໒໕-໒໘. ປຏິສມ຺ຠິທາຎາຓນິທ຺ເທສວຓ຺ຓນາ

໗໖. ປຏິສມ຺ຠິທາຎາຓນິທ຺ເທເສ ຍສ຺ມາ ຘມ຺ເມ ອວຸຕ຺ເຕ ຕສ຺ສ ກິຈ຺ຈໍ ນ ສກ຺ກາ ວຕ຺ຕຸໍ, ຕສ຺ມາ ອຸທ຺ທິຏ຺ຐານໍ ປຏິປາຏິໍ ອນາທິຍິຕ຺ວາ ປຐມໍ ຘມ຺ມາ ນິທ຺ທິຏ຺ຐາ. ຘມ຺ມາທີນໍ ອຕ຺ຖາ ວຸຕ຺ຕາເຍວ. ສທ຺ຘິນ຺ທ຺ຣິຍໍ ຘມ຺ໂມຕິອາທີຫິ ຘມ຺ມສທ຺ທປຣິຍາປນ຺ເນ ຘມ຺ເມ ວຕ຺ວາ ນານຕ຺ຕສທ຺ທສ຺ສ ອຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ອຎ຺ໂຎ ສທ຺ຘິນ຺ທ຺ຣິຍໍ ຘມ຺ໂມຕິອາທິມາຫ. ‘‘ອຎ຺ໂຎ ຘມ຺ໂມ’’ຕິ ຫິ ວຸຕ຺ເຕ ຘມ຺ມານໍ ນານຕ຺ຕໍ ທສ຺ສິຕໍ ໂຫຕິ. ປຏິວິທິຕາຕິ ອຠິມຸຂຠາເວນ ວິທິຕາ ປາກຏາ ນາມ ໂຫນ຺ຕິ. ເຕນ ປຏິສມ຺ຠິທາປທສ຺ສ ອຕ຺ໂຖ ວຸຕ຺ໂຕ. ອຘິໂມກ຺ຂຏ຺ໂຐ ອຕ຺ໂຖຕິອາທີຫິ ເຕສໍ ສທ຺ຘາທີນໍ ອຘິມຸຈ຺ຈນາທິກິຈ຺ຈໍ ອຕ຺ໂຖ ນາມາຕິ ທສ຺ເສຕິ. ສນ຺ທສ຺ເສຕຸນ຺ຕິ ປຣໍ ຎາເປຕຸກາມສ຺ສ ປຣໍ ສນ຺ທສ຺ເສຕຸໍ. ປຣສ຺ສ ປນ ວຈນໍ ສຸຓນ຺ຕສ຺ສາປິ ລພ຺ຠຕິເຍວ. ພ຺ຍຎ຺ຊນນິຣຸຕ຺ຕາຠິລາປາຕິ ນາມພ຺ຍຎ຺ຊນໍ ນາມນິຣຸຕ຺ຕິ ນາມາຠິລາໂປ. ນາມຎ຺ຫິ ອຕ຺ຖໍ ພ຺ຍຎ຺ຊຍຕີຕິ ພ຺ຍຎ຺ຊນໍ, ‘‘ສງ຺ຂຕມຠິສງ຺ຂໂຣນ຺ຕີຕິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕສ຺ມາ ສງ຺ຂາຣາຕິ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕີ’’ຕິ (ສໍ. ນິ. ໓.໗໙) ເອວໍ ນິທ຺ຘາເຣຕ຺ວາ ສເຫຕຸກໍ ກຕ຺ວາ ວຸຈ຺ຈມານຕ຺ຕາ ນິຣຸຕ຺ຕິ, ອຠິລປີຍຕິ ເອເຕນ ອຕ຺ໂຖຕິ ອຠິລາໂປຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ.

ນາມຎ຺ຈ ນາເມຕໍ ຈຕຸພ຺ພິຘໍ – ສາມຎ຺ຎນາມໍ, ຄຸຓນາມໍ, ກິຕ຺ຕິມນາມໍ, ໂອປປາຕິກນາມນ຺ຕິ. ຕຕ຺ຖ ປຐມກປ຺ປິເກສຸ ມຫາຊເນນ ສມ຺ມນ຺ນິຕ຺ວາ ຐປິຕຕ຺ຕາ ‘‘ມຫາສມ຺ມໂຕ’’ຕິ ຣຎ຺ໂຎ ນາມໍ ສາມຎ຺ຎນາມໍ. ຍໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ມຫາຊນສມ຺ມໂຕຕິ ໂຂ, ວາເສຏ຺ຐ, ‘ມຫາສມ຺ມໂຕ ມຫາສມ຺ມໂຕ’ຕ຺ເວວ ປຐມໍ ອກ຺ຂຣໍ ອຸປນິພ຺ພຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ (ທີ. ນິ. ໓.໑໓໑). ‘‘ຘມ຺ມກຖິໂກ ປໍສຸກູລິໂກ ວິນຍຘໂຣ ຕິປິຏກຘໂຣ ສທ຺ໂຘ ສໂຕ’’ຕິ ເອວຣູປໍ ຄຸຓໂຕ ອາຄຕນາມໍ ຄຸຓນາມໍ. ‘‘ຠຄວາ ອຣຫໍ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ’’ຕິອາທີນິປິ ຕຖາຄຕສ຺ສ ອເນການິ ນາມສຕານິ ຄຸຓນາມາເນວ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ –

‘‘ອສງ຺ຂ຺ເຍຍ຺ຍານິ ນາມານິ, ສຄຸເຓນ ມເຫສິໂນ;

ຄຸເຓຫິ ນາມມຸທ຺ເຘຍ຺ຍໍ, ອປິ ນາມສຫສ຺ສໂຕ’’ຕິ.

ຍໍ ປນ ຊາຕສ຺ສ ກຸມາຣກສ຺ສ ນາມຄ຺ຄຫຓທິວເສ ທກ຺ຂິເຓຍ຺ຍານໍ ສກ຺ກາຣໍ ກຕ຺ວາ ສມີເປ ຐິຕາ ຎາຕກາ ກປ຺ເປຕ຺ວາ ປກປ຺ເປຕ຺ວາ ‘‘ອຍໍ ອສຸໂກ ນາມາ’’ຕິ ນາມໍ ກໂຣນ຺ຕິ, ອິທໍ ກິຕ຺ຕິມນາມໍ. ຍາ ປນ ປຸຣິມປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ອປຣປຎ຺ຎຕ຺ຕິຍໍ ປຕຕິ, ປຸຣິມໂວຫາໂຣ ປຈ຺ຉິມໂວຫາເຣ ປຕຕິ. ເສຍ຺ຍຖິທໍ, ປຸຣິມກປ຺ເປປິ ຈນ຺ໂທ ຈນ຺ໂທເຍວ ນາມ, ເອຕຣຫິປິ ຈນ຺ໂທເຍວ. ອຕີເຕ ສູຣິໂຍ, ສມຸທ຺ໂທ, ປຖວີ, ປພ຺ພໂຕ ປພ຺ພໂຕເຍວ ນາມ, ເອຕຣຫິປິ ປພ຺ພໂຕເຍວາຕິ, ອິທໍ ໂອປປາຕິກນາມໍ. ອິທໍ ຈຕຸພ຺ພິຘມ຺ປິ ນາມໍ ເອກໍ ນາມເມວ ໂຫຕິ, ຕໍ ໂລກສງ຺ເກຕມຕ຺ຕສິທ຺ຘໍ ປຣມຕ຺ຖໂຕ ອວິຊ຺ຊມານໍ. ອຎ຺ເຎ ປນ ‘‘ນາມໍ ນາມ ອຕ຺ຖໂຊຕໂກ ສທ຺ໂທ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ. ພລໂພຊ຺ຌງ຺ຄມຄ຺ຄງ຺ຄານໍ ວຸຕ຺ຕນຍານຸສາເຣເນວ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ປຏິສມ຺ຠິທາຎາຓນິທ຺ເທສວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.