ເວວຈເນຫິ ປຈ຺ຈຍຘມ຺ມາວ ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປາໂທຕິ ວຸຕ຺ຕາ. ຕສ຺ມາ ຊຣາມຣຓາທີນໍ ປຈ຺ຈຍລກ຺ຂໂຓ ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປາໂທ, ທຸກ຺ຂານຸພນ຺ຘນຣໂສ ກຸມ຺ມຄ຺ຄປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐາໂນ, ອຍມ຺ປິ ສປຈ຺ຈຍຕ຺ຕາ ອຕ຺ຕໂນ ວິເສສປຈ຺ຈຍປທຏ຺ຐາໂນ.

ອຸປ຺ປາທາ ວາ ອນຸປ຺ປາທາ ວາຕິ ອຸປ຺ປາເທ ວາ ອນຸປ຺ປາເທ ວາ, ຕຖາຄເຕສຸ ອຸປ຺ປນ຺ເນສຸປິ ອນຸປ຺ປນ຺ເນສຸປີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຐິຕາວ ສາ ຘາຕູຕິ ຐິໂຕວ ໂສ ປຈ຺ຈຍສຠາໂວ, ນ ກທາຈິ ຊາຕິຊຣາມຣຓສ຺ສ ປຈ຺ຈໂຍ ນ ໂຫຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຘມ຺ມຏ຺ຐິຕຕາ ຘມ຺ມນິຍາມຕາ ອິທປ຺ປຈ຺ຈຍຕາຕິ ຊາຕິປຈ຺ຈໂຍເຍວ. ຊາຕິປຈ຺ຈເຍນ ຫິ ຊຣາມຣຓສງ຺ຂາໂຕ ປຈ຺ຈຍສມຸປ຺ປນ຺ນຘມ຺ໂມ ຕທາຍຕ຺ຕຕາຍ ຕິຏ຺ຐຕິ, ຊາຕິປຈ຺ຈໂຍວ ຊຣາມຣຓຘມ຺ມໍ ນິຍເມຕິ, ຕສ຺ມາ ຊາຕິ ‘‘ຘມ຺ມຏ຺ຐິຕຕາ ຘມ຺ມນິຍາມຕາ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ຊາຕິເຍວ ອິມສ຺ສ ຊຣາມຣຓສ຺ສ ປຈ຺ຈໂຍຕິ ອິທປ຺ປຈ຺ຈໂຍ, ອິທປ຺ປຈ຺ຈໂຍວ ອິທປ຺ປຈ຺ຈຍຕາ. ຕນ຺ຕິ ຕໍ ປຈ຺ຈຍໍ. ອຠິສມ຺ພຸຊ຺ຌຕີຕິ ຎາເຓນ ອຠິສມ຺ພຸຊ຺ຌຕິ. ອຠິສເມຕີຕິ ຎາເຓນ ອຠິສມາຄຈ຺ຉຕິ. ອາຈິກ຺ຂຕີຕິ ກເຖຕິ. ເທເສຕີຕິ ທສ຺ເສຕິ. ປຎ຺ຎາເປຕີຕິ ຊານາເປຕິ. ປຏ຺ຐເປຕີຕິ ຎາຓມຸເຂ ຐເປຕິ. ວິວຣຕີຕິ ວິວຣິຕ຺ວາ ທສ຺ເສຕິ. ວິຠຊຕີຕິ ວິຠາຄໂຕ ທສ຺ເສຕິ. ອຸຕ຺ຕານີກໂຣຕີຕິ ປາກຏໍ ກໂຣຕິ. ອິຕິ ໂຂຕິ ເອວໍ ໂຂ. ຍາ ຕຕ຺ຣາຕິ ຍາ ເຕສຸ ‘‘ຊາຕິປຈ຺ຈຍາ ຊຣາມຣຓ’’ນ຺ຕິອາທີສຸ. ໂສ ປນາຍໍ ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປາໂທ ເຕຫິ ເຕຫິ ປຈ຺ຈເຍຫິ ອນູນາຘິເກເຫວ ຕສ຺ສ ຕສ຺ສ ຘມ຺ມສ຺ສ ສມ຺ຠວໂຕ ຕຖຕາຕິ, ສາມຄ຺ຄິໍ ອຸປຄເຕສຸ ປຈ຺ຈເຍສຸ ມຸຫຸຕ຺ຕມ຺ປິ ຕໂຕ ນິພ຺ພຕ຺ຕນຘມ຺ມານໍ ອສມ຺ຠວາຠາວໂຕ ອວິຕຖຕາຕິ, ອຎ຺ຎຘມ຺ມປຈ຺ຈເຍຫິ ອຎ຺ຎຘມ຺ມານຸປ຺ປຕ຺ຕິໂຕ ອນຎ຺ຎຖຕາຕິ, ຍຖາວຸຕ຺ຕານໍ ເອເຕສໍ ຊຣາມຣຓາທີນໍ ປຈ຺ຈຍໂຕ ວາ ປຈ຺ຈຍສມູຫໂຕ ວາ ອິທປ຺ປຈ຺ຈຍຕາຕິ ວຸຕ຺ໂຕ. ຕຕ຺ຣາຍໍ ວຈນຕ຺ໂຖ – ອິເມສໍ ປຈ຺ຈຍາ ອິທປ຺ປຈ຺ຈຍາ, ອິທປ຺ປຈ຺ຈຍາ ເອວ ອິທປ຺ປຈ຺ຈຍຕາ, ອິທປ຺ປຈ຺ຈຍານໍ ວາ ສມູໂຫ ອິທປ຺ປຈ຺ຈຍຕາ. ລກ຺ຂຓໍ ປເນຕ຺ຖ ສທ຺ທສຕ຺ຖໂຕ ເວທິຕພ຺ພນ຺ຕິ.

ຘມ຺ມຏ຺ຐິຕິຎາຓນິທ຺ເທສວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.