໑໘. ຠູມິນານຕ຺ຕຎາຓນິທ຺ເທສວຓ຺ຓນາ

໗໒. ຠູມິນານຕ຺ຕຎາຓນິທ຺ເທເສ ຠູມິໂຍຕິ ຠາຄາ ປຣິຈ຺ເຉທາ ວາ. ກາມາວຈຣາຕິ ເອຕ຺ຖ ທຸວິໂຘ ກາໂມ ກິເລສກາໂມ ວຕ຺ຖຸກາໂມ ຈ. ກິເລສກາໂມ ຉນ຺ທຣາໂຄ, ວຕ຺ຖຸກາໂມ ເຕຠູມກວຏ຺ຏໍ. ກິເລສກາໂມ ກາເມຕີຕິ ກາໂມ, ວຕ຺ຖຸກາໂມ ກາມີຍຕີຕິ ກາໂມ. ໂສ ທຸວິໂຘ ກາໂມ ປວຕ຺ຕິວເສນ ຍສ຺ມິໍ ປເທເສ ອວຈຣຕິ, ໂສ ປເທໂສ ກາໂມ ເອຕ຺ຖ ອວຈຣຕີຕິ ກາມາວຈໂຣ. ໂສ ປນ ປເທໂສ ຈຕຸນ຺ນໍ ອປາຍານໍ, ມນຸສ຺ສໂລກສ຺ສ, ຉນ຺ນຎ຺ຈ ເທວໂລການໍ ວເສນ ເອກາທສວິໂຘ. ຍຖາ ຫິ ຍສ຺ມິໍ ປເທເສ ສສຕ຺ຖາ ປຸຣິສາ ອວຈຣນ຺ຕິ, ໂສ ວິຊ຺ຊມາເນສຸປິ ອຎ຺ເຎສຸ ທ຺ວິປທຈຕຸປ຺ປເທສຸ ອວຈຣນ຺ເຕສຸ ເຕສໍ ອຠິລກ຺ຂິຕຕ຺ຕາ ‘‘ສສຕ຺ຖາວຈໂຣ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ເອວໍ ວິຊ຺ຊມາເນສຸປິ ອຎ຺ເຎສຸ ຣູປາວຈຣາທີສຸ ຕຕ຺ຖ ອວຈຣນ຺ເຕສຸ ເຕສໍ ອຠິລກ຺ຂິຕຕ຺ຕາ ອຍໍ ປເທໂສ ‘‘ກາມາວຈໂຣ’’ຕ຺ເວວ ວຸຈ຺ຈຕິ. ສ຺ວາຍໍ ຍຖາ ຣູປຠໂວ ຣູປໍ, ເອວໍ ອຸຕ຺ຕຣປທໂລປໍ ກຕ຺ວາ ‘‘ກາໂມ’’ຕ຺ເວວ ວຸຈ຺ຈຕິ. ຕປ຺ປຏິພທ຺ໂຘ ເອເກໂກ ຘມ຺ໂມ ອິມສ຺ມິໍ ເອກາທສວິຘປເທສສງ຺ຂາເຕ ກາເມ ອວຈຣຕີຕິ ກາມາວຈໂຣ. ກິຎ຺ຈາປິ ຫິ ເອຕ຺ຖ ເກຈິ ຘມ຺ມາ ຣູປາຣູປຠເວສຸປິ ອວຈຣນ຺ຕິ, ຍຖາ ປນ ສງ຺ຄາເມ ອວຈຣຓໂຕ ‘‘ສງ຺ຄາມາວຈໂຣ’’ຕິ ລທ຺ຘນາໂມ ນາໂຄ ນຄເຣ ຈຣນ຺ໂຕປິ ‘‘ສງ຺ຄາມາວຈໂຣ’’ຕ຺ເວວ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຖລຊລຈຣາ ຈ ປາຓິໂນ ອຖເລ ອຊເລ ຈ ຐິຕາປິ ‘‘ຖລຈຣາ ຊລຈຣາ’’ຕ຺ເວວ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ, ເອວໍ ເຕ ອຎ຺ຎຕ຺ຖ ອວຈຣນ຺ຕາປິ ກາມາວຈຣາເຍວາຕິ ເວທິຕພ຺ພາ. ອາຣມ຺ມຓກຣຓວເສນ ວາ ເອເຕສຸ ວຸຕ຺ຕປ຺ປກາເຣສຸ ຘມ຺ເມສຸ ກາໂມ ອວຈຣຕີຕິ ກາມາວຈຣາ. ກາມຎ຺ເຈສ ຣູປາຣູປາວຈຣຘມ຺ເມສຸປິ ອວຈຣຕິ, ຍຖາ ປນ ‘‘ວທຕີຕິ ວຈ຺ໂຉ, ມຫິຍໍ ເສຕີຕິ ມຫິໍໂສ’’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ນ ຍຕ຺ຕກາ ວທນ຺ຕິ, ມຫິຍໍ ວາ ເສນ຺ຕິ, ສພ຺ເພສໍ ຕໍ ນາມໍ ໂຫຕິ. ເອວໍສມ຺ປທມິທໍ ເວທິຕພ຺ພໍ. ເອຕ຺ຖ ສພ຺ເພ ເຕ ຘມ຺ເມ ເອກຣາສິໍ ກຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕຠູມິສທ຺ທມເປກ຺ຂິຕ຺ວາ ກາມາວຈຣາຕິ ອິຕ຺ຖິລິງ຺ຄວຈນໍ ກຕໍ. ຣູປາວຈຣາຕິອາທີສຸ ຣູປຠໂວ ຣູປໍ, ຕສ຺ມິໍ ຣູເປ ອວຈຣນ຺ຕີຕິ ຣູປາວຈຣາ. ອຣູປຠໂວ ອຣູປໍ, ຕສ຺ມິໍ ອຣູເປ ອວຈຣນ຺ຕີຕິ ອຣູປາວຈຣາ. ເຕຠູມກວຏ຺ເຏ ປຣິຍາປນ຺ນາ ອນ຺ໂຕຄຘາຕິ ປຣິຍາປນ຺ນາ, ຕສ຺ມິໍ ນ ປຣິຍາປນ຺ນາຕິ ອປຣິຍາປນ຺ນາ.

ກາມາວຈຣາທິຠູມິນິທ຺ເທເສສຸ ເຫຏ຺ຐໂຕຕິ ເຫຏ຺ຐາຠາເຄນ. ອວີຈິນິຣຍນ຺ຕິ ຊາລານໍ ວາ ສຕ຺ຕານໍ ວາ ເວທນານໍ ວາ ວີຈິ ອນ຺ຕຣໍ ຉິທ຺ທໍ ເອຕ຺ຖ ນຕ຺ຖີຕິ ອວີຈິ. ສຸຂສງ຺ຂາໂຕ ອໂຍ ເອຕ຺ຖ ນຕ຺ຖີຕິ ນິຣໂຍ, ນິຣຕິອຕ຺ເຖນປິ ນິຣໂຍ. ປຣິຍນ຺ຕໍ ກຣິຕ຺ວາຕິ ຕໍ ອວີຈິສງ຺ຂາຕໍ ນິຣຍໍ ອນ຺ຕໍ ກຕ຺ວາ. ອຸປຣິໂຕຕິ ອຸປຣິຠາເຄນ. ປຣນິມ຺ມິຕວສວຕ຺ຕີ ເທເວຕິ ປຣນິມ຺ມິເຕສຸ ກາເມສຸ ວສໍ ວຕ຺ຕນໂຕ ເອວໍລທ຺ຘໂວຫາເຣ ເທເວ. ອນ຺ໂຕ ກຣິຕ຺ວາຕິ ອນ຺ໂຕ ປກ຺ຂິປິຕ຺ວາ. ຍໍ ເອຕສ຺ມິໍ ອນ຺ຕເຣຕິ ເຍ ເອຕສ຺ມິໍ ໂອກາເສ. ຍນ຺ຕິ ຈ ລິງ຺ຄວຈນວິປລ຺ລາໂສ ກໂຕ. ເອຕ຺ຖາວຈຣາຕິ ອິມິນາ ຍສ຺ມາ ຕສ຺ມິໍ ອນ຺ຕເຣ ອຎ຺ເຎປິ ຈຣນ຺ຕິ ກທາຈິ ກຕ຺ຖຈິ ສມ຺ຠວໂຕ, ຕສ຺ມາ ເຕສໍ ອສງ຺ຄຓ຺ຫນຕ຺ຖໍ ອວຈຣາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ເຕນ ເຍ ເອກສ຺ມິໍ ອນ຺ຕເຣ ໂອຄາຬ຺ຫາ ຫຸຕ຺ວາ ຈຣນ຺ຕິ, ສພ຺ພຕ຺ຖ ສທາ ຈ ສມ຺ຠວໂຕ, ອໂຘຠາເຄ ຈ ຈຣນ຺ຕິ ອວີຈິນິຣຍສ຺ສ ເຫຏ຺ຐາ ຠູຕູປາທາຍ ປວຕ຺ຕິຠາເວນ, ເຕສໍ ສງ຺ຄໂຫ ກໂຕ ໂຫຕິ. ເຕ ຫິ ໂອຄາຬ຺ຫາ ຈຣນ຺ຕິ, ອໂຘຠາເຄ ຈ ຈຣນ຺ຕີຕິ ອວຈຣາ. ເອຕ຺ຖ ປຣິຍາປນ຺ນາຕິ ອິມິນາ ປນ ຍສ຺ມາ ເອເຕ ເອຕ຺ຖາວຈຣາ ອຎ຺ຎຕ຺ຖາປິ ອວຈຣນ຺ຕິ, ນ ປນ ຕຕ຺ຖ ປຣິຍາປນ຺ນາ ໂຫນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ເຕສໍ ອຎ຺ຎຕ຺ຖາປິ ອວຈຣນ຺ຕານໍ ປຣິຄ຺ຄໂຫ ກໂຕ ໂຫຕິ.

ອິທານິ ເຕ ເອຕ຺ຖ ປຣິຍາປນ຺ເນ ຘມ຺ເມ ຣາສິສຸຎ຺ຎຕາປຈ຺ຈຍຠາວໂຕ ເຈວ ສຠາວໂຕ ຈ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ຂນ຺ຘຘາຕຸອາຍຕນາຕິອາທິມາຫ. ພ຺ຣຫ຺ມໂລກນ຺ຕິ ປຐມຊ຺ຌານຠູມິສງ຺ຂາຕໍ ພ຺ຣຫ຺ມຏ຺ຐານໍ. ອກນິຏ຺ເຐຕິ ອຸຕ຺ຕມຏ຺ເຐນ ນ ກນິຏ຺ເຐ. ສມາປນ຺ນສ຺ສາຕິ ສມາປຕ຺ຕິໍ ສມາປນ຺ນສ຺ສ. ເອເຕນ ກຸສລຊ຺ຌານໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຸປປນ຺ນສ຺ສາຕິ ວິປາກວເສນ ພ຺ຣຫ຺ມໂລເກ ອຸປປນ຺ນສ຺ສ. ເອເຕນ ວິປາກຊ຺ຌານໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ທິຏ຺ຐຘມ຺ມສຸຂວິຫາຣິສ຺ສາຕິ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ປຈ຺ຈກ຺ເຂ ອຕ຺ຕຠາເວ ສຸໂຂ ວິຫາໂຣ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມສຸຂວິຫາໂຣ, ໂສ ອສ຺ສ ອຕ຺ຖີຕິ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມສຸຂວິຫາຣີ, ອຣຫາ. ຕສ຺ສ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມສຸຂວິຫາຣິສ຺ສ. ເອເຕນ ກິຣິຍຊ຺ຌານໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ເຈຕສິກາຕິ ເຈຕສິ ຠວາ ເຈຕສິກາ, ຈິຕ຺ຕສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອາກາສານຎ຺ຈາຍຕນູປເຄຕິ ອາກາສານຎ຺ຈາຍຕນສງ຺ຂາຕໍ ຠວໍ ອຸປຄເຕ. ທຸຕິຍປເທປິ ເອເສວ ນໂຍ. ມຄ຺ຄາຕິ ຈຕ຺ຕາໂຣ ອຣິຍມຄ຺ຄາ. ມຄ຺ຄຜລານີຕິ ຈຕ຺ຕາຣິ ອຣິຍມຄ຺ຄຜລານິ. ອສງ຺ຂຕາ ຈ ຘາຕູຕິ ປຈ຺ຈເຍຫິ ອກຕາ ນິພ຺ພານຘາຕຸ.

ອປຣາປິ ຈຕສ຺ໂສ ຠູມິໂຍຕິ ເອເກກຈຕຸກ຺ກວເສນ ເວທິຕພ຺ພາ. ຈຕ຺ຕາໂຣ ສຕິປຏ຺ຐານາຕິ ກາຍານຸປສ຺ສນາສຕິປຏ຺ຐານໍ ເວທນານຸປສ຺ສນາສຕິປຏ຺ຐານໍ ຈິຕ຺ຕານຸປສ຺ສນາສຕິປຏ຺ຐານໍ ຘມ຺ມານຸປສ຺ສນາສຕິປຏ຺ຐານໍ. ຕສ຺ສຕ຺ໂຖ – ປຕິຏ຺ຐາຕີຕິ ປຏ຺ຐານໍ, ອຸປຏ຺ຐາຕິ ໂອກ຺ກນ຺ທິຕ຺ວາ ປກ຺ຂນ຺ທິຕ຺ວາ ປວຕ຺ຕຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສຕິເຍວ ປຏ຺ຐານໍ ສຕິປຏ຺ຐານໍ. ອຖ ວາ ສຣຓຏ຺ເຐນ ສຕິ, ອຸປຏ຺ຐານຏ຺ເຐນ ປຏ຺ຐານໍ, ສຕິ ຈ ສາ ປຏ຺ຐານຎ຺ຈາຕິປິ ສຕິປຏ຺ຐານໍ. ອາຣມ຺ມຓວເສນ ພຫຸກາ ຕາ ສຕິໂຍຕິ ສຕິປຏ຺ຐານາ. ຈຕ຺ຕາໂຣ ສມ຺ມປ຺ປຘານາຕິ ອນຸປ຺ປນ຺ນານໍ ອກຸສລານໍ ອນຸປ຺ປາທາຍ ສມ຺ມປ຺ປຘານໍ, ອຸປ຺ປນ຺ນານໍ ອກຸສລານໍ ປຫານາຍ ສມ຺ມປ຺ປຘານໍ, ອນຸປ຺ປນ຺ນານໍ ກຸສລານໍ ອຸປ຺ປາທາຍ ສມ຺ມປ຺ປຘານໍ, ອຸປ຺ປນ຺ນານໍ ກຸສລານໍ ຐິຕິຍາ ສມ຺ມປ຺ປຘານໍ. ປທຫນ຺ຕິ ວາຍມນ຺ຕິ ເອເຕນາຕິ ປຘານໍ, ວີຣິຍສ຺ເສຕໍ ນາມໍ. ສມ຺ມປ຺ປຘານນ຺ຕິ ອວິປຣີຕປ຺ປຘານໍ ກາຣຓປ຺ປຘານໍ ອຸປາຍປ຺ປຘານໍ ໂຍນິໂສປຘານໍ. ເອກເມວ ວີຣິຍໍ ກິຈ຺ຈວເສນ ຈຕຸຘາ ກຕ຺ວາ ສມ຺ມປ຺ປຘານາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຈຕ຺ຕາໂຣ ອິທ຺ຘິປາທາຕິ ຉນ຺ທິທ຺ຘິປາໂທ, ຈິຕ຺ຕິທ຺ຘິປາໂທ, ວີຣິຍິທ຺ຘິປາໂທ, ວີມໍສິທ຺ຘິປາໂທ. ຕສ຺ສຕ຺ໂຖ ວຸຕ຺ໂຕເຍວ. ຈຕ຺ຕາຣິ ຌານານີຕິ ວິຕກ຺ກວິຈາຣປີຕິສຸຂຈິຕ຺ເຕກຄ຺ຄຕາວເສນ ປຎ຺ຈງ຺ຄິກໍ ປຐມຊ຺ຌານໍ. ປີຕິສຸຂຈິຕ຺ເຕກຄ຺ຄຕາວເສນ ຕິວງ຺ຄິກໍ ທຸຕິຍຊ຺ຌານໍ, ສຸຂຈິຕ຺ຕກຄ຺ຄຕາວເສນ ທຸວງ຺ຄິກໍ ຕຕິຍຊ຺ຌານໍ, ອຸເປກ຺ຂາຈິຕ຺ເຕກຄ຺ຄຕາວເສນ ທຸວງ຺ຄິກໍ ຈຕຸຕ຺ຖຊ຺ຌານໍ. ອິມານິ ຫິ ອງ຺ຄານິ ອາຣມ຺ມຓູປນິຊ຺ຌານຏ຺ເຐນ ຌານນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ. ຈຕສ຺ໂສ ອປ຺ປມຎ຺ຎາໂຍຕິ ເມຕ຺ຕາ, ກຣຸຓາ, ມຸທິຕາ, ອຸເປກ຺ຂາ. ຜຣຓອປ຺ປມາຓວເສນ ອປ຺ປມຎ຺ຎາໂຍ. ເອຕາໂຍ ຫິ ອາຣມ຺ມຓວເສນ ອປ຺ປມາເຓ ວາ ສຕ຺ເຕ ຜຣນ຺ຕິ, ເອກໍ ສຕ຺ຕມ຺ປິ ວາ ອນວເສສຜຣຓວເສນ ຜຣນ຺ຕີຕິ ຜຣຓອປ຺ປມາຓວເສນ ອປ຺ປມຎ຺ຎາໂຍຕິ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ. ຈຕສ຺ໂສ ອຣູປສມາປຕ຺ຕິໂຍຕິ ອາກາສານຎ຺ຈາຍຕນສມາປຕ຺ຕິ, ວິຎ຺ຎາຓຎ຺ຈາຍຕນສມາປຕ຺ຕິ, ອາກິຎ຺ຈຎ຺ຎາຍຕນສມາປຕ຺ຕິ, ເນວສຎ຺ຎານາສຎ຺ຎາຍຕນສມາປຕ຺ຕິ. ຈຕສ຺ໂສ ປຏິສມ຺ຠິທາ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຖາ ເອວ.

ຈຕສ຺ໂສ ປຏິປທາຕິ ‘‘ທຸກ຺ຂາ ປຏິປທາ ທນ຺ຘາຠິຎ຺ຎາ, ທຸກ຺ຂາ ປຏິປທາ ຂິປ຺ປາຠິຎ຺ຎາ, ສຸຂາ ປຏິປທາ ທນ຺ຘາຠິຎ຺ຎາ, ສຸຂາ ປຏິປທາ ຂິປ຺ປາຠິຎ຺ຎາ’’ຕິ (ທີ. ນິ. ໓.໓໑໑) ວຸຕ຺ຕາ ຈຕສ຺ໂສ ປຏິປທາ. ຈຕ຺ຕາຣິ ອາຣມ຺ມຓານີຕິ ປຣິຕ຺ຕໍ ປຣິຕ຺ຕາຣມ຺ມຓໍ, ປຣິຕ຺ຕໍ ອປ຺ປມາຓາຣມ຺ມຓໍ, ອປ຺ປມາຓໍ ປຣິຕ຺ຕາຣມ຺ມຓໍ, ອປ຺ປມາຓໍ ອປ຺ປມາຓາຣມ຺ມຓນ຺ຕິ (ຘ. ສ. ໑໘໑ ອາທໂຍ) ວຸຕ຺ຕານິ ຈຕ຺ຕາຣິ ອາຣມ຺ມຓານິ. ກສິຓາທິອາຣມ຺ມຓານໍ ອວວຕ຺ຖາເປຕພ຺ພໂຕ ອາຣມ຺ມຓວນ຺ຕານິ ຌານານິ ວຸຕ຺ຕານີຕິ ເວທິຕພ຺ພານິ. ຈຕ຺ຕາໂຣ ອຣິຍວໍສາຕິ ອຣິຍາ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ ພຸທ຺ຘາ ຈ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘາ ຈ ຕຖາຄຕສາວກາ ຈ, ເຕສໍ ອຣິຍານໍ ວໍສາ ຕນ຺ຕິໂຍ ປເວຓິໂຍຕິ ອຣິຍວໍສາ. ເກ ປນ ເຕ? ຈີວຣສນ຺ໂຕໂສ ປິຓ຺ຑປາຕສນ຺ໂຕໂສ ເສນາສນສນ຺ໂຕໂສ ຠາວນາຣາມຕາຕິ ອິເມ ຈຕ຺ຕາໂຣ. ຄິລານປຈ຺ຈຍສນ຺ໂຕໂສ ປິຓ຺ຑປາຕສນ຺ໂຕເສ ວຸຕ຺ເຕ ວຸຕ຺ໂຕເຍວ ໂຫຕິ. ໂຍ ຫິ ປິຓ຺ຑປາເຕ ສນ຺ຕຸຏ຺ໂຐ, ໂສ ກຖໍ ຄິລານປຈ຺ຈເຍ ອສນ຺ຕຸຏ຺ໂຐ ຠວິສ຺ສຕິ.

ຈຕ຺ຕາຣິ ສງ຺ຄຫວຕ຺ຖູນີຕິ ຈຕ຺ຕາຣິ ຊນສງ຺ຄຓ຺ຫນກາຣຓານິ – ທານຎ຺ຈ ເປຍ຺ຍວຊ຺ຊຎ຺ຈ ອຕ຺ຖຈຣິຍາ ຈ ສມານຕ຺ຕຕາ ຈາຕິ ອິມານິ ຈຕ຺ຕາຣິ. ທານນ຺ຕິ ຍຖາຣຫໍ ທານໍ. ເປຍ຺ຍວຊ຺ຊນ຺ຕິ ຍຖາຣຫໍ ປິຍວຈນໍ. ອຕ຺ຖຈຣິຍາຕິ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ກຕ຺ຕພ຺ພສ຺ສ ກຣຓວເສນ ກຕ຺ຕພ຺ພາກຕ຺ຕພ຺ພານຸສາສນວເສນ ຈ ວຸທ຺ຘິກິຣິຍາ. ສມານຕ຺ຕຕາຕິ ສຫ ມາເນນ ສມາໂນ, ສປຣິມາໂຓ ສປຣິຄຓໂນຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສມາໂນ ປຣສ຺ສ ອຕ຺ຕາ ເອເຕນາຕິ ສມານຕ຺ໂຕ, ສມານຕ຺ຕສ຺ສ ຠາໂວ ສມານຕ຺ຕຕາ, ‘‘ອຍໍ ມຍາ ຫີໂນ, ອຍໍ ມຍາ ສທິໂສ, ອຍໍ ມຍາ ອຘິໂກ’’ຕິ ປຣິຄເຓຕ຺ວາ ຕທນຸຣູເປນ ອຸປຈຣຓໍ ກຣຓນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ‘‘ສມານສຸຂທຸກ຺ຂຕາ ສມານຕ຺ຕຕາ’’ຕິ ຈ ວທນ຺ຕິ.

ຈຕ຺ຕາຣິ ຈກ຺ການີຕິ ເອຕ຺ຖ ຈກ຺ກໍ ນາມ ທາຣຸຈກ຺ກໍ, ຣຕນຈກ຺ກໍ, ຘມ຺ມຈກ຺ກໍ, ອິຣິຍາປຖຈກ຺ກໍ, ສມ຺ປຕ຺ຕິຈກ຺ກນ຺ຕິ ປຎ຺ຈວິຘໍ. ຕຕ຺ຖ ‘‘ຍໍ ປນ ຕໍ, ເທວ, ຈກ຺ກໍ ຉຫິ ມາເສຫິ ນິຏ຺ຐິຕໍ ຉາຣຕ຺ຕູເນຫີ’’ຕິ (ອ. ນິ. ໓.໑໕) ອິທໍ ທາຣຸຈກ຺ກໍ. ‘‘ຈກ຺ກໍ ວຕ຺ຕຍໂຕ ປຣິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ’’ຕິ (ຊາ. ໑.໑໓.໖໘) ອິທໍ ຣຕນຈກ຺ກໍ. ‘‘ມຍາ ປວຕ຺ຕິຕໍ ຈກ຺ກ’’ນ຺ຕິ (ສຸ. ນິ. ໕໖໒) ອິທໍ ຘມ຺ມຈກ຺ກໍ. ‘‘ຈຕຸຈກ຺ກໍ ນວທ຺ວາຣ’’ນ຺ຕິ (ສໍ. ນິ. ໑.໒໙) ອິທໍ ອິຣິຍາປຖຈກ຺ກໍ. ‘‘ຈຕ຺ຕາຣິມານິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈກ຺ການິ, ເຍຫິ ສມນ຺ນາຄຕານໍ ເທວມນຸສ຺ສານໍ ຈຕຸຈກ຺ກໍ ວຕ຺ຕຕິ. ກຕມານິ ຈຕ຺ຕາຣິ? ປຕິຣູປເທສວາໂສ, ສປ຺ປຸຣິສາວສ຺ສໂຍ, ອຕ຺ຕສມ຺ມາປຓິຘິ, ປຸພ຺ເພ ຈ ກຕປຸຎ຺ຎຕາ’’ຕິ (ອ. ນິ. ໔.໓໑) ອິທໍ ສມ຺ປຕ຺ຕິຈກ຺ກໍ. ອິຘາປິ ເອຕເທວ ອຘິປ຺ເປຕໍ. ຕຕ຺ຖ ປຕິຣູປເທສວາໂສຕິ ຍຕ຺ຖ ຈຕສ຺ໂສ ປຣິສາ ສນ຺ທິສ຺ສນ຺ຕິ, ເອວຣູເປ ອນຸຈ຺ຉວິເກ ເທເສ ວາໂສ. ສປ຺ປຸຣິສາວສ຺ສໂຍຕິ ພຸທ຺ຘາທີນໍ ສປ຺ປຸຣິສານໍ ອວສ຺ສຍນໍ ເສວນໍ ຠຊນໍ. ອຕ຺ຕສມ຺ມາປຓິຘີຕິ ອຕ຺ຕໂນ ສມ຺ມາ ປຕິຏ຺ຐາປນໍ. ສເຈ ປຸພ຺ເພ ອສ຺ສທ຺ຘາທີຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ໂຫຕິ, ຕານິ ປຫາຍ ສທ຺ຘາທີສຸ ປຕິຏ຺ຐາປນໍ. ປຸພ຺ເພ ຈ ກຕປຸຎ຺ຎຕາຕິ ປຸພ຺ເພ ອຸປຈິຕກຸສລຕາ. ອິທເມວ ເຈຕ຺ຖ ປມາຓໍ. ເຍນ ຫິ ຎາຓສມ຺ປຍຸຕ຺ຕຈິຕ຺ເຕນ ກຸສລກມ຺ມໍ ກຕໍ ໂຫຕິ, ຕເທວ ກຸສລໍ ຕໍ ປຸຣິສໍ ປຕິຣູປເທເສ ອຸປເນຕິ, ສປ຺ປຸຣິເສ ຠຊາເປຕິ, ໂສ ເອວ ປຸຄ຺ຄໂລ ອຕ຺ຕານໍ ສມ຺ມາ ຐເປຕີຕິ.

ຈຕ຺ຕາຣິ ຘມ຺ມປທານີຕິ ຈຕ຺ຕາໂຣ ຘມ຺ມໂກຏ຺ຐາສາ. ກຕມານິ ຈຕ຺ຕາຣິ? ອນຠິຊ຺ຌາ ຘມ຺ມປທໍ, ອພ຺ຍາປາໂທ ຘມ຺ມປທໍ, ສມ຺ມາສຕິ ຘມ຺ມປທໍ, ສມ຺ມາສມາຘິ ຘມ຺ມປທໍ. ອນຠິຊ຺ຌາ ຘມ຺ມປທໍ ນາມ ອໂລໂຠ ວາ ອນຠິຊ຺ຌາວເສນ ອຘິຄຕຊ຺ຌານວິປສ຺ສນາມຄ຺ຄຜລນິພ຺ພານານິ ວາ. ອພ຺ຍາປາໂທ ຘມ຺ມປທໍ ນາມ ອໂກໂປ ວາ ເມຕ຺ຕາສີເສນ ອຘິຄຕຊ຺ຌານາທີນິ ວາ. ສມ຺ມາສຕິ ຘມ຺ມປທໍ ນາມ ສູປຏ຺ຐິຕສ຺ສຕິ ວາ ສຕິສີເສນ ອຘິຄຕຊ຺ຌານາທີນິ ວາ. ສມ຺ມາສມາຘິ ຘມ຺ມປທໍ ນາມ ອຏ຺ຐສມາປຕ຺ຕິ ວາ ອຏ຺ຐສມາປຕ຺ຕິສີເສນ ອຘິຄຕຊ຺ຌານາທີນິ ວາ. ທສອສຸຠວເສນ ວາ ອຘິຄຕຊ຺ຌານາທີນິ ອນຠິຊ຺ຌາ ຘມ຺ມປທໍ, ຈຕຸພ຺ຣຫ຺ມວິຫາຣວເສນ ອຘິຄຕານິ ອພ຺ຍາປາໂທ ຘມ຺ມປທໍ, ທສານຸສ຺ສຕິອາຫາເຣປຏິກູລສຎ຺ຎາວເສນ ອຘິຄຕານິ ສມ຺ມາສຕິ ຘມ຺ມປທໍ, ທສກສິຓອານາປານວເສນ ອຘິຄຕານິ ສມ຺ມາສມາຘິ ຘມ຺ມປທນ຺ຕິ. ອິມາ ຈຕສ຺ໂສ ຠູມິໂຍຕິ ເອເກກໍ ຈຕຸກ຺ກວເສເນວ ໂຍເຊຕພ຺ພໍ.

ຠູມິນານຕ຺ຕຎາຓນິທ຺ເທສວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.