໑໔. ອຘິຏ຺ຐານຫາຣສມ຺ປາຕວຓ຺ຓນາ

໗໖. ອຘິຏ຺ຐານຫາຣສມ຺ປາເຕ ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິ ນາມ ຍໍ ທຸກ຺ເຂ ຎາຓນ຺ຕິອາທິນາ ຈຕຸສຈ຺ຈເຫຕຸເຫຕຸສມຸປ຺ປນ຺ນປຈ຺ຈຍປຈ຺ຈຍຸປ຺ປນ຺ນສງ຺ຂາຕສ຺ສ ວິສຍສ຺ສ ວເສນ ເວມຕ຺ຕຕໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ປຸນ ຍໍ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ຍຖາຠູຕໍ ຎາຓທສ຺ສນນ຺ຕິ ປາຬິປາຬິອຕ຺ຖານໍ ອວສິຏ຺ຐວິສຍວເສເນວ ເວມຕ຺ຕຕໍ ທີເປຕິ. ຕຕ຺ຖ ຍໍ ສຈ຺ຈາຄມນນ຺ຕິ ຍໍ ສຈ຺ຈໂຕ ອວິປຣີຕໂຕ ວິສຍສ຺ສ ອາຄມນໍ, ອຘິຄໂມຕິ ອຕ຺ໂຖ. ‘‘ຍໍ ປຈ຺ຈາຄມນ’’ນ຺ຕິປິ ປາໂຐ, ຕສ຺ສ ຍໍ ປຏິປາຏິວິສຍສ຺ສ ອາຄມນໍ, ຕໍຕໍວິສຍາຘິຄໂມຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເສສເມຕ຺ຖ ປຣິກ຺ຂາຣສມາໂຣປນຫາຣສມ຺ປາເຕສຸ ຍໍ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ, ຕໍ ປຸພ຺ເພ ວຸຕ຺ຕນຍຕ຺ຕາ ອຸຕ຺ຕານເມວ.

ອຘິຏ຺ຐານຫາຣສມ຺ປາຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ມິສ຺ສກຫາຣສມ຺ປາຕວຓ຺ຓນາ

ອປິ ເຈຕ຺ຖ ຫາຣສມ຺ປາຕນິທ຺ເທໂສ ອິມິນາປິ ນເຍນ ເວທິຕພ຺ໂພ –

‘‘ມໂນປຸພ຺ພງ຺ຄມາ ຘມ຺ມາ, ມໂນເສຏ຺ຐາ ມໂນມຍາ;

ມນສາ ເຈ ປສນ຺ເນນ, ຠາສຕິ ວາ ກໂຣຕິ ວາ;

ຕໂຕ ນໍ ສຸຂມນ຺ເວຕິ, ຉາຍາວ ອນປາຍິນີ’’ຕິ. (ຘ. ປ. ໒);

ຕຕ຺ຖ ກຕໂມ ເທສນາຫາຣສມ຺ປາໂຕ? ມໂນປຸພ຺ພງ຺ຄມາ ຘມ຺ມາຕິ ມໂນຕິ ຂນ຺ຘວວຕ຺ຖາເນນ ວິຎ຺ຎາຓກ຺ຂນ຺ຘໍ ເທເສຕິ. ອາຍຕນວວຕ຺ຖາເນນ ມນາຍຕນໍ, ຘາຕຸວວຕ຺ຖາເນນ ວິຎ຺ຎາຓຘາຕຸໍ, ອິນ຺ທ຺ຣິຍວວຕ຺ຖາເນນ ມນິນ຺ທ຺ຣິຍໍ. ກຕເມ ຘມ຺ມາ ປຸພ຺ພງ຺ຄມາ? ຉ ຘມ຺ມາ ປຸພ຺ພງ຺ຄມາ, ກຸສລານໍ ກຸສລມູລານິ, ອກຸສລານໍ ອກຸສລມູລານິ, ສາຘິປຕິການໍ ອຘິປຕິ, ສພ຺ພຈິຕ຺ຕຸປ຺ປາທານໍ ອິນ຺ທ຺ຣິຍານິ. ອປິ ຈ ອິມສ຺ມິໍ ສຸຕ຺ເຕ ມໂນ ອຘິປ຺ເປໂຕ. ຍຖາ ພລຄ຺ຄສ຺ສ ຣາຊາ ປຸພ຺ພງ຺ຄໂມ, ເອວເມວໍ ຘມ຺ມານໍ ມໂນ ປຸພ຺ພງ຺ຄໂມ. ຕຕ຺ຖ ຕິວິເຘນ ມໂນ ປຸພ຺ພງ຺ຄໂມ ເນກ຺ຂມ຺ມຉນ຺ເທນ ອພ຺ຍາປາທຉນ຺ເທນ ອວິຫິໍສາຉນ຺ເທນ. ຕຕ຺ຖ ອໂລຠສ຺ສ ເນກ຺ຂມ຺ມຉນ຺ເທນ ມໂນປຸພ຺ພງ຺ຄມໍ, ອໂທສສ຺ສ ອພ຺ຍາປາທຉນ຺ເທນ ມໂນປຸພ຺ພງ຺ຄມໍ, ອໂມຫສ຺ສ ອວິຫິໍສາຉນ຺ເທນ ມໂນປຸພ຺ພງ຺ຄມໍ.

ມໂນເສຏ຺ຐາຕິ ມໂນ ເຕສໍ ຘມ຺ມານໍ ເສຏ຺ຐໍ ວິສິຏ຺ຐໍ ອຸຕ຺ຕມໍ ປວຣໍ ມູລໍ ປມຸຂໍ ປາໂມກ຺ຂໍ, ເຕນ ວຸຈ຺ຈຕິ ‘‘ມໂນເສຏ຺ຐາ’’ຕິ. ມໂນມຍາຕິ ມເນນ ກຕາ, ມເນນ ນິມ຺ມິຕາ, ມເນນ ນິພ຺ພຕ຺ຕາ, ມໂນ ເຕສໍ ປຈ຺ຈໂຍ, ເຕນ ວຸຈ຺ຈຕິ ‘‘ມໂນມຍາ’’ຕິ. ເຕ ປນ ຘມ຺ມາ ຉນ຺ທສມຸທານິຕາ ອນາວິລສງ຺ກປ຺ປສມຸຏ຺ຐານາ ຜສ຺ສສໂມຘານາ ເວທນາກ຺ຂນ຺ໂຘ ສຎ຺ຎາກ຺ຂນ຺ໂຘ ສງ຺ຂາຣກ຺ຂນ຺ໂຘ. ມນສາ ເຈ ປສນ຺ເນນາຕິ ຍາ ສທ຺ຘາ ສທ຺ທຫນາ ໂອກປ຺ປນາ ອຠິປ຺ປສາໂທ. ອິຕິ ອິມິນາ ປສາເທນ ອຸເປໂຕ ສມຸເປໂຕ ອຸປຄໂຕ ສມຸປຄໂຕ ສມ຺ປນ຺ໂນ ສມນ຺ນາຄໂຕ, ເຕນ ວຸຈ຺ຈຕິ ‘‘ປສນ຺ເນນາ’’ຕິ ອິທໍ ມໂນກມ຺ມໍ. ຠາສຕິ ວາຕິ ວຈີກມ຺ມໍ. ກໂຣຕິ ວາຕິ ກາຍກມ຺ມໍ. ອິຕິ ທສກຸສລກມ຺ມປຖາ ທສ຺ສິຕາ.

ຕໂຕຕິ ທສວິຘສ຺ສ ກຸສລກມ຺ມສ຺ສ ກຕຕ຺ຕາ ອຸປຈິຕຕ຺ຕາ. ນນ຺ຕິ ໂຍ ໂສ ກຕປຸຎ຺ໂຎ ກຕກຸສໂລ ກຕຠີຣຸຕ຺ຕາໂຓ, ຕໍ ປຸຄ຺ຄລໍ. ສຸຂນ຺ຕິ ທຸວິຘໍ ສຸຂໍ ກາຍິກໍ ເຈຕສິກຎ຺ຈ. ອນ຺ເວຕີຕິ ອນຸຄຈ຺ຉຕິ.

ອິຘສ຺ສຸ ປຸຣິໂສ ອປ຺ປຫີນານຸສໂຍ ສໍໂຍຊນິເຍສຸ ຘມ຺ເມສຸ ອສ຺ສາທໍ ອນຸປສ຺ສຕິ, ໂສ ສໍໂຍຊນິເຍສຸ ຘມ຺ເມສຸ ອສ຺ສາທໍ ອນຸປສ຺ສນ຺ໂຕ ຍຖາທິຏ຺ຐໍ ຍຖາສຸຕໍ ສມ຺ປຕ຺ຕິຠວໍ ປຕ຺ເຖຕິ. ອິຈ຺ຈສ຺ສ ອວິຊ຺ຊາ ຈ ຠວຕຓ຺ຫາ ຈ ອນຸພທ຺ຘາ ໂຫນ຺ຕິ, ໂສ ຍຖາທິຏ຺ຐໍ ຍຖາສຸຕໍ ສມ຺ປຕ຺ຕິຠວໍ ປຕ຺ເຖນ຺ໂຕ ປສາທນີຍວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ຈິຕ຺ຕໍ ປສາເທຕິ ສທ຺ທຫຕິ ໂອກປ຺ເປຕິ. ໂສ ປສນ຺ນຈິຕ຺ໂຕ ຕິວິຘໍ ປຸຎ຺ຎກິຣິຍວຕ຺ຖຸໍ ອນຸຕິຏ຺ຐຕິ ທານມຍໍ ສີລມຍໍ ຠາວນາມຍໍ ກາເຍນ ວາຈາຍ ມນສາ. ໂສ ຕສ຺ສ ວິປາກໍ ປຈ຺ຈນຸໂຠຕິ ທິຏ຺ເຐວ ຘມ຺ເມ ອຸປປຊ຺ເຊ ວາ ອປຣາປເຣ ວາ ປຣິຍາເຍ. ອິຕິ ໂຂ ປນສ຺ສ ອວິຊ຺ຊາປຈ຺ຈຍາ ສງ຺ຂາຣາ, ສງ຺ຂາຣປຈ຺ຈຍາ ວິຎ຺ຎາຓໍ, ວິຎ຺ຎາຓປຈ຺ຈຍາ ນາມຣູປໍ, ນາມຣູປປຈ຺ຈຍາ ສຬາຍຕນໍ, ສຬາຍຕນປຈ຺ຈຍາ ສຸຂເວທນີໂຍ ຜສ຺ໂສ, ຜສ຺ສປຈ຺ຈຍາ ເວທນາຕິ ເອວໍ ສນ຺ຕໍ ຕໍ ສຸຂມນ຺ເວຕິ. ຕສ຺ເສວໍ ເວທນາຍ ອປຣາປຣໍ ປຣິວຕ຺ຕມານາຍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ຕຓ຺ຫາ. ຕຓ຺ຫາປຈ຺ຈຍາ ອຸປາທານໍ…ເປ… ສມຸທໂຍ ໂຫຕີຕິ.

ຕຕ຺ຖ ຍໍ ມໂນ, ເຍ ຈ ມໂນປຸພ຺ພງ຺ຄມາ ຘມ຺ມາ, ຍຎ຺ຈ ສຸຂໍ, ອິເມ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ ປຎ຺ຈກ຺ຂນ຺ຘາ, ເຕ ທຸກ຺ຂສຈ຺ຈໍ. ເຕສໍ ປຸຣິມກາຣຓຠູຕາ ອວິຊ຺ຊາ ຠວຕຓ຺ຫາ ຈ ສມຸທຍສຈ຺ຈໍ. ເຕສໍ ປຣິຎ຺ຎາຍ ປຫານາຍ ຠຄວາ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ, ທຸກ຺ຂສ຺ສ ປຣິຎ຺ຎາຍ ສມຸທຍສ຺ສ ປຫານາຍ. ເຍນ ປຣິຊານາຕິ, ເຍນ ປຊຫຕິ, ອຍໍ ມຄ຺ໂຄ. ຍຕ຺ຖ ຈ ມຄ຺ໂຄ ປວຕ຺ຕຕິ, ອຍໍ ນິໂຣໂຘ. ອິມານິ ຈຕ຺ຕາຣິ ສຈ຺ຈານິ ເອວໍ ອາຍຕນຘາຕຸອິນ຺ທ຺ຣິຍມຸເຂນາປິ ນິທ຺ຘາເຣຕພ຺ພານິ. ຕຕ຺ຖ ສມຸທເຍນ ອສ຺ສາໂທ, ທຸກ຺ເຂນ ອາທີນໂວ, ມຄ຺ຄນິໂຣເຘຫິ ນິສ຺ສຣຓໍ, ສຸຂສ຺ສ ອນ຺ວໂຍ ຜລໍ, ມນສາ ປສນ຺ເນນ ກາຍວຈີສມີຫາ ອຸປາໂຍ, ມໂນປຸພ຺ພງ຺ຄມຕ຺ຕາ ຘມ຺ມານໍ ອຕ຺ຕໂນ ສຸຂກາເມນ ປສນ຺ເນນ ມນສາ ວຈີກມ຺ມໍ ກາຍກມ຺ມຎ຺ຈ ປວຕ຺ເຕຕພ຺ພນ຺ຕິ ອຍໍ ຠຄວໂຕ ອາຓຕ຺ຕິ. ອຍໍ ເທສນາຫາຣສມ຺ປາໂຕ.

ຕຕ຺ຖ ກຕໂມ ວິຈຍຫາຣສມ຺ປາໂຕ? ມນນໂຕ ອາຣມ຺ມຓວິຊານນໂຕ ມໂນ. ມນນລກ຺ຂເຓ ສມ຺ປຍຸຕ຺ເຕສຸ ອາຘິປຈ຺ຈກຣຓໂຕ ປຸພ຺ພງ຺ຄໂມ ອີຫາຠາວໂຕ ນິສ຺ສຕ຺ຕນິຊ຺ຊີວຏ຺ເຐນ ຘມ຺ມາ. ຄາເມສຸ ຄາມຓິ ວິຍ ປຘານຏ຺ເຐນ ມໂນ ເສຏ຺ໂຐ ເອເຕສນ຺ຕິ ມໂນເສຏ຺ຐາ. ສຫຊາຕາທິປຈ຺ຈຍຠູເຕນ ມນສາ ນິພ຺ພຕ຺ຕາຕິ ມໂນມຍາ. ອກາລຸສ຺ສິຍໂຕ, ອາຣມ຺ມຓສ຺ສ ໂອກປ຺ປນໂຕ ຈ ປສນ຺ເນນ ວຈີວິຎ຺ຎຕ຺ຕິວິປ຺ຜາຣໂຕ ຕຖາ ສາທິຍນໂຕ ຈ ຠາສຕິ. ໂຈປນກາຍວິປ຺ຜາຣໂຕ ຕຖາ ສາທິຍນໂຕ ຈ ກໂຣຕິ. ຕຖາ ປສຸຕຕ຺ຕາ ອນຎ຺ຎຕ຺ຕາ ຈ ‘‘ຕໂຕ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ສຸຂນໂຕ ສາຕຠາວໂຕ ອິຏ຺ຐຠາວໂຕ ຈ ‘‘ສຸຂ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ກຕູປຈິຕຕ຺ຕາ ອວິປກ຺ກວິປາກຕ຺ຕາ ຈ ‘‘ອນ຺ເວຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ກາຣຓາຍຕ຺ຕວຸຕ຺ຕິໂຕ ອສງ຺ກນ຺ຕິໂຕ ຈ ‘‘ຉາຍາວ ອນປາຍິນີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຍໍ ອນຸປທວິຈຍໂຕ ວິຈຍຫາຣສມ຺ປາໂຕ.

ຕຕ຺ຖ ກຕໂມ ຍຸຕ຺ຕິຫາຣສມ຺ປາໂຕ? ມນສ຺ສ ຘມ຺ມານໍ ອາຘິປຈ຺ຈໂຍຄໂຕ ປຸພ຺ພງ຺ຄມຕາ ຍຸຊ຺ຊຕິ. ຕໂຕ ເອວ ເຕສໍ ມນສ຺ສ ອນຸວຕ຺ຕນໂຕ ຘມ຺ມານໍ ມໂນເສຏ຺ຐຕາ ຍຸຊ຺ຊຕິ. ສຫຊາຕາທິປຈ຺ຈຍວເສນ ມນສາ ນິພ຺ພຕ຺ຕຕ຺ຕາ ຘມ຺ມານໍ ມໂນມຍຕາ ຍຸຊ຺ຊຕິ. ມນສາ ປສນ຺ເນນ ສມຸຏ຺ຐານານໍ ກາຍວຈີກມ຺ມານໍ ກຸສລຠາໂວ ຍຸຊ຺ຊຕິ. ເຍນ ກຸສລກມ຺ມໍ ອຸປຈິຕໍ, ຕໍ ຉາຍາ ວິຍ ສຸຂໍ ອນ຺ເວຕີຕິ ຍຸຊ຺ຊຕິ. ອຍໍ ຍຸຕ຺ຕິຫາຣສມ຺ປາໂຕ.

ຕຕ຺ຖ ກຕໂມ ປທຏ຺ຐາໂນ ຫາຣສມ຺ປາໂຕ? ມໂນ ມໂນປວິຈາຣານໍ ປທຏ຺ຐານໍ. ມໂນປຸພ຺ພງ຺ຄມາ ຘມ຺ມາ ສພ຺ພສ຺ສ ກຸສລປກ຺ຂສ຺ສ ປທຏ຺ຐານໍ. ‘‘ຠາສຕີ’’ຕິ ສມ຺ມາວາຈາ, ‘‘ກໂຣຕີ’’ຕິ ສມ຺ມາກມ຺ມນ຺ໂຕ, ເຕ ສມ຺ມາອາຊີວສ຺ສ ປທຏ຺ຐານໍ. ສມ຺ມາອາຊີໂວ ສມ຺ມາວາຍາມສ຺ສ ປທຏ຺ຐານໍ. ສມ຺ມາວາຍາໂມ ສມ຺ມາສຕິຍາ ປທຏ຺ຐານໍ. ສມ຺ມາສຕິ ສມ຺ມາສມາຘິສ຺ສ ປທຏ຺ຐານໍ. ‘‘ມນສາ ປສນ຺ເນນາ’’ຕິ ເອຕ຺ຖ ປສາໂທ ສທ຺ຘິນ຺ທ຺ຣິຍໍ, ຕໍ ສີລສ຺ສ ປທຏ຺ຐານໍ. ສີລໍ ສມາຘິສ຺ສ ປທຏ຺ຐານໍ. ສມາຘິ ປຎ຺ຎາຍາຕິ ຍາວ ວິມຸຕ຺ຕິຎາຓທສ຺ສນາ ໂຍເຊຕພ຺ພໍ. ອຍໍ ປທຏ຺ຐານຫາຣສມ຺ປາໂຕ.

ຕຕ຺ຖ ກຕໂມ ລກ຺ຂໂຓ ຫາຣສມ຺ປາໂຕ? ‘‘ມໂນປຸພ຺ພງ຺ຄມາ ຘມ຺ມາ’’ຕິ ມໂນປຸພ຺ພງ຺ຄມຕາວຈເນນ ຘມ຺ມານໍ ຉນ຺ທປຸພ຺ພງ຺ຄມຕາປິ ວີຣິຍປຸພ຺ພງ຺ຄມຕາປິ ວີມໍສາປຸພ຺ພງ຺ຄມຕາປິ ວຸຕ຺ຕາ ໂຫຕິ ອາຘິປເຕຍ຺ຍລກ຺ຂເຓນ ຉນ຺ທາທີນໍ ມນສາ ເອກລກ຺ຂຓຕ຺ຕາ. ຕຖາ ເນສໍ ສທ຺ຘາທິປຸພ຺ພງ຺ຄມຕາປິ ວຸຕ຺ຕາ ໂຫຕິ ອິນ຺ທ຺ຣິຍລກ຺ຂເຓນ ສທ຺ຘາທີນໍ ມນສາ ເອກລກ຺ຂຓຕ຺ຕາ. ‘‘ມນສາ ເຈ ປສນ຺ເນນາ’’ຕິ ຍຖາ ມນສ຺ສ ປສາທສມນ຺ນາຄໂມ ຕໍສມຸຏ຺ຐານານໍ ກາຍວຈີກມ຺ມານໍ ອນວຊ຺ຊຠາວລກ຺ຂຓໍ. ເອວໍ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ສຕິອາທິສມນ຺ນາຄໂມປິ ເນສໍ ອນວຊ຺ຊຠາວລກ຺ຂຓໍ ໂຍນິໂສມນສິກາຣສມຸຏ຺ຐານຠາເວນ ເອກລກ຺ຂຓຕ຺ຕາ. ‘‘ສຸຂມນ຺ເວຕີ’’ຕິ ສຸຂານຸຄມນວຈເນນ ສຸຂສ຺ສ ປຈ຺ຈຍຠູຕານໍ ມນາປິຍຣູປາທີນໍ ອນຸຄໂມ ວຸຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ ເຕສມ຺ປິ ກມ຺ມປຈ຺ຈຍຕາຍ ເອກລກ຺ຂຓຕ຺ຕາຕິ. ອຍໍ ລກ຺ຂຓຫາຣສມ຺ປາໂຕ.

ຕຕ຺ຖ ກຕໂມ ຈຕຸພ຺ຍູໂຫ ຫາຣສມ຺ປາໂຕ? ‘‘ມໂນປຸພ຺ພງ຺ຄມາ’’ຕິອາທີສຸ ‘‘ມໂນ’’ຕິອາທີນໍ ປທານໍ ນິພ຺ພຈນໍ ນິຣຸຕ຺ຕໍ, ຕໍ ປທຕ຺ຖນິທ຺ເທສວເສນ ເວທິຕພ຺ພໍ. ປທຕ຺ໂຖ ຈ ວຸຕ຺ຕນເຍນ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ໂຍວ. ເຍ ສຸເຂນ ອຕ຺ຖິກາ, ເຕຫິ ປສນ຺ເນນ ມນສາ ກາຍວຈີມໂນກມ຺ມານິ ປວຕ຺ເຕຕພ຺ພານີຕິ ອຍເມຕ຺ຖ ຠຄວໂຕ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ປຸຎ຺ຎກິຣິຍາຍ ອຎ຺ເຎສມ຺ປິ ປຸພ຺ພງ຺ຄມາ ຫຸຕ຺ວາ ຕຕ຺ຖ ເຕສໍ ສມ຺ມາ ອຸປເນຕາໂຣ ອິມິສ຺ສາ ເທສນາຍ ນິທານໍ. ‘‘ຉທ຺ວາຣາຘິປຕີ ຣາຊາ (ຘ. ປ. ອຏ຺ຐ. ໒.໑໘໑ ເອຣກປຕ຺ຕນາຄຣາຊວຕ຺ຖຸ), ຈິຕ຺ຕານຸປຣິວຕ຺ຕິໂນ ຘມ຺ມາ (ຘ. ສ. ທຸກມາຕິກາ ໖໒; ໑໒໐໕-໑໒໐໖), ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ເອກຘມ຺ມສ຺ສ, ສພ຺ເພວ ວສມນ຺ວຄູ’’ຕິ (ສໍ. ນິ. ໑.໖໒) ເອວມາທິສມານຍເນນ ອິມິສ຺ສາ ເທສນາຍ ສໍສນ຺ທນາ ເທສນານຸສນ຺ຘິ. ປທານຸສນ຺ຘິໂຍ ປນ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍາວາຕິ. ອຍໍ ຈຕຸພ຺ຍູໂຫ ຫາຣສມ຺ປາໂຕ.

ຕຕ຺ຖ ກຕໂມ ອາວຏ຺ໂຏ ຫາຣສມ຺ປາໂຕ? ‘‘ມໂນປຸພ຺ພງ຺ຄມາ ຘມ຺ມາ’’ຕິ ຕຕ຺ຖ ຍານິ ຕີຓິ ກຸສລມູລານິ, ຕານິ ອຏ຺ຐນ຺ນໍ ສມ຺ມຕ຺ຕານໍ ເຫຕຸ. ເຍ ສມ຺ມຕ຺ຕາ, ອຍໍ ອຏ຺ຐງ຺ຄິໂກ ມຄ຺ໂຄ. ຍໍ ມໂນສຫຊນາມຣູປໍ, ອິທໍ ທຸກ຺ຂໍ. ອສມຸຈ຺ຉິນ຺ນາ ປຸຣິມນິປ຺ຜນ຺ນາ ອວິຊ຺ຊາ ຠວຕຓ຺ຫາ, ອຍໍ ສມຸທໂຍ. ຍຕ຺ຖ ເຕສໍ ປຫານໍ, ອຍໍ ນິໂຣໂຘຕິ ອິມານິ ຈຕ຺ຕາຣິ ສຈ຺ຈານິ. ອຍໍ ອາວຏ຺ໂຏ ຫາຣສມ຺ປາໂຕ.

ຕຕ຺ຖ ກຕໂມ ວິຠຕ຺ຕິຫາຣສມ຺ປາໂຕ? ‘‘ມໂນປຸພ຺ພງ຺ຄມາ ຘມ຺ມາ, ມນສາ ເຈ ປສນ຺ເນນ, ຕໂຕ ນໍ ສຸຂມນ຺ເວຕີ’’ຕິ ນຍິທໍ ຍຖາຣຸຕວເສນ ຄເຫຕພ຺ພໍ. ໂຍ ຫິ ສມໂຓ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ວາ ປາຓາຕິປາຕິມ຺ຫິ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິເກ ມິຈ຺ຉາປຏິປນ຺ເນ ສກໍ ຈິຕ຺ຕໍ ປສາເທຕິ, ປສນ຺ເນນ ຈ ຈິຕ຺ເຕນ ອຠູຕຄຸຓາຠິຕ຺ຖວນວເສນ ຠາສຕິ ວາ ນິປຈ຺ຈກາຣໍ ວາສ຺ສ ຍໍ ກໂຣຕິ, ນ ຕໂຕ ນໍ ສຸຂມນ຺ເວຕິ. ທຸກ຺ຂເມວ ປນ ຕໍ ຕໂຕ ຈກ຺ກໍວ ວຫໂຕ ປທມນ຺ເວຕິ. ອິຕິ ຫິ ອິທໍ ວິຠຊ຺ຊພ຺ຍາກຣຓີຍໍ. ຍໍ ມນສາ ເຈ ປສນ຺ເນນ ຠາສຕິ ວາ ກໂຣຕິ ວາ, ຕຎ຺ເຈ ວຈີກມ຺ມໍ ກາຍກມ຺ມຎ຺ຈ ສຸຂເວທນີຍນ຺ຕິ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ສມ຺ມຕ຺ຕຄເຕຫິ ສຸຂເວທນີຍໍ ມິຈ຺ຉາຄເຕຫິ ທຸກ຺ຂເວທນີຍນ຺ຕິ. ກຖໍ ປນາຍໍ ປສາໂທ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ? ນາຍໍ ປສາໂທ, ປສາທປຕິຣູປໂກ ປນ ມິຈ຺ຉາຘິໂມກ຺ໂຂຕິ ວທາມິ. ອຍໍ ວິຠຕ຺ຕິຫາຣສມ຺ປາໂຕ.

ຕຕ຺ຖ ກຕໂມ ປຣິວຕ຺ຕໂນ ຫາຣສມ຺ປາໂຕ? ມໂນປຸພ຺ພງ຺ຄມາຕິອາທິ. ຍໍ ມນສາ ປທຸຏ຺ເຐນ ຠາສຕິ ວາ ກໂຣຕິ ວາ ທຸກ຺ຂສ຺ສານຸຄາມີ. ອິທຎ຺ຫິ ສຸຕ຺ຕໍ ເອຕສ຺ສ ອຸຊຸປຏິປກ຺ໂຂ. ອຍໍ ປຣິວຕ຺ຕໂນ ຫາຣສມ຺ປາໂຕ.

ຕຕ຺ຖ ກຕໂມ ເວວຈໂນ ຫາຣສມ຺ປາໂຕ? ‘‘ມໂນປຸພ຺ພງ຺ຄມາ’’ຕິ ມໂນ ຈິຕ຺ຕໍ ມນາຍຕນໍ ມນິນ຺ທ຺ຣິຍໍ ມໂນວິຎ຺ຎາຓໍ ມໂນວິຎ຺ຎາຓຘາຕູຕິ ປຣິຍາຍວຈນໍ. ປຸພ຺ພງ຺ຄມາ ປຸເຣຈາຣິໂນ ປຸເຣຄາມິໂນຕິ ປຣິຍາຍວຈນໍ. ຘມ຺ມາ ອຕ຺ຕາ ສຠາວາຕິ ປຣິຍາຍວຈນໍ. ເສຏ຺ຐໍ ປຘານໍ ປວຣນ຺ຕິ ປຣິຍາຍວຈນໍ. ມໂນມຍາ ມໂນນິພ຺ພຕ຺ຕາ ມໂນສມ຺ຠູຕາຕິ ປຣິຍາຍວຈນໍ. ປສນ຺ເນນ ສທ຺ທຫນ຺ເຕນ ໂອກປ຺ເປນ຺ເຕນາຕິ ປຣິຍາຍວຈນໍ. ສຸຂໍ ສາຕໍ ເວທຍິຕນ຺ຕິ ປຣິຍາຍວຈນໍ. ອນ຺ເວຕິ ອນຸຄຈ຺ຉຕິ ອນຸພນ຺ຘຕີຕິ ປຣິຍາຍວຈນໍ. ອຍໍ ເວວຈໂນ ຫາຣສມ຺ປາໂຕ.

ຕຕ຺ຖ ກຕໂມ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິຫາຣສມ຺ປາໂຕ? ມໂນປຸພ຺ພງ຺ຄມາຕິ ອຍໍ ມນໂສ ກິຈ຺ຈປຎ຺ຎຕ຺ຕິ. ຘມ຺ມາຕິ ສຠາວປຎ຺ຎຕ຺ຕິ, ກຸສລກມ຺ມປຖປຎ຺ຎຕ຺ຕິ. ມໂນເສຏ຺ຐາຕິ ປຘານປຎ຺ຎຕ຺ຕິ. ມໂນມຍາຕິ ສຫຊາຕປຎ຺ຎຕ຺ຕິ. ປສນ຺ເນນາຕິ ສທ຺ຘິນ຺ທ຺ຣິເຍນ ສມນ຺ນາຄຕປຎ຺ຎຕ຺ຕິ, ອສ຺ສທ຺ຘິຍສ຺ສ ປຏິກ຺ເຂປປຎ຺ຎຕ຺ຕິ. ຠາສຕິ ວາ ກໂຣຕິ ວາຕິ ສມ຺ມາວາຈາສມ຺ມາກມ຺ມນ຺ຕານໍ ນິກ຺ເຂປປຎ຺ຎຕ຺ຕິ. ຕໂຕ ນໍ ສຸຂມນ຺ເວຕີຕິ ກມ຺ມສ຺ສ ຜລານຸພນ຺ຘປຎ຺ຎຕ຺ຕິ, ກມ຺ມສ຺ສ ອວິນາສປຎ຺ຎຕ຺ຕີຕິ. ອຍໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິຫາຣສມ຺ປາໂຕ.

ຕຕ຺ຖ ກຕໂມ ໂອຕຣໂຓ ຫາຣສມ຺ປາໂຕ? ມໂນຕິ ວິຎ຺ຎາຓກ຺ຂນ຺ໂຘ. ຘມ຺ມາຕິ ເວທນາສຎ຺ຎາສງ຺ຂາຣກ຺ຂນ຺ຘາ. ຠາສຕິ ວາ ກໂຣຕິ ວາຕິ ກາຍວຈີວິຎ຺ຎຕ຺ຕິໂຍ. ຕາສໍ ນິສ຺ສຍາ ຈຕ຺ຕາໂຣ ມຫາຠູຕາຕິ ຣູປກ຺ຂນ຺ໂຘຕິ ອຍໍ ຂນ຺ເຘຫິ ໂອຕຣໂຓ. ມໂນຕິ ອຠິສງ຺ຂາຣວິຎ຺ຎາຓນ຺ຕິ ມໂນຄ຺ຄຫເຓນ ອວິຊ຺ຊາປຈ຺ຈຍາ ສງ຺ຂາຣາ ຄຫິຕາຕິ. ສງ຺ຂາຣປຈ຺ຈຍາ ວິຎ຺ຎາຓໍ…ເປ… ສມຸທໂຍ ໂຫຕີຕິ ອຍໍ ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປາເທນ ໂອຕຣໂຓຕິ. ອຍໍ ໂອຕຣໂຓ ຫາຣສມ຺ປາໂຕ.

ຕຕ຺ຖ ກຕໂມ ໂສຘໂນ ຫາຣສມ຺ປາໂຕ? ມໂນຕິ ອາຣມ຺ໂຠ ເນວ ປທສຸທ຺ຘິ, ນ ອາຣມ຺ຠສຸທ຺ຘິ. ມໂນປຸພ຺ພງ຺ຄມາຕິ ປທສຸທ຺ຘິ, ນ ອາຣມ຺ຠສຸທ຺ຘິ. ຕຖາ ຘມ຺ມາຕິ ຍາວ ສຸຂນ຺ຕິ ປທສຸທ຺ຘິ, ນ ອາຣມ຺ຠສຸທ຺ຘິ. ສຸຂມນ຺ເວຕີຕິ ປນ ປທສຸທ຺ຘິ ເຈວ ອາຣມ຺ຠສຸທ຺ຘິ ຈາຕິ. ອຍໍ ໂສຘໂນ ຫາຣສມ຺ປາໂຕ.

ຕຕ຺ຖ ກຕໂມ ອຘິຏ຺ຐາໂນ ຫາຣສມ຺ປາໂຕ? ມໂນປຸພ຺ພງ຺ຄມາ ຘມ຺ມາ, ມໂນເສຏ຺ຐາ ມໂນມຍາຕິ ເອກຕ຺ຕຕາ. ມນສາ ເຈ ປສນ຺ເນນາຕິ ເວມຕ຺ຕຕາ, ຕຖາ ມນສາ ເຈ ປສນ຺ເນນາຕິ ເອກຕ຺ຕຕາ. ຠາສຕິ ວາ ກໂຣຕິ ວາຕິ ເວມຕ຺ຕຕາ, ຕຖາ ມນສາ ເຈ ປສນ຺ເນນາຕິ ເອກຕ຺ຕຕາ. ໂສ ປສາໂທ ທຸວິໂຘ ອຊ຺ຌຕ຺ຕຎ຺ຈ ພ຺ຍາປາທວິກ຺ຂມ຺ຠນໂຕ, ພຫິທ຺ຘາ ຈ ໂອກປ຺ປນໂຕ. ຕຖາ ສມ຺ປຕ຺ຕິຠວເຫຕຸຠູໂຕປິ ວຑ຺ຒິເຫຕຸຠູໂຕວາຕິ ອຍໍ ເວມຕ຺ຕຕາ. ຕຍິທໍ ສຸຕ຺ຕໍ ທ຺ວີຫິ ອາກາເຣຫິ ອຘິຏ຺ຐາຕພ຺ພໍ ເຫຕຸນາ ຈ ໂຍ ປສນ຺ນມານໂສ, ວິປາເກນ ຈ ໂຍ ສຸຂເວທນີໂຍຕິ. ອຍໍ ອຘິຏ຺ຐາໂນ ຫາຣສມ຺ປາໂຕ.

ຕຕ຺ຖ ກຕໂມ ປຣິກ຺ຂາໂຣ ຫາຣສມ຺ປາໂຕ? ມໂນປຸພ຺ພງ຺ຄມາຕິ ເອຕ຺ຖ ມໂນຕິ ກຸສລວິຎ຺ຎາຓໍ. ຕສ຺ສ ຈ ຎາຓສມ຺ປຍຸຕ຺ຕສ຺ສ ອໂລໂຠ ອໂທໂສ ອໂມໂຫຕິ ຕໂຍ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ ເຫຕູ, ຎາຓວິປ຺ປຍຸຕ຺ຕສ຺ສ ອໂລໂຠ ອໂທໂສຕິ ທ຺ເວ ສມ຺ປຍຸຕ຺ຕາ ເຫຕູ. ສພ຺ເພສໍ ອວິເສເສນ ໂຍນິໂສມນສິກາໂຣ ເຫຕຸ, ຈຕ຺ຕາຣິ ສມ຺ປຕ຺ຕິຈກ຺ການິ ປຈ຺ຈໂຍ. ຕຖາ ສທ຺ຘມ຺ມສ຺ສວນໍ, ຕສ຺ສ ຈ ທານາທິວເສນ ປວຕ຺ຕມານສ຺ສ ເທຍ຺ຍຘມ຺ມາທໂຍ ປຈ຺ຈໂຍ. ຘມ຺ມາຕິ ເຈຕ຺ຖ ເວທນາທີນໍ ອິຏ຺ຐາຣມ຺ມຓາທໂຍ. ຕຖາ ຕໂຍ ວິຎ຺ຎາຓສ຺ສ, ເວທນາທໂຍ ປສາທສ຺ສ, ສທ຺ເຘຍ຺ຍວຕ຺ຖຸກຸສລາຠິສງ຺ຂາໂຣ ວິປາກສຸຂສ຺ສ ປຈ຺ຈໂຍຕິ. ອຍໍ ປຣິກ຺ຂາໂຣ ຫາຣສມ຺ປາໂຕ.

ຕຕ຺ຖ ກຕໂມ ສມາໂຣປໂນ ຫາຣສມ຺ປາໂຕ? ມໂນປຸພ຺ພງ຺ຄມາ ຘມ຺ມາຕິ ມໂນຕິ ປຸຎ຺ຎຈິຕ຺ຕໍ, ຕໍ ຕິວິຘໍ – ທານມຍໍ, ສີລມຍໍ, ຠາວນາມຍນ຺ຕິ. ຕຕ຺ຖ ທານມຍສ຺ສ ອໂລໂຠ ປທຏ຺ຐານໍ, ສີລມຍສ຺ສ ອໂທໂສ ປທຏ຺ຐານໍ, ຠາວນາມຍສ຺ສ ອໂມໂຫ ປທຏ຺ຐານໍ. ສພ຺ເພສໍ ອຠິປ຺ປສາໂທ ປທຏ຺ຐານໍ, ‘‘ສທ຺ຘາຊາໂຕ ອຸປສງ຺ກມຕິ, ອຸປສງ຺ກມນ຺ໂຕ ປຍິຣຸປາສຕີ’’ຕິ (ມ. ນິ. ໒.໑໘໓) ສຸຕ຺ຕໍ ວິຕ຺ຖາເຣຕພ຺ພໍ. ກຸສລຈິຕ຺ຕໍ ສຸຂສ຺ສ ອິຏ຺ຐວິປາກສ຺ສ ປທຏ຺ຐານໍ. ໂຍນິໂສມນສິກາໂຣ ກຸສລຈິຕ຺ຕສ຺ສ ປທຏ຺ຐານໍ. ໂຍນິໂສ ຫິ ມນສິ ກໂຣນ຺ໂຕ ກຸສລຈິຕ຺ຕໍ ອຘິຏ຺ຐາຕິ ກຸສລຈິຕ຺ຕໍ ຠາເວຕິ, ໂສ ອນຸປ຺ປນ຺ນານໍ ປາປການໍ ອກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ອນຸປ຺ປາທາຍ ຉນ຺ທໍ ຊເນຕິ, ອຸປ຺ປນ຺ນານໍ ກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ…ເປ… ປທຫຕິ. ຕສ຺ເສວໍ ຈຕູສຸ ສມ຺ມປ຺ປຘາເນສຸ ຠາວິຍມາເນສຸ ຈຕ຺ຕາໂຣ ສຕິປຏ຺ຐານາ ຍາວ ອຣິໂຍ ອຏ຺ຐງ຺ຄິໂກ ມຄ຺ໂຄ ຠາວນາປາຣິປູຣິໍ ຄຈ຺ຉຕີຕິ ອຍໍ ຠາວນາຍ ສມາໂຣປນາ. ສຕິ ຈ ຠາວນາຍ ປຫານຎ຺ຈ ສິທ຺ຘເມວາຕິ. ອຍໍ ສມາໂຣປໂນ ຫາຣສມ຺ປາໂຕ.

ຕຖາ –

‘‘ທທໂຕ ປຸຎ຺ຎໍ ປວຑ຺ຒຕິ, ສໍຍມໂຕ ເວຣໍ ນ ຈີຍຕິ;

ກຸສໂລ ຈ ຊຫາຕິ ປາປກໍ, ຣາຄໂທສໂມຫກ຺ຂຍາ ສ ນິພ຺ພຸໂຕ’’ຕິ. (ທີ. ນິ. ໒.໑໙໗; ອຸທາ. ໗໕; ເປຏໂກ. ໑໖);

ຕຕ຺ຖ ທທໂຕ ປຸຎ຺ຎໍ ປວຑ຺ຒຕີຕິ ທານມຍໍ ປຸຎ຺ຎກິຣິຍວຕ຺ຖຸ ວຸຕ຺ຕໍ. ສໍຍມໂຕ ເວຣໍ ນ ຈີຍຕີຕິ ສີລມຍໍ ປຸຎ຺ຎກິຣິຍວຕ຺ຖຸ ວຸຕ຺ຕໍ. ກຸສໂລ ຈ ຊຫາຕິ ປາປກນ຺ຕິ ໂລຠສ຺ສ ຈ ໂທສສ຺ສ ຈ ໂມຫສ຺ສ ຈ ປຫານມາຫ. ເຕນ ຠາວນາມຍໍ ປຸຎ຺ຎກິຣິຍວຕ຺ຖຸ ວຸຕ຺ຕໍ. ຣາຄໂທສໂມຫກ຺ຂຍາ ສ ນິພ຺ພຸໂຕຕິ ອນຸປາທາປຣິນິພ຺ພານມາຫ.

ທທໂຕ ປຸຎ຺ຎໍ ປວຑ຺ຒຕີຕິ ອໂລໂຠ ກຸສລມູລໍ. ສໍຍມໂຕ ເວຣໍ ນ ຈີຍຕີຕິ ອໂທໂສ ກຸສລມູລໍ. ກຸສໂລ ຈ ຊຫາຕິ ປາປກນ຺ຕິ ອໂມໂຫ ກຸສລມູລໍ. ຣາຄໂທສໂມຫກ຺ຂຍາ ສ ນິພ຺ພຸໂຕຕິ ເຕສໍ ນິສ຺ສຣຓໍ ວຸຕ຺ຕໍ.

ທທໂຕ ປຸຎ຺ຎໍ ປວຑ຺ຒຕີຕິ ສີລກ຺ຂນ຺ຘສ຺ສ ປທຏ຺ຐານໍ. ສໍຍມໂຕ ເວຣໍ ນ ຈີຍຕີຕິ ສມາຘິກ຺ຂນ຺ຘສ຺ສ ປທຏ຺ຐານໍ. ກຸສໂລ ຈ ຊຫາຕິ ປາປກນ຺ຕິ ປຎ຺ຎາກ຺ຂນ຺ຘສ຺ສ ວິມຸຕ຺ຕິກ຺ຂນ຺ຘສ຺ສ ປທຏ຺ຐານໍ. ທາເນນ ໂອຬາຣິການໍ ກິເລສານໍ ປຫານໍ, ສີເລນ ມຊ຺ຌິມານໍ, ປຎ຺ຎາຍ ສຸຂຸມານໍ. ຣາຄໂທສໂມຫກ຺ຂຍາ ສ ນິພ຺ພຸໂຕຕິ ກຕາວີຠູມິໍ ທສ຺ເສຕິ.

ທທໂຕ ປຸຎ຺ຎໍ…ເປ… ຊຫາຕິ ປາປກນ຺ຕິ ເສກ຺ຂຠູມິ ທສ຺ສິຕາ. ຣາຄໂທສໂມຫກ຺ຂຍາ ສ ນິພ຺ພຸໂຕຕິ ອຄ຺ຄຜລໍ ວຸຕ຺ຕໍ.

ຕຖາ ທທໂຕ ປຸຎ຺ຎໍ…ເປ… ນ ຈີຍຕີຕິ ໂລກິຍກຸສລມູລໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ກຸສໂລ ຈ ຊຫາຕິ ປາປກນ຺ຕິ ໂລກຸຕ຺ຕຣກຸສລມູລໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຣາຄໂທສໂມຫກ຺ຂຍາ ສ ນິພ຺ພຸໂຕຕິ ໂລກຸຕ຺ຕຣສ຺ສ ກຸສລມູລສ຺ສ ຜລໍ ວຸຕ຺ຕໍ.

ທທໂຕ…ເປ… ນ ຈີຍຕີຕິ ປຸຖຸຊ຺ຊນຠູມິ ທສ຺ສິຕາ. ກຸສໂລ ຈ ຊຫາຕິ ປາປກນ຺ຕິ ເສກ຺ຂຠູມິ ທສ຺ສິຕາ. ຣາຄໂທສໂມຫກ຺ຂຍາ ສ ນິພ຺ພຸໂຕຕິ ອເສກ຺ຂຠູມິ ທສ຺ສິຕາ.

ທທໂຕ …ເປ… ນ ຈີຍຕີຕິ ສຄ຺ຄຄາມິນີ ປຏິປທາ ວຸຕ຺ຕາ. ກຸສໂລ ຈ ຊຫາຕິ ປາປກນ຺ຕິ ເສກ຺ຂວິມຸຕ຺ຕິ. ຣາຄໂທສໂມຫກ຺ຂຍາ ສ ນິພ຺ພຸໂຕຕິ ອເສກ຺ຂວິມຸຕ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕາ.

ທທໂຕ…ເປ… ນ ຈີຍຕີຕິ ທານກຖໍ ສີລກຖໍ ສຄ຺ຄກຖໍ ໂລກິຍານໍ ຘມ຺ມານໍ ເທສນມາຫ. ກຸສໂລ ຈ ຊຫາຕິ ປາປກນ຺ຕິ ໂລເກ ອາທີນວານຸປສ຺ສນາຍ ສທ຺ຘິໍ ສາມຸກ຺ກໍສິກໍ ຘມ຺ມເທສນມາຫ. ຣາຄໂທສໂມຫກ຺ຂຍາ ສ ນິພ຺ພຸໂຕຕິ ຕສ຺ສາ ເທສນາຍ ຜລມາຫ.

ທທໂຕ ປຸຎ຺ຎໍ ປວຑ຺ຒຕີຕິ ຘມ຺ມທານໍ ອາມິສທານຎ຺ຈ ວທຕິ. ສໍຍມໂຕ ເວຣໍ ນ ຈີຍຕີຕິ ປາຓາຕິປາຕາ ເວຣມຓິຍາ ສຕ຺ຕານໍ ອຠຍທານໍ ວທຕິ. ເອວໍ ສພ຺ພານິປິ ສິກ຺ຂາປທານິ ວິຕ຺ຖາເຣຕພ຺ພານິ. ເຕນ ຈ ສີລສໍຍເມນ ສີເລ ປຕິຏ຺ຐິໂຕ ຈິຕ຺ຕໍ ສໍຍເມຕິ, ຕສ຺ສ ສມໂຖ ປາຣິປູຣິໍ ຄຈ຺ຉຕິ. ເອວໍ ໂສ ສມເຖ ຐິໂຕ ວິປສ຺ສນາໂກສລ຺ລໂຍຄໂຕ ກຸສໂລ ຈ ຊຫາຕິ ປາປກໍ ຣາຄໍ ຊຫາຕິ, ໂທສໍ ຊຫາຕິ, ໂມຫໍ ຊຫາຕິ, ອຣິຍມຄ຺ເຄນ ສພ຺ເພປິ ປາປເກ ອກຸສເລ ຘມ຺ເມ ຊຫາຕິ. ເອວໍ ປຏິປນ຺ໂນ ຈ ຣາຄໂທສໂມຫກ຺ຂຍາ ສ ນິພ຺ພຸໂຕຕິ ຣາຄາທີນໍ ປຣິກ຺ຂຍາ ທ຺ເວປິ ວິມຸຕ຺ຕິໂຍ ອຘິຄຈ຺ຉຕີຕິ ອຍໍ ສຸຕ຺ຕນິທ຺ເທໂສ.

ຕຕ຺ຖ ກຕໂມ ເທສນາຫາຣສມ຺ປາໂຕ? ອິມສ຺ມິໍ ສຸຕ຺ເຕ ກິໍ ເທສິຕໍ? ທ຺ເວ ສຸຄຕິໂຍ ເທວາ ຈ ມນຸສ຺ສາ ຈ, ທິພ຺ພາ ຈ ປຎ຺ຈ ກາມຄຸຓາ, ມານຸສກາ ຈ ປຎ຺ຈ ກາມຄຸຓາ, ທິພ຺ພາ ຈ ປຎ຺ຈຸປາທານກ຺ຂນ຺ຘາ, ມານຸສກາ ຈ ປຎ຺ຈຸປາທານກ຺ຂນ຺ຘາ. ອິທໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ທຸກ຺ຂໍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ. ຕສ຺ສ ກາຣຓຠາເວນ ປຸຣິມປຸຣິມນິປ຺ຜນ຺ນາ ຕຓ຺ຫາ ສມຸທໂຍ ອຣິຍສຈ຺ຈໍ. ຕຍິທໍ ວຸຈ຺ຈຕິ ອສ຺ສາໂທ ຈ ອາທີນໂວ ຈ. ສພ຺ພສ຺ສ ປຸຣິເມຫິ ທ຺ວີຫິ ປເທຫິ ນິທ຺ເທໂສ ‘‘ທທໂຕ…ເປ… ນ ຈີຍຕີ’’ຕິ. ກຸສໂລ ຈ ຊຫາຕິ ປາປກນ຺ຕິ ມຄ຺ໂຄ ວຸຕ຺ໂຕ. ຣາຄໂທສໂມຫກ຺ຂຍາ ສ ນິພ຺ພຸໂຕຕິ ທ຺ເວ ນິພ຺ພານຘາຕຸໂຍ ສອຸປາທິເສສາ ຈ ອນຸປາທິເສສາ ຈ. ອິທໍ ນິສ຺ສຣຓໍ. ຜລາທີນິ ປນ ຍຖາຣຫໍ ເວທິຕພ຺ພານີຕິ. ອຍໍ ເທສນາຫາຣສມ຺ປາໂຕ.

ວິຈໂຍຕິ ‘‘ທທໂຕ ປຸຎ຺ຎໍ ປວຑ຺ຒຕີ’’ຕິ ອິມິນາ ປຐເມນ ປເທນ ຕິວິຘມ຺ປິ ທານມຍໍ ສີລມຍໍ ຠາວນາມຍໍ ປຸຎ຺ຎກິຣິຍວຕ຺ຖຸ ວຸຕ຺ຕໍ. ທສວິຘສ຺ສປິ ເທຍ຺ຍຘມ຺ມສ຺ສ ປຣິຈ຺ຈາໂຄ ວຸຕ຺ໂຕ. ຕຖາ ຉພ຺ພິຘສ຺ສປິ ຣູປາທິອາຣມ຺ມຓສ຺ສ. ‘‘ສໍຍມໂຕ ເວຣໍ ນ ຈີຍຕີ’’ຕິ ທຸຕິເຍນ ປເທນ ອເວຣາ ອສປຕ຺ຕາ ອພ຺ຍາປາທາ ຈ ປຏິປທາ ວຸຕ຺ຕາ. ‘‘ກຸສໂລ ຈ ຊຫາຕິ ປາປກ’’ນ຺ຕິ ຕຕິເຍນ ປເທນ ຎາຓຸປ຺ປາໂທ ອຎ຺ຎາຓນິໂຣໂຘ ສພ຺ໂພປິ ອຣິໂຍ ອຏ຺ຐງ຺ຄິໂກ ມຄ຺ໂຄ ສພ຺ເພປິ ໂພຘິປກ຺ຂິຍາ ຘມ຺ມາ ວຸຕ຺ຕາ. ‘‘ຣາຄໂທສໂມຫກ຺ຂຍາ ສ ນິພ຺ພຸໂຕ’’ຕິ ຣາຄກ຺ຂເຍນ ຣາຄວິຣາຄາ ເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕິ, ໂມຫກ຺ຂເຍນ ອວິຊ຺ຊາວິຣາຄາ ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕາຕິ. ອຍໍ ວິຈໂຍ ຫາຣສມ຺ປາໂຕ.

ຍຸຕ຺ຕີຕິ ທາເນ ຐິໂຕ ອຸຠຍໍ ປຣິປູເຣຕິ ມຈ຺ຉຣິຍປ຺ປຫານຎ຺ຈ ປຸຎ຺ຎາຠິສນ຺ທຎ຺ຈາຕິ ອຕ຺ເຖສາ ຍຸຕ຺ຕິ. ສີລສໍຍເມ ຐິໂຕ ອຸຠຍໍ ປຣິປູເຣຕິ ອຸປຈາຣສມາຘິໍ ອປ຺ປນາສມາຘິຎ຺ຈາຕິ ອຕ຺ເຖສາ ຍຸຕ຺ຕິ. ປາປເກ ຘມ຺ເມ ປຊຫນ຺ໂຕ ທຸກ຺ຂໍ ປຣິຊານາຕິ, ນິໂຣຘໍ ສຈ຺ຉິກໂຣຕິ, ມຄ຺ຄໍ ຠາເວຕີຕິ ອຕ຺ເຖສາ ຍຸຕ຺ຕິ. ຣາຄໂທສໂມເຫສຸ ສພ຺ພໂສ ປຣິກ຺ຂີເຓສຸ ອນຸປາທິເສສາຍ ນິພ຺ພານຘາຕຸຍາ ປຣິນິພ຺ພາຍຕີຕິ ອຕ຺ເຖສາ ຍຸຕ຺ຕີຕິ. ອຍໍ ຍຸຕ຺ຕິຫາຣສມ຺ປາໂຕ.

ປທຏ຺ຐານນ຺ຕິ ທທໂຕ ປຸຎ຺ຎໍ ປວຑ຺ຒຕີຕິ ຈາຄາຘິຏ຺ຐານສ຺ສ ປທຏ຺ຐານໍ. ສໍຍມໂຕ ເວຣໍ ນ ຈີຍຕີຕິ ສຈ຺ຈາຘິຏ຺ຐານສ຺ສ ປທຏ຺ຐານໍ. ກຸສໂລ ຈ ຊຫາຕິ ປາປກນ຺ຕິ ປຎ຺ຎາຘິຏ຺ຐານສ຺ສ ປທຏ຺ຐານໍ. ຣາຄໂທສໂມຫກ຺ຂຍາ ສ ນິພ຺ພຸໂຕຕິ ອຸປສມາຘິຏ຺ຐານສ຺ສ ປທຏ຺ຐານນ຺ຕິ. ອຍໍ ປທຏ຺ຐາໂນ ຫາຣສມ຺ປາໂຕ.

ລກ຺ຂໂຓຕິ ‘‘ທທໂຕ’’ຕິ ເອເຕນ ເປຍ຺ຍວຊ຺ຊໍ ອຕ຺ຖຈຣິຍໍ ສມານຕ຺ຕຕາ ຈ ທສ຺ສິຕາຕິ ເວທິຕພ຺ພາ ສງ຺ຄຫວຕ຺ຖຸຠາເວນ ເອກລກ຺ຂຓຕ຺ຕາ. ‘‘ສໍຍມໂຕ’’ຕິ ເອເຕນ ຂນ຺ຕິເມຕ຺ຕາອວິຫິໍສາອນຸທ຺ທຍາທໂຍ ທສ຺ສິຕາຕິ ເວທິຕພ຺ພາ ເວຣານຸປ຺ປາທນລກ຺ຂເຓນ ເອກລກ຺ຂຓຕ຺ຕາ. ‘‘ເວຣໍ ນ ຈີຍຕີ’’ຕິ ເອເຕນ ຫິຣີໂອຕ຺ຕປ຺ປອປ຺ປິຈ຺ຉຕາສນ຺ຕຸຏ຺ຐິຕາທໂຍ ທສ຺ສິຕາ ເວຣາວຑ຺ຒເນນ ເອກລກ຺ຂຓຕ຺ຕາ. ຕຖາ ອຫິຣີກາໂນຕ຺ຕປ຺ປາທໂຍ ອເຈຕພ຺ພຠາເວນ ເອກລກ຺ຂຓຕ຺ຕາ. ‘‘ກຸສໂລ’’ຕິ ເອເຕນ ໂກສລ຺ລທີປເນນ ສມ຺ມາສງ຺ກປ຺ປາທໂຍ ທສ຺ສິຕາ ມຄ຺ຄງ຺ຄາທິຠາເວນ ເອກລກ຺ຂຓຕ຺ຕາ. ‘‘ຊຫາຕິ ປາປກ’’ນ຺ຕິ ເອເຕນ ປຣິຎ຺ຎາຠິສມຍາທໂຍປິ ທສ຺ສິຕາ ອຠິສມຍລກ຺ຂເຓນ ເອກລກ຺ຂຓຕ຺ຕາ. ‘‘ຣາຄໂທສໂມຫກ຺ຂຍາ’’ຕິ ເອເຕນ ອວສິຏ຺ຐກິເລສາທີນມ຺ປິ ຂຍາ ທສ຺ສິຕາ ເຂເປຕພ຺ພຠາເວນ ເອກລກ຺ຂຓຕ຺ຕາຕິ ອຍໍ ລກ຺ຂໂຓ.

ຈຕຸພ຺ຍູໂຫຕິ ທທໂຕຕິ ຄາຖາຍໍ ຠຄວໂຕ ໂກ ອຘິປ຺ປາໂຍ? ເຍ ມຫາໂຠຄຕໍ ປຕ຺ຖຍິສ຺ສນ຺ຕິ, ເຕ ທານໍ ທສ຺ສນ຺ຕິ ທາລິທ຺ທິຍປ຺ປຫານາຍ. ເຍ ອເວຣຕໍ ອິຈ຺ຉນ຺ຕິ, ເຕ ປຎ຺ຈ ເວຣານິ ປຊຫິສ຺ສນ຺ຕິ. ເຍ ກຸສລຘມ຺ເມຫິ ຉນ຺ທກາມາ, ເຕ ອຏ຺ຐງ຺ຄິກໍ ມຄ຺ຄໍ ຠາເວສ຺ສນ຺ຕິ. ເຍ ນິພ຺ພາຍິຕຸກາມາ, ເຕ ຣາຄໂທສໂມຫໍ ປຊຫິສ຺ສນ຺ຕີຕິ ອຍເມຕ຺ຖ ຠຄວໂຕ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ເອວໍ ນິພ຺ພຈນນິທານສນ຺ຘໂຍ ວຕ຺ຕພ຺ພາຕິ. ອຍໍ ຈຕຸພ຺ຍູໂຫ.

ອາວຏ຺ໂຏຕິ ຍຎ຺ຈ ອທທໂຕ ມຈ຺ຉຣິຍໍ, ຍຎ຺ຈ ອສໍຍມໂຕ ເວຣໍ, ຍຎ຺ຈ ອກຸສລສ຺ສ ປາປສ຺ສ ອປ຺ປຫານໍ, ອຍໍ ປຏິປກ຺ຂນິທ຺ເທເສນ ສມຸທໂຍ. ຕສ຺ສ ອໂລເຠນ ຈ ອໂທເສນ ຈ ອໂມເຫນ ຈ ທານາທີຫິ ປຫານໍ, ອິມານິ ຕີຓິ ກຸສລມູລານິ. ເຕສໍ ປຈ຺ຈໂຍ ອຏ຺ຐ ສມ຺ມຕ຺ຕານິ, ອຍໍ ມຄ຺ໂຄ. ໂຍ ຣາຄໂທສໂມຫານໍ ຂໂຍ, ອຍໍ ນິໂຣໂຘຕິ. ອຍໍ ອາວຏ຺ໂຏ.

ວິຠຕ຺ຕີຕິ ທທໂຕ ປຸຎ຺ຎໍ ປວຑ຺ຒຕີຕິ ເອກໍເສນ ໂຍ ຠຍເຫຕຸ ເທຕິ, ຣາຄເຫຕຸ ເທຕິ, ອາມິສກິຎ຺ຈິກ຺ຂເຫຕຸ ເທຕິ, ນ ຕສ຺ສ ປຸຎ຺ຎໍ ວຑ຺ຒຕິ. ຍຎ຺ຈ ທຓ຺ຑທານໍ ສຕ຺ຖທານໍ ປຣວິເຫຐນຕ຺ຖໍ ອປຸຎ຺ຎໍ ອສ຺ສ ປວຑ຺ຒຕິ. ຍໍ ປນ ກຸສເລນ ຈິຕ຺ເຕນ ອນຸກມ຺ປນ຺ໂຕ ວາ ອປຈາຍມາໂນ ວາ ອນ຺ນໍ ເທຕິ, ປານໍ ວຕ຺ຖໍ ຍານໍ ມາລາຄນ຺ຘວິເລປນໍ ເສຍ຺ຍາວສຖໍ ປທີເປຍ຺ຍໍ ເທຕິ, ສພ຺ພສຕ຺ຕານໍ ວາ ອຠຍທານໍ ເທຕິ, ເມຕ຺ຕຈິຕ຺ໂຕ ຫິຕຊ຺ຌາສໂຍ ນິສ຺ສຣຓສຎ຺ຎີ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ. ສໍຍມໂຕ ເວຣໍ ນ ຈີຍຕີຕິ ເອກໍເສນ ອຠຍູປຣຕສ຺ສ ຈີຍຕິ, ກິໍກາຣຓໍ? ຍໍ ອສມຕ຺ໂຖ, ຠຍູປຣໂຕ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມິກສ຺ສ ຠາຍຕິ ‘‘ມາ ມໍ ຣາຊາໂນ ຄເຫຕ຺ວາ ຫຕ຺ຖໍ ວາ ຉິນ຺ເທຍ຺ຍຸໍ…ເປ… ຊີວນ຺ຕມ຺ປິ ສູເລ ອຸຕ຺ຕາເສຍ຺ຍຸ’’ນ຺ຕິ, ເຕນ ສໍຍເມນ ອເວຣໍ ຈີຍຕິ. ໂຍ ປນ ເອວໍ ສມາໂນ ເວຣໍ ນ ຈີຍຕິ. ໂຍ ປນ ເອວໍ ສມາທິຍຕິ, ປາຓາຕິປາຕສ຺ສ ປາປໂກ ວິປາໂກ ທິຏ຺ເຐ ເຈວ ຘມ຺ເມ ອຠິສມ຺ປຣາເຍ ຈ, ເອວໍ ສພ຺ພສ຺ສ ອກຸສລສ຺ສ, ໂສ ຕໂຕ ອາຣມຕິ, ອິມິນາ ສໍຍເມນ ເວຣໍ ນ ຈີຍຕິ. ສໍຍໂມ ນາມ ສີລໍ. ຕໍ ຈຕຸພ຺ພິຘໍ ເຈຕນາ ສີລໍ, ເຈຕສິກໍ ສີລໍ, ສໍວໂຣ ສີລໍ, ອວີຕິກ຺ກໂມ ສີລນ຺ຕິ. ກຸສໂລ ຈ ຊຫາຕິ ປາປກນ຺ຕິ ປາປປຫາຍກາ ສຕ຺ຕຕ຺ຕິໍສ ໂພຘິປກ຺ຂິຍາ ຘມ຺ມາ ວຕ຺ຕພ຺ພາຕິ. ອຍໍ ວິຠຕ຺ຕິ.

ປຣິວຕ຺ຕໂນຕິ ທທໂຕ ປຸຎ຺ຎໍ ປວຑ຺ຒຕິ, ອທທໂຕປິ ປຸຎ຺ຎໍ ປວຑ຺ຒຕິ, ນ ທານມຍິກໍ. ສໍຍມໂຕ ເວຣໍ ນ ຈີຍຕິ ອສໍຍມໂຕປິ ເວຣໍ ນ ຈີຍຕິ, ຍໍ ທາເນນ ປຏິສງ຺ຂານພເລນ ຠາວນາພເລນ. ກຸສໂລ ຈ ຊຫາຕິ ປາປກໍ, ອກຸສໂລ ປນ ນ ຊຫາຕິ. ຣາຄໂທສໂມຫກ຺ຂຍາ ສ ນິພ຺ພຸໂຕ, ເຕສໍ ອປຣິກ຺ຂຍາ ນຕ຺ຖິ ນິພ຺ພຸຕີຕິ. ອຍໍ ປຣິວຕ຺ຕໂນ.

ເວວຈໂນຕິ ທທໂຕ ປຸຎ຺ຎໍ ປວຑ຺ຒຕິ. ປຣິຈ຺ຈາຄໂຕ ກຸສລໍ ອຸປຈີຍຕິ. ອນຸໂມທໂຕປິ ປຸຎ຺ຎໍ ປວຑ຺ຒຕິ ຈິຕ຺ຕປ຺ປສາທໂຕປິ ເວຍ຺ຍາວຈ຺ຈກິຣິຍາຍປິ. ສໍຍມໂຕຕິ ສີລສໍວຣໂຕ ໂສຣຈ຺ຈໂຕ. ເວຣໍ ນ ຈີຍຕີຕິ ປາປໍ ນ ວຑ຺ຒຕິ, ອກຸສລໍ ນ ວຑ຺ຒຕິ. ກຸສໂລຕິ ປຓ຺ຑິໂຕ ນິປຸໂຓ ເມຘາວີ ປຣິກ຺ຂໂກ. ຊຫາຕີຕິ ສມຸຈ຺ຉິນ຺ທຕິ ສມຸຄ຺ຆາເຏຕິ. ອຍໍ ເວວຈໂນ.

ປຎ຺ຎຕ຺ຕີຕິ ທທໂຕ ປຸຎ຺ຎໍ ປວຑ຺ຒຕີຕິ ໂລຠສ຺ສ ປຏິນິສ຺ສຄ຺ຄປຎ຺ຎຕ຺ຕິ, ອໂລຠສ຺ສ ນິກ຺ເຂປປຎ຺ຎຕ຺ຕິ. ສໍຍມໂຕ ເວຣໍ ນ ຈີຍຕີຕິ ໂທສສ຺ສ ວິກ຺ຂມ຺ຠນປຎ຺ຎຕ຺ຕິ, ອໂທສສ຺ສ ນິກ຺ເຂປປຎ຺ຎຕ຺ຕິ. ກຸສໂລ ຈ ຊຫາຕິ ປາປກນ຺ຕິ ໂມຫສ຺ສ ສມຸຄ຺ຆາຕປຎ຺ຎຕ຺ຕິ, ອໂມຫສ຺ສ ຠາວນາປຎ຺ຎຕ຺ຕິ. ຣາຄໂທສໂມຫສ຺ສ ປຫານປຎ຺ຎຕ຺ຕິ, ອໂລຠາໂທສາໂມຫສ຺ສ ຠາວນາປຎ຺ຎຕ຺ຕິ. ຣາຄໂທສໂມຫກ຺ຂຍາ ສ ນິພ຺ພຸໂຕຕິ ກິເລສານໍ ປຏິປ຺ປສ຺ສທ຺ຘິປຎ຺ຎຕ຺ຕິ, ນິພ຺ພານສ຺ສ ສຈ຺ຉິກິຣິຍປຎ຺ຎຕ຺ຕີຕິ. ອຍໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິ.

ໂອຕຣໂຓຕິ ທທໂຕ ປຸຎ຺ຎໍ ປວຑ຺ຒຕີຕິ ທານໍ ນາມ ສທ຺ຘາທີຫິ ອິນ຺ທ຺ຣິເຍຫິ ໂຫຕີຕິ ອຍໍ ອິນ຺ທ຺ຣິເຍຫິ ໂອຕຣໂຓ. ສໍຍມໂຕ ເວຣໍ ນ ຈີຍຕີຕິ ສໍຍໂມ ນາມ ສີລກ຺ຂນ຺ໂຘຕິ ອຍໍ ຂນ຺ເຘຫິ ໂອຕຣໂຓ. ກຸສໂລ ຈ ຊຫາຕິ ປາປກນ຺ຕິ ປາປປ຺ປຫານໍ ນາມ ຕີຫິ ວິໂມກ຺ເຂຫິ ໂຫຕິ. ເຕສໍ ອຸປາຍຠູຕານິ ຕີຓິ ວິໂມກ຺ຂມຸຂານີຕິ ອຍໍ ວິໂມກ຺ຂມຸເຂຫິ ໂອຕຣໂຓ. ຣາຄໂທສໂມຫກ຺ຂຍາ ສ ນິພ຺ພຸໂຕຕິ ວິມຸຕ຺ຕິກ຺ຂນ຺ໂຘ. ໂສ ຈ ຘມ຺ມຘາຕຸ ຘມ຺ມາຍຕນຎ຺ຈາຕິ ອຍໍ ຘາຕູຫິ ຈ ອາຍຕເນຫິ ຈ ໂອຕຣໂຓຕິ. ອຍໍ ໂອຕຣໂຓ.

ໂສຘໂນຕິ ທທໂຕຕິອາທິກາ ປທສຸທ຺ຘິ, ໂນ ອາຣມ຺ຠສຸທ຺ຘິ. ຣາຄໂທສໂມຫກ຺ຂຍາ ສ ນິພ຺ພຸໂຕຕິ ອຍໍ ປທສຸທ຺ຘິ ຈ ອາຣມ຺ຠສຸທ຺ຘິ ຈາຕິ. ອຍໍ ໂສຘໂນ.

ອຘິຏ຺ຐາໂນຕິ ທທໂຕຕິ ອຍໍ ເອກຕ຺ຕຕາ, ຈາໂຄ ປຣິຈ຺ຈາໂຄ ຘມ຺ມທານໍ ອາມິສທານໍ ອຠຍທານໍ, ອຏ຺ຐ ທານານິ ວິຕ຺ຖາເຣຕພ຺ພານິ. ອຍໍ ເວມຕ຺ຕຕາ. ສໍຍໂມຕິ ອຍໍ ເອກຕ຺ຕຕາ. ປາຕິໂມກ຺ຂສໍວໂຣ ສຕິສໍວໂຣຕິ ອຍໍ ເວມຕ຺ຕຕາ. ກຸສໂລ ຈ ຊຫາຕິ ປາປກນ຺ຕິ ອຍໍ ເອກຕ຺ຕຕາ. ສກ຺ກາຍທິຏ຺ຐິໍ ປຊຫຕິ ວິຈິກິຈ຺ຉໍ ປຊຫຕີຕິອາທິກາ ອຍໍ ເວມຕ຺ຕຕາ. ຣາຄໂທສໂມຫກ຺ຂຍາ ສ ນິພ຺ພຸໂຕຕິ ອຍໍ ເອກຕ຺ຕຕາ. ສອຸປາທິເສສາ ນິພ຺ພານຘາຕຸ ອນຸປາທິເສສາ ນິພ຺ພານຘາຕູຕິ ອຍໍ ເວມຕ຺ຕຕາຕິ. ອຍໍ ອຘິຏ຺ຐາໂນ.

ປຣິກ຺ຂາໂຣຕິ ທານສ຺ສ ປາໂມຊ຺ຊໍ ປຈ຺ຈໂຍ. ອໂລໂຠ ເຫຕຸ, ສໍຍມສ຺ສ ຫິໂຣຕ຺ຕປ຺ປາທໂຍ ປຈ຺ຈໂຍ. ໂຍນິໂສມນສິກາໂຣ ອໂທໂສ ຈ ເຫຕຸ, ປາປປ຺ປຫານສ຺ສ ສມາຘິ ຍຖາຠູຕຎາຓທສ຺ສນຎ຺ຈ ປຈ຺ຈໂຍ. ຕິສ຺ໂສ ອນຸປສ຺ສນາ ເຫຕຸ, ນິພ຺ພຸຕິຍາ ມຄ຺ຄສມ຺ມາທິຏ຺ຐິ ເຫຕຸ, ສມ຺ມາສງ຺ກປ຺ປາທໂຍ ປຈ຺ຈໂຍຕິ. ອຍໍ ປຣິກ຺ຂາໂຣ.

ສມາໂຣປໂນ ຫາຣສມ຺ປາໂຕຕິ ທທໂຕ ປຸຎ຺ຎໍ ປວຑ຺ຒຕີຕິ ທານມຍໍ ປຸຎ຺ຎກິຣິຍວຕ຺ຖຸ, ຕໍ ສີລສ຺ສ ປທຏ຺ຐານໍ. ສໍຍມໂຕ ເວຣໍ ນ ຈີຍຕີຕິ ສີລມຍໍ ປຸຎ຺ຎກິຣິຍວຕ຺ຖຸ, ຕໍ ສມາຘິສ຺ສ ປທຏ຺ຐານໍ. ສີເລນ ຫິ ຌາເນນປິ ຣາຄາທິກິເລສາ ນ ຈີຍນ຺ຕິ. ເຍປິສ຺ສ ຕປ຺ປຈ຺ຈຍາ ອຸປ຺ປຊ຺ເຊຍ຺ຍຸໍ ອາສວາ ວິຆາຕປຣິຬາຫາ, ເຕປິສ຺ສ ນ ໂຫນ຺ຕິ. ກຸສໂລ ຈ ຊຫາຕິ ປາປກນ຺ຕິ ປຫານປຣິຎ຺ຎາ, ຕໍ ຠາວນາມຍໍ ປຸຎ຺ຎກິຣິຍວຕ຺ຖຸ. ຣາຄໂທສໂມຫກ຺ຂຍາ ສ ນິພ຺ພຸໂຕຕິ ຣາຄສ຺ສປິ ຂຍາ ໂທສສ຺ສປິ ຂຍາ ໂມຫສ຺ສປິ ຂຍາ. ຕຕ຺ຖ ຣາໂຄຕິ ໂຍ ຣາໂຄ ສາຣາໂຄ ເຈຕໂສ ສາຣຊ຺ຊນາ ໂລໂຠ ລຸພ຺ຠນາ ລຸພ຺ຠິຕຕ຺ຕໍ ອຠິຊ຺ຌາ ໂລໂຠ ອກຸສລມູລໍ. ໂທໂສຕິ ໂຍ ໂທໂສ ທຸສ຺ສນາ ທຸສ຺ສິຕຕ຺ຕໍ ພ຺ຍາປາໂທ ເຈຕໂສ ພ຺ຍາປຊ຺ຊນາ ໂທໂສ ອກຸສລມູລໍ. ໂມໂຫຕິ ຍໍ ອຎ຺ຎາຓໍ ອທສ຺ສນໍ ອນຠິສມໂຍ ອສມ຺ໂພໂຘ ອປ຺ປຏິເວໂຘ ທຸມ຺ເມຊ຺ຌໍ ພາລ຺ຍໍ ອສມ຺ປຊຎ຺ຎໍ ໂມໂຫ ອກຸສລມູລໍ. ອິຕິ ອິເມສໍ ຣາຄາທີນໍ ຂໂຍ ນິໂຣໂຘ ປຏິນິສ຺ສຄ຺ໂຄ ນິພ຺ພຸຕິ ນິພ຺ພາຍນາ ປຣິນິພ຺ພານໍ ສອຸປາທິເສສາ ນິພ຺ພານຘາຕຸ ອນຸປາທິເສສາ ນິພ຺ພານຘາຕູຕິ. ອຍໍ ສມາໂຣປໂນ ຫາຣສມ຺ປາໂຕ.

ມິສ຺ສກຫາຣສມ຺ປາຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.