໑໐. ເວວຈນຫາຣວິຠງ຺ຄວຓ຺ຓນາ

໓໗. ຕຕ຺ຖ ກຕໂມ ເວວຈໂນ ຫາໂຣຕິ ເວວຈນຫາຣວິຠງ຺ໂຄ. ຕຕ຺ຖ ຍຖາ ເວວຈນນິທ຺ເທໂສ ໂຫຕິ, ຕໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ເອກໍ ຠຄວາ ຘມ຺ມໍ ອຎ຺ຎມຎ຺ເຎຫິ ເວວຈເນຫິ ນິທ຺ທິສຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ເວວຈເນຫີຕິ ປຣິຍາຍສທ຺ເທຫີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ປທຕ຺ໂຖ ປຸພ຺ເພ ວຸຕ຺ໂຕ ເອວ. ກສ຺ມາ ປນ ຠຄວາ ເອກໍ ຘມ຺ມໍ ອເນກປຣິຍາເຍຫິ ນິທ຺ທິສຕີຕິ? ວຸຈ຺ຈເຕ – ເທສນາກາເລ ອາຍຕິຎ຺ຈ ກສ຺ສຈິ ກຖຎ຺ຈິ ຕທຕ຺ຖປຏິໂພໂຘ ສິຍາຕິ ປຣິຍາຍວຈນໍ, ຕສ຺ມິໍ ຂເຓ ວິກ຺ຂິຕ຺ຕຈິຕ຺ຕານໍ ອຎ຺ຎວິຫິຕານໍ ອຎ຺ເຎນ ປຣິຍາເຍນ ຕທຕ຺ຖາວໂພຘນຕ຺ຖໍ ປຣິຍາຍວຈນໍ. ເຕເນວ ປເທນ ປຸນ ວຈເນ ຕທຎ຺ເຎສໍ ຕຕ຺ຖ ອຘິຄຕຕາ ສິຍາຕິ ມນ຺ທພຸທ຺ຘີນໍ ປຸນປ຺ປຸນໍ ຕທຕ຺ຖສລ຺ລກ຺ຂເຓ ອສມ຺ໂມສນຕ຺ຖໍ ປຣິຍາຍວຈນໍ. ອເນເກປິ ອຕ຺ຖາ ສມານພ຺ຍຎ຺ຊນາ ໂຫນ຺ຕີຕິ ຍາ ອຕ຺ຖນ຺ຕຣປຣິກປ຺ປນາ ສິຍາ, ຕສ຺ສາ ປຣິວຊ຺ຊນຕ຺ຖມ຺ປິ ປຣິຍາຍວຈນໍ ອນຎ຺ຎສ຺ສ ວຈເນ ອເນກາຫິ ຕາຫິ ຕາຫິ ສຎ຺ຎາຫິ ເຕສໍ ເຕສໍ ອຕ຺ຖານໍ ຎາປນຕ຺ຖມ຺ປິ ປຣິຍາຍວຈນໍ ເສຍ຺ຍຖາປິ ນິຆຓ຺ຏຸສຕ຺ເຖ. ຘມ຺ມກຖິການໍ ຕນ຺ຕິອຕ຺ຖຸປນິພນ຺ຘນປຣາວໂພຘນານໍ ສຸຂສິທ຺ຘິຍາປິ ປຣິຍາຍວຈນໍ. ອຕ຺ຕໂນ ຘມ຺ມນິຣຸຕ຺ຕິປຏິສມ຺ຠິທາປ຺ປຕ຺ຕິຍາ ວິຠາວນຕ຺ຖໍ, ເວເນຍ຺ຍານໍ ຕຕ຺ຖ ພີຊາວາປນຕ຺ຖໍ ວາ ປຣິຍາຍວຈນໍ ຠຄວາ ນິທ຺ທິສຕິ.

ກິໍ ພຫຸນາ ຍສ຺ສາ ຘມ຺ມຘາຕຸຍາ ສຸປ຺ປຏິວິທ຺ຘຕ຺ຕາ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘາ ຍຖາ ສພ຺ພສ຺ມິໍ ອຕ຺ເຖ ອປ຺ປຏິຫຕຎາຓາຈາຣາ, ຕຖາ ສພ຺ພສ຺ມິໍ ສທ຺ທໂວຫາເຣຕິ ເອກມ຺ປິ ອຕ຺ຖໍ ອເນເກຫິ ປຣິຍາເຍຫິ ໂພເຘຕິ, ນ ຕຕ຺ຖ ທນ຺ຘາຍິຕຕ຺ຕໍ ວິຕ຺ຖາຍິຕຕ຺ຕໍ ອຕ຺ຖສ຺ສ. ນາປິ ຘມ຺ມເທສນາຫານິ, ອາເວຓິໂກວາຍໍ ພຸທ຺ຘຘມ຺ໂມຕິ ປຣິຍາຍເທສນໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ອາສາ’’ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ອຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ອາສາ ນາມ ວຸຈ຺ຈຕິ ຍາ ຠວິສ຺ສສ຺ສ ອຕ຺ຖສ຺ສາ’’ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ຠວິສ຺ສສ຺ສ ອຕ຺ຖສ຺ສາຕິ ອນາຄຕສ຺ສ ອິຈ຺ຉິຕພ຺ພສ຺ສ ອຕ຺ຖສ຺ສ. ‘‘ອວສ຺ສໍ ອາຄມິສ຺ສຕີ’’ຕິອາທິນາ ຕສ຺ສາ ປວຕ຺ຕິຍາກາຣໍ ທສ຺ເສຕິ. ອນາຄຕຕ຺ຖວິສຍາ ຕຓ຺ຫາ ອາສາ. ອນາຄຕປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນຕ຺ຖວິສຍາ ຕຓ຺ຫາ ປິຫາຕິ ອຍເມຕາສໍ ວິເສໂສ.

ອຕ຺ຖນິປ຺ຜຕ຺ຕິປຏິປາລນາຕິ ຍາຍ ອິຈ຺ຉິຕສ຺ສ ອຕ຺ຖສ຺ສ ນິປ຺ຜຕ຺ຕິໍ ປຏິປາເລຕິ ອາຄເມຕິ, ຍາຍ ວາ ນິປ຺ຜນ຺ນໍ ອຕ຺ຖໍ ປຏິປາເລຕິ ຣກ຺ຂຕິ. ອຍໍ ອຠິນນ຺ທນາ ນາມ, ຍຖາລທ຺ຘສ຺ສ ອຕ຺ຖສ຺ສ ເກລາຍນາ ນາມາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕໍ ອຕ຺ຖນິປ຺ຜຕ຺ຕິໍ ສຕ຺ຕສງ຺ຂາຣວເສນ ວິຠຊິຕ຺ວາ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ປິຍໍ ວາ ຎາຕິ’’ນ຺ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ຘມ຺ມນ຺ຕິ ຣູປາທິອາຣມ຺ມຓຘມ຺ມໍ, ອຕິອິຏ຺ຐາຣມ຺ມຓໍ ອຠິນນ຺ທຕິ, ອນິຏ຺ຐາຣມ຺ມເຓຫິປິ ຕໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ອປ຺ປຏິກ຺ກູລໂຕ ວາ ອຠິນນ຺ທຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ປຏິກ຺ກູເລປິ ຫິ ວິປລ຺ລາສວເສນ ສຕ຺ຕໍ, ສງ຺ຂາຣໍ ວາ ອປ຺ປຏິກ຺ກູລໂຕ ອຠິນນ຺ທຕິ.

ຍາສຸ ອເນກຘາຕູສຸ ປວຕ຺ຕິຍາ ຕຓ຺ຫາ ‘‘ອເນກຘາຕູສຸ ສຣາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕາ, ຕາ ຘາຕຸໂຍ ວິຠາເຄນ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ຈກ຺ຂຸຘາຕູ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ກິຎ຺ຈາປິ ຘາຕຸວິຠງ຺ຄາທີສຸ (ວິຠ. ໑໗໒ ອາທໂຍ) ກາມຘາຕຸອາທໂຍ ອຎ຺ຎາປິ ອເນກຘາຕຸໂຍ ອາຄຕາ, ຕາສມ຺ປິ ເອຕ຺ເຖວ ສມວໂຣໂຘຕິ ທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ອຏ຺ຐາຣເສເວຕ຺ຖ ທສ຺ສິຕາ. ເກຈິ ຣູປາຘິມຸຕ຺ຕາຕິອາທິ ຕາສຸ ຘາຕູສຸ ຕຓ຺ຫາຍ ປວຕ຺ຕິທສ຺ສນໍ. ຕຕ຺ຖ ຍສ຺ມາ ປຎ຺ຈ ອຊ຺ຌຕ຺ຕິກາ ຘາຕຸໂຍ ສຕ຺ຕ ຈ ວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸໂຍ ຘມ຺ມຘາຕຸ ຈ ຘມ຺ມາຣມ຺ມເຓເນວ ສງ຺ຄຫິຕາ, ຕສ຺ມາ ອຏ຺ຐາຣສ ຘາຕຸໂຍ ອຸທ຺ທິສິຕ຺ວາ ຉເຬວ ຕຓ຺ຫາຍ ປວຕ຺ຕິຏ຺ຐານານິ ວິຠຕ຺ຕານີຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ຕຓ຺ຫາປກ຺ຂາ ເນກ຺ຂມ຺ມສ຺ສິຕາປິ ໂທມນສ຺ສຸປວິຈາຣາ ຕສ຺ສ ອນຸຕ຺ຕເຣສຸ ວິໂມກ຺ເຂສຸ ປິຫໍ ອຸປຏ຺ຐາປຍໂຕ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ‘‘ປິຫປຈ຺ຈຍາ ໂທມນສ຺ສ’’ນ຺ຕິ ວຈນໂຕ, ໂກ ປນ ວາໂທ ເຄຫສ຺ສິເຕສຸ ໂທມນສ຺ສຸປວິຈາເຣສູຕິ ອິມານິ ຈຕຸວີສຕິ ປທານິ ‘‘ຕຓ຺ຫາປກ຺ໂຂ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ເຄຫສ຺ສິຕາ ປນ ອຸເປກ຺ຂາ ອຎ຺ຎາຓຸເປກ຺ຂຕາຍ ຍຖາຠິນິເວສສ຺ສ ປຈ຺ຈໂຍ ໂຫຕີຕິ ‘‘ຍາ ຉ ອຸເປກ຺ຂາ ເຄຫສ຺ສິຕາ, ອຍໍ ທິຏ຺ຐິປກ຺ໂຂ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

໓໘. ອິທານິ ເຕສໍ ອຸປວິຈາຣານໍ ຕຓ຺ຫາປຣິຍາຍໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ສາເຍວ ປຕ຺ຖນາກາເຣນ ຘມ຺ມນນ຺ທີ’’ຕິອາທິມາຫ. ປຸນ ຈິຕ຺ຕໍ ປຎ຺ຎາ ຠຄວາ ຘມ຺ໂມ ສງ຺ໂຆ ສີລໍ ຈາໂຄຕິ ອິເມສໍ ປຣິຍາຍວຈນນິທ຺ຘາຣເຓນ ເວວຈນຫາຣໍ ວິຠຊິຕ຺ວາ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ຈິຕ຺ຕໍ ມໂນ ວິຎ຺ຎາຓ’’ນ຺ຕິອາທິ ອາຣທ຺ຘໍ. ຕຕ຺ຖ ‘‘ອຎ຺ຎມ຺ປິ ເອວໍ ຊາຕິຍ’’ນ຺ຕິ ອິມິນາ ປຎ຺ຎາ ປຊານນາ ວິຈໂຍ ປວິຈໂຍ ຘມ຺ມວິຈໂຍ ສລ຺ລກ຺ຂຓາ ອຸປລກ຺ຂຓາ ປຈ຺ຈຸປລກ຺ຂຓາ ປຓ຺ຑິຈ຺ຈໍ ໂກສລ຺ລໍ ເນປຸຎ຺ຎໍ ເວຠພ຺ຍາ ຈິນ຺ຕາ ອຸປປຣິກ຺ຂາ ຠູຣີ ເມຘາ ປຣິຓາຍິກາ ວິປສ຺ສນາ ສມ຺ປຊຎ຺ຎໍ ປໂຕໂທ ປຎ຺ຎາ ປຎ຺ຎິນ຺ທ຺ຣິຍໍ ປຎ຺ຎາພລໍ ປຎ຺ຎາສຕ຺ຖໍ ປຎ຺ຎາປາສາໂທ ປຎ຺ຎາອາໂລໂກ ປຎ຺ຎາໂອຠາໂສ ປຎ຺ຎາປຊ຺ໂຊໂຕ ປຎ຺ຎາຣຕນໍ ອໂມໂຫຕິ (ມຫານິ. ໑໔໙) ເອວມາທີນມ຺ປິ ປຎ຺ຎາຍ ປຣິຍາຍສທ຺ທານໍ ສງ຺ຄໂຫ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ.

ປຎ຺ຈິນ຺ທ຺ຣິຍານິ ໂລກຸຕ຺ຕຣານີຕິ ຂເຍ ຎາຓນ຺ຕິອາທີນິ ປຎ຺ຈິນ຺ທ຺ຣິຍານິ ໂລກຸຕ຺ຕຣານິ, ໂລກຸຕ຺ຕຣປຎ຺ຎາຍ ເວວຈນານີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ສພ຺ພາ ປຎ຺ຎາຕິ ອິຕເຣຫິ ເວວຈເນຫິ ວຸຕ຺ຕາ ສພ຺ພາ ປຎ຺ຎາ ໂລກິຍໂລກຸຕ຺ຕຣມິສ຺ສິກາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ‘‘ອປິ ຈາ’’ຕິອາທິນາ ອິມິນາປິ ປຣິຍາເຍນ ເວວຈນໍ ວຕ຺ຕພ຺ພນ຺ຕິ ທສ຺ເສຕິ. ອາຘິປເຕຍ຺ຍຏ຺ເຐນາຕິ ອຘິໂມກ຺ຂລກ຺ຂເຓ ອາຘິປເຕຍ຺ຍຏ຺ເຐນ. ຍຖາ ຈ ພຸທ຺ຘານຸສ຺ສຕິຍໍ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ຍຖາ ພຸທ຺ຘານຸສ຺ສຕິນິທ຺ເທເສ (ວິສຸທ຺ຘິ. ໑.໑໒໓) ‘‘ອິຕິປິ ໂສ ຠຄວາ’’ຕິອາທິນາ ປາຬິຍາ ໂສ ຠຄວາ ອິຕິປິ ອຣຫໍ…ເປ… ອິຕິປິ ຠຄວາຕິ ອເນເກຫິ ເວວຈເນຫິ ຠຄວາ ອນຸສ຺ສຣິຕພ຺ໂພຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອິມິນາວ ນເຍນ ພລນິປ຺ຜຕ຺ຕິຄໂຕ ເວສາຣຊ຺ຊປ຺ປຕ຺ໂຕ ຍາວ ຘມ຺ໂມຠາສປຊ຺ໂຊຕກໂຣຕິ, ເອເຕຫິ ປຣິຍາເຍຫິ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ຠຄວໂຕ ເວວຈນໍ ພຸທ຺ຘານຸສ຺ສຕິຍໍ ວຕ຺ຕພ຺ພນ຺ຕິ ປທໍ ອາຫຣິຕ຺ວາ ສມ຺ພນ຺ໂຘ ເວທິຕພ຺ໂພ. ເອຕານິປິ ກຕິປຍານິ ເອວ ຠຄວໂຕ ເວວຈນານິ. ອສງ຺ຂ຺ເຍຍ຺ຍາ ຫິ ພຸທ຺ຘຄຸຓາ ຄຸຓເນມິຕ຺ຕການິ ຈ ຠຄວໂຕ ນາມານິ. ວຸຕ຺ຕຎ຺ເຫຕໍ ຘມ຺ມເສນາປຕິນາ –

‘‘ອສງ຺ຂ຺ເຍຍ຺ຍານິ ນາມານິ, ສຄຸເຓນ ມເຫສິໂນ;

ຄຸເຓນ ນາມມຸທ຺ເຘຍ຺ຍໍ, ອປິ ນາມ ສຫສ຺ສໂຕ’’ຕິ. (ອຸທາ. ອຏ຺ຐ. ໕໓);

ຘມ຺ມານຸສ຺ສຕິຍໍ ‘‘ອສງ຺ຂຕ’’ນ຺ຕິອາທີສຸ ນ ເກນຈິ ປຈ຺ຈເຍນ ສງ຺ຂຕນ຺ຕິ ອສງ຺ຂຕໍ. ນຕ຺ຖິ ເອຕສ຺ສ ອນ຺ໂຕ ວິນາໂສຕິ ອນນ຺ຕໍ. ອາສວານໍ ອນາຣມ຺ມຓໂຕ ອນາສວໍ. ອວິປຣີຕສຠາວຕ຺ຕາ ສຈ຺ຈໍ. ສໍສາຣສ຺ສ ປຣຕີຣຠາວໂຕ ປາຣໍ. ນິປຸຓຎາຓວິສຍຕ຺ຕາ ສຸຂຸມສຠາວຕ຺ຕາ ຈ ນິປຸຓ. ອນຸປຈິຕຎາຓສມ຺ຠາເຣຫິ ທຏ຺ຐຸໍ ນ ສກ຺ກາຕິ ສຸທຸທ຺ທສໍ. ອຸປ຺ປາທຊຣາຫິ ອນພ຺ຠາຫຕຕ຺ຕາ ອຊຊ຺ຊຣໍ. ຖິຣຠາເວນ ຘຸວໍ. ຊຣາມຣເຓຫິ ອປລຸຊ຺ຊນໂຕ ອປໂລກິຕໍ. ມໍສຈກ຺ຂຸນາ ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸນາ ຈ ອປສ຺ສິຕພ຺ພຕ຺ຕາ ອນິທສ຺ສນໍ. ຣາຄາທິປປຎ຺ຈາຠາເວນ ນິປ຺ປປຎ຺ຈໍ. ກິເລສາຠິສງ຺ຂາຣານໍ ວູປສມເຫຕຸຕາຍ ສນ຺ຕໍ.

ອມຕເຫຕຸຕາຍ ຠງ຺ຄາຠາວໂຕ ຈ ອມຕໍ. ອຸຕ຺ຕມຏ຺ເຐນ ອຕປ຺ປກຏ຺ເຐນ ຈ ປຓີຕໍ. ອສິວານໍ ກມ຺ມກິເລສວິປາກວຏ຺ຏານໍ ອຠາເວນ ສິວໍ. ຈຕູຫິ ໂຍເຄຫິ ອນຸປທ຺ທວຠາເວນ ເຂມໍ. ຕຓ຺ຫາ ຂີຍຕິ ເອຕ຺ຖາຕິ ຕຓ຺ຫກ຺ຂໂຍ. ກຕປຸຎ຺ເຎຫິປິ ກທາຈິເທວ ປສ຺ສິຕພ຺ພຕ຺ຕາ ອຈ຺ຉຣິຍໍ. ອຠູຕປຸພ຺ພຕ຺ຕາ ອພ຺ຠຸຕໍ. ອນນ຺ຕຣາຍຕ຺ຕາ ອນີຕິກໍ. ອນນ຺ຕຣາຍຠາວເຫຕຸໂຕ ອນີຕິກຘມ຺ມໍ (ສໍ. ນິ. ອຏ຺ຐ. ໓.໕.໓໗໗-໔໐໙).

ອນິພ຺ພຕ຺ຕິສຠາວຕ຺ຕາ ອຊາຕໍ. ຕໂຕ ເອວ ອຠູຕໍ. ອຸຠເຍນາປິ ອຸປ຺ປາທຣຫິຕນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ເກນຈິ ອນຸປທ຺ທຸຕຕ຺ຕາ ອນຸປທ຺ທວໍ. ນ ເກນຈິ ປຈ຺ຈເຍນ ກຕນ຺ຕິ ອກຕໍ. ນຕ຺ຖິ ເອຕ຺ຖ ໂສໂກຕິ ອໂສກໍ. ໂສກເຫຕຸວິຄເມນ ວິໂສກໍ. ເກນຈິ ອນຸປສຊ຺ຊິຕພ຺ພຕ຺ຕາ ອນຸປສຄ຺ຄໍ. ອນຸປສຄ຺ຄຠາວເຫຕຸໂຕ ອນຸປສຄ຺ຄຘມ຺ມໍ.

ຄມ຺ຠີຣຎາຓໂຄຈຣໂຕ ຄມ຺ຠີຣໍ. ສມ຺ມາປຏິປຕ຺ຕິໍ ວິນາ ປສ຺ສິຕຸໍ ປຕ຺ຕຸໍ ອສກ຺ກຸເຓຍ຺ຍຕ຺ຕາ ທຸປ຺ປສ຺ສໍ. ສພ຺ພໂລກໍ ອຸຕ຺ຕຣິຕ຺ວາ ຐິຕນ຺ຕິ ອຸຕ຺ຕຣໍ. ນຕ຺ຖິ ເອຕສ຺ສ ອຸຕ຺ຕຣນ຺ຕິ ອນຸຕ຺ຕຣໍ. ສມສ຺ສ ສທິສສ຺ສ ອຠາເວນ ອສມໍ. ປຏິຠາຄາຠາເວນ ອປ຺ປຏິສມໍ. ອຸຕ຺ຕມຏ຺ເຐນ ເຊຏ຺ຐໍ, ປາສໍສຕມຕ຺ຕາ ວາ ເຊຏ຺ຐໍ. ສໍສາຣທຸກ຺ຂຏ຺ຏິເຕຫິ ເລຕພ຺ພໂຕ ເລຓໍ. ຕໂຕ ຣກ຺ຂຓໂຕ ຕາຓໍ. ຣຓາຠາເວນ ອຣຓໍ. ອງ຺ຄຓາຠາເວນ ອນງ຺ຄຓໍ. ນິທ຺ໂທສຕາຍ ອກາຈໍ. ຣາຄາທິມລາປຄເມນ ວິມລໍ. ຈຕູຫິ ໂອເຆຫິ ອນຊ຺ໂຌຕ຺ຖຣຓີຍໂຕ ທີໂປ. ສໍສາຣວູປສມສຸຂຕາຍ ສຸຂໍ. ປມາຓກຣຘມ຺ມາຠາວໂຕ ອປ຺ປມາຓໍ, ຄເຓຕຸໍ ເອຕສ຺ສ ນ ສກ຺ກາຕິ ຈ ອປ຺ປມາຓໍ. ສໍສາຣສມຸທ຺ເທ ອໂນສີທນຏ຺ຐານຕາຍ ປຕິຏ຺ຐາ. ຣາຄາທິກິຎ຺ຈນາຠາເວນ ປຣິຄ຺ຄຫາຠາເວນ ຈ ອກິຎ຺ຈນນ຺ຕິ ເອວມຕ຺ໂຖ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ.

ສງ຺ຆານຸສ຺ສຕິຍໍ ສຕ຺ຕານໍ ສາໂຣຕິ ສີລສາຣາທິສາຣຄຸຓໂຍຄໂຕ ສຕ຺ເຕສຸ ສາຣຠູໂຕ. ສຕ຺ຕານໍ ມຓ຺ໂຑຕິ ໂຄຣເສສຸ ສປ຺ປິມຓ຺ໂຑ ວິຍ ສຕ຺ເຕສຸ ມຓ຺ຑຠູໂຕ. ສາຣຄຸຓວເສເນວ ສຕ຺ເຕສຸ ອຸທ຺ຘຣິຕພ຺ພໂຕ ສຕ຺ຕານໍ ອຸທ຺ຘາໂຣ. ນິຈ຺ຈລຄຸຓຕາຍ ສຕ຺ຕານໍ ເອສິກາ. ຄຸຓໂສຠາສຸຣຠິຠາເວນ ສຕ຺ຕານໍ ປສູນໍ ສຸຣຠິ ກຸສຸມນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ຄຸເຓສຸ ອຸຕ຺ຕມງ຺ຄໍ ປຎ຺ຎາ ຕສ຺ສາ ອຸປໂສຠາເຫຕຸຕາຍ ສີລໍ ອຸຕ຺ຕມງ຺ໂຄປໂສຠນໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ສີເລສຸ ປຣິປູຣກາຣິໂນ ອນິຊ຺ຌນ຺ຕາ ນາມ ຄຸຓາ ນຕ຺ຖີຕິ ‘‘ນິຘານຎ຺ຈ ສີລໍ ສພ຺ພໂທຠຄ຺ຄສມຕິກ຺ກມນຏ຺ເຐນາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຍຎ຺ຈ ອຕ຺ໂຖ ອາກງ຺ເຂຍ຺ຍສຸຕ຺ເຕນ (ມ. ນິ. ໑.໖໔ ອາທໂຍ) ທີເປຕພ຺ໂພ. ອປຣມ຺ປິ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ອິຊ຺ຌຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ສີລວໂຕ ເຈໂຕປຓິຘິ ວິສຸທ຺ຘຕ຺ຕາ’’ຕິ (ທີ. ນິ. ໓.໓໓໗; ສໍ. ນິ. ໔.໓໕໒; ອ. ນິ. ໘.໓໕). ສິປ຺ປນ຺ຕິ ຘນຸສິປ຺ປໍ. ຘຎ຺ຎນ຺ຕິ ຘນາຍິຕພ຺ພໍ. ຘມ຺ມໂວໂລກນຕາຍາຕິ ສມຖວິປສ຺ສນາທິຘມ຺ມສ຺ສ ໂວໂລກນຠາເວນ. ໂວໂລກນຏ຺ເຐນາຕິ ສຕ຺ຕຠູມກາທິປາສາເທ ວິຍ ສີເລ ຐຕ຺ວາ ອຠິຎ຺ຎາຈກ຺ຂຸນາ ໂລກສ຺ສ ໂວໂລເກຕຸໍ ສກ຺ກາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ສພ຺ພຠູມານຸປຣິວຕ຺ຕິ ຈ ສີລໍ ຈຕຸຠູມກກຸສລສ຺ສາປິ ຕທນຸວຕ຺ຕນໂຕ. ເສສໍ ອຸຕ຺ຕານເມວາຕິ.

ເວວຈນຫາຣວິຠງ຺ຄວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.