໓. ສມາຘິຠາວນາມຍຎາຓນິທ຺ເທສວຓ຺ຓນາ

໔໓. ສມາຘິຠາວນາມຍຎາຓນິທ຺ເທເສ ອາທິໂຕ ຕາວ ເອກກໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຍາວ ທສກາ ສມາຘິປ຺ປເຠທໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ເອໂກ ສມາຘີຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ເອກຄ຺ຄຕາຕິ ນານາຣມ຺ມຓວິກ຺ເຂປາຠາວໂຕ ເອກໍ ອາຣມ຺ມຓໍ ອຄ຺ຄໍ ອຸຕ຺ຕມໍ ອສ຺ສາຕິ ເອກຄ຺ໂຄ, ເອກຄ຺ຄສ຺ສ ຠາໂວ ເອກຄ຺ຄຕາ. ສາ ປນ ເອກຄ຺ຄຕາ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ, ນ ສຕ຺ຕສ຺ສາຕິ ທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ‘‘ຈິຕ຺ຕສ຺ສາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ທຸເກ ໂລກິໂຍຕິ ໂລໂກ ວຸຈ຺ຈຕິ ລຸຊ຺ຊນປລຸຊ຺ຊນຏ຺ເຐນ ວຏ຺ຏໍ, ຕສ຺ມິໍ ປຣິຍາປນ຺ນຠາເວນ ໂລເກ ນິຍຸຕ຺ໂຕຕິ ໂລກິໂຍ. ໂລກຸຕ຺ຕໂຣຕິ ອຸຕ຺ຕິຓ຺ໂຓຕິ ອຸຕ຺ຕໂຣ, ໂລເກ ອປຣິຍາປນ຺ນຠາເວນ ໂລກໂຕ ອຸຕ຺ຕໂຣຕິ ໂລກຸຕ຺ຕໂຣ. ຕິເກ ສວິຕກ຺ໂກ ຈ ໂສ ສວິຈາໂຣ ຈາຕິ ສວິຕກ຺ກສວິຈາໂຣ. ເອວໍ ອວິຕກ຺ກອວິຈາໂຣ. ວິຕກ຺ກວິຈາເຣສຸ ວິຈາໂຣວ ມຕ຺ຕາ ປມາຓໍ ເອຕສ຺ສາຕິ ວິຈາຣມຕ຺ໂຕ, ວິຈາຣໂຕ ອຸຕ຺ຖຣິ ວິຕກ຺ເກນ ສທ຺ຘິໍ ສມ຺ປໂຍຄໍ ນ ຄຈ຺ຉຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອວິຕກ຺ໂກ ຈ ໂສ ວິຈາຣມຕ຺ໂຕ ຈາຕິ ອວິຕກ຺ກວິຈາຣມຕ຺ໂຕ. ຕີສຸປິ ວິຈ຺ເຉທໍ ກຕ຺ວາປິ ປຐນ຺ຕິ. ຈຕຸກ຺ກປຎ຺ຈກາ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຖາ. ຉກ຺ເກ ປຸນປ຺ປຸນໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນໂຕ ສຕິເຍວ ອນຸສ຺ສຕິ, ປວຕ຺ຕິຕພ຺ພຏ຺ຐານມ຺ຫິເຍວ ວາ ປວຕ຺ຕຕ຺ຕາ ສທ຺ຘາປພ຺ພຊິຕສ຺ສ ກຸລປຸຕ຺ຕສ຺ສ ອນຸຣູປາ ສຕີຕິປິ ອນຸສ຺ສຕິ, ພຸທ຺ຘໍ ອາຣພ຺ຠ ອຸປ຺ປນ຺ນາ ອນຸສ຺ສຕິ ພອຸທ຺ຘານຸສ຺ສຕິ. ອຣຫຕາທິພຸທ຺ຘຄຸຓາຣມ຺ມຓາຍ ສຕິຍາ ເອຕໍ ອຘິວຈນໍ. ຕສ຺ສາ ພຸທ຺ຘານຸສ຺ສຕິຍາ ວເສນ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ເອກຄ຺ຄຕາເຍວ ອຸທ຺ຘຈ຺ຈສງ຺ຂາຕສ຺ສ ວິກ຺ເຂປສ຺ສ ປຏິປກ຺ຂຠາວໂຕ ນ ວິກ຺ເຂໂປຕິ ອວິກ຺ເຂໂປ. ຘມ຺ມໍ ອາຣພ຺ຠ ອຸປ຺ປນ຺ນາ ອນຸສ຺ສຕິ ຘມ຺ມານຸສ຺ສຕິ. ສ຺ວາກ຺ຂາຕຕາທິຘມ຺ມຄຸຓາຣມ຺ມຓາຍ ສຕິຍາ ເອຕໍ ອຘິວຈນໍ. ສງ຺ຆໍ ອາຣພ຺ຠ ອຸປ຺ປນ຺ນາ ອນຸສ຺ສຕິ ສງ຺ຆານຸສ຺ສຕິ. ສຸປ຺ປຏິປນ຺ນຕາທິສງ຺ຆຄຸຓາຣມ຺ມຓາຍ ສຕິຍາ ເອຕໍ ອຘິວຈນໍ. ສີລໍ ອາຣພ຺ຠ ອຸປ຺ປນ຺ນາ ອນຸສ຺ສຕິ ສີລານຸສ຺ສຕິ. ອຕ຺ຕໂນ ອຂຓ຺ຑຕາທິສີລຄຸຓາຣມ຺ມຓາຍ ສຕິຍາ ເອຕໍ ອຘິວຈນໍ. ຈາຄໍ ອາຣພ຺ຠ ອຸປ຺ປນ຺ນາ ອນຸສ຺ສຕິ ຈາຄານຸສ຺ສຕິ. ອຕ຺ຕໂນ ມຸຕ຺ຕຈາຄຕາທິຈາຄຄຸຓາຣມ຺ມຓາຍ ສຕິຍາ ເອຕໍ ອຘິວຈນໍ. ເທວຕາ ອາຣພ຺ຠ ອຸປ຺ປນ຺ນາ ອນຸສ຺ສຕິ ເທວຕານຸສ຺ສຕິ. ເທວຕາ ສກ຺ຂິຏ຺ຐາເນ ຐເປຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ສທ຺ຘາທິຄຸຓາຣມ຺ມຓາຍ ສຕິຍາ ເອຕໍ ອຘິວຈນໍ.

ສຕ຺ຕເກ ສມາຘິກຸສລຕາຕິ ເອກວິຘາທິເຠເທນ ອເນກເຠເທ ສມາຘິມ຺ຫິ ‘‘ອຍເມວໍວິໂຘ ສມາຘິ, ອຍເມວໍວິໂຘ ສມາຘີ’’ຕິ ເຉກຠາໂວ. ສມາຘິປຣິຈ຺ເຉທກປຎ຺ຎາເຍຕໍ ອຘິວຈນໍ. ສມາຘິອຸປ຺ປາທນວິຘາເນປິ ເຉກຠາໂວ ສມາຘິກຸສລຕາ.

ສມາຘິສ຺ສ ສມາປຕ຺ຕິກຸສລຕາຕິ ອຸປ຺ປາທິຕສ຺ສ ສມາຘິສ຺ສ ສມາປຊ຺ຊເນ ເຉກຠາໂວ. ເອເຕນ ສມາປຊ຺ຊນວສິຕາ ວຸຕ຺ຕາ ໂຫຕິ.

ສມາຘິສ຺ສ ຐິຕິກຸສລຕາຕິ ສມາປນ຺ນສ຺ສ ສມາຘິສ຺ສ ສນ຺ຕຕິວເສນ ຍຖາຣຸຈິ ຐປເນ ເຉກຠາໂວ. ເອເຕນ ອຘິຏ຺ຐານວສິຕາ ວຸຕ຺ຕາ ໂຫຕິ. ອຖ ວາ ນິມິຕ຺ຕຄ຺ຄຫເຓນ ຈສ຺ສ ປຸນ ເຕ ອາກາເຣ ສມ຺ປາທຍໂຕ ອປ຺ປນາມຕ຺ຕເມວ ອິຊ຺ຌຕິ, ນ ຈິຣຏ຺ຐານໍ. ຈິຣຏ຺ຐານໍ ປນ ສມາຘິປຣິປນ຺ຖານໍ ຘມ຺ມານໍ ສຸວິໂສຘິຕຕ຺ຕາ ໂຫຕິ. ໂຍ ຫິ ຠິກ຺ຂຸ ກາມາທີນວປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓາທີຫິ ກາມຈ຺ຉນ຺ທໍ ນ ສຸຏ຺ຐຸ ວິກ຺ຂມ຺ເຠຕ຺ວາ, ກາຍປສ຺ສທ຺ຘິວເສນ ກາຍທຸຏ຺ຐຸລ຺ລໍ ນ ສຸປ຺ປຏິປ຺ປສ຺ສທ຺ຘໍ ກຕ຺ວາ, ອາຣມ຺ຠຘາຕຸມນສິກາຣາທິວເສນ ຖິນມິທ຺ຘໍ ນ ສຸຏ຺ຐຸ ປຏິວິໂນເທຕ຺ວາ, ສມຖນິມິຕ຺ຕມນສິກາຣາທິວເສນ ອຸທ຺ຘຈ຺ຈກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ນ ສຸຏ຺ຐຸ ສມູຫຕໍ ກຕ຺ວາ, ອຎ຺ເຎປິ ສມາຘິປຣິປນ຺ເຖ ຘມ຺ເມ ນ ສຸຏ຺ຐຸ ວິໂສເຘຕ຺ວາ ຌານໍ ສມາປຊ຺ຊຕິ, ໂສ ອວິໂສຘິຕໍ ອາສຍໍ ປວິຏ຺ຐຠມໂຣ ວິຍ, ອສຸທ຺ຘໍ ອຸຍ຺ຍານໍ ປວິຏ຺ຐຣາຊາ ວິຍ ຈ ຂິປ຺ປເມວ ນິກ຺ຂມຕິ. ໂຍ ປນ ສມາຘິປຣິປນ຺ເຖ ຘມ຺ເມ ສຸຏ຺ຐຸ ວິໂສເຘຕ຺ວາ ຌານໍ ສມາປຊ຺ຊຕິ, ໂສ ສຸວິໂສຘິຕໍ ອາສຍໍ ປວິຏ຺ຐຠມໂຣ ວິຍ, ສຸປຣິສຸທ຺ຘໍ ອຸຍ຺ຍານໍ ປວິຏ຺ຐຣາຊາ ວິຍ ຈ ສກລມ຺ປິ ທິວສຠາຄໍ ອນ຺ໂຕສມາປຕ຺ຕິຍໍເຍວ ໂຫຕິ. ເຕນາຫຸ ໂປຣາຓາ –

‘‘ກາເມສຸ ຉນ຺ທໍ ປຏິຆໍ ວິໂນທເຍ, ອຸທ຺ຘຈ຺ຈຖີນໍ ວິຈິກິຈ຺ຉປຎ຺ຈມໍ;

ວິເວກປາໂມຊ຺ຊກເຣນ ເຈຕສາ, ຣາຊາວ ສຸທ຺ຘນ຺ຕຄໂຕ ຕຫິໍ ຣເມ’’ຕິ .

ຕສ຺ມາ ‘‘ຈິຣຏ຺ຐິຕິກາເມນ ປາຣິປນ຺ຖິກຘມ຺ເມ ໂສເຘຕ຺ວາ ຌານໍ ສມາປຊ຺ຊິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ຕໍ ວິຘິໍ ສມ຺ປາເທຕ຺ວາ ສມາຘິສ຺ສ ຈິຣຏ຺ຐິຕິກຣເຓ ເຉກຠາໂວຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ.

ສມາຘິສ຺ສ ວຸຏ຺ຐານກຸສລຕາຕິ ສນ຺ຕຕິວເສນ ຍຖາຣຸຈິ ປວຕ຺ຕສ຺ສ ສມາຘິສ຺ສ ຍຖາປຣິຈ຺ຉິນ຺ນກາເລເຍວ ວຸຏ຺ຐາເນນ ສມາຘິສ຺ສ ວຸຏ຺ຐາເນ ເຉກຠາໂວ. ‘‘ຍສ຺ສ ຫິ ຘມ຺ມໍ ປຸຣິໂສ ວິຊຎ຺ຎາ’’ຕິອາທີສຸ (ຊາ. ໑.໑໐.໑໕໒) ວິຍ ນິສ຺ສກ຺ກຕ຺ເຖ ວາ ສາມິວຈນໍ ກຕນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພນ຺ຕິ. ເອເຕນ ວຸຏ຺ຐານວສິຕາ ວຸຕ຺ຕາ ໂຫຕິ.

ສມາຘິສ຺ສ ກລ຺ລຕາກຸສລຕາຕິ ອຄິລານຠາໂວ ອໂຣຄຠາໂວ ກລ຺ລຕາ. ຄິລາໂນ ຫິ ອກລ຺ລໂກຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ວິນເຍປິ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ນາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ອກລ຺ລໂກ’’ຕິ (ປາຣາ. ໑໕໑). ອນງ຺ຄຓສຸຕ຺ຕວຕ຺ຖສຸຕ຺ເຕສຸ (ມ. ນິ. ໑.໕໗ ອາທໂຍ, ໗໐ ອາທໂຍ) ວຸຕ຺ຕານໍ ຌານປຏິລາຠປຈ຺ຈນີການໍ ປາປການໍ ອິຈ຺ຉາວຈຣານໍ ອຠາເວນ ຈ ອຠິຊ຺ຌາທີນໍ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ອຸປກ຺ກິເລສານໍ ວິຄເມນ ຈ ສມາຘິສ຺ສ ອຄິລານຠາວກຣເຓ ເຉກຠາໂວ ສມາຘິສ຺ສ ກລ຺ລຕາກຸສລຕາ, ກິເລສເຄລຎ຺ຎຣຫິຕຠາເວ ກຸສລຕາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ອຖ ວາ ກລ຺ລຕາຕິ ກມ຺ມຎ຺ຎຕາ ກມ຺ມຎ຺ຎຕາປຣິຍາຍຕ຺ຕາ ກລ຺ລວຈນສ຺ສ. ‘‘ຍາ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ອກລ຺ລຕາ ອກມ຺ມຎ຺ຎຕາ’’ຕິ (ຘ. ສ. ໑໑໖໒) ຫິ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ກລ຺ລຈິຕ຺ຕໍ ມຸທຸຈິຕ຺ຕໍ ວິນີວຣຓຈິຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ (ທີ. ນິ. ໑.໒໙໘; ມ. ນິ. ໒.໓໙໕; ມຫາວ. ໒໖) ຈ. ເອຕ຺ຖ ກລ຺ລສທ຺ໂທ ກມ຺ມຎ຺ຎຕ຺ໂຖ. ຕສ຺ມາ ກສິຓານຸໂລມໂຕ ກສິຓປຏິໂລມໂຕ ກສິຓານຸໂລມປຏິໂລມໂຕ ຌານານຸໂລມໂຕ ຌານປຏິໂລມໂຕ ຌານານຸໂລມປຏິໂລມໂຕ ຌານຸກ຺ກນ຺ຕິກໂຕ ກສິຓຸກ຺ກນ຺ຕິກໂຕ ຌານກສິຓຸກ຺ກນ຺ຕິກໂຕ ອງ຺ຄສງ຺ກນ຺ຕິໂຕ ອາຣມ຺ມຓສງ຺ກນ຺ຕິໂຕ ອງ຺ຄາຣມ຺ມຓສງ຺ກນ຺ຕິໂຕ ອງ຺ຄວວຕ຺ຖານໂຕ ອາຣມ຺ມຓວວຕ຺ຖານໂຕຕິ ອິເມຫິ ຈຸທ຺ທສຫິ ອາກາເຣຫິ, ອງ຺ຄາຣມ຺ມຓວວຕ຺ຖານໂຕຕິ ອິມິນາ ສຫ ປຎ຺ຈທສຫິ ວາ ອາກາເຣຫິ ຈິຕ຺ຕປຣິທມເນນ ສມາຘິສ຺ສ ກມ຺ມຎ຺ຎຠາວກຣເຓ ກຸສລຠາໂວຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ.

ສມາຘິສ຺ສ ໂຄຈຣກຸສລຕາຕິ ສມາຘິສ຺ສ ໂຄຈເຣສຸ ກສິຓາທີສຸ ອາຣມ຺ມເຓສຸ ຕໍ ຕໍ ຌານໍ ສມາປຊ຺ຊິຕຸກາມຕາຍ ຍຖາຣຸຈິ ອາວຊ຺ຊນກຣຓວເສນ ເຕສຸ ອາຣມ຺ມເຓສຸ ເຉກຠາໂວ. ເອເຕນ ກສິຓາວຊ຺ຊນວເສນ ອາວຊ຺ຊນວສິຕາ ວຸຕ຺ຕາ ໂຫຕິ. ອຖ ວາ ຕສ຺ມິໍ ຕສ຺ມິໍ ທິສາຠາເຄ ກສິຓຜຣຓວເສນ ເອວໍ ຜຸຏ຺ຐສ຺ສ ກສິຓສ຺ສ ຈິຣຏ຺ຐານວເສນ ຈ ສມາຘິສ຺ສ ໂຄຈເຣສຸ ເຉກຠາໂວ.

ສມາຘິສ຺ສ ອຠິນີຫາຣກຸສລຕາຕິ ເອກຕ຺ຕນເຍນ ເຫຏ຺ຐາເຫຏ຺ຐາສມາຘິໍ ອຸປຣູປຣິສມາຘິຠາວູປນຍເນນ ອຠິນີຫຣເຓ ອຠິນິນ຺ນາມເນ ເຉກຠາໂວ. ອຸປຈາຣຊ຺ຌານຎ຺ຫິ ວສິປ຺ປຕ຺ຕໍ ປຐມຊ຺ຌານຕ຺ຖາຍ ວິປສ຺ສນຕ຺ຖາຍ ວາ ອຠິນີຫຣຕິ, ເອວໍ ປຐມຊ຺ຌານາທີນິ ທຸຕິຍຊ຺ຌານາທິອຕ຺ຖາຍ ວິປສ຺ສນຕ຺ຖາຍ ວາ, ຈຕຸຕ຺ຖຊ຺ຌານໍ ອຣູປສມາປຕ຺ຕຕ຺ຖາຍ ອຠິຎ຺ຎຕ຺ຖາຍ ວິປສ຺ສນຕ຺ຖາຍ ວາ, ອາກາສານຎ຺ຈາຍຕນາທໂຍ ວິຎ຺ຎາຓຎ຺ຈາຍຕນາທິອຕ຺ຖາຍ ວິປສ຺ສນຕ຺ຖາຍ ວາ ອຠິນີຫຣຕີຕິ ເອວໍ ສມາຘິສ຺ສ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ອຠິນີຫາຣກຸສລຕາ. ຍສ຺ມາ ປນ ກຸສລຕາ ນາມ ປຎ຺ຎາ, ສາ ສມາຘິ ນ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ສມາຘິປຣິຓາຍກປຎ຺ຎາວເສນ ສຕ຺ຕວິໂຘ ສມາຘິ ວຸຕ຺ໂຕຕິ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ເກຈິ ປນ ອາຈຣິຍາ ‘‘ສມາຘິກຸສລຕາຕິ ເຍນ ມນສິກາເຣນ ຈິຕ຺ຕໍ ນ ວິກ຺ຂິປຕິ, ຕຕ຺ຖ ກຸສລຕາ. ສມາປຕ຺ຕິກຸສລຕາຕິ ເຍນ ມນສິກາເຣນ ສມາປຊ຺ຊນ຺ຕສ຺ສ ຌານງ຺ຄານິ ປາຕຸຠວນ຺ຕິ, ຕຕ຺ຖ ກຸສລຕາ. ຐິຕິກຸສລຕາຕິ ເຍນ ມນສິກາເຣນ ອປ຺ປິໂຕ ສມາຘິ ນ ວິກ຺ຂິປຕິ, ຕຕ຺ຖ ກຸສລຕາ. ວຸຏ຺ຐານກຸສລຕາຕິ ນີວຣຓວຸຏ຺ຐານໍ ຊານາຕິ ປຐມຊ຺ຌາເນ, ອງ຺ຄວຸຏ຺ຐານໍ ຊານາຕິ ຕີສຸ ຌາເນສຸ, ອາຣມ຺ມຓວຸຏ຺ຐານໍ ຊານາຕິ ອຣູປສມາປຕ຺ຕີສຸ, ວິກ຺ເຂປວຸຏ຺ຐານໍ ຊານາຕິ ວິສຍາຘິມຕ຺ເຕສຸ, ສຈ຺ຉນ຺ທວຸຏ຺ຐານໍ ຊານາຕິ ປຣິຍນ຺ຕກາເລ ຈ ອວສານກຣຓີຍກາເລ ຈ. ກລ຺ລຕາກຸສລຕາຕິ ຈິຕ຺ຕຜາສຸຕາຍ ສຣີຣຜາສຸຕາຍ ອາຫາຣຜາສຸຕາຍ ເສນາສນຜາສຸຕາຍ ປຸຄ຺ຄລຜາສຸຕາຍ ຈ ສມາຘິສ຺ສ ກລ຺ລຕາ ໂຫຕີຕິ ຊານາຕິ. ໂຄຈຣກຸສລຕາຕິ ອາຣມ຺ມຓສ຺ສ ປຣິຈ຺ເຉທໍ ກາຕຸໍ ຊານາຕິ, ທິສາຜຣຓໍ ກາຕຸໍ ຊານາຕິ, ວຑ຺ເຒຕຸໍ ຊານາຕິ. ອຠິນີຫາຣກຸສລຕາຕິ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ສມ຺ມາ ມນສິກາເຣນ ຈິຕ຺ຕໍ ອຠິນີຫຣຕິ ອຠິນິນ຺ນາເມຕິ, ອຸປຈາເຣ ວສິປ຺ປຕ຺ເຕ ປຐມຊ຺ຌາເນ ອຠິນີຫຣຕິ, ເອວໍ ອຸປຣູປຣິຌາເນສຸ ອຠິຎ຺ຎາສຸ ອຣູປສມາປຕ຺ຕີສຸ ວິປສ຺ສນາສຸ ຈ ອຠິນີຫຣຕິ. ເອວໍ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ອຠິນີຫາຣກຸສລຕາ’’ຕິ ເອວເມເຕສໍ ປທານໍ ອຕ຺ຖໍ ວຓ຺ຓຍນ຺ຕິ.

ອຏ຺ຐກໍ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຖເມວ. ນວເກ ຣູປາວຈໂຣຕິ ‘‘ກຕເມ ຘມ຺ມາ ຣູປາວຈຣາ? ເຫຏ຺ຐໂຕ ພ຺ຣຫ຺ມປາຣິສຊ຺ຊໍ ປຣິຍນ຺ຕໍ ກຣິຕ຺ວາ ອຸປຣິໂຕ ອກນິຏ຺ເຐ ເທເວ ອນ຺ໂຕກຣິຕ຺ວາ’’ຕິອາທິນາ (ຘ. ສ. ໑໒໘໙) ນເຍນ ວຸຕ຺ເຕສຸ ຣູປາວຈຣຘມ຺ເມສຸ ປຣິຍາປນ຺ໂນ. ຕຕ຺ຣາຍໍ ວຈນຕ຺ໂຖ – ຣູປກ຺ຂນ຺ຘສງ຺ຂາຕໍ ຣູປໍ ເອຕ຺ຖ ອວຈຣຕິ, ນ ກາໂມຕິ ຣູປາວຈໂຣ. ຣູປກ຺ຂນ຺ໂຘປິ ຫິ ຣູປນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ ‘‘ຣູປກ຺ຂນ຺ໂຘ ຣູປ’’ນ຺ຕິອາທີສຸ (ຍມ. ໑.ຂນ຺ຘຍມກ.໒) ວິຍ. ໂສ ປນ ພ຺ຣຫ຺ມປາຣິສຊ຺ຊພ຺ຣຫ຺ມປຸໂຣຫິຕມຫາພ຺ຣຫ຺ມານໍ ປຣິຕ຺ຕາຠອປ຺ປມາຓາຠອາຠສ຺ສຣານໍ ປຣິຕ຺ຕສຸຠອປ຺ປມາຓສຸຠສຸຠກິຓ຺ຫານໍ ອສຎ຺ຎສຕ຺ຕເວຫປ຺ຜລານໍ ອວິຫາຕປ຺ປສຸທສ຺ສສຸທສ຺ສີອກນິຏ຺ຐານຎ຺ຈ ວເສນ ໂສຬສວິໂຘ ປເທໂສ. ໂສ ຣູປາວຈຣສງ຺ຂາໂຕ ປເທໂສ ອຸຕ຺ຕຣປທໂລປໍ ກຕ຺ວາ ‘‘ຣູປ’’ນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຕສ຺ມິໍ ຣູເປ ອວຈຣຕີຕິ ຣູປາວຈໂຣ. ຣູປຠໂວ ວາ ຣູປໍ, ຕສ຺ມິໍ ອວຈຣຕີຕິ ຣູປາວຈຣໍ. ກິຎ຺ຈາປິ ຫິ ເອໂສ ສມາຘິ ກາມຠເວປິ ອວຈຣຕິ, ຍຖາ ປນ ສງ຺ຄາເມ ອວຈຣຓໂຕ ສງ຺ຄາມາວຈໂຣຕິ ລທ຺ຘນາໂມ ນາໂຄ ນຄເຣ ຈຣນ຺ໂຕປິ ສງ຺ຄາມາວຈໂຣຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຖລຈຣາ ຊລຈຣາ ຈ ປາຓິໂນ ອຖເລ ອຊເລ ຈ ຐິຕາປິ ຖລຈຣາ ຊລຈຣາຕິ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ, ເອວມຍໍ ອຎ຺ຎຕ຺ຖ ອວຈຣນ຺ໂຕປິ ຣູປາວຈໂຣຕິ ວຸຕ຺ໂຕ. ອປິຈ ຣູປຠວສງ຺ຂາເຕ ຣູເປ ປຏິສນ຺ຘິໍ ອວຈາເຣຕີຕິປິ ຣູປາວຈໂຣ. ຫີໂນຕິ ລາມໂກ. ຫີນຸຕ຺ຕມານໍ ມຊ຺ເຌ ຠໂວ ມຊ຺ໂຌ. ມຊ຺ຌິໂມຕິປິ ປາໂຐ, ໂສເຍວຕ຺ໂຖ. ປຘານຠາວໍ ນີໂຕ ປຓີໂຕ, ອຸຕ຺ຕໂມຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເອເຕ ປນ ອາຍູຫນວເສນ ເວທິຕພ຺ພາ. ຍສ຺ສ ຫິ ອາຍູຫນກ຺ຂເຓ ຉນ຺ໂທ ວາ ຫີໂນ ໂຫຕິ ວີຣິຍໍ ວາ ຈິຕ຺ຕໍ ວາ ວີມໍສາ ວາ, ໂສ ຫີໂນ ນາມ. ຍສ຺ສ ເຕ ຘມ຺ມາ ມຊ຺ຌິມາ, ໂສ ມຊ຺ຌິໂມ. ຍສ຺ສ ປຓີຕາ, ໂສ ປຓີໂຕ. ອຸປ຺ປາທິຕມຕ຺ໂຕ ວາ ຫີໂນ, ນາຕິສຸຠາວິໂຕ ມຊ຺ຌິໂມ, ອຕິສຸຠາວິໂຕ ວສິປ຺ປຕ຺ໂຕ ປຓີໂຕ. ອຣູປາວຈໂຣ ຣູປາວຈເຣ ວຸຕ຺ຕນຍານຸສາເຣນ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ສຸຎ຺ຎໂຕ ສມາຘີຕິອາທີສຸ ‘‘ສພ຺ເພ ສງ຺ຂາຣາ ອນິຈ຺ຈາ ທຸກ຺ຂາ ອນຕ຺ຕາ’’ຕິ ວິປສ຺ສນາປຏິປາຏິຍາ ວິປສ຺ສນ຺ຕສ຺ສ ອນຕ຺ຕານຸປສ຺ສນາຍ ມຄ຺ຄວຸຏ຺ຐາເນ ຊາເຕ ຍສ຺ມາ ສາ ວິປສ຺ສນາ ອຕ຺ຕວິຣຫິເຕສຸ ສງ຺ຂາເຣສຸ ສຸຎ຺ຎໂຕ ປວຕ຺ຕາ, ຕສ຺ມາ ສຸຎ຺ຎຕາ ນາມ ໂຫຕິ. ຕາຍ ສິທ຺ໂຘ ອຣິຍມຄ຺ຄສມາຘິ ສຸຎ຺ຎໂຕ ສມາຘິ ນາມ ໂຫຕິ, ສຸຎ຺ຎຕວເສນ ປວຕ຺ຕສມາຘີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ວິປສ຺ສນາຍ ປວຕ຺ຕາກາເຣນ ຫິ ໂສ ປວຕ຺ຕຕິ. ອນິຈ຺ຈານຸປສ຺ສນາຍ ມຄ຺ຄວຸຏ຺ຐາເນ ຊາເຕ ຍສ຺ມາ ສາ ວິປສ຺ສນາ ນິຈ຺ຈນິມິຕ຺ຕປຏິປກ຺ຂວເສນ ປວຕ຺ຕາ, ຕສ຺ມາ ອນິມິຕ຺ຕາ ນາມ ໂຫຕິ. ຕາຍ ສິທ຺ໂຘ ອຣິຍມຄ຺ຄສມາຘິ ອນິມິຕ຺ໂຕ ສມາຘິ ນາມ ໂຫຕິ, ນິຈ຺ຈນິມິຕ຺ຕວິຣຫິໂຕ ສມາຘີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ວິປສ຺ສນາຍ ປວຕ຺ຕາກາເຣນ ຫິ ໂສ ປວຕ຺ຕຕິ. ທຸກ຺ຂານຸປສ຺ສນາຍ ມຄ຺ຄວຸຏ຺ຐາເນ ຊາເຕ ຍສ຺ມາ ສາ ວິປສ຺ສນາ ປຓິຘິປຏິປກ຺ຂວເສນ ປວຕ຺ຕາ, ຕສ຺ມາ ອປ຺ປຓິຫິຕາ ນາມ ໂຫຕິ. ຕາຍ ສິທ຺ໂຘ ອຣິຍມຄ຺ຄສມາຘິ ອປ຺ປຓິຫິໂຕ ສມາຘິ ນາມ ໂຫຕິ, ປຓິຘິວິຣຫິໂຕ ສມາຘີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ວິປສ຺ສນາຍ ປວຕ຺ຕາກາເຣນ ຫິ ໂສ ປວຕ຺ຕຕິ. ຕາທິສາ ເອວ ຕໂຍ ຜລສມາຘໂຍປິ ເອເຕຫິເຍວ ຕີຫິ ສມາຘີຫິ ຄຫິຕາ ໂຫນ຺ຕີຕິ ເວທິຕພ຺ພາ. ໂລກຸຕ຺ຕຣສມາຘີນໍ ປນ ປຓີຕຕ຺ຕາ ຫີນາທິເຠໂທ ນ ອຸທ຺ຘໂຏ.

ທສເກ ອຸທ຺ຘຸມາຕກສຎ຺ຎາວເສນາຕິອາທີສຸ ຠສ຺ຕາ ວິຍ ວາຍຸນາ ອຸທ຺ຘໍ ຊີວິຕປຣິຍາທານາ ຍຖານຸກ຺ກມໍ ສມຸຄ຺ຄເຕນ ສູນຠາເວນ ອຸທ຺ຘຸມາຕຕ຺ຕາ ອຸທ຺ຘຸມາຕໍ, ອຸທ຺ຘຸມາຕເມວ ອຸທ຺ຘຸມາຕກໍ, ປຏິກູລຕ຺ຕາ ວາ ກຸຈ຺ຉິຕໍ ອຸທ຺ຘຸມາຕນ຺ຕິ ອຸທ຺ຘຸມາຕກໍ. ຕຖາຣູປສ຺ສ ຉວສຣີຣສ຺ເສຕໍ ອຘິວຈນໍ. ວິນີລໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ວິປຣິຠິນ຺ນວຓ຺ຓໍ, ວິນີລເມວ ວິນີລກໍ, ປຏິກູລຕ຺ຕາ ວາ ກຸຈ຺ຉິຕໍ ວິນີລນ຺ຕິ ວິນີລກໍ. ມໍສຸສ຺ສທຏ຺ຐາເນສຸ ຣຕ຺ຕວຓ຺ຓສ຺ສ, ປຸພ຺ພສນ຺ນິຈຍຏ຺ຐາເນສຸ ເສຕວຓ຺ຓສ຺ສ, ເຍຠຸຍ຺ເຍນ ຈ ນີລວຓ຺ຓສ຺ສ ນີລຏ຺ຐາເນ ນີລສາຏກປາຣຸຕສ຺ເສວ ຉວສຣີຣສ຺ເສຕໍ ອຘິວຈນໍ. ປຣິຠິນ຺ນຏ຺ຐາເນສຸ ວິສ຺ສນ຺ທມານປຸພ຺ພໍ ວິປຸພ຺ພໍ, ວິປຸພ຺ພເມວ ວິປຸພ຺ພກໍ, ປຏິກູລຕ຺ຕາ ວາ ກຸຈ຺ຉິຕໍ ວິປຸພ຺ພນ຺ຕິ ວິປຸພ຺ພກໍ. ຕຖາຣູປສ຺ສ ຉວສຣີຣສ຺ເສຕໍ ອຘິວຈນໍ. ວິຈ຺ຉິທ຺ທໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ທ຺ວິຘາ ຉິນ຺ທເນນ ອປຘາຣິຕໍ, ວິຈ຺ຉິທ຺ທເມວ ວິຈ຺ຉິທ຺ທກໍ, ປຏິກູລຕ຺ຕາ ວາ ກຸຈ຺ຉິຕໍ ວິຈ຺ຉິທ຺ທນ຺ຕິ ວິຈ຺ຉິທ຺ທກໍ. ເວມຊ຺ເຌ ຉິນ຺ນສ຺ສ ຉວສຣີຣສ຺ເສຕໍ ອຘິວຈນໍ. ອິໂຕ ຈ ເອຕ຺ໂຕ ຈ ວິວິຘາກາເຣນ ໂສຓສິງ຺ຄາລາທີຫິ ຂາຍິຕນ຺ຕິ ວິກ຺ຂາຍິຕໍ, ວິຂາຍິຕນ຺ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ເພ ວິກ຺ຂາຍິຕນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ວິກ຺ຂາຍິຕເມວ ວິກ຺ຂາຍິຕກໍ, ປຏິກູລຕ຺ຕາ ວາ ກຸຈ຺ຉິຕໍ ວິກ຺ຂາຍິຕນ຺ຕິ ວິກ຺ຂາຍິຕກໍ. ຕຖາຣູປສ຺ສ ຉວສຣີຣສ຺ເສຕໍ ອຘິວຈນໍ. ວິວິຘໍ ຂິຕ຺ຕໍ ວິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ, ວິກ຺ຂິຕ຺ຕເມວ ວິກ຺ຂິຕ຺ຕກໍ, ປຏິກູລຕ຺ຕາ ວາ ກຸຈ຺ຉິຕໍ ວິກ຺ຂິຕ຺ຕນ຺ຕິ ວິກ຺ຂິຕ຺ຕກໍ. ອຎ຺ເຎນ ຫຕ຺ຖໍ ອຎ຺ເຎນ ປາທໍ ອຎ຺ເຎນ ສີສນ຺ຕິ ເອວໍ ຕໂຕ ຕໂຕ ຂິຕ຺ຕສ຺ສ ຉວສຣີຣສ຺ເສຕໍ ອຘິວຈນໍ. ຫຕຎ຺ຈ ຕໍ ປຸຣິມນເຍເນວ ວິກ຺ຂິຕ຺ຕກຎ຺ຈາຕິ ຫຕວິກ຺ຂິຕ຺ຕກໍ. ກາກປທາກາເຣນ ອງ຺ຄປຈ຺ຈງ຺ເຄສຸ ສຕ຺ເຖນ ຫນິຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕນເຍນ ວິກ຺ຂິຕ຺ຕສ຺ສ ຉວສຣີຣສ຺ເສຕໍ ອຘິວຈນໍ. ໂລຫິຕໍ ກິຣຕິ ວິກ຺ຂິປຕິ ອິໂຕ ຈິໂຕ ຈ ປຄ຺ຆຣຕີຕິ ໂລຫິຕກໍ. ປຄ຺ຆຣິຕໂລຫິຕມກ຺ຂິຕສ຺ສ ຉວສຣີຣສ຺ເສຕໍ ອຘິວຈນໍ. ປຸຬວາ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ ກິມໂຍ, ປຸຬເວ ກິຣຕີຕິ ປຸຬວກໍ. ກິມິປຣິປຸຓ຺ຓສ຺ສ ຉວສຣີຣສ຺ເສຕໍ ອຘິວຈນໍ. ອຏ຺ຐິເຍວ ອຏ຺ຐິກໍ, ປຏິກູລຕ຺ຕາ ວາ ກຸຈ຺ຉິຕໍ ອຏ຺ຐີຕິ ອຏ຺ຐິກໍ. ອຏ຺ຐິສງ຺ຂລິກາຍປິ ເອກຏ຺ຐິກສ຺ສປິ ເອຕໍ ອຘິວຈນໍ. ອິມານິ ຈ ປນ ອຸທ຺ຘຸມາຕກາທີນິ ນິສ຺ສາຍ ອຸປ຺ປນ຺ນນິມິຕ຺ຕານມ຺ປິ ນິມິຕ຺ເຕສຸ ປຏິລທ຺ຘຊ຺ຌານານມ຺ປິ ເອຕາເນວ ນາມານິ. ອິຘ ປນ ອຸທ຺ຘຸມາຕກນິມິຕ຺ເຕ ປຏິກູລາກາຣຄາຫິກາ ອປ຺ປນາວເສນ ອຸປ຺ປນ຺ນາ ສຎ຺ຎາ ອຸທ຺ຘຸມາຕກສຎ຺ຎາ, ຕສ຺ສາ ອຸທ຺ຘຸມາຕກສຎ຺ຎາຍ ວເສນ ອຸທ຺ຘຸມາຕກສຎ຺ຎາວເສນ. ເສເສສຸປິ ເອເສວ ນໂຍ. ປຎ຺ຈປຎ຺ຎາສ ສມາຘີຕິ ເອກກາທິວເສນ ວຸຕ຺ຕາ.

໔໔. ເອວໍ ເອກກາທິວເສນ ສມາຘິປ຺ປເຠທໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ອິທານິ ອຎ຺ເຎນປິ ປຣິຍາເຍນ ສມາຘິໍ ທສ຺ເສຕຸກາໂມ ອປິຈາຕິ ອຎ຺ຎໍ ປຣິຍາຍາຣມ຺ຠໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ປຎ຺ຈວີສຕີຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ສມາຘິສ຺ສ ສມາຘິຏ຺ຐາຕິ ສມາຘິສ຺ສ ສມາຘິຠາເວ ສຠາວາ, ເຍຫິ ສຠາເວຫິ ໂສ ສມາຘິ ໂຫຕິ, ເຕ ຕສ຺ມິໍ ອຕ຺ຖາ ນາມ. ປຣິຄ຺ຄຫຏ຺ເຐນ ສມາຘີຕິ ສທ຺ຘາທີຫິ ອິນ຺ທ຺ຣິເຍຫິ ປຣິຄ຺ຄຫິຕຕ຺ຕາ ຕສ຺ມາ ປຣິຄ຺ຄຫິຕສຠາເວນ ສມາຘິ. ຕາເນວ ຈ ອິນ຺ທ຺ຣິຍານິ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎປຣິວາຣານິ ໂຫນ຺ຕິ, ຠາວນາປາຣິປູຣິຍາ ປຣິປຸຓ຺ຓານິ ຈ ໂຫນ຺ຕິ. ຕສ຺ມາ ປຣິວາຣຏ຺ເຐນ ປຣິປູຣຏ຺ເຐນ ສມາຘິ. ເຕສໍເຍວ ສມາຘິວເສນ ເອກາຣມ຺ມຓມເປກ຺ຂິຕ຺ວາ ເອກຄ຺ຄຏ຺ເຐນ, ນານາຣມ຺ມຓວິກ຺ເຂປາຠາວມເປກ຺ຂິຕ຺ວາ ອວິກ຺ເຂປຏ຺ເຐນ, ໂລກຸຕ຺ຕຣສ຺ເສວ ມຫຕາ ວີຣິຍພລປຄ຺ຄເຫນ ປຕ຺ຕພ຺ພຕ຺ຕາ ໂລກຸຕ຺ຕຣມຄ຺ຄສ຺ເສວ ຈ ປຣິຫານິວເສນ ວິສາຣາຠາວໂຕ ເຫຏ຺ຐາ ຄຫິຕປຄ຺ຄຫຏ຺ຐອວິສາຣຏ຺ຐາ ອິຘ ນ ຄຫິຕາຕິ ເວທິຕພ຺ພາ. ກິເລສກາລຸສ຺ສິຍສ຺ສາຠາເວນ ອນາວິລຏ຺ເຐນ ສມາຘິ. ອວິກມ຺ປຕ຺ຕາ ອນິຎ຺ຊນຏ຺ເຐນ ສມາຘິ. ວິກ຺ຂມ຺ຠນວເສນ ສມຸຈ຺ເຉທວເສນ ວາ ກິເລເສຫິ ວິມຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ອາຣມ຺ມເຓ ຈ ອຘິມຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ວິມຸຕ຺ຕຏ຺ເຐນ ສມາຘິ.

ເອກຕ຺ຕຸປຏ຺ຐານວເສນ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ຐິຕຕ຺ຕາຕິ ສມາຘິໂຍເຄເນວ ເອກາຣມ຺ມເຓ ຠຸສໍ ປຕິຏ຺ຐານວເສນ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ອາຣມ຺ມເຓ ນິຈ຺ຈລຠາເວນ ປຕິຏ຺ຐິຕຕ຺ຕາ. ອຏ຺ຐສຸ ຍຸຄເລສຸ ເອສຕິ ເນສຕິ, ອາທິຍຕິ ນາທິຍຕິ, ປຏິປຊ຺ຊຕິ ນ ປຏິປຊ຺ຊຕີຕິ ອິມານິ ຕີຓິ ຍຸຄລານິ ອປ຺ປນາວີຖິໂຕ ປຸພ຺ພຠາເຄ ອຸປຈາຣສ຺ສ ມຸທຸມຊ຺ຌາຘິມຕ຺ຕຕາວເສນ ວຸຕ຺ຕານີຕິ ເວທິຕພ຺ພານິ, ຌາຍຕິ ຌາເປຕີຕິ ອິທໍ ອປ຺ປນາວີຖິຍໍ ອຸປຈາຣວເສນ ເວທິຕພ຺ພໍ. ເອສິຕຕ຺ຕາ ເນສິຕຕ຺ຕາ, ອາທິນ຺ນຕ຺ຕາ ອນາທິນ຺ນຕ຺ຕາ, ປຏິປນ຺ນຕ຺ຕາ ນປ຺ປຏິປນ຺ນຕ຺ຕາ, ຌາຕຕ຺ຕາ ນ ຌາປິຕຕ຺ຕາຕິ ອິມານິ ຈຕ຺ຕາຣິ ຍຸຄລານິ ອປ຺ປນາວເສນ ວຸຕ຺ຕານີຕິ ເວທິຕພ຺ພານິ.

ຕຕ຺ຖ ສມໍ ເອສຕີຕິ ສມາຘີຕິອາທີສຸ ສມນ຺ຕິ ອປ຺ປນໍ. ສາ ຫິ ປຈ຺ຈນີກຘມ຺ເມ ສເມຕິ ນາເສຕີຕິ ສມາ, ປຈ຺ຈນີກວິສມາຠາວໂຕ ວາ ສມຠູຕາຕິ ສມາ. ຕໍ ສມໍ ເອສຕິ ອຊ຺ຌາສຍວເສນ ຄເວສຕິ. ອິຕິສທ຺ໂທ ກາຣຓຕ຺ໂຖ, ຍສ຺ມາ ສມໍ ເອສຕິ, ຕສ຺ມາ ສມາຘີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ວິສມໍ ເນສຕີຕິ ຕໍ ຕໍ ຌານປຈ຺ຈນີກສງ຺ຂາຕໍ ວິສມໍ ນ ເອສຕິ. ມຸທຸຠູໂຕ ຫິ ປຸພ຺ພຠາຄສມາຘິ ອາທິຠູຕຕ຺ຕາ ສມໍ ເອສຕິ, ວິສມໍ ເນສຕິ ນາມ. ມຊ຺ຌິມຠູໂຕ ຖິຣຠູຕຕ຺ຕາ ສມໍ ອາທິຍຕິ, ວິສມໍ ນາທິຍຕິ ນາມ. ອຘິມຕ຺ຕຠູໂຕ ອປ຺ປນາວີຖິຍາ ອາສນ຺ນຠູຕຕ຺ຕາ ສມໍ ປຏິປຊ຺ຊຕິ, ວິສມໍ ນປ຺ປຏິປຊ຺ຊຕິ ນາມ. ສມໍ ຌາຍຕີຕິ ຠາວນປຸໍສກວຈນໍ, ສມໍ ຫຸຕ຺ວາ ຌາຍຕິ, ສເມນ ວາ ອາກາເຣນ ຌາຍຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອປ຺ປນາວີຖິຍຎ຺ຫິ ສມາຘິ ປຈ຺ຈນີກຘມ຺ມວິຄເມນ ສນ຺ຕຕ຺ຕາ, ສນ຺ຕາຍ ອປ຺ປນາຍ ອນຸກູລຠາເວນ ຈ ຐິຕຕ຺ຕາ ສເມນາກາເຣນ ປວຕ຺ຕຕິ. ຌາຍຕີຕິ ຈ ປຊ຺ຊລຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ ‘‘ເອເຕ ມຓ຺ຑລມາເຬ ທີປາ ຌາຍນ຺ຕິ (ທີ. ນິ. ໑.໑໕໙) ສພ຺ພຣຕ຺ຕິໍ, ສພ຺ພຣຕ຺ຕິໂຍ ຈ ເຕລປ຺ປທີໂປ ຌາຍຕິ, ເຕລປ຺ປທີໂປ ເຈຕ຺ຖ ຌາເຍຍ຺ຍາ’’ຕິອາທີສຸ (ສໍ. ນິ. ໔.໒໕໕-໒໕໖) ວິຍ. ສມໍ ຊາຍຕີຕິປິ ປາໂຐ, ສເມນາກາເຣນ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຌາຍຕິ ຌາເປຕີຕິ ຍຸຄລຕ຺ຕາ ປນ ປຸຣິມປາໂຐວ ສຸນ຺ທຣຕໂຣ. ຌາເປຕີຕິ ຈ ທຫຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ໂສ ຫິ ສມາຘິປຈ຺ຈນີກຘມ຺ເມ ທູຣຕຣກຣເຓນ ທຫຕິ ນາມ. ເອສນາເນສນາທີນໍ ປນ ອປ຺ປນາຍ ສິທ຺ຘຕ຺ຕາ ‘‘ເອສິຕຕ຺ຕາ ເນສິຕຕ຺ຕາ’’ຕິອາທີຫິ ອປ຺ປນາສມາຘິ ວຸຕ຺ໂຕ. ສມໍ ຌາຕຕ຺ຕາຕິ ສມໍ ຊລິຕຕ຺ຕາ. ສມໍ ຊາຕຕ຺ຕາຕິປິ ປາໂຐ. ອິຕິ ອິເມສໍ ອຏ຺ຐນ຺ນໍ ຍຸຄລານໍ ວເສນ ໂສຬສ, ປຸຣິມາ ຈ ນວາຕິ ອິເມ ປຎ຺ຈວີສຕິ ສມາຘິສ຺ສ ສມາຘິຏ຺ຐາ.

ສໂມ ຈ ຫິໂຕ ຈ ສຸໂຂ ຈາຕິ ສມາຘີຕິ ອິທໍ ປນ ປຎ຺ຈວີສຕິຍາ ອາກາເຣຫິ ສາຘິຕສ຺ສ ສມາຘິສ຺ສ ອຕ຺ຖສາຘນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ສໂມຕິ ສມສທ຺ທສ຺ສ, ສໍສທ຺ທສ຺ສ ວາ ອຕ຺ໂຖ. ໂສ ຫິ ປຈ຺ຈນີກກ຺ໂຂຠວິສມວິຣຫິຕຕ຺ຕາ ສໂມ. ຫິໂຕຕິ ອາຘິສທ຺ທສ຺ສ ອຕ຺ໂຖ, ອາຣມ຺ມເຓ ອາຫິໂຕ ນິຈ຺ຈລຠາວກຣເຓນ ປຕິຏ຺ຐາປິໂຕຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ອຸຠເຍນ ສໂມ ຈ ອາຫິໂຕ ຈາຕິ ສມາຘີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ສຸໂຂຕິ ສນ຺ຕຏ຺ເຐນ ສຸໂຂ. ‘‘ຍາຍໍ, ຠນ຺ເຕ, ອທຸກ຺ຂມສຸຂາ ເວທນາ, ສນ຺ຕສ຺ມິໍ ເອສາ ປຓີເຕ ສຸເຂ ວຸຕ຺ຕາ ຠຄວຕາ’’ຕິ (ມ. ນິ. ໒.໘໘) ຈ ‘‘ອຸເປກ຺ຂາ ປນ ສນ຺ຕຕ຺ຕາ, ສຸຂມິຈ຺ເຈວ ຠາສິຕາ’’ຕິ ຈ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ເຕນ ສນ຺ຕຕ຺ເຖນ ສຸຂສທ຺ເທນ ອຸເປກ຺ຂາສຫຄຕສມາຘິປິ ຄຫິໂຕ ໂຫຕິ. ອນິຍາເມນ ຫິ ສພ຺ພສມາຘໂຍ ອິຘ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ. ເຕນ ຈ ສຸຂສທ຺ເທນ ອາຫິຕຠາວສ຺ສ ກາຣຓໍ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ຍສ຺ມາ ສນ຺ໂຕ, ຕສ຺ມາ ເອກາຣມ຺ມເຓ ອາຫິໂຕຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ ເວທິຕພ຺ໂພຕິ.

ສມາຘິຠາວນາມຍຎາຓນິທ຺ເທສວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.