ທ຺ວາທສປທໍ

໒໓. ອິທານິ ເຍສໍ ພ຺ຍຎ຺ຊນປທານໍ ອຕ຺ຖປທານຎ຺ຈ ວເສນ ທ຺ວາທສ ປທານິ ສຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕານິ ປທານິ ນິທ຺ທິສິຕຸໍ ‘‘ອກ຺ຂຣໍ ປທ’’ນ຺ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ອປຣິໂຍສິເຕ ປເທ ວຓ຺ໂຓ ອກ຺ຂຣໍ ປຣິຍາຍວເສນ ອກ຺ຂຣຓໂຕ ອສຎ຺ຈຣຓໂຕ. ນ ຫິ ວຓ຺ຓສ຺ສ ປຣິຍາໂຍ ວິຊ຺ຊຕິ, ອຖ ວຓ຺ໂຓຕິ ເກນຏ຺ເຐນ ວຓ຺ໂຓ? ອຕ຺ຖສໍວຓ຺ຓນຏ຺ເຐນ. ວຓ຺ໂຓ ເອວ ຫິ ອິຕ຺ຕຣຂຓຕາຍ ອປຣາປຣຠາເວນ ປວຕ຺ໂຕ ປທາທິຠາເວນ ຄຍ຺ຫມາໂນ ຍຖາສມ຺ພນ຺ຘໍ ຕໍ ຕໍ ອຕ຺ຖໍ ວທຕິ. ເອກກ຺ຂຣໍ ວາ ປທໍ ອກ຺ຂຣໍ, ເກຈິ ປນ ‘‘ມນສາ ເທສນາວາຈາຍ ອກ຺ຂຣຓໂຕ ອກ຺ຂຣ’’ນ຺ຕິ ວທນ຺ຕິ.

ປທນ຺ຕິ ປຊ຺ຊຕິ ອຕ຺ໂຖ ເອເຕນາຕິ ປທໍ, ຕໍ ນາມປທໍ ອາຂ຺ຍາຕປທໍ ອຸປສຄ຺ຄປທໍ ນິປາຕປທນ຺ຕິ ຈຕຸພ຺ພິຘໍ. ຕຕ຺ຖ ‘‘ຜສ຺ໂສ ເວທນາ ຈິຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ເອວມາທິກໍ ສຕ຺ວປ຺ປຘານໍ ນາມປທໍ. ‘‘ຜຸສຕິ ເວທຍຕິ ວິຊານາຕີ’’ຕິ ເອວມາທິກໍ ກິຣິຍາປຘານໍ ອາຂ຺ຍາຕປທໍ. ກິຣິຍາວິເສສຄ຺ຄຫຓນິມິຕ຺ຕໍ ‘‘ປ’’ ອິຕິ ເອວມາທິກໍ ອຸປສຄ຺ຄປທໍ. ກິຣິຍາຍ ສຕ຺ວສ຺ສ ຈ ສຣູປວິເສສປ຺ປກາສນເຫຕຸຠູຕໍ ‘‘ເອວ’’ນ຺ຕິ ເອວມາທິກໍ ນິປາຕປທໍ.

ພ຺ຍຎ຺ຊນນ຺ຕິ ສງ຺ເຂປໂຕ ວຸຕ຺ຕໍ ປທາຠິຫິຕໍ ອຕ຺ຖໍ ພ຺ຍຎ຺ຊຍຕີຕິ ພ຺ຍຎ຺ຊນໍ, ວາກ຺ຍໍ. ຕໍ ປນ ອຕ຺ຖໂຕ ປທສມຸທາໂຍຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ປທມຕ຺ຕສວເນປິ ຫິ ອຘິກາຣາທິວເສນ ລພ຺ຠມາເນຫິ ປທນ຺ຕເຣຫິ ອນຸສນ຺ຘານໍ ກຕ຺ວາວ ອຕ຺ຖສມ຺ປຏິປຕ຺ຕິ ໂຫຕີຕິ ວາກ຺ຍເມວ ອຕ຺ຖໍ ພ຺ຍຎ຺ຊຍຕິ. ນິຣຸຕ຺ຕີຕິ ອາກາຣາຠິຫິຕໍ ນິພ຺ພຈນໍ ນິຣຸຕ຺ຕິ.

ນິທ຺ເທໂສຕິ ນິພ຺ພຈນວິຕ຺ຖາໂຣ ນິຣວເສສເທສນຕ຺ຕາ ນິທ຺ເທໂສ. ປເທຫິ ວາກ຺ຍສ຺ສ ວິຠາໂຄ ອາກາໂຣ. ຍທິ ເອວໍ ປທໂຕ ອາກາຣສ຺ສ ໂກ ວິເສໂສຕິ? ອປຣິໂຍສິເຕ ວາກ຺ເຍ ອວິຠຊ຺ຊມາເນ ວາ ຕທວຍໂວ ປທໍ. ອຸຈ຺ຈາຣຓວເສນ ປຣິໂຍສິເຕ ວາກ຺ເຍ ວິຠຊ຺ຊມາເນ ວາ ຕທວຍໂວ ອາກາໂຣຕິ ອຍເມເຕສໍ ວິເສໂສ. ຉຏ຺ຐໍ ວຈນໍ ຉຏ຺ຐວຈນໍ. ອາກາໂຣ ຉຏ຺ຐວຈນໍ ເອຕສ຺ສາຕິ ອາກາຣຉຏ຺ຐວຈນໍ, ພ຺ຍຎ຺ຊນປທໍ. ເອຕ຺ຖ ຈ ພ຺ຍຎ຺ຊນນ຺ຕິ ອິມສ຺ສ ປທສ຺ສ ອນນ຺ຕຣໍ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ອາກາຣປທໍ ນິທ຺ເທສປທານນ຺ຕຣໍ ວທນ຺ເຕນ ‘‘ອາກາຣຉຏ຺ຐວຈນ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ປທານຸປຸພ຺ພິກໍ ປນ ອິຈ຺ຉນ຺ເຕຫິ ຕໍ ພ຺ຍຎ຺ຊນປທານນ຺ຕຣເມວ ກາຕພ຺ພໍ. ຕຖາ ຫິ ວກ຺ຂຕິ ‘‘ອປຣິມາຓາ ພ຺ຍຎ຺ຊນາ ອປຣິມາຓາ ອາກາຣາຕິ, ພ຺ຍຎ຺ຊເນຫິ ວິວຣຕິ ອາກາເຣຫິ ວິຠຊຕີ’’ຕິ ຈ. ເກຈິ ປນ ‘‘ອາກາຣປທພ຺ຍຎ຺ຊນນິຣຸຕ຺ຕິໂຍ ຈ ນິທ຺ເທໂສ’’ຕິ ປຐນ຺ຕິ. ເອຕ຺ຕາວ ພ຺ຍຎ຺ຊນໍ ສພ຺ພນ຺ຕິ ຍານິມານິ ອກ຺ຂຣາທີນິ ນິທ຺ທິຏ຺ຐານິ, ເອຕ຺ຕກເມວ ສພ຺ພໍ ພ຺ຍຎ຺ຊນໍ, ເອເຕຫິ ອສງ຺ຄຫິຕໍ ພ຺ຍຎ຺ຊນໍ ນາມ ນຕ຺ຖີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

໒໔. ສງ຺ກາສນາຕິ ສໍຂິຕ຺ເຕນ ກາສນາ. ປກາສນາຕິ ປຐມໍ ກາສນາ, ກາສີຍຕິ ທີປີຍຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອິມິນາ ຫິ ອຕ຺ຖປທທ຺ວເຍນ ອກ຺ຂຣປເທຫິ ວິຠາວິຍມາໂນ ອຕ຺ຖາກາໂຣ ຄຫິໂຕ. ຍສ຺ມາ ອກ຺ຂເຣຫິ ສຸຍ຺ຍມາເນຫິ ສຸຓນ຺ຕານໍ ວິເສສວິຘານສ຺ສ ກຕຕ຺ຕາ ປທປຣິໂຍສາເນ ປທຕ຺ຖສມ຺ປຏິປຕ຺ຕິ ໂຫຕິ. ຕຖາ ຫິ ວກ຺ຂຕິ ‘‘ຕຕ຺ຖ ຠຄວາ ອກ຺ຂເຣຫິ ສງ຺ກາເສຕິ ປເທຫິ ປກາເສຕີຕິ, ອກ຺ຂເຣຫິ ປເທຫິ ຈ ອຸຄ຺ຆາເຏຕີ’’ຕິ ຈ.

ວິວຣຓາຕິ ວິຕ຺ຖາຣຓາ. ວິຠຊນາ ຈ ອຸຕ຺ຕານີກມ຺ມຎ຺ຈ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິ ຈ ວິຠຊນຸຕ຺ຕານີກມ຺ມປຎ຺ຎຕ຺ຕິ. ຕຕ຺ຖ ວິຠຊນາຕິ ວິຠາຄກຣຓໍ, ອຸຠເຍນາປິ ນິທ຺ທິສນມາຫ. ອິຘ ປຸຣິມນເຍເນວ ພ຺ຍຎ຺ຊນາກາເຣຫິ ນິທ຺ທິສິຍມາໂນ ອຕ຺ຖາກາໂຣ ທສ຺ສິໂຕຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ອຸຕ຺ຕານີກມ຺ມໍ ປາກຏກຣຓໍ. ປກາເຣຫິ ຎາປນໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິ. ທ຺ວເຍນາປິ ປຏິນິທ຺ທິສນໍ ກເຖຕິ. ເອຕ຺ຖາປິ ນິຣຸຕ຺ຕິນິທ຺ເທສສງ຺ຂາເຕຫິ ພ຺ຍຎ຺ຊນປເທຫິ ນິທ຺ທິສິຍມາໂນ ອຕ຺ຖາກາໂຣ ວຸຕ຺ໂຕ, ໂຍ ປຏິນິທ຺ທິສີຍຕີຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ເອເຕຫີຕິ ເອເຕຫິ ເອວ ສງ຺ກາສນາທິວິນິມຸຕ຺ຕສ຺ສ ເທສນາຕ຺ຖສ຺ສ ອຠາວໂຕ. ອຕ຺ໂຖຕິ ສຸຕ຺ຕຕ຺ໂຖ. ກມ຺ມນ຺ຕິ ອຸຄ຺ຆຏນາທິກມ຺ມໍ. ສຸຕ຺ຕຕ຺ເຖນ ຫິ ເທສນາຍ ປວຕ຺ຕິຍມາເນນ ອຸຄ຺ຆຏິຕຎ຺ຎຸອາທິເວເນຍ຺ຍານໍ ຈິຕ຺ຕສນ຺ຕານສ຺ສ ປໂພຘນກິຣິຍານິພ຺ພຕ຺ຕິ. ໂສ ຈ ສຸຕ຺ຕຕ຺ໂຖ ສງ຺ກາສນາທິອາກາໂຣຕິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ອຕ຺ໂຖ ກມ຺ມຎ຺ຈ ນິທ຺ທິຏ຺ຐ’’ນ຺ຕິ.

໒໕. ຕີຓີຕິ ລິງ຺ຄວິປລ຺ລາເສນ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕໂຍຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ນວຫິ ປເທຫີຕິ ນວຫິ ໂກຏ຺ຐາເສຫິ. ອຕ຺ໂຖ ສມາຍຸຕ຺ໂຕຕິ ອຕ຺ໂຖ ສມ຺ມາ ຍຸຕ຺ໂຕ ນ ວິນາ ວຕ຺ຕຕິ. ສພ຺ພສ຺ສ ຫິ ພຸທ຺ຘວຈນສ຺ສ ຈຕຸສຈ຺ຈປ຺ປກາສນໂຕ ອຕ຺ຖນຍານຎ຺ຈ ຈຕຸສຈ຺ຈໂຍຊນວເສນ ປວຕ຺ຕນໂຕ ສພ຺ໂພ ປາຬິອຕ຺ໂຖ ອຕ຺ຖນຍຕ຺ຕຍສງ຺ຄຫິໂຕ ສງ຺ກາສນາທິອາກາຣວິເສສວຸຕ຺ຕິ ຈາຕິ.

໒໖. ອິທານິ ຍຖານິທ຺ທິຏ຺ເຐ ເທສນາຫາຣາທິເກ ເນຕ຺ຕິປ຺ປກຣຓສ຺ສ ປທຕ຺ເຖ ສຸຂຄ຺ຄຫຓຕ຺ຖໍ ຄຓນວເສນ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ອຕ຺ຖສ຺ສາ’’ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ຈຕຸພ຺ພີສາຕິ ໂສຬສ ຫາຣາ ຉ ພ຺ຍຎ຺ຊນປທານິ ທ຺ເວ ກມ຺ມນຍາຕິ ເອວໍ ຈຕຸພ຺ພີສ. ອຸຠຍນ຺ຕິ ຉ ອຕ຺ຖປທານິ ຕໂຍ ອຕ຺ຖນຍາຕິ ອິທໍ ນວວິຘໍ ຍຖາວຸຕ຺ຕໍ ຈຕຸພ຺ພີສວິຘຎ຺ຈາຕິ ເອຕໍ ອຸຠຍໍ. ສງ຺ກລຍິຕ຺ວາຕິ ສມ຺ປິຓ຺ເຑຕ຺ວາ. ‘‘ສງ຺ເຂປຍໂຕ’’ຕິປິ ປາໂຐ, ເອກໂຕ ກໂຣນ຺ຕສ຺ສາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເອຕ຺ຕິກາຕິ ເອຕປ຺ປມາຓາ, ອິໂຕ ວິນິມຸຕ຺ໂຕ ໂກຈິ ເນຕ຺ຕິປທຕ຺ຖາ ນຕ຺ຖີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ເອວໍ ເຕຕ຺ຕິໍສປທຕ຺ຖາຍ ເນຕ຺ຕິຍາ ສຸຕ຺ຕສ຺ສ ອຕ຺ຖປຣິເຍສນາຍ ໂຍ ‘‘ໂສຬສ ຫາຣາ ປຐມ’’ນ຺ຕິ ນເຍຫິ ປຐມໍ ຫາຣາ ສໍວຓ຺ເຓຕພ຺ພາຕິ ຫາຣນຍານໍ ສໍວຓ຺ຓນາກ຺ກໂມ ທສ຺ສິໂຕ, ສ຺ວາຍໍ ຫາຣນຍານໍ ເທສນາກ຺ກເມເນວ ສິທ຺ໂຘ. ເອວໍ ສິທ຺ເຘ ສຕິ ອຍໍ ອາຣມ຺ໂຠ ອິມມຕ຺ຖໍ ທີເປຕິ – ສພ຺ເພປິເມ ຫາຣາ ນຍາ ຈ ອິມິນາ ທສ຺ສິຕກ຺ກເມເນວ ສຸຕ຺ເຕສຸ ສໍວຓ຺ຓນາວເສນ ໂຍເຊຕພ຺ພາ, ນ ອຸປ຺ປຏິປາຏິຍາຕິ.

ກິໍ ປເນຕ຺ຖ ກາຣຓໍ, ຍເທເຕ ຫາຣາ ນຍາ ຈ ອິມິນາວ ກເມນ ເທສິຕາຕິ? ຍທິປິ ນາຍມນຸໂຍໂຄ ກຕ຺ຖຈິ ອນຸກ຺ກເມ ນິວິສຕິ, ອປິ ຈ ຘມ຺ມເທສນາຍ ນິສ຺ສຍຜລຕທຸປາຍສຣີຣຠູຕານໍ ອສ຺ສາທາທີນໍ ວິຠາວນສຠາວຕ຺ຕາ ປກຕິຍາ ສພ຺ພສຸຕ຺ຕານຸຣູປາຕິ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍຠາວໂຕ ປເຣສຎ຺ຈ ສໍວຓ຺ຓນາວິເສສານໍ ວິຈຍຫາຣາທີນໍ ປຕິຏ຺ຐາຠາວໂຕ ປຐມໍ ເທສນາຫາໂຣ ທສ຺ສິໂຕ.

ປທປຸຈ຺ຉາວິສ຺ສຊ຺ຊນປຸພ຺ພາປຣານຸຄີຕີຫິ ສທ຺ຘິໍ ເທສນາຫາຣປທຕ຺ຖານໍ ປວິຈຍສຠາວຕາຍ ຕສ຺ສ ອນນ຺ຕຣໍ ວິຈໂຍ. ຕຖາ ຫິ ວກ຺ຂຕິ ‘‘ປທໍ ວິຈິນຕິ…ເປ… ອາຓຕ຺ຕິໍ ວິຈິນຕິ ອນຸຄີຕິໍ ວິຈິນຕີ’’ຕິ.

ວິຈເຍນ ຫາເຣນ ປວິຈິຕານໍ ອຕ຺ຖານໍ ຍຸຕ຺ຕາຍຸຕ຺ຕິວິຈາຣຓາ ຍຸຕ຺ຕາຕິ ຍຸຕ຺ຕິວິຈາຣຓຠາວໂຕ ວິຈຍານນ຺ຕຣໍ ຍຸຕ຺ຕິຫາໂຣ ວຸຕ຺ໂຕ. ຕຖາ ຫິ ວກ຺ຂຕິ – ‘‘ວິຈເຍນ ຫາເຣນ ວິຈິນິຕ຺ວາ ຍຸຕ຺ຕິຫາເຣນ ໂຍເຊຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ.

ຍຸຕ຺ຕາຍຸຕ຺ຕານໍເຍວ ອຕ຺ຖານໍ ອຸປປຕ຺ຕິອນຸຣູປໍ ກາຣຓປຣມ຺ປຣາຍ ນິທ຺ຘາຣຓລກ຺ຂຓໍ ປທຏ຺ຐານຈິນ຺ຕນໍ ກຕ຺ຕພ຺ພນ຺ຕິ ຍຸຕ຺ຕິຫາຣານນ຺ຕຣໍ ປທຏ຺ຐານຫາໂຣ ທສ຺ສິໂຕ. ຕຖາ ຫິ ວກ຺ຂຕິ – ‘‘ໂຍ ໂກຈິ ອຸປນິສ຺ສໂຍ ໂຍ ໂກຈິ ປຈ຺ຈໂຍ ຈ, ສພ຺ໂພ ໂສ ປທຏ຺ຐານ’’ນ຺ຕິ.

ຍຸຕ຺ຕາຍຸຕ຺ຕານໍ ກາຣຓປຣມ຺ປຣາຍ ປຣິຄ຺ຄຫິຕສຠາວານໍເຍວ ຈ ຘມ຺ມານໍ ອວຸຕ຺ຕານມ຺ປິ ເອກລກ຺ຂຓຕາຍ ຄຫຓໍ ກາຕພ຺ພນ຺ຕິ ທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ປທຏ຺ຐານານນ຺ຕຣໍ ລກ຺ຂໂຓ ຫາໂຣ ວຸຕ຺ໂຕ. ຕຖາ ຫິ ລກ຺ຂຓຫາຣວິຠງ຺ເຄ ‘‘ອວິຊ຺ຊາປຈ຺ຈຍາ ສງ຺ຂາຣາ’’ຕິອາທິນາ ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປາທໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ‘‘ເອວໍ ເຍ ຘມ຺ມາ ເອກລກ຺ຂຓາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ອຕ຺ຖໂຕ ນິທ຺ຘາຣິຕານມ຺ປິ ຘມ຺ມານໍ ນິພ຺ພຈນາທີນິ ວຕ຺ຕພ຺ພານິ, ນ ສຸຕ຺ເຕ ສຣູປໂຕ ອາຄຕານເມວາຕິ ທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ລກ຺ຂຓານນ຺ຕຣໍ ຈຕຸພ຺ຍູໂຫ ວຸຕ຺ໂຕ. ເອວຎ຺ຫິ ນິຣວເສສໂຕ ອຕ຺ຖາວໂພໂຘ ໂຫຕິ, ເອວຎ຺ຈ ກຕ຺ວາ ‘‘ຍທາ ຫິ ຠິກ຺ຂຸ ອຕ຺ຖສ຺ສ ຈ ນາມໍ ຊານາຕິ ຘມ຺ມສ຺ສ ຈ ນາມໍ ຊານາຕິ ຕຖາ ຕຖາ ນໍ ອຠິນິໂຣເປຕີ’’ຕິ ອນວເສສປຣິຍາທານໍ ວກ຺ຂຕິ. ຕຖາ ‘‘ປຸນປ຺ປຸນໍ ຄພ຺ຠມຸເປຕີ’’ຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ເຍ ຊຣາມຣເຓນ ອຏ຺ຏິຍິຕຸກາມາ ຠວິສ຺ສນ຺ຕິ, ເຕ ຠວິສ຺ສນ຺ຕິ ໂຠຊເນ ມຕ຺ຕຎ຺ຎຸໂນ ອິນ຺ທ຺ຣິເຍສຸ ຄຸຕ຺ຕທ຺ວາຣາ’’ຕິອາທິນາ ສມ຺ມາປຏິປຕ຺ຕິໍ ອຘິປ຺ປາຍຠາເວນ ວກ຺ຂຕິ.

ນິພ຺ພຈນາຘິປ຺ປາຍນິທານວຈເນຫິ ສທ຺ຘິໍ ສຸຕ຺ເຕ ປທຕ຺ຖານໍ ສຸຕ຺ຕນ຺ຕຣສໍສນ຺ທນສງ຺ຂາເຕ ປຸພ຺ພາປຣວິຈາເຣ ທສ຺ສິເຕ ເຕສໍ ສຠາຄວິສຠາຄຘມ຺ມນ຺ຕຣາວຏ຺ຏນໍ ສຸເຂນ ສກ຺ກາ ທສ຺ເສຕຸນ຺ຕິ ຈຕຸພ຺ຍູຫານນ຺ຕຣໍ ອາວຏ຺ໂຏ ວຸຕ຺ໂຕ. ເຕເນວ ຫິ ‘‘ອາຣມ຺ຠຖ ນິກ຺ກມຖາ’’ຕິ ຄາຖາຍໍ ອາຣມ຺ຠນິກ຺ກມນພຸທ຺ຘສາສນໂຍຄຘຸນເນຫິ ວີຣິຍສມາຘິປຎ຺ຎິນ຺ທ຺ຣິຍານິ ນິທ຺ຘາເຣຕ຺ວາ ຕທນຸໂຍຄສ຺ສ ມູລໍ ‘‘ປມາໂທ’’ຕິ ສຸຕ຺ຕນ຺ຕເຣ ທສ຺ສິໂຕ ປມາໂທ ອາວຏ຺ຏິໂຕ.

ສຠາຄວິສຠາຄຘມ຺ມາວຏ຺ຏເນ ນິໂຍຊິເຕ ສາຘາຣຓາສາຘາຣຓວເສນ ສໍກິເລສໂວທານຘມ຺ມານໍ ປທຏ຺ຐານໂຕ ຠູມິໂຕ ຈ ວິຠາໂຄ ສກ຺ກາ ສຸເຂນ ໂຍຊິຕຸນ຺ຕິ ອາວຏ຺ຏານນ຺ຕຣໍ ວິຠຕ຺ຕິຫາໂຣ ວຸຕ຺ໂຕ. ຍໂຕ ວິຠຕ຺ຕິຫາຣວິຠງ຺ເຄ ‘‘ກຕເມ ຘມ຺ມາ ສາຘາຣຓາ? ທ຺ເວ ຘມ຺ມາ ສາຘາຣຓາ, ນາມສາຘາຣຓາ ວຕ຺ຖຸສາຘາຣຓາ ຈາ’’ຕິ ອາຣຠິຕ຺ວາ ‘‘ມິຈ຺ຉຕ຺ຕນິຍຕານໍ ສຕ຺ຕານໍ ອນິຍຕານຎ຺ຈ ສຕ຺ຕານໍ ທສ຺ສນປ຺ປຫາຕພ຺ພາ ກິເລສາ ສາຘາຣຓາ, ປຸຖຸຊ຺ຊນສ຺ສ ໂສຕາປນ຺ນສ຺ສ ຈ ກາມຣາຄພ຺ຍາປາທາ ສາຘາຣຓາ’’ຕິອາທິນາ ສຠາຄວິສຠາຄປຣິຍາຍວນ຺ເຕເຍວ ຘມ຺ເມ ວິຠຊິສ຺ສຕິ.

ສາວຊ຺ຊານວຊ຺ຊຘມ຺ມານໍ ສປ຺ປຏິຠາຄາຠາວໂຕ ເຕສໍ ວິຠາເຄ ກເຕ ສຸຕ຺ຕາຄເຕ ຘມ຺ເມ ອກສິເຣນ ປຏິປກ຺ຂໂຕ ປຣິວຕ຺ເຕຕຸໍ ສກ຺ກາຕິ ວິຠຕ຺ຕິອນນ຺ຕຣໍ ປຣິວຕ຺ຕນຫາໂຣ ວຸຕ຺ໂຕ. ຕຖາ ຫິ ‘‘ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິສ຺ສ ປຸຣິສປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ມິຈ຺ຉາທິຏ຺ຐິ ນິຊ຺ຊິຓ຺ຓາ ຠວຕີ’’ຕິ ປຏິວິຠຕ຺ຕສຠາເວ ເອວ ຘມ຺ເມ ປຣິວຕ຺ຕນຫາຣວິຠງ຺ເຄ ອຸທາຫຣິສ຺ສຕິ.

ປຏິປກ຺ຂໂຕ ປຣິວຕ຺ຕິຕາປິ ຘມ຺ມາ ປຣິຍາຍວຈເນຫິ ໂພເຘຕພ຺ພາ, ນ ສຸຕ຺ເຕ ອາຄຕາເຍວາຕິ ທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ປຣິວຕ຺ຕນານນ຺ຕຣໍ ເວວຈນຫາໂຣ ວຸຕ຺ໂຕ.

ເອວໍ ເຕ ຘມ຺ມາ ປຣິຍາຍສທ຺ທໂຕປິ ວິຠາວິຕາ ໂຫນ຺ຕີຕິ ປຣິຍາຍໂຕ ປກາສິຕານໍ ຘມ຺ມານໍ ປເຠທໂຕ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິວເສນ ວິຠຊນໍ ສຸເຂນ ສກ຺ກາ ຎາຕຸນ຺ຕິ ເວວຈນຫາຣານນ຺ຕຣໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິຫາໂຣ ວຸຕ຺ໂຕ. ຕຖາ ຫິ ສຸຕ຺ເຕ ອາຄຕຘມ຺ມານໍ ປຣິຍາຍປຎ຺ຎຕ຺ຕິວິຠາຄໍ ສຸໂພຘນຎ຺ຈ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິຫາຣວິຠງ຺ເຄ ວກ຺ຂຕິ.

ປຠາວປຣິຎ຺ຎາທິປຎ຺ຎຕ຺ຕິວິຠາຄມຸເຂນ ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປາທສຈ຺ຈາທິຘມ຺ມວິຠາເຄ ກເຕ ສຸຕ຺ເຕ ອາຄຕຘມ຺ມານໍ ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປາທາທິມຸເຂນ ອວຘາຣຓໍ ສກ຺ກາ ທສ຺ເສຕຸນ຺ຕິ ປຎ຺ຎຕ຺ຕິອນນ຺ຕຣໍ ໂອຕຣໂຓ ຫາໂຣ ວຸຕ຺ໂຕ. ຕຖາ ຫິ ‘‘ອຸທ຺ຘໍ ອໂຘ’’ຕິ ຄາຖໍ ອຸທ຺ທິສິຕ຺ວາ ‘‘ວິປ຺ປມຸຕ຺ໂຕ’’ຕິ ປເທນ ອເສກ຺ຂໍ ວິຊ຺ຊໍ ນິທ຺ຘາເຣຕ຺ວາ ‘‘ວິຊ຺ຊຸປ຺ປາທາ ອວິຊ຺ຊານິໂຣໂຘ’’ຕິອາທິນາ ປຏິຈ຺ຈສມຸປ຺ປາທໍ ອຸທາຫຣິສ຺ສຕິ.

ຘາຕາຍຕນາທີສຸ ໂອຕາຣິຕານໍ ສຸຕ຺ເຕ ປທຕ຺ຖານໍ ປຸຈ຺ຉາຣມ຺ຠວິໂສຘນໍ ສກ຺ກາ ສຸເຂນ ສມ຺ປາເທຕຸນ຺ຕິ ໂອຕຣຓານນ຺ຕຣໍ ໂສຘໂນ ຫາໂຣ ວຸຕ຺ໂຕ. ຕຖາ ຫິ ວກ຺ຂຕິ – ‘‘ຍຕ຺ຖ ເອວໍ ສຸທ຺ໂຘ ອາຣມ຺ໂຠ, ໂສ ປຎ຺ໂຫ ວິສ຺ສຊ຺ຊິໂຕ ຠວຕີ’’ຕິອາທິ.

ວິໂສຘິເຕສຸ ສຸຕ຺ເຕ ປທປທຕ຺ເຖສຸ ຕຕ຺ຖ ລພ຺ຠມານສາມຎ຺ຎວິເສສຠາໂວ ສຸກໂຣ ໂຫຕີຕິ ທສ຺ເສຕຸໍ ໂສຘນານນ຺ຕຣໍ ອຘິຏ຺ຐາໂນ ຫາໂຣ ທສ຺ສິໂຕ. ໂສຘໂນ ຫິ ອຘິຏ຺ຐານສ຺ສ ພຫູປກາໂຣ, ຕໂຕ ເອວ ຫິ ‘‘ຍຖາ ຍຖາ ວາ ປນ ປຸຈ຺ຉິຕໍ, ຕຖາ ຕຖາ ວິສ຺ສຊ຺ຊຍິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ວກ຺ຂຕິ.

ສາມຎ຺ຎວິເສສຠູເຕສຸ ສາຘາຣຓາສາຘາຣເຓສຸ ຘມ຺ເມສຸ ປເວທິເຕສຸ ປຣິກ຺ຂາຣສງ຺ຂາຕສ຺ສ ສາຘາຣຓາສາຘາຣຓຣູປສ຺ສ ປຈ຺ຈຍເຫຕຸຣາສິສ຺ສ ປເຠໂທ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ໂຍຕິ ອຘິຏ຺ຐານານນ຺ຕຣໍ ປຣິກ຺ຂາໂຣ ວຸຕ຺ໂຕ. ຕຖາ ຫິ ວກ຺ຂຕິ ‘‘ອສາຘາຣຓລກ຺ຂໂຓ ເຫຕຸ, ສາຘາຣຓລກ຺ຂໂຓ ປຈ຺ຈໂຍ. ຍຖາ ກິໍ ຠເວ, ຍຖາ ອງ຺ກຸຣສ຺ສ ນິພ຺ພຕ຺ຕິຍາ ພີຊໍ ອສາຘາຣຓໍ, ປຖວີ ອາໂປ ຈ ສາຘາຣຓາ’’ຕິອາທິ.

ອສາຘາຣເຓ ສາຘາຣເຓ ຈ ກາຣເຓ ທສ຺ສິເຕ ຕສ຺ສ ອຕ຺ຕໂນ ຜເລສຸ ກາຣຓາກາໂຣ ເຕສໍ ເຫຕຸຜລານໍ ປເຠທໂຕ ເທສນາກາໂຣ ຠາເວຕພ຺ພປຫາຕພ຺ພຘມ຺ມານໍ ຠາວນາປຫານານິ ຈ ນິທ຺ຘາເຣຕ຺ວາ ວຸຈ຺ຈມານານິ ສມ຺ມາ ສຸຕ຺ຕສ຺ສ ອຕ຺ຖໍ ຕຖຕ຺ຕາວໂພຘາຍ ສໍວຕ຺ຕນ຺ຕີຕິ ປຣິກ຺ຂາຣານນ຺ຕຣໍ ສມາໂຣປໂນ ຫາໂຣ ທສ຺ສິໂຕຕິ. ອິທໍ ຫາຣານໍ ອນຸກ຺ກມກາຣຓໍ.

ນຍານໍ ປນ ເວເນຍ຺ຍຕ຺ຕຍປ຺ປໂຍຊິຕຕ຺ຕາ ອຕ຺ຖນຍຕ຺ຕຍູປເທສສ຺ສ ຕທນຸກ຺ກເມເນວ ນນ຺ທິຍາວຏ຺ຏາທີນໍ ຕິຓ຺ຓໍ ອຕ຺ຖນຍານໍ ກໂມ ເວທິຕພ຺ໂພ. ອຸຄ຺ຆຏິຕຎ຺ຎຸອາທໂຍ ຫິ ຕໂຍ ເວເນຍ຺ຍາ ນນ຺ທິຍາວຏ຺ຏາທໂຍ ປໂຍເຊນ຺ຕິ. ຕສ຺ມາ ເຕ ອຸທ຺ເທສນິທ຺ເທສປຏິນິທ຺ເທສາ ວິຍ ຍຖາກ຺ກມໍ ເຕສໍ ອຸປກາຣາຍ ສວໍຕ຺ຕນ຺ຕີຕິ. ຕຖາ ຫິ ເນສໍ ຈຕ຺ຕາໂຣ ຉ ອຏ຺ຐ ຈ ມູລປທາ ນິທ຺ທິຏ຺ຐາ. ອິຕຣສ຺ສ ປນ ນຍທ຺ວຍສ຺ສ ອຕ຺ຖນຍຕ຺ຕຍສ຺ສ ຠູມິຍາ ອາໂລຈນໍ ຕສ຺ສ ຕຕ຺ຖ ສມານຍນຎ຺ຈາຕິ ອິມິນາ ກາຣເຓນ ອຸທ຺ເທສກ຺ກໂມ ເວທິຕພ຺ໂພ. ນ ຫິ ສກ຺ກາ ອໂນໂລເກຕ຺ວາ ສມາເນຕຸນ຺ຕິ.

ເອຕປຣມຕາ ຈ ຫາຣານໍ ເອຕ຺ຕເກຫິ ປກາຣວິເສເສຫິ ອຕ຺ຖນຍຕ຺ຕຍສຫິເຕຫິ ສຸຕ຺ຕສ຺ສ ອຕ຺ໂຖ ນິທ຺ຘາຣິຍມາໂນ ເວເນຍ຺ຍານໍ ອລມນຸຕ຺ຕຣາຍ ປຐມາຍ ຠູມິຍາ ສມຘິຄມາຍາຕິ ເວທິຕພ຺ໂພ. ທສ຺ສນຠູມິສມນຸປ຺ປຕ຺ຕິອຕ຺ຖາ ຫິ ເນຕ຺ຕິປ຺ປກຣຓເທສນາຕິ. ອຖ ວາ ເອຕທນ຺ໂຕຄຘຕ຺ຕາ ສພ຺ເພສໍ ສຸຕ຺ຕສ຺ສ ສໍວຓ຺ຓນາວິເສສານໍ ເອຕ຺ຕາວຕາ ຫາຣານໍ ທຏ຺ຐພ຺ພາ. ຍຕ຺ຕກາ ຫິ ສຸຕ຺ຕສ຺ສ ສໍວຓ຺ຓນາວິເສສາ, ສພ຺ເພ ເຕ ເນຕ຺ຕິອຸປເທສາຍຕ຺ຕາຕິ ວຸຕ຺ໂຕວາຍມຕ຺ໂຖ.

ຕຖາ ຫິ ເຍ ເກຈິ ສຸຕ຺ຕສ຺ສ ສໍວຓ຺ຓນາປກາຣາ ນິທ຺ທິສີຍນ຺ຕິ. ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ສຸຕ຺ຕສ຺ສ ສມຸຏ຺ຐານໍ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ, ອຘິປ຺ປາໂຍ ວິຠາເວຕພ຺ໂພ, ອເນກຘາ ປທຕ຺ໂຖ ສໍວຓ຺ເຓຕພ຺ໂພ, ວິຘິ ອນຸວາໂທ ຈ ເວທິຕພ຺ໂພ, ວິໂຣໂຘ ສມາຘາຕພ຺ໂພ, ອນຸສນ຺ຘິຍາ ອນຸຣູປໍ ນິຄເມຕພ຺ພນ຺ຕິ. ຕຖາ ສຸຕ຺ຕສ຺ສ ປໂຍຊນໍ ປິຓ຺ຑຕ຺ໂຖ ປທຕ຺ໂຖ ອນຸສນ຺ຘິ ໂຈທນາ ປຣິຫາໂຣ ຈ ອຕ຺ຖໍ ວທນ຺ເຕນ ວຕ຺ຕພ຺ພາຕິ. ຕຖາ ອຸໂປຄ຺ຆາຏປທວິຄ຺ຄຫປທຕ຺ຖຈາລນາປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐານານິ ວຕ຺ຕພ຺ພານີຕິ.

ຕຖາ ຕິສ຺ໂສ ກຖາ ເອກນາຬິກາ ຈຕຸຣສ຺ສາ ນິສິນ຺ນວຕ຺ຕິກາ. ຕຕ຺ຖ ປາຬິໍ ວຕ຺ວາ ເອເກກປທສ຺ສ ອຕ຺ຖກຖນໍ ເອກນາຬິກາ ນາມ.

ປຏິປກ຺ຂໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ປຏິປກ຺ຂສ຺ສ ອຸປມໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ສປກ຺ຂໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ສປກ຺ຂສ຺ສ ອຸປມໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ກຖນໍ ຈຕຸຣສ຺ສາ ນາມ.

ວິສຠາຄຘມ຺ມວເສເນວ ປຣິໂຍສານໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ປຸນ ສຠາຄຘມ຺ມວເສເນວ ປຣິໂຍສານຄມນໍ ນິສິນ຺ນວຕ຺ຕິກາ ນາມ.

ເຠທກຖາຍ ຕຕ຺ວກຖາຍ ປຣິຍາຍວຈເນຫິ ຈ ສຸຕ຺ຕໍ ສໍວຓ຺ເຓຕພ຺ພນ຺ຕິ ຈ ເອວມາທໂຍ. ເຕສມ຺ປິ ເອຕ຺ເຖວ ອວໂຣໂຘ, ຍສ຺ມາ ເຕ ອິຘ ກຕິປຍຫາຣສງ຺ຄຫິຕາຕິ.

ນຍານໍ ປນ ຍສ຺ມາ ອຸຄ຺ຆຏິຕຎ຺ຎຸອາທໂຍ ຕໂຍ ເອວ ເວເນຍ຺ຍາ ສຈ຺ຈາຠິສມຍຠາຄິໂນ ຕທຕ຺ຖາຍ ຈ ອຕ຺ຖນຍເທສນາ, ຕສ຺ມາ ສຕິປິ ສໍກິເລສໂວທານຘມ຺ມານໍ ຍຖາວຸຕ຺ຕມູລປທເຠທໂຕ ວຑ຺ເຒຕ຺ວາ ວິຠຊິຕພ຺ພປ຺ປກາເຣ ຕຖາ ມູລປທານິ ອວຑ຺ເຒຕ຺ວາ ເວເນຍ຺ຍຕ຺ຕຍວເສເນວ ເອຕປຣມຕາ ວຸຕ຺ຕາ. ນວສຸ ນວສຸ ເອວ ຫິ ມູລປເທສຸ ສພ຺ເພສໍ ສໍກິເລສໂວທານຘມ຺ມານໍ ອນ຺ໂຕຄຘຠາວໂຕ ນ ຕານິ ວຑ຺ເຒຕພ຺ພານິ ເວເນຍ຺ຍຕ຺ຕຍາຘິກາຣໂຕ ນ ຫາເປຕພ຺ພານີຕິ ນຍານໍ ເອຕປຣມຕາ ທຏ຺ຐພ຺ພາ.

ກມ຺ມນຍານໍ ປນ ອາໂລຈນສມານຍນໂຕ ອຎ຺ຎສ຺ສ ປກາຣນ຺ຕຣສ຺ສ ອສມ຺ຠວໂຕ ເອຕປຣມຕາ. ເຫຕ຺ວາທີຕິ ເອຕ຺ຖ ອາທິສທ຺ເທນ ຜລຠູມິອຸປນິສາສຠາຄວິສຠາຄລກ຺ຂຓນຍາທໂຍ ປຣິຄ຺ຄຫິຕາ. ເຕສຸ ເຫຕູຕິ ກາຣຓໍ, ໂຍ ຘມ຺ໂມຕິປິ ວຸຈ຺ຈຕິ, ໂສ ປນ ປຈ຺ຈຍຠາເວນ ເອກວິໂຘ. ກາຣໂກ ສມ຺ປາປໂກຕິ ທຸວິໂຘ. ປຸນ ກາຣໂກ ຎາປໂກ ສມ຺ປາປໂກຕິ ຕິວິໂຘ. ເຫຕຸເຫຕຸ ປຈ຺ຈຍເຫຕຸ ອຸຕ຺ຕມເຫຕຸ ສາຘາຣຓເຫຕູຕິ ຈຕຸພ຺ພິໂຘ. ປຈ຺ຈຍຘມ຺ໂມ ກຸສໂລ ອກຸສໂລ ສທ຺ໂທ ອຣິຍມຄ຺ໂຄຕິ ປຎ຺ຈວິໂຘ. ຕຖາ ສຠາຄເຫຕຸ ອສຠາຄເຫຕຸ ອຊ຺ຌຕ຺ຕິກເຫຕຸ ພາຫິຣເຫຕຸ ຊນກເຫຕຸ ປຣິຄ຺ຄາຫກເຫຕຸ ສາຘາຣຓເຫຕຸ ອສາຘາຣຓເຫຕຸ ສມນນ຺ຕຣເຫຕຸ ປຣມ຺ປຣເຫຕຸ ສຫຊາຕເຫຕຸ ອສຫຊາຕເຫຕຸ ສາສວເຫຕຸ ອນາສວເຫຕູຕິອາທິນາ ອເນກວິໂຘ ຈາຕິ ເວທິຕພ຺ໂພ.

ຜລມ຺ປິ ປຈ຺ຈຍຸປ຺ປນ຺ນຠາເວນ ເອກວິຘໍ. ອຘິຄນ຺ຕພ຺ພໂຕປິ ສມ຺ປາປກເຫຕຸວເສນ ຜລປຣິຍາໂຍ ລພ຺ຠຕີຕິ ນິພ຺ພຕ຺ເຕຕພ຺ພອຘິຄນ຺ຕພ຺ພຠາວໂຕ ທຸວິຘໍ. ຎາເປຕພ຺ພນິພ຺ພຕ຺ເຕຕພ຺ພປຕ຺ຕພ຺ພໂຕ ຕິວິຘໍ. ປຈ຺ຈຍຸປ຺ປນ຺ນວິປາກກິຣິຍາວຈນຕ຺ຖນິພ຺ພານວເສນ ປຎ຺ຈວິຘໍ. ສຠາຄເຫຕຸນິພ຺ພຕ຺ຕໍ ອສຠາຄເຫຕຸນິພ຺ພຕ຺ຕນ຺ຕິ ເອວມາທິວເສນ ອເນກວິຘຎ຺ຈາຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ຕຖາ ໂລກິຍໍ ໂລກຸຕ຺ຕຣນ຺ຕິ. ຕຕ຺ຖ ໂລກຸຕ຺ຕຣໍ ຈຕ຺ຕາຣິ ສາມຎ຺ຎຜລານິ. ໂລກິຍຜລໍ ທຸວິຘໍ ກາຍິກໍ ມານສຎ຺ຈ. ຕຕ຺ຖ ກາຍິກໍ ປຎ຺ຈທ຺ວາຣິກໍ, ອວສິຏ຺ຐໍ ມານສໍ. ຍຎ຺ຈ ຕາຍ ຕາຍ ສຸຕ຺ຕເທສນາຍ ສາເຘຕພ຺ພໍ, ຕທປິ ຜລນ຺ຕິ.

ຠູມີຕິ ສາສວຠູມິ ອນາສວຠູມິ ສງ຺ຂຕຠູມິ ອສງ຺ຂຕຠູມິ ທສ຺ສນຠູມິ ຠາວນາຠູມິ ປຸຖຸຊ຺ຊນຠູມິ ເສກ຺ຂຠູມິ ອເສກ຺ຂຠູມິ ສາວກຠູມິ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘຠູມິ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘຠູມິ ຌານຠູມິ ອສມາຫິຕຠູມິ ປຏິປຊ຺ຊມານຠູມິ ປຏິປນ຺ນຠູມິ ປຐມາຠູມິ ຍາວ ຈຕຸຕ຺ຖີຠູມິ ກາມາວຈຣຠູມິ ຍາວ ໂລກຸຕ຺ຕຣຠູມີຕິ ພຫຸວິຘາ. ຕຕ຺ຖ ສາສວຠູມິ ປຣິຕ຺ຕມຫຄ຺ຄຕາ ຘມ຺ມາ. ອນາສວຠູມິ ອປ຺ປມາຓາ ຘມ຺ມາ. ສງ຺ຂຕຠູມິ ນິພ຺ພານວຊ຺ຊາ ສພ຺ເພ ສຠາວຘມ຺ມາ. ອສງ຺ຂຕຠູມິ ອປ຺ປຈ຺ຈຍາ ຘມ຺ມາ. ທສ຺ສນຠູມິ ປຐມມຄ຺ຄຜລຘມ຺ມາ. ຠາວນາຠູມິ ອວສິຏ຺ຐມຄ຺ຄຜລຘມ຺ມາ. ປຸຖຸຊ຺ຊນຠູມິ ຫີນມຊ຺ຌິມາ ຘມ຺ມາ. ເສກ຺ຂຠູມິ ຈຕ຺ຕາໂຣ ອຣິຍມຄ຺ຄຘມ຺ມາ ເຫຏ຺ຐິມາ ຈ ຕໂຍ ຜລຘມ຺ມາ. ອເສກ຺ຂຠູມິ ອຄ຺ຄຜລຘມ຺ມາ. ສາວກປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘພຸທ຺ຘຘມ຺ມາ ສາວກາທິຠູມິໂຍ. ຌານຠູມິ ຌານຘມ຺ມາ. ອສມາຫິຕຠູມິ ຌານວຊ຺ຊິຕາ ຘມ຺ມາ. ປຏິປຊ຺ຊມານຠູມິ ມຄ຺ຄຘມ຺ມາ. ປຏິປນ຺ນຠູມິ ຜລຘມ຺ມາ. ປຐມາທິຠູມິໂຍ ສຫ ຜເລນ ຈຕ຺ຕາໂຣ ມຄ຺ຄາ ອປຣິຍາປນ຺ນາ ຘມ຺ມາ ‘‘ປຐມາຍ ຠູມິຍາ ປຕ຺ຕິຍາ’’ຕິອາທິວຈນໂຕ. ກາມາວຈຣາທິຠູມິໂຍ ກາມາວຈຣາທິຘມ຺ມາ. ເຍ ຈ ຘມ຺ມາ ເຕສໍ ເຕສໍ ຫາຣນຍານໍ ປຕິຏ຺ຐານຠາເວນ ສຸຕ຺ເຕສຸ ນິທ຺ຘາຣີຍນ຺ຕິ, ເຕປິ ຠູມິໂຍຕິ ວິຎ຺ຎາຕພ຺ພາ.

ອຸປນິສາຕິ ພລວກາຣຓໍ, ໂຍ ອຸປນິສ຺ສຍປຈ຺ຈໂຍຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ຍຎ຺ຈ ສນ຺ຘາຍ ສຸຕ຺ເຕ ‘‘ທຸກ຺ຂູປນິສາ ສທ຺ຘາ ສທ຺ຘູປນິສໍ ‘ສີລ’ນ຺ຕິ ຍາວ ວິມຸຕ຺ຕູປນິສໍ ວິມຸຕ຺ຕິຎາຓທສ຺ສນ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອປິ ຈ ອຸປນິສາຕິ ຕສ຺ມິໍ ຕສ຺ມິໍ ສມເຍ ສິທ຺ຘນ຺ເຕ ຫທຍຠູຕໍ ອພ຺ຠນ຺ຕຣໍ ວຸຈ຺ຈຕິ. ອິຘາປິ ເນຕ຺ຕິຫທຍໍ, ຍໍ ສມ຺ມາ ປຣິຄ຺ຄຓ຺ຫນ຺ຕາ ຘມ຺ມກຖິກາ ຕສ຺ມິໍ ຕສ຺ມິໍ ສຸຕ຺ເຕ ອາຄຕຘມ຺ມມຸເຂນ ສພ຺ພຫາຣນຍໂຍຊນາຍ ສມຕ຺ຖາ ໂຫນ຺ຕິ. ກິໍ ປເນຕໍ ເນຕ຺ຕິຫທຍໍ? ຍທິທໍ ເອຕສ຺ເສວ ເຕຕ຺ຕິໍສວິຘສ຺ສ ປກຣຓປທຕ຺ຖໂສຬສສ຺ສ ອຏ຺ຐວີສຕິວິຘປຏ຺ຐານວິຠງ຺ຄສຫິຕສ຺ສ ວິສໂຍ ສຫ ນິມິຕ຺ຕວິຠາເຄນ ອສງ຺ກຣໂຕ ວວຕ຺ຖິໂຕ.

ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ເທສນາຫາຣສ຺ສ ອສ຺ສາທາທໂຍ ວິສໂຍ, ຕສ຺ສ ອສ຺ສາທາທິວິຠາວນລກ຺ຂຓຕ຺ຕາ. ຕສ຺ສ ອສ຺ສາໂທ ສຸຂໍ ໂສມນສ຺ສນ຺ຕິ ເອວມາທິວິຠາໂຄ, ຕສ຺ສ ນິມິຕ຺ຕໍ ອິຏ຺ຐາຣມ຺ມຓາທິ, ອຍຎ຺ຈ ອຕ຺ໂຖ ເທສນາຫາຣວິຈຍຫາຣນິທ຺ເທສວຓ຺ຓນາຍໍ ວິຕ຺ຖາຣໂຕ ປກາສິໂຕ ເອວ. ສຸຕ຺ເຕ ອາຄຕຘມ຺ມສ຺ສ ສຠາຄວິສຠາຄຘມ຺ມາວຏ຺ຏນວິສໂຍ ອາວຏ຺ຏຫາໂຣ, ຕທຸຠຍອາວຏ຺ຏນລກ຺ຂຓຕ຺ຕາ. ສຸຕ຺ເຕ ອາຄຕຘມ຺ມານໍ ປຈ຺ຈນີກຘມ຺ມວິສໂຍ ປຣິວຕ຺ຕນຫາໂຣ, ປຏິປກ຺ຂຘມ຺ມປຣິວຕ຺ຕນລກ຺ຂຓຕ຺ຕາ. ປທຏ຺ຐານປຣິກ຺ຂາເຣສຸ ອາສນ຺ນກາຣຓໍ ອຸປນິສ຺ສຍກາຣຓຎ຺ຈ ປທຏ຺ຐານໍ, ເຫຕຸ ປຣິກ຺ຂາໂຣຕິ ອຍເມເຕສໍ ວິເສໂສ.

ສຠາຄວິສຠາຄຘມ຺ມາ ຈ ເຕສໍ ເຕສໍ ຘມ຺ມານໍ ອນຸກູລປຏິກູລຘມ຺ມາ ຍຖາກ຺ກມໍ ເວທິຕພ຺ພາ. ຍຖາ – ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິຍາ ສມ຺ມາສງ຺ກປ຺ໂປ ສຠາໂຄ, ມິຈ຺ຉາສງ຺ກປ຺ໂປ ວິສຠາໂຄຕິ ອິມິນາ ນເຍນ ສພ຺ພໍ ສຠາຄວິສຠາຄໂຕ ເວທິຕພ຺ພໍ.

ລກ຺ຂຓນ຺ຕິ ສຠາໂວ. ໂສ ຫາຣນຍານໍ ນິທ຺ເທເສ ວິຠາວິໂຕ ເອວ.

ຍໍ ປເນຕໍ ເຫຕຸອາທິວິເສສວິນິມຸຕ຺ຕໍ ຫາຣນຍານໍ ໂຍຊນານິພນ຺ຘນໍ, ໂສ ນໂຍ. ຍຖາຫ – ລກ຺ຂຓຫາເຣ ‘‘ເອວໍ ເຍ ຘມ຺ມາ ເອກລກ຺ຂຓາ ກິຈ຺ຈໂຕ ຈ ລກ຺ຂຓໂຕ ຈ ສາມຎ຺ຎໂຕ ຈາ’’ຕິອາທິ. ຕຖາ ວິຈເຍນ ຫາເຣນ ວິຈິນິຕ຺ວາ ຍຸຕ຺ຕິຫາເຣນ ໂຍເຊຕພ຺ພາຕິ. ຕຖາ ໂສຘນຫາຣາທີສຸ ສຸທ຺ໂຘ ອາຣມ຺ໂຠ ໂຫຕິ, ໂສ ປຎ຺ໂຫ ວິສ຺ສຊ຺ຊິໂຕ ຠວຕີຕິ ເອວມາທິ. ເອກຕ຺ຕາທໂຍປິ ນຍາ ອິຘ ນໂຍຕິ ຄເຫຕພ຺ພາ.

ເອວໍ ເຫຕຸຜລາທີນິ ອຸປຘາເຣຕ຺ວາ ເນສໍ ວເສນ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ສຸຕ຺ເຕ ລພ຺ຠມານປທຕ຺ຖນິທ຺ຘາຣຓມຸເຂນ ຍຖາລກ຺ຂຓໍ ເອເຕ ຫາຣາ ນຍາ ຈ ໂຍເຊຕພ຺ພາ. ວິເສສໂຕ ປນ ປທຏ຺ຐານປຣິກ຺ຂາຣາ ເຫຕຸວເສນ. ເທສນາວິຈຍຈຕຸພ຺ຍູຫສມາໂຣປນາ ເຫຕຸຜລວເສນ. ຕຖາ ເວວຈນປຎ຺ຎຕ຺ຕິໂອຕຣຓໂສຘນາ ຜລວເສເນວາຕິ ເກຈິ. ວິຠຕ຺ຕິ ເຫຕຸຠູມິວເສນ. ປຣິວຕ຺ໂຕ ວິສຠາຄວເສນ. ອາວຏ຺ໂຏ ສຠາຄວິສຠາຄວເສນ. ລກ຺ຂຓຍຸຕ຺ຕິອຘິຏ຺ຐານາ ນຍວເສນ ໂຍເຊຕພ຺ພາຕິ. ເອຕ຺ຕາວຕາ ຈ ຍໍ ວຸຕ຺ຕໍ –

‘‘ສາມຎ຺ຎໂຕ ວິເສເສນ, ປທຕ຺ໂຖ ລກ຺ຂຓໍ ກໂມ;

ເອຕ຺ຕາວຕາ ຈ ເຫຕ຺ວາທີ, ເວທິຕພ຺ພາ ຫິ ວິຎ຺ຎຸນາ’’ຕິ.

ອຍໍ ຄາຖາ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຖາ ໂຫຕິ.

ນິທ຺ເທສວາຣວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.